{"id":416220,"date":"2021-12-17T14:21:25","date_gmt":"2021-12-17T11:21:25","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=416220"},"modified":"2021-12-17T14:21:25","modified_gmt":"2021-12-17T11:21:25","slug":"press-kart-niy%c9%99-z%c9%99ruridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=416220","title":{"rendered":"\u201cPress kart\u201d niy\u0259 z\u0259ruridir?"},"content":{"rendered":"<div class=\"panel-body news_text\">\n<p><strong>\u201cJurnalistl\u0259rin H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (JuH\u0130) s\u0259dri M\u00fc\u015ffiq \u018fl\u0259sg\u0259rli \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini bildirib.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u201cQafqazinfo\u201d s\u00f6z\u00fcged\u0259n yaz\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><strong>\u201cMedia Reyestrinin yarad\u0131lmas\u0131 kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nternetin inki\u015faf\u0131 frilans jurnalistl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini stimulla\u015fd\u0131r\u0131b. Yeni media m\u00fchiti onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015flidir. Milli seqmentd\u0259 \u201cs\u0259rb\u0259st \u00e7al\u0131\u015fan\u201d v\u0259 ya \u201cm\u00fcst\u0259qil jurnalist\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z frilanslar k\u0259miyy\u0259tc\u0259 \u00e7oxal\u0131r, yeni imkanlar \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Amma yollar\u0131 rahat, h\u00fcquqi statuslar\u0131 b\u0259lli deyil. Frilanslar de-fakto m\u00f6vcuddurlar, saylar\u0131 art\u0131b. Amma\u00a0 de-yure tan\u0131nm\u0131rlar. Qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 mane\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr formala\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259l\u0259r var.<\/p>\n<p>S\u0259rt karantin rejiminin t\u0259tbiqi yax\u0131n tarixd\u0259 olub. \u201cSMS-li icaz\u0259\u201dnin\u00a0 qrafikimiz\u0259 t\u0259sir etdiyini,\u00a0 planlar\u0131m\u0131z\u0131 y\u00f6n\u0259ltdiyini h\u0259r k\u0259s xat\u0131rlay\u0131r. Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargah s\u0259rt karantin g\u00fcnl\u0259rind\u0259 s\u0259rb\u0259st f\u0259aliyy\u0259tini\u00a0 (SMS-siz h\u0259r\u0259kt)\u00a0 z\u0259ruri sayd\u0131\u011f\u0131 sah\u0259l\u0259rin siyah\u0131s\u0131n\u0131\u00a0 t\u0259rtib ed\u0259rk\u0259n, K\u0130V-l\u0259r\u0259 d\u0259 yer ay\u0131rd\u0131 (<a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/azeri\/azerbaijan-54988240\">https:\/\/www.bbc.com\/azeri\/azerbaijan-54988240\u00a0<\/a>). \u0130\u015f\u00e7i\u00a0 say\u0131n\u0131 30 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azaltmaq \u015f\u0259rtil\u0259 f\u0259aliyy\u0259t s\u0259rb\u0259stliyi qazanan 8 sah\u0259 aras\u0131nda K\u0130V-l\u0259rin d\u0259 yer tutmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin\u00a0 informasiya i\u015fin\u0259 verdiyi\u00a0 \u00f6n\u0259min g\u00f6st\u0259ricisi idi. Amma prosesin\u00a0 gedi\u015find\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc ki, karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 jurnalistl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259 tamamlanmay\u0131b.<\/p>\n<p>Daha do\u011frusu, \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si olmayan, V\u00d6EN al\u0131b xidm\u0259t\u00a0 m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, bir s\u00f6zl\u0259,\u00a0 frilans adlanan jurnalistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hdudiyy\u0259t var. M\u0259\u015fhur\u00a0 imza sahibi olan \u00e7ox sayda\u00a0 h\u0259mkar\u0131m\u0131z frilans olduqlar\u0131, s\u0259rb\u0259st \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn karantin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 jurnalistl\u0259r\u0259 veril\u0259n imtiyazdan m\u0259hrum oldular.<\/p>\n<p>Bu, \u0259slind\u0259 karantin rejimin\u0259 ba\u011fl\u0131 problem deyil. \u0130\u015fin b\u00fcn\u00f6vr\u0259si\u00a0 \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cs\u0259rb\u0259st \u00e7al\u0131\u015fan jurnalist\u201dl\u0259rin statuslar\u0131n\u0131n qanunla tan\u0131nmamas\u0131na dayan\u0131r. Karantin rejimi sad\u0259c\u0259 bu kontekstd\u0259 m\u00f6vcud olan bo\u015fluqlar\u0131 yenid\u0259n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xard\u0131, aktualla\u015fd\u0131rd\u0131. Problem lokal xarakterli d\u0259 deyil. Qlobal platformalarda media m\u00f6vzular\u0131 m\u00fczakir\u0259 edil\u0259rk\u0259n, frilanslar m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 d\u0259 yer ayr\u0131l\u0131r, onlara status verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn mexanizml\u0259r axtar\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6nd\u0259 u\u011furlu h\u0259ll yollar\u0131 tapm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 \u00e7ox deyil, barmaqla say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Karantin rejimi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 M\u0259tbuat \u015euras\u0131na g\u0259l\u0259n z\u0259ngl\u0259ri xat\u0131rlay\u0131ram. Onlarla, y\u00fczl\u0259rl\u0259 h\u0259mkar\u0131m\u0131z z\u0259ng vurur, m\u00fcraci\u0259t edir, problemin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn yard\u0131m ist\u0259yirdi. M\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259kc\u0259 onlar\u0131n haz\u0131rlaya bil\u0259c\u0259kl\u0259ri ictimai faydal\u0131 informasiyalarda deyil. Bu kateqoriyadan olanlar\u0131n dolan\u0131\u015f\u0131q probleml\u0259ri d\u0259 qabard\u0131. F\u0259aliyy\u0259tsiz olmaq h\u0259m d\u0259 qazancs\u0131z, g\u0259lirsiz qalmaq dem\u0259kdir. Daxil olan m\u00fcraci\u0259tl\u0259r\u00a0 M\u0259tbuat \u015euras\u0131\u00a0 t\u0259r\u0259find\u0259n toplan\u0131ld\u0131,\u00a0 Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259, Operativ Q\u0259rargaha y\u00f6nl\u0259ndirildi. H\u00f6kum\u0259t d\u0259 humanist davrand\u0131,\u00a0 problemi ciddiy\u0259 ald\u0131 v\u0259 onu aradan qald\u0131rd\u0131. V\u00d6EN-l\u0259, xidm\u0259t m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan jurnalistl\u0259r Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargah t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 icaz\u0259 veril\u0259n istiqam\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda yer tutdu (\u00a0<a href=\"https:\/\/apa.az\/az\/xeber\/media-xeberler\/Mtbuat-Surasi-jurnalistlrin-siyahisini-Operativ-Qrargaha-tqdim-edib-581485\">\u00a0https:\/\/apa.az\/az\/xeber\/media-xeberler\/Mtbuat-Surasi-jurnalistlrin-siyahisini-Operativ-Qrargaha-tqdim-edib-581485\u00a0\u00a0<\/a>).<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildirim ki, qeyd olunan hadis\u0259 Az\u0259rbaycanda s\u0259rb\u0259st \u00e7al\u0131\u015fan (freelance ) jurnalistl\u0259rin\u00a0 f\u0259aliyy\u0259tinin r\u0259smi qurumlar m\u00fcst\u0259visind\u0259 de-fakto\u00a0 tan\u0131nmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 ilk epizoddur. S\u0259rb\u0259st \u00e7al\u0131\u015fan jurnalistl\u0259rin say\u0131 y\u00fcks\u0259k r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 ifad\u0259 olunsa da, onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259nm\u0259si m\u00f6vcud olmay\u0131b. \u0130lk\u00a0 d\u0259f\u0259 2020-ci ild\u0259 Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargah t\u0259r\u0259find\u0259n epizodik hal olaraq tan\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>Amma bu, frilans f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259m\u0259lli h\u0259ll deyil. V\u0259ziyy\u0259t\u0259 ba\u011fl\u0131,\u00a0 ke\u00e7ici q\u0259rar idi. 2020-ci ilin sentyabr-noyabr\u00a0 aylar\u0131nda, 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si g\u00fcnl\u0259rind\u0259 eyni problem t\u0259krar\u0259n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Pe\u015f\u0259kar, h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259t rejimini d\u0259rk ed\u0259n, ekstremal durumlarda, sava\u015f b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259\u00a0 davran\u0131\u015f bacar\u0131qlar\u0131na malik olan\u00a0 h\u0259mkarlar\u0131m\u0131z m\u0259hz frilans olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259crid durumuna d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r.\u00a0 S\u0259rt karantin d\u00f6n\u0259mind\u0259 ya\u015fananlar\u00a0 t\u0259krarland\u0131.Yax\u015f\u0131 ki,\u00a0 h\u00f6kum\u0259t yen\u0259 d\u0259 humanist davrand\u0131, \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti d\u0259 olsa, v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xmaq imkan\u0131 yarand\u0131.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qamda bir n\u00fcansa da diqq\u0259t yetir\u0259k. Bel\u0259 ki, m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 akkreditasiya problemi il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n jurnalistl\u0259r t\u0259kc\u0259 frilanslar olmad\u0131. Ekstremal durumda seleksiya aparmaq, d\u00f6y\u00fc\u015f x\u0259ttind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259k media t\u0259msil\u00e7il\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil.Ekstremal b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131 olan jurnalistl\u0259r \u00f6nc\u0259d\u0259n se\u00e7ilib m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259li, pe\u015f\u0259karl\u0131q kurslar\u0131nda i\u015ftiraklar\u0131 t\u0259min edilm\u0259li, z\u0259rur\u0259t yaranan anda laz\u0131mi \u00fcnvanlarda g\u00f6r\u00fcnm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, son il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan iki m\u0259\u015fhur n\u00fcmun\u0259dir. Geriy\u0259 gets\u0259k, onlarla, y\u00fczl\u0259rl\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u00f6r\u0259rik. \u00c7\u0131xan n\u0259tic\u0259 budur ki, hans\u0131 kateqoriyaya aid edilm\u0259sinin f\u0259rqin\u0259 varmadan, jurnalistin f\u0259aliyy\u0259ti h\u00fcquqla tan\u0131nmal\u0131d\u0131r, qanunil\u0259\u015fdirilm\u0259li, pe\u015f\u0259 bacar\u0131qlar\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131dir.<\/p>\n<p><strong>Yeni qanun problemi h\u0259ll edir<\/strong><\/p>\n<p>\u201cMedia haqq\u0131nda yeni qanun layih\u0259si\u201d problemi k\u00f6k\u00fcnd\u0259n\u00a0 h\u0259ll edir. 70-ci madd\u0259 ( \u201cPress kart\u201d ) g\u00f6st\u0259rir ki, \u201cMedia Reyestrin\u0259 daxil edilmi\u015f jurnalistl\u0259r\u0259\u00a0\u201cPress kart\u201d verilir\u201d. Bu madd\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 K\u0130V subyektl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan jurnalistl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, V\u00d6EN-l\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, xidm\u0259t m\u00fcavil\u0259si il\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan, bir s\u00f6zl\u0259, frilans jurnalistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 ke\u00e7\u0259rlidir. Bu ifad\u0259 layih\u0259d\u0259\u00a0 \u201cm\u00fclki h\u00fcquq m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n jurnalistl\u0259r\u201d kimi \u0259ks olunur.\u00a0\u201cPress kart\u201d\u0131 \u0259ld\u0259 ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin imtiyazlar\u0131 yaran\u0131r, h\u00fcquqlar\u0131 tan\u0131n\u0131r, informasiya istehsal\u0131nda i\u015ftiraklar\u0131 h\u00fcquqi m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259nziml\u0259nir.\u00a0 \u201cPress kart\u201d verilmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r \u201c\u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 dair k\u00fctl\u0259vi informasiyan\u0131n axtar\u0131lmas\u0131, \u0259ld\u0259 olunmas\u0131, \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si, istehsal\u0131 v\u0259 yay\u0131m\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259min t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irildiyi m\u0259kanlara daxil olmaq h\u00fcququ qazan\u0131rlar\u201d. Bu t\u0259rtibat yuxar\u0131da t\u0259svir edil\u0259n hallarda jurnalistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 \u015fans yarad\u0131r, rahat f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259min edir. Layih\u0259d\u0259 o da g\u00f6st\u0259rilir ki, Media Reyestrin\u0259 daxil edilmi\u015f, \u201cPress kart\u201d alm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u00a0 \u201cd\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 (qurumlar\u0131), m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar, qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n akkreditasiya olunurlar\u201d. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259, \u201cpe\u015f\u0259 bacar\u0131lar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif platformalarda t\u0259\u015fkil edil\u0259n kurs v\u0259 t\u0259liml\u0259rd\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015fsiz, yaxud g\u00fcz\u0259\u015ftli \u0259saslarla i\u015ftirak edirl\u0259r\u201d v\u0259 sair. Q\u0131sas\u0131, normal jurnalist kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn rahat m\u00fcst\u0259viy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rlar. Paralel olaraq, sosial t\u0259minatlar\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n\u00a0 art\u0131r\u0131lmas\u0131, f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 layih\u0259l\u0259r\u0259 qat\u0131lmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u015fans v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259t\u00a0 qazan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Media Reyestrin\u0259 daxil olmaq prosedurlar\u0131 sad\u0259dir. M\u00fcraci\u0259t etmi\u015f jurnalist qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259qdim etdikd\u0259n sonra Reyestr\u0259 daxil olunmaq v\u0259 bu prosesin h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259sini g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cPress kart\u201d almaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edir.<\/p>\n<p><strong>Beyn\u0259lxalq praktika<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, \u201cPress kart\u201d\u0131n t\u0259tbiq edilm\u0259si, \u201cPress kart\u201d alm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn imtiyazlar\u0131n t\u0259min edilm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259si d\u00fcnyada var, geni\u015f yay\u0131l\u0131b. N\u00fcmun\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259k ki, Avropan\u0131n 28 \u00f6lk\u0259sind\u0259 m\u00f6vcuddur (\u00a0\u00a0<a href=\"https:\/\/medium.com\/@support_90918\/how-to-get-a-press-pass-in-28-countries-11d0f81b6db\">https:\/\/medium.com\/@support_90918\/how-to-get-a-press-pass-in-28-countries-11d0f81b6db<\/a>\u00a0).<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, beyn\u0259lxalq jurnalist t\u0259\u015fkilatlar\u0131 da jurnalistl\u0259r\u0259 \u201cPress kart\u201d t\u0259qdim edirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, beyn\u0259lxalq \u201cFrontline Club\u201d (FCO) onunla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259n, yaxud, m\u00fcst\u0259qil f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib pe\u015f\u0259kar olan jurnalistl\u0259r\u0259 \u201cPress kart\u201d verir. FCO b\u0259yan edir ki, \u201cM\u0259tbuat Kart\u0131\u201dn\u0131n verilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc d\u00fcnya \u00fczr\u0259 m\u00fcst\u0259qil jurnalistl\u0259rin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259tin yerl\u0259rd\u0259\u00a0 v\u0259 ya c\u0259bh\u0259y\u0259 yax\u0131n \u0259razid\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k ist\u0259yind\u0259n qaynaqlan\u0131r: \u201c\u201cPress kart\u201d\u00a0 pe\u015f\u0259kar jurnalistl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn vacib elementdir.\u00a0 Onlar jurnalistin legitimliyini\u00a0 v\u0259 etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir. M\u00fch\u00fcm x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 hadis\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkan\u0131 yarad\u0131r. \u00d6z\u00fcnd\u0259 m\u0259tbuat kart\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan jurnalistl\u0259r t\u0259crid\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131rlar, t\u0259dbirl\u0259r\u0259 rahat giri\u015f imkan\u0131 qazan\u0131rlar, ekstremal durumlarda \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259ri asanl\u0131qla\u00a0 aradan qald\u0131r\u0131rlar\u201d (<a href=\"https:\/\/www.frontlineclub.com\/new-international-press-card-will-help-to-keep-freelance-journalists-safe\/\">https:\/\/www.frontlineclub.com\/new-international-press-card-will-help-to-keep-freelance-journalists-safe\/<\/a>\u00a0).<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, \u201cPress kart\u201d\u0131n\u00a0hans\u0131 qurum t\u0259r\u0259find\u0259n verilm\u0259si d\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biridir. Yuxar\u0131da n\u00fcmun\u0259 olaraq verdiyimiz \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259rind\u0259 \u201cPress kart\u201d\u0131n t\u0259qdimat\u0131 milli jurnalist ittifaqlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n icra olunur. Jurnalist birlikl\u0259ri, assosiasiyalar\u0131, h\u0259mkarlar ittifaqlar\u0131\u00a0 bu missiyan\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 qismind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Amma bu, demokratik \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan t\u0259k model deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130sraild\u0259 \u201cPress kart\u201d\u0131 t\u0259qdim etm\u0259k s\u0259lahiyy\u0259ti H\u00f6kum\u0259t Media Ofisin\u0259\u00a0 ( GPO-Government Press Office\u00a0 ) aiddir. \u201cPress kart\u201d\u0131 ilk d\u0259f\u0259 almaq ist\u0259y\u0259n, yaxud, m\u00f6vcud kart\u0131n\u0131n\u00a0 yenil\u0259nm\u0259sini ist\u0259y\u0259n jurnalist \u0130sraild\u0259\u00a0 \u00a0H\u00f6kum\u0259t Media Ofisin\u0259\u00a0 ( GPO) m\u00fcraci\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r (<a href=\"https:\/\/www.gov.il\/en\/service\/government_press_card\">https:\/\/www.gov.il\/en\/service\/government_press_card<\/a>).<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259\u00a0 b\u0259nz\u0259r t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n faydalan\u0131r. \u201cSar\u0131 Bas\u0131n Kart\u0131\u201d adlanan \u201cPress kart\u201d T\u00fcrkiye\u00a0 Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Offisi t\u0259r\u0259find\u0259n verilir.\u00a0 D\u00f6vl\u0259tin\u00a0 b\u00fct\u00fcn qurumlar\u0131 bu kartlar\u0131 tan\u0131y\u0131r (\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sar%C4%B1_Bas%C4%B1n_Kart%C4%B1\">https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Sar%C4%B1_Bas%C4%B1n_Kart%C4%B1\u00a0<\/a>). Bir s\u00f6zl\u0259, \u201cPress kart\u201d\u0131n t\u0259rtibat\u0131 v\u0259 t\u0259qdimat\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 milli \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011fun olaraq m\u00fcxt\u0259lif formalarda h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu t\u0259rtibat h\u0259m d\u00f6vl\u0259t, h\u0259m d\u0259 pe\u015f\u0259 birlikl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n icra edilir.\u00a0 Az\u0259rbaycanda haz\u0131rlanan \u201cMedia haqq\u0131nda yeni qanun layih\u0259si\u201d\u00a0 d\u0259 b\u0259nz\u0259r praktikan\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd ed\u0259k ki, milli jurnalist ittifaqlar\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 beyn\u0259lxlq statuslu media t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n da \u201cPress kart\u201d verm\u0259k praktikas\u0131 m\u00f6vcuddur. Beyn\u0259lxalq M\u0259tbuat \u0130nstitutunun (\u0130P\u0130), Beyn\u0259n\u0259lxalq Jurnalistl\u0259r Federasiyas\u0131n\u0131n (\u0130FJ) v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilatlar\u0131n da praktikas\u0131nda \u201cPress kart\u201d\u0131n verilm\u0259si var. Burada bir n\u00fcans da diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. M\u0259s\u0259l\u0259n, BJF \u201cInternational Press Card (IPC)\u201d-\u0131 jurnalist statusunu\u00a0 yoxlamadan vermir. \u018friz\u0259\u00e7inin m\u00fcraci\u0259ti q\u0259bul edilir, \u00fcz\u0259rind\u0259 monitorinq apar\u0131l\u0131r. Monitorinqin n\u0259tic\u0259l\u0259ri m\u00fcsb\u0259t olarsa, m\u00fc\u0259yy\u0259n prosedurlar ke\u00e7dikd\u0259n sonra \u201cPress kart\u201d verilir. Bel\u0259likl\u0259,\u00a0 h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259 yaradan s\u0259n\u0259din, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201cPress kart\u201d\u0131n verilm\u0259sinin m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259l\u0259bl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r normal yana\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda haz\u0131rlanm\u0131\u015f \u201cMedia haqq\u0131nda yeni qanun layih\u0259si\u201dnd\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n\u00a0 dig\u0259r m\u0259qam odur ki, \u201cPress kart\u201d yaln\u0131z \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n jurnalistl\u0259ri deyil, eyni zamanda m\u00fclki h\u00fcquq m\u00fcqavil\u0259si il\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n jurnalistl\u0259ri d\u0259 \u0259hat\u0259 edir. Halbuki m\u00fcvafiq sah\u0259d\u0259ki beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar n\u0259inki \u201cv\u0259t\u0259nda\u015f jurnalistikas\u0131\u201d il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, h\u0259tta xidm\u0259t m\u00fcqavil\u0259si \u0259sas\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n jurnalistl\u0259r\u0259 d\u0259 \u201cPress kart\u201d\u0131n verilm\u0259sini istisna edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>T\u0259nqid ed\u0259nl\u0259r kiml\u0259rdirl\u0259r?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Qeyri-adi hal odur ki, \u201cMedia haqq\u0131nda yeni qanun layih\u0259si\u201dni t\u0259nqid ed\u0259nl\u0259r b\u0259z\u0259n \u201cPress kart\u201d\u0131n verilm\u0259si v\u0259 ya Media Reystri \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259 dayan\u0131r, onlar\u0131 h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7evirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u201cPress kart\u201d\u0131n verilm\u0259si Layih\u0259d\u0259\u00a0 m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olan m\u0259qamlardan biridir. M\u0259s\u0259l\u0259 ondad\u0131r ki, t\u0259nqidl\u0259rinin \u0259sas\u0131 yoxdur, arqumentl\u0259\u015fdirilm\u0259yib. \u018fvv\u0259la, bu \u201cPress kart\u201d\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t tamamil\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u00fc xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. Bel\u0259 ki, Media Reyestrin\u0259 daxil olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etmi\u015f jurnalist qanunla n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m\u0259lumatlar\u0131 \u00f6z\u00fc\u00a0 t\u0259qdim etdikd\u0259n sonra Reyestr\u0259 daxil olunmaq v\u0259 bu prosesin h\u00fcquqi n\u0259tic\u0259sini g\u00f6st\u0259r\u0259n \u201cPress kart\u201d almaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edir.\u00a0 \u018fg\u0259r ist\u0259k yoxdursa, \u201cPress kart\u201d\u00a0almaq ist\u0259mirs\u0259ns\u0259, alma. \u018fvv\u0259lki qaydada f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 davam et. Kims\u0259 s\u0259ni m\u0259cbur ed\u0259, zorla\u00a0 reystr\u0259 daxil ed\u0259 bilm\u0259z.\u00a0 \u00d6z f\u0259aliyy\u0259tini ist\u0259diyin kimi davam etdir\u0259 bil\u0259rs\u0259n.<br \/>\nDig\u0259r bir m\u0259s\u0259l\u0259: \u201cPress kart\u201d h\u0259qiq\u0259t\u0259n jurnalist oldu\u011funu deyil, jurnalistin h\u0259qiq\u0259t\u0259n Media Reyestrin\u0259 daxil edildiyini s\u00fcbut edir. Bu t\u0259klifin is\u0259 olduqca xo\u015fm\u0259raml\u0131 v\u0259 median\u0131n inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u0259qs\u0259di var. Amma t\u0259nqid\u00e7il\u0259r, n\u0259d\u0259ns\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259ni f\u0259rqli y\u00f6nd\u0259 t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. B\u0259yanatlar\u0131n\u0131 da el\u0259 formada qururlar ki, guya jurnalistl\u0259ri m\u00fcdafi\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259qs\u0259dl\u0259ri n\u0259dir? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn frilanslar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131, jurnalitl\u0259rin statuslar\u0131n\u0131n qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259m\u0259sini, \u00e7evr\u0259l\u0259rinin c\u0131z\u0131lmas\u0131n\u0131 ist\u0259mirl\u0259r? Bu bar\u0259d\u0259 konkret fikir s\u00f6yl\u0259mirl\u0259r. Ya beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259ni bilmirl\u0259r, ya da t\u0259nqid etm\u0259k xatirin\u0259 t\u0259nqid yolunu tutublar. N\u00f6vb\u0259ti yaz\u0131m\u0131zda bu m\u0259qam \u00fcz\u0259rind\u0259 daha geni\u015f dayanaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"social-buttons\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cJurnalistl\u0259rin H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (JuH\u0130) s\u0259dri M\u00fc\u015ffiq \u018fl\u0259sg\u0259rli \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini bildirib.\u00a0 \u201cQafqazinfo\u201d s\u00f6z\u00fcged\u0259n yaz\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir: \u201cMedia Reyestrinin yarad\u0131lmas\u0131 kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r?\u00a0 \u0130nternetin inki\u015faf\u0131 frilans jurnalistl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini stimulla\u015fd\u0131r\u0131b. Yeni media m\u00fchiti onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015flidir. Milli seqmentd\u0259 \u201cs\u0259rb\u0259st \u00e7al\u0131\u015fan\u201d v\u0259 ya \u201cm\u00fcst\u0259qil jurnalist\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z frilanslar k\u0259miyy\u0259tc\u0259 \u00e7oxal\u0131r, yeni imkanlar \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Amma yollar\u0131 rahat, h\u00fcquqi statuslar\u0131 b\u0259lli deyil. Frilanslar de-fakto m\u00f6vcuddurlar, saylar\u0131 art\u0131b. Amma\u00a0 de-yure tan\u0131nm\u0131rlar. Qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 mane\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr formala\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259l\u0259r var. S\u0259rt karantin rejiminin t\u0259tbiqi yax\u0131n tarixd\u0259 olub. \u201cSMS-li icaz\u0259\u201dnin\u00a0 qrafikimiz\u0259 t\u0259sir etdiyini,\u00a0 planlar\u0131m\u0131z\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":416221,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq.jpg",637,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq.jpg",637,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq.jpg",637,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq-581x365.jpg",581,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq.jpg",637,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq.jpg",637,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq.jpg",637,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/musfiq.jpg",637,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cJurnalistl\u0259rin H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n (JuH\u0130) s\u0259dri M\u00fc\u015ffiq \u018fl\u0259sg\u0259rli \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini bildirib.\u00a0 \u201cQafqazinfo\u201d s\u00f6z\u00fcged\u0259n yaz\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir: \u201cMedia Reyestrinin yarad\u0131lmas\u0131 kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r?\u00a0 \u0130nternetin inki\u015faf\u0131 frilans jurnalistl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini stimulla\u015fd\u0131r\u0131b. Yeni media m\u00fchiti onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015flidir. Milli seqmentd\u0259 \u201cs\u0259rb\u0259st \u00e7al\u0131\u015fan\u201d v\u0259 ya \u201cm\u00fcst\u0259qil jurnalist\u201d adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z frilanslar k\u0259miyy\u0259tc\u0259 \u00e7oxal\u0131r, yeni imkanlar \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Amma&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/416220"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=416220"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/416220\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/416221"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=416220"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=416220"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=416220"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}