{"id":417048,"date":"2021-12-20T11:25:04","date_gmt":"2021-12-20T08:25:04","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=417048"},"modified":"2021-12-20T11:25:04","modified_gmt":"2021-12-20T08:25:04","slug":"mtrs-s%c9%99dri-c%c9%99rim%c9%99l%c9%99rd%c9%99ns%c9%99-yayimin-dayandirilmasi-daha-effektiv-olub-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=417048","title":{"rendered":"MTR\u015e s\u0259dri: \u201cC\u0259rim\u0259l\u0259rd\u0259ns\u0259, yay\u0131m\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 daha effektiv olub\u201d &#8211; M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p>Milli Televiziya v\u0259 Radio \u015euras\u0131n\u0131n (MTR\u015e) s\u0259dri \u0130sm\u0259t S\u0259ttarovun APA-ya m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/p>\n<p>H\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>&#8211; \u0130sm\u0259t m\u00fc\u0259llim, \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si art\u0131q Milli M\u0259clisin komit\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259d\u0259 v\u0259 ictimai dinl\u0259m\u0259l\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. T\u0259bii ki, c\u0259miyy\u0259tin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 media sferas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin bu qanun layih\u0259sin\u0259 mara\u011f\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Layih\u0259nin \u0259n \u00e7ox sual do\u011furan hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri \u201cplatforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131\u201d v\u0259 \u201cplatforma operatoru\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. \u0130nternet televiziya niy\u0259 bu anlay\u0131\u015flarla t\u0259qdim edilib?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Suala g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. \u0130lk olaraq, media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 bu layih\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri mara\u011fa, apard\u0131qlar\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etm\u0259k ist\u0259rdim. \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si haz\u0131rlanark\u0259n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunvericiliyi Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015f, ara\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 geni\u015f t\u0259hlil olunmu\u015fdur. Bundan \u0259lav\u0259 bir \u00e7ox yay\u0131m\u00e7\u0131larla, kabel operatorlar\u0131, iri internet televiziya kanallar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Qeyd etdiyiniz anlay\u0131\u015flara g\u0259linc\u0259 is\u0259 bildirm\u0259k ist\u0259rdim ki, onlar\u0131n he\u00e7 biri internet televiziya anlay\u0131\u015f\u0131 il\u0259 eyni deyildir. Bu anlay\u0131\u015flar\u0131 tam anlamda a\u00e7\u0131qlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir q\u0259d\u0259r qanunda olan bir s\u0131ra yenilikl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259rdim.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, m\u00f6vcud \u201cTeleviziya v\u0259 radio yay\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanun 2002-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f v\u0259 bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 qanuna bir \u00e7ox \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilmi\u015fdir. T\u0259bii olaraq 2002-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f qanun il\u0259 son ill\u0259rd\u0259 informasiya v\u0259 kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan bir \u00e7ox yeni audiovizual yay\u0131m n\u00f6vl\u0259rinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Haz\u0131rda el\u0259 yay\u0131m \u00fcsullar\u0131, el\u0259 audiovizual xidm\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur ki, m\u00f6vcud qanun i\u015fl\u0259n\u0259nd\u0259 onlar\u0131n he\u00e7 biri yox idi. B\u00fct\u00fcn bu ara\u015fd\u0131rmalar n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni qanun layih\u0259sin\u0259 bir s\u0131ra yeni anlay\u0131\u015flar v\u0259 m\u00fcdd\u0259alar sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Yeni qanun layih\u0259sind\u0259 audiovizual media sah\u0259sind\u0259 olan \u0259n b\u00f6y\u00fck yenilik yay\u0131m\u00e7\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 operatorluq f\u0259aliyy\u0259tinin ayr\u0131lmas\u0131d\u0131r. M\u00f6vcud istifad\u0259 etdiyimiz qanunda bel\u0259 bir \u015fey yoxdur. Yeni layih\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 yay\u0131m\u00e7\u0131 proqramlar\u0131 t\u0259qdim ed\u0259n v\u0259 onun \u00fcz\u0259rind\u0259 redaksiya cavabdehliyi da\u015f\u0131yan subyektdir. Operator is\u0259 yay\u0131m\u0131 texniki c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n v\u0259 redaksiya cavabdehliyi da\u015f\u0131mayaraq yay\u0131m\u00e7\u0131n\u0131n t\u0259qdim etdiyi kontenti (m\u0259zmunu) retranslyasiya ed\u0259n subyektdir. Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, audiovizual kontent bir s\u0131ra \u00fcsullarla yay\u0131mlana bilir \u2013 radiotezlikd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n yer\u00fcst\u00fc \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc sisteml\u0259, peyk \u00fcsulu il\u0259, kabel \u00fcsulu il\u0259, \u0130PTV \u00fcsulu il\u0259, OTT platforma vasit\u0259sil\u0259, mobil platformalarla, birba\u015fa internet \u00fcz\u0259rind\u0259n v\u0259 s. Qanun layih\u0259sind\u0259 bu c\u0259h\u0259td\u0259n operatorlar 2 yer\u0259 ayr\u0131l\u0131r \u2013 multipleks v\u0259 platforma operatoru. Multipleks operatoru yer\u00fcst\u00fc radiotezlikl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131m\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir. Platforma operatoru is\u0259 yer\u00fcst\u00fc yay\u0131m istisna olmaqla dig\u0259r \u00fcsullarla. Y\u0259ni ki, qanun layih\u0259sind\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n \u201cplatforma operatoru\u201d yay\u0131m\u00e7\u0131 olmay\u0131b, yaln\u0131z m\u00fcxt\u0259lif platformalar (kabel, OTT, \u0130PTV, mobil, birba\u015fa internet \u00fcz\u0259rind\u0259n) vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131m\u0131 texniki c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n subyektdir. Haz\u0131rk\u0131 m\u00f6vcud subyektl\u0259rd\u0259n b\u00fct\u00fcn kabel yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131 (KATV, Ail\u0259 TV, Konnekt TV, BBTV v\u0259 s.) bu f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuldurlar.<\/p>\n<p>Buna uy\u011fun olaraq da \u201cplatforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131\u201d \u00f6z\u00fcn\u00fcn audiovizual kontentini platforma operatoru vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131mlayan yay\u0131m\u00e7\u0131d\u0131r. Bu kateqoriyaya haz\u0131rda kabel operatorlar\u0131n\u0131n paketl\u0259rind\u0259 yay\u0131mlanan onlar\u0131n \u00f6zl\u0259rinin kanallar\u0131n\u0131 (ATV Cinema, KATV Karaoke, CityNet Premier v\u0259 s) misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Bundan \u0259lav\u0259 haz\u0131rda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n internet televiziyalar\u0131 da \u00f6z ist\u0259kl\u0259ri il\u0259 \u015euraya m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k platforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. \u00c7\u00fcnki bir s\u0131ra internet \u00fcz\u0259rind\u0259n yay\u0131mlanan kanallar var ki, onlar \u015euraya m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k kabel v\u0259 \u0130PTV paketl\u0259rind\u0259 t\u0259msil olunmaqlar\u0131n\u0131 ist\u0259mi\u015fl\u0259r. Lakin m\u00f6vcud qanuna g\u00f6r\u0259 h\u0259min operatorlar yaln\u0131z lisenziya alm\u0131\u015f kanallar\u0131 \u00f6z paketl\u0259rin\u0259 daxil ed\u0259 bilirl\u0259r. \u201cPlatforma yay\u0131m\u00e7\u0131\u201d lisenziyas\u0131na sahib olmaqla h\u0259min internet televiziyalar bu imkandan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. T\u0259bii ki, o lisenziyan\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra t\u0259l\u0259bl\u0259r (\u00f6z sayt\u0131ndan yay\u0131m aparmaq, proqram c\u0259dv\u0259lin\u0259 malik olmaq, g\u00fcn \u0259rzind\u0259 6 saat yay\u0131m aparmaq v\u0259 s.) m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur. Amma yen\u0259 d\u0259 qeyd edir\u0259m ki, bu tam olaraq ist\u0259k \u0259sas\u0131nda olacaq bir prosesdir. Platforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131 olmaq ist\u0259m\u0259y\u0259n h\u0259min internet televiziyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131racaq he\u00e7 bir m\u00fcdd\u0259a qanun layih\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Layih\u0259d\u0259\u00a0<\/strong>\u201c<strong>Sifari\u015fli yay\u0131m xidm\u0259ti provayderi<\/strong>\u201d<strong>nin lisenziya almas\u0131 t\u0259l\u0259bi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bu n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Art\u0131q qeyd etdiyim kimi yeni texnologiyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 son ill\u0259r bir s\u0131ra yeni media n\u00f6vl\u0259ri yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlardan biri d\u0259 d\u00fcnyada \u201cvideo on demand\u201d kimi tan\u0131nan sifari\u015fli yay\u0131m xidm\u0259tidir. Bel\u0259 xidm\u0259tl\u0259r\u0259 misal olaraq d\u00fcnyada m\u0259\u015fhur olan \u201cNetflix\u201d, \u201cAmazon Prime\u201d, \u201c\u0130vi\u201d, \u201cMegogo\u201d, \u201cVimeo\u201d v\u0259 s. g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Yerli bazarda is\u0259 lisenziya alaraq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n kabel yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u201cAil\u0259 Cinema\u201d, \u201cKATV box\u201d v\u0259 s. xidm\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar ki, kabel yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131 \u00f6zl\u0259rinin OTT platformas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n onlar\u0131 istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 t\u0259qdim edirl\u0259r. Bu xidm\u0259tin \u00f6z\u0259lliyi ondad\u0131r ki, xidm\u0259t provayderi siz\u0259 \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131n (film, serial, tama\u015fa, cizgi film, proqram, tok-\u015fou v\u0259 s.) kataloqunu t\u0259qdim edir v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6d\u0259ni\u015f (ayl\u0131q v\u0259 ya bird\u0259f\u0259lik) qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda siz h\u0259min audiovizual m\u0259hsula ist\u0259diyiniz vaxt baxa bilirsiniz. Bu xidm\u0259tin yay\u0131m \u00fcsulu v\u0259 texniki vasit\u0259si yeni olsa da, h\u0259min xidm\u0259tin lisenziyala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 indi d\u0259 m\u00f6vcuddur. Sad\u0259c\u0259 yeni layih\u0259d\u0259 bu ayr\u0131ca subyekt olaraq f\u0259rql\u0259ndirilib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u201cNetflix\u201d, \u201cMegogo\u201d, \u201cOll.tv\u201d, \u201cVimeo\u201d v\u0259 s. bu kimi video xidm\u0259t platformalar\u0131 Az\u0259rbaycanda yay\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn lisenziya almal\u0131 olacaq? Onlardan Az\u0259rbaycanda n\u00fcmay\u0259nd\u0259lik a\u00e7maq v\u0259 qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259k t\u0259l\u0259b olunacaqm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qanun layih\u0259sind\u0259 yer alan sifari\u015fli yay\u0131m h\u0259m d\u0259 bu xidm\u0259t platformalar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda bu xidm\u0259tl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Ancaq bu platformalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti yerli qanunlarla t\u0259nziml\u0259nmir. D\u00fcnyada art\u0131q bu platformalar\u0131n t\u0259nziml\u0259m\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu uzun bir prosesdir. \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si il\u0259 biz d\u0259 buna ba\u015flam\u0131\u015f oluruq. Bu xidm\u0259t platformalar\u0131 Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn lisenziya almal\u0131 olacaqlar ki, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259likl\u0259rini a\u00e7araq qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bu qanun layih\u0259si q\u0259bul edildikd\u0259n sonra bu c\u00fcr xidm\u0259t platformalar\u0131 bloklana bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u0259qs\u0259dimiz bloklamaq deyildir. H\u0259min xidm\u0259tl\u0259r yerli bazarda i\u015ftirak edir v\u0259 Az\u0259rbaycan istifad\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n v\u0259sait qazan\u0131r. \u018fn az\u0131ndan onlar\u0131n Az\u0259rbaycanda n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyi olmal\u0131 v\u0259 vergi \u00f6d\u0259yicisi kimi qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259lidirl\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 qanun layih\u0259sin\u0259 bu m\u00fcdd\u0259alar\u0131n daxil edilm\u0259si h\u0259min xidm\u0259tl\u0259rin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bloklanmas\u0131 m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131m\u0131r, daha \u00e7ox bu sah\u0259d\u0259 legitim bazan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259min platformalar\u0131n Az\u0259rbaycan bazar\u0131na c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Bu bir stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 add\u0131md\u0131r. Biz ist\u0259yirik ki, bu xidm\u0259t platformalar\u0131 Az\u0259rbaycanda leqal f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rsinl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Haz\u0131rda q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan \u201cTeleviziya v\u0259 radio yay\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanunda \u00fcmum\u00f6lk\u0259 yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131 proqramlar\u0131 \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u0259razisin\u0259 yay\u0131mlanan teleradio yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131 (\u201c\u00d6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u0259razisi\u201d dedikd\u0259, televiziya verili\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin, radio verili\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin az\u0131 98 faizi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259lidir) dem\u0259kdir. \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sind\u0259 is\u0259 \u00fcmum\u00f6lk\u0259 yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131na dair \u015f\u0259rtl\u0259r d\u0259yi\u015fir, h\u0259m d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 regional yay\u0131m\u00e7\u0131ya dair t\u0259l\u0259bl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. Bu t\u0259l\u0259bl\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si hans\u0131 z\u0259rur\u0259td\u0259n yaran\u0131b?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; M\u00f6vcud qanunda olan 98 % \u0259hat\u0259liliyin b\u00fct\u00fcn televiziya v\u0259 radio kanallar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min olunmas\u0131 real deyildir. H\u0259m \u0259razi, h\u0259m d\u0259 \u0259hali c\u0259h\u0259td\u0259n bu \u0259hat\u0259y\u0259 nail olunmas\u0131 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. El\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259r var ki, orada insanlar kompakt ya\u015fay\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri. El\u0259 yerl\u0259r d\u0259 var ki, oran\u0131n \u00e7\u0259tin relyefi v\u0259 co\u011frafiyas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n \u0259hali \u00e7ox seyr\u0259k ya\u015fay\u0131r. T\u0259bii ki, h\u0259r bir k\u0259ndd\u0259 bir \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc qoymaq m\u00fcmk\u00fcn deyildir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yeni layih\u0259d\u0259 \u00fcmum\u00f6lk\u0259 yer\u00fcst\u00fc yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin 70 %-nin \u0259hat\u0259 olunmas\u0131 t\u0259l\u0259bi qoyulmu\u015fdur. Yeni t\u0259l\u0259bl\u0259r reall\u0131\u011fa daha yax\u0131n g\u00f6st\u0259ricidir. Q\u00fcvv\u0259d\u0259 olan qanuna \u0259sas\u0259n, qoyulan 98% t\u0259l\u0259bl\u0259 ba\u011fl\u0131 ekspertiza apar\u0131lsa, m\u0259lum olacaq ki, bir s\u0131ra televiziya v\u0259 x\u00fcsus\u0259n d\u0259 radio kanallar\u0131 bu t\u0259l\u0259b\u0259 cavab ver\u0259 bilmir. Onda bu televiziya yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n lisenziyas\u0131na xitam verilm\u0259lidir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz reall\u0131\u011fa uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 70 % v\u0259 ondan yuxar\u0131 t\u0259l\u0259bini qoymu\u015fuq. H\u0259m\u00e7inin d\u0259 qanun layih\u0259sin\u0259 yeni olaraq regional yay\u0131m\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b qoyulmu\u015fdur ki, bu da az\u0131 2 inzibati \u0259razi vahidinin \u0259halisinin 70 %-i v\u0259 ondan yuxar\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qanun layih\u0259si q\u0259bul olunaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n televiziyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r olacaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu qanun layih\u0259si q\u0259bul olunandan sonra televiziyalarda d\u0259rhal hans\u0131sa d\u0259yi\u015fikliyi g\u00f6zl\u0259m\u0259k sad\u0259l\u00f6vhl\u00fck olar. Bu, uzunm\u00fcdd\u0259tli bir strategiyad\u0131r. Bu yol uzun yoldur. Qanunla h\u0259r \u015fey h\u0259ll olunsayd\u0131, n\u0259 yax\u015f\u0131 olard\u0131. Qanunun q\u0259bul olunmas\u0131 bu proses \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi bazad\u0131r. Yeni qanun layih\u0259si q\u0259bul olunsa, televiziyalar\u0131 m\u00f6vcud qanunvericilikd\u0259 olan \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlardan ir\u0259li g\u0259l\u0259n bir s\u0131ra probleml\u0259rd\u0259n xilas ed\u0259c\u0259k. Qanunun q\u0259bulundan sonra televiziyan\u0131n spektri geni\u015fl\u0259n\u0259 bil\u0259r. Art\u0131q bazara yeni yay\u0131m\u00e7\u0131lar (platforma yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 s) g\u0259l\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, biz \u00e7ox ist\u0259rdik ki, Az\u0259rbaycanda \u201cDiscovery\u201d, \u201cNational Geographic\u201d tipli kanallar olsun. \u0130xtisasla\u015fm\u0131\u015f bel\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f kanallar\u0131n Az\u0259rbaycan dilind\u0259 versiyas\u0131n\u0131n olmas\u0131na da qanun layih\u0259sinin q\u0259bulu imkan yaradacaq. Bel\u0259 kanallar Rusiyada rus dilind\u0259, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 yay\u0131m h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r. Niy\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 bel\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur kanallar olmas\u0131n?!\u00a0Qanun layih\u0259sind\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 m\u00fcdd\u0259alar sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Bu c\u00fcr kanal\u0131n 24 saatl\u0131q efirinin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 v\u0259 ya dublyajla yay\u0131m\u0131 \u00e7\u0259tin v\u0259 \u00e7ox maliyy\u0259 y\u00fck\u00fc olan m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, bu da h\u0259min yay\u0131m\u00e7\u0131n\u0131n bazara g\u0259lm\u0259sini \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259 bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259, layih\u0259d\u0259 qeyd olunmu\u015fdur ki, \u201cprimetime\u201d vaxtlar\u0131nda h\u0259min kanal\u0131n proqramlar\u0131 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 yay\u0131mlanacaqsa, dig\u0259r saatlarda ba\u015fqa dill\u0259rd\u0259 (ingilis, t\u00fcrk, rus v\u0259 s) yay\u0131mlanmas\u0131na v\u0259 h\u0259min kanalda reklam yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 (yerli media reklam bazar\u0131nda i\u015ftiraka) icaz\u0259 veril\u0259c\u0259k. Amma bel\u0259 kanallar yaln\u0131z platforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131 lisenziyas\u0131 alaraq \u00f6d\u0259ni\u015fli (kabel, \u0130PTV, OTT, peyk) platforma yay\u0131m\u0131nda m\u00f6vcud ola bil\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qeyd etdiniz ki, qanun layih\u0259si q\u0259bul olunaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 televiziyalar bir \u00e7ox probleml\u0259rd\u0259n xilas ola bil\u0259c\u0259k. Yerli TV kanallar\u0131n t\u0259nqid olunmas\u0131 azalacaqm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Televiziya m\u00f6vcud olduqca t\u0259nqid d\u0259 h\u0259r zaman olacaq. T\u0259nqidl\u0259rin bir hiss\u0259si \u0259sasl\u0131, bir hiss\u0259si \u0259sass\u0131zd\u0131r. Qanunun m\u0259qs\u0259di televiziyalar\u0131 t\u0259nqidd\u0259n qorumaq deyildir. N\u0259 \u015eura, n\u0259 d\u0259 h\u0259r hans\u0131 d\u00f6vl\u0259t qurumu televiziya kontentin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu m\u00f6vcud qanunda da olmay\u0131b, indiki layih\u0259d\u0259 d\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p>Yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131n redaksiya v\u0259 pe\u015f\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi \u00e7ox vacibdir, qanun layih\u0259sind\u0259 d\u0259 bu t\u0259l\u0259b qorunur. Median\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, televiziyalar\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 t\u0259m\u0259l qanunumuz olan Konstitusiyam\u0131z\u0131n 50-ci madd\u0259si il\u0259 qorunur v\u0259 t\u0259bii ki, bu layih\u0259d\u0259 d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcdd\u0259alar m\u00f6vcuddur. Televiziyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 daha \u00e7ox televiziyalar\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Normal reklam bazar\u0131, r\u0259qab\u0259t m\u00fchiti formala\u015fd\u0131qca televiziyada olan kontentin d\u0259 s\u0259viyy\u0259si qalxacaq v\u0259 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 t\u0259nqidl\u0259rin say\u0131 azalacaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Haz\u0131rda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ancaq t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259y\u0259n televiziyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qanun layih\u0259si haz\u0131rlanark\u0259n h\u0259r hans\u0131 bir televiziya kanal\u0131na v\u0259 ya \u00fcmum\u0259n media qurumuna qar\u015f\u0131 ola bil\u0259c\u0259k bir istiqam\u0259td\u0259 yaz\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda m\u00f6vcud olan kanallar oldu\u011fu kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k, onlar\u0131n yeni n\u00f6v lisenziyalarla \u00f6d\u0259ni\u015fsiz t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qanun layih\u0259sind\u0259 ke\u00e7id m\u00fcdd\u0259alar\u0131 verilmi\u015fdir ki, h\u0259min m\u00fcdd\u0259alara \u0259sas\u0259n m\u00f6vcud yay\u0131m\u00e7\u0131lar qanun q\u0259bul olunandan sonrak\u0131 6 ay \u0259rzind\u0259 \u015euraya m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tin\u0259 uy\u011fun olaraq yeni lisenziyalarla \u00f6d\u0259ni\u015fsiz \u0259sasda t\u0259min olunacaqlar.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yer\u00fcst\u00fc yay\u0131m\u00e7\u0131 proqramlar\u0131nda yaln\u0131z Audiovizual \u015euran\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 dig\u0259r dill\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k. Bu t\u0259l\u0259bi t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu t\u0259l\u0259b m\u00f6vcud qanunda var v\u0259 dem\u0259k olar bu t\u0259l\u0259b\u0259 tam olaraq \u0259m\u0259l olunur. Yeni layih\u0259d\u0259 d\u0259 yer\u00fcst\u00fc kanallar\u0131n d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si t\u0259l\u0259bi var. Ancaq Az\u0259rbaycanda m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259rd\u0259 kanallar\u0131n olmas\u0131 lab\u00fcdd\u00fcr. Qanun layih\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 bel\u0259 kanallar \u00fcmumi a\u00e7\u0131q yay\u0131mda deyil, \u00f6d\u0259ni\u015fli multipleks v\u0259 ya platforma paketl\u0259rind\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yer\u00fcst\u00fc yay\u0131m\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z proqramlar\u0131nda dig\u0259r dill\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259si is\u0259 Audiovizual \u015euran\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u015eura da buna m\u00fcxt\u0259lif \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si, bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rin yay\u0131m\u0131, informasiya proqramlar\u0131n\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131 v\u0259 s m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k raz\u0131l\u0131q ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Audiovizual media subyektl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 peyk yay\u0131m\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259n platforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti nec\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Yeni layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n peyk yay\u0131m \u00fcsulu platforma yay\u0131m \u00fcsullar\u0131ndan biri hesab olunur. Lakin qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, kabel, \u0130PTV, OTT, internetd\u0259n f\u0259rqli olaraq peykd\u0259 olan yay\u0131m tutumu art\u0131q m\u0259hdud resurs hesab olunur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u201cpeyk yay\u0131m\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n platforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131\u201d ayr\u0131ca media subyekti kimi tan\u0131n\u0131r v\u0259 bu f\u0259aliyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcsabiq\u0259 \u0259sas\u0131nda lisenziya verilir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Az\u0259rbaycanda \u0259halinin 80 %-d\u0259n \u00e7ox hiss\u0259si televiziya proqramlar\u0131n\u0131n q\u0259bulunda peyk antennalar\u0131ndan istifad\u0259 edir, \u201cpeyk yay\u0131m\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n platforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131\u201dnda dem\u0259k olar ki, \u00fcmum\u00f6lk\u0259 yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131 statusu olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Audiovizual \u015euran\u0131n t\u0259nziml\u0259y\u0259c\u0259yi sah\u0259l\u0259r geni\u015fl\u0259nir. T\u0259nziml\u0259n\u0259c\u0259k yeni sah\u0259l\u0259r hans\u0131lar olacaq?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qeyd etdiyim kimi, kabel operatorlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti \u015eura t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rda t\u0259nziml\u0259nir. Amma yeni layih\u0259 il\u0259 bu t\u0259nziml\u0259m\u0259 bir q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki kabell\u0259 t\u0259qdim olunan xidm\u0259tl\u0259rin n\u00f6vl\u0259ri artm\u0131\u015fd\u0131r. Bayaq qeyd etdiyim \u201csifari\u015fli yay\u0131m xidm\u0259ti provayderi\u201dnin, \u201cplatforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131\u201dn\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si art\u0131q yeni olacaq.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qanun layih\u0259sind\u0259 audiovizual yay\u0131m\u00e7\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumxalq h\u00fczn, an\u0131m v\u0259 mat\u0259m g\u00fcnl\u0259rind\u0259 yay\u0131m\u0131n hans\u0131 qaydada h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 televiziyalar t\u0259nqid\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rd\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259n, D\u00f6vl\u0259t S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259tinin helikopteri q\u0259zaya u\u011frayanda da televiziyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015f t\u0259nqid olundu. Yeni qanunun q\u0259bul edilm\u0259si il\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 art\u0131q t\u0259nziml\u0259m\u0259 olacaqm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lk olaraq bildirm\u0259liy\u0259m ki, helikopter hadis\u0259si olanda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, saytlarda bel\u0259 bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc yarad\u0131ld\u0131 ki, guya televiziyalar h\u0259min g\u00fcn \u00e7al-\u00e7a\u011f\u0131rla m\u0259\u015f\u011ful olub. Biz \u015eura olaraq bunu t\u0259hlil etdik. M\u0259lum oldu ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ad\u0131 hallanan kanal\u0131n s\u0259h\u0259r proqram\u0131ndan bir hiss\u0259 k\u0259sil\u0259r\u0259k payla\u015f\u0131l\u0131b. Hadis\u0259 elan olunandan sonra h\u0259min kanal proqram c\u0259dv\u0259lind\u0259 v\u0259 proqramlar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik etmi\u015fdi. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 hadis\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l efir\u0259 ged\u0259n proqramdan hiss\u0259l\u0259ri k\u0259sib payla\u015fd\u0131lar v\u0259 iddia etdil\u0259r ki, bu verili\u015fl\u0259r helikopter q\u0259zas\u0131 elan olunandan sonra verilib. Tarix h\u0259min tarix olsa da, \u015euran\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum oldu ki, bu verili\u015f q\u0259zadan \u0259vv\u0259l yay\u0131mlan\u0131b. Dig\u0259r bir kanalla da ba\u011fl\u0131 iddialar var idi. H\u0259min kanalda da verili\u015fin yeri d\u0259yi\u015fm\u0259s\u0259 d\u0259, verili\u015fin format\u0131 d\u0259yi\u015fdi. Televiziyalar\u0131n ham\u0131s\u0131 bu hadis\u0259y\u0259 reaksiya verib efirl\u0259rini ona uy\u011funla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar. Ancaq sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 r\u0259y formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131lar ki, televiziyalar h\u0259min g\u00fcn \u00e7al-\u00e7a\u011f\u0131rla m\u0259\u015f\u011ful olub. S\u00fcni ajiotajlar \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 olub. Bunlarla m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131n yollar\u0131 var. Kanallar h\u0259min resurslar\u0131, yaxud da bloqerl\u0259ri m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Yeni qanun layih\u0259sind\u0259 olan t\u0259nziml\u0259nm\u0259y\u0259 g\u0259linc\u0259 is\u0259 bildirm\u0259liy\u0259m ki, \u00fcmumxalq h\u00fczn, an\u0131m v\u0259 mat\u0259m g\u00fcnl\u0259rind\u0259 yay\u0131m\u0131n qaydalar\u0131 d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015fdur. H\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 reklam\u0131n verilm\u0259si qada\u011fan edilir. Bir s\u0131ra proqramlar (yumor, komediya, erotik m\u0259zmunlu filml\u0259r v\u0259 s.) yay\u0131mlanmamal\u0131d\u0131r. Bu t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 bir \u00e7ox kanallar bu g\u00fcn d\u0259 \u0259m\u0259l edir. Kanallar onsuz da bel\u0259 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00f6z verili\u015fl\u0259rini d\u0259yi\u015fdirirl\u0259r. Bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunda art\u0131q suallara yer qalmayacaq.<\/p>\n<p>Bir m\u0259qam\u0131 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, yeni layih\u0259d\u0259 bel\u0259 g\u00fcnl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259r yaln\u0131z \u00fcmumxalq h\u00fczn, an\u0131m v\u0259 mat\u0259m g\u00fcnl\u0259rin\u0259 aiddir. H\u0259r hans\u0131 bir q\u0259za, v\u0259 ya t\u0259l\u0259fatlara yol a\u00e7m\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck ictimai hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verdikd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 yaln\u0131z kanallar\u0131n \u00f6z se\u00e7imi v\u0259 proqram siyas\u0259ti il\u0259 t\u0259nziml\u0259nir.<\/p>\n<p>Do\u011frusu bel\u0259 hallarda kanallar d\u0259rhal reaksiya verir, proqram c\u0259dv\u0259ll\u0259rini d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar, lakin h\u0259tta bu olmazsa bel\u0259 bu hallar qanun pozuntusu hesab oluna bilm\u0259z. Bu art\u0131q d\u0259y\u0259rl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259sidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Audiovizual \u015eura t\u0259r\u0259find\u0259n yay\u0131m\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 hallar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. Bu audiovizual yay\u0131m\u00e7\u0131lar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k? Yay\u0131m\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 c\u0259rim\u0259 t\u0259tbiqi niy\u0259 se\u00e7ilm\u0259yib?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sual\u0131n\u0131z \u00e7ox aktuald\u0131r. M\u00f6vcud \u201cTeleviziya v\u0259 radio yay\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanuna \u0259sas\u0259n h\u0259min qanunun h\u0259r hans\u0131 m\u00fcdd\u0259as\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 \u015eura yay\u0131m\u0131 1 ayad\u0259k dayand\u0131ra bil\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, el\u0259 m\u00fcdd\u0259alar var ki, onlar\u0131n pozulmas\u0131 h\u0259m d\u0259 \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 inzibati m\u0259suliyy\u0259t yarad\u0131r v\u0259 \u015eura bu halda c\u0259rim\u0259 protokolu t\u0259rtib ed\u0259r\u0259k m\u00fcvafiq m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259 bilir. Bu v\u0259ziyy\u0259t is\u0259 \u015euraya m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 se\u00e7im verir ki, sanksiya formas\u0131n\u0131 se\u00e7sin.<\/p>\n<p>2020-ci v\u0259 2021-ci ill\u0259rd\u0259 \u015eura bu s\u0259lahiyy\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k bir s\u0131ra pozuntulara g\u00f6r\u0259 yay\u0131m\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131 c\u0259rim\u0259 etm\u0259k yox, yay\u0131m\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n saatlar \u00fczr\u0259 dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 sanksiyas\u0131n\u0131 se\u00e7mi\u015fdir. Do\u011frusunu des\u0259m, c\u0259rim\u0259l\u0259rd\u0259ns\u0259, yay\u0131m\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 yay\u0131m\u00e7\u0131lara qar\u015f\u0131 daha effektiv bir t\u0259dbir olmu\u015fdur. He\u00e7 bir kanal ist\u0259m\u0259z ki, g\u00fcn \u0259rzind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 saat olsa da efiri qapal\u0131 olsun.<\/p>\n<p>Lakin yeni layih\u0259y\u0259 \u0259sas\u0259n, yay\u0131m\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259n hallar art\u0131q konkret g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. Yay\u0131m\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6z\u00fc d\u0259 2 c\u00fcr n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur: 24 saatad\u0259k v\u0259 1 g\u00fcnd\u0259n &#8211; 1 ayad\u0259k. El\u0259 x\u0131rda pozuntular var ki, onlara g\u00f6r\u0259 yay\u0131m\u0131n 1 ayad\u0259k dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u0259lahiyy\u0259tini \u015euraya verm\u0259k d\u00fczg\u00fcn olmaz v\u0259 bu \u015eura t\u0259r\u0259find\u0259n sui-istifad\u0259 hallar\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra pozuntulara g\u00f6r\u0259 is\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u0130XM-n\u0259 \u0259sas\u0259n c\u0259rim\u0259 protokolu t\u0259rtib edil\u0259r\u0259k m\u0259hk\u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si sanksiyas\u0131 olacaqd\u0131r. Art\u0131q bundan sonra hans\u0131 qanun pozuntusuna g\u00f6r\u0259 yay\u0131m\u00e7\u0131n\u0131 n\u0259 g\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259yini yay\u0131m\u00e7\u0131 \u00f6z\u00fc d\u0259qiq bil\u0259c\u0259k, daha indiki kimi bu se\u00e7im \u015euran\u0131n ixtiyar\u0131nda olmayacaqd\u0131r. Bu m\u0259nada \u015euran\u0131n s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rinin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t gedir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yeni qanunda reklamla ba\u011fl\u0131 hans\u0131sa m\u00fcdd\u0259a yer almay\u0131b. Media sah\u0259sind\u0259 reklam m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nec\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259c\u0259k?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Haz\u0131rda televiziya v\u0259 radio yay\u0131m\u0131nda reklam v\u0259 sponsorlu\u011fu t\u0259nziml\u0259y\u0259n m\u00fcdd\u0259alar\u0131n bir qismi \u201cTeleviziya v\u0259 radio yay\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d qanunda, bir qismi \u201cReklam haqq\u0131nda\u201d qanunda v\u0259 bir qismi d\u0259 \u201cK\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda\u201d qanunda m\u00f6vcuddur. Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, bu \u00fc\u00e7 qanunda olan t\u0259l\u0259bl\u0259r b\u0259z\u0259n bir-birin\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil edir, b\u0259z\u0259n d\u0259 bir-birini t\u0259krarlay\u0131r. Bel\u0259 bir h\u00fcquqi ziddiyy\u0259ti aradan qald\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 reklamla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u201cReklam haqq\u0131nda\u201d qanunla t\u0259nziml\u0259nm\u0259sini biz t\u0259klif etmi\u015fik. M\u00f6vcud \u201cReklam haqq\u0131nda\u201d qanuna \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin olunmas\u0131 haqq\u0131nda t\u0259klifl\u0259rimizi haz\u0131rlay\u0131b layih\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 t\u0259qdim ed\u0259c\u0259yik. Qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, reklam sah\u0259si s\u0131rf administrativ add\u0131mlarla inki\u015faf ed\u0259 bilm\u0259z. H\u00fcquqi baza el\u0259 olmal\u0131d\u0131r ki, r\u0259qab\u0259t \u015f\u0259raiti yarans\u0131n v\u0259 h\u0259m d\u0259 bazar i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131rs\u0131n.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Televiziya v\u0259 radio verili\u015fl\u0259rinin monitorinqi apar\u0131l\u0131rm\u0131? Hans\u0131 qanun pozuntular\u0131 a\u015fkarlan\u0131b?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Haz\u0131rda Milli Televiziya v\u0259 Radio \u015euras\u0131n\u0131n, yeni qanun layih\u0259sind\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Audiovizual \u015euras\u0131n\u0131n \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri teleradio yay\u0131m\u0131n\u0131n monitorinqinin apar\u0131lmas\u0131d\u0131r. 2021-ci il \u0259rzind\u0259 ba\u015f ver\u0259n pozuntularla ba\u011fl\u0131 yekun hesabat haz\u0131rlan\u0131r. Amma bel\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, bu pozuntular \u0259sas\u0259n h\u0259m televiziya, h\u0259m radioda reklam v\u0259 sponsorluqla ba\u011fl\u0131 yay\u0131m h\u0259cminin a\u015f\u0131lmas\u0131, televiziyada yay\u0131mlanan filml\u0259rd\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131ndan istifad\u0259 prosesinin x\u0259b\u0259rdarl\u0131qs\u0131z a\u00e7\u0131q n\u00fcmayi\u015fi, bir s\u0131ra televiziya proqramlar\u0131nda s\u00f6y\u00fc\u015f v\u0259 nalayiq ifad\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunmas\u0131, \u201cU\u015faqlar\u0131n z\u0259r\u0259rli informasiyadan qorunmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanunun pozulmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 faktlard\u0131r. Eyni zamanda qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, 2020-ci il il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 pozuntular\u0131n say\u0131 xeyli azalm\u0131\u015f, m\u00f6vcud pozuntular da \u0259sas\u0259n texniki s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n qaynaqlanm\u0131\u015fd\u0131r. \u015euran\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irdiyi inzibati m\u0259suliyy\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri, maarifl\u0259ndirici g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, seminarlar, t\u0259qdim etdiyi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin n\u0259tic\u0259si olaraq yay\u0131m\u00e7\u0131lar m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r az qanun pozuntusuna yol verirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131 yan\u0131nda Monitorinq M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n televiziyalarda dil normalar\u0131n\u0131n qorunub-qorunmamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 monitorinql\u0259r apar\u0131l\u0131rd\u0131. Bu monitorinql\u0259rin n\u0259tic\u0259si siz\u0259 t\u0259qdim edilibmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bildiyimiz kimi, televiziya kanallar\u0131nda apar\u0131lm\u0131\u015f bel\u0259 monitorinql\u0259r yekunla\u015f\u0131b v\u0259 hesabatlar haz\u0131rlan\u0131r. Radio kanallar\u0131n monitorinqi is\u0259 davam edir. Hesabatlar a\u00e7\u0131qland\u0131qdan sonra biz onlarla tan\u0131\u015f olub m\u00fcvafiq reaksiya ver\u0259c\u0259yik. D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131 yan\u0131nda Monitorinq M\u0259rk\u0259zi il\u0259 birlikd\u0259 h\u0259m m\u00fczakir\u0259l\u0259rin apar\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 apar\u0131c\u0131lar, ba\u015f redaktorlarla birg\u0259 toplant\u0131 v\u0259 seminarlar\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130sm\u0259t m\u00fc\u0259llim, m\u00fcsahib\u0259nin sonunda, \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sini t\u0259nqid ed\u0259nl\u0259r bar\u0259d\u0259 n\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u018fslind\u0259 t\u0259nqidin olmas\u0131 bizi sevindirir. Parlamentd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259rin m\u0259qs\u0259di m\u0259hz budur ki, bu m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 m\u00fcxt\u0259lif fikirl\u0259r ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. T\u0259bii olaraq qanun layih\u0259sini ham\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 bilm\u0259z, \u0259ks fikirl\u0259rin olmas\u0131 da lab\u00fcdd\u00fcr. Lakin bir qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, t\u0259nqid \u00f6z\u00fc d\u0259 \u0259sasl\u0131 v\u0259 mahiyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun olmal\u0131d\u0131r. Yanl\u0131\u015f v\u0259 reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirm\u0259y\u0259n m\u00fclahiz\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan t\u0259nqid, fikrimc\u0259, h\u0259m o t\u0259nqidl\u0259ri s\u0259sl\u0259ndir\u0259nl\u0259rin, h\u0259m d\u0259 onlarla tan\u0131\u015f olanlar\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259siz vaxt ke\u00e7irm\u0259sidir.<\/p>\n<p>M\u0259n \u00f6z\u00fcm i\u015f\u00e7i qrupda t\u0259msil olundu\u011fumdan \u00e7ox \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, orada \u00e7ox pe\u015f\u0259kar v\u0259 bilikli h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar, media sah\u0259sinin n\u0259inki n\u0259z\u0259ri c\u0259h\u0259td\u0259n bilicil\u0259ri, h\u0259m d\u0259 median\u0131n praktik olaraq b\u00fct\u00fcn problem v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259rdar olan pe\u015f\u0259karlar\u0131 i\u015ftirak etmi\u015fl\u0259r. H\u0259min insanlar\u0131n \u0259m\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 ortaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015f bu layih\u0259nin q\u0259bul olunmas\u0131 il\u0259 media, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, audiovizual media sah\u0259sin\u0259 yenilikl\u0259rin, yeni ab-havan\u0131n, m\u00fcsb\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin g\u0259lm\u0259sin\u0259 inan\u0131ram.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Milli Televiziya v\u0259 Radio \u015euras\u0131n\u0131n (MTR\u015e) s\u0259dri \u0130sm\u0259t S\u0259ttarovun APA-ya m\u00fcsahib\u0259 verib. H\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; \u0130sm\u0259t m\u00fc\u0259llim, \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si art\u0131q Milli M\u0259clisin komit\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259d\u0259 v\u0259 ictimai dinl\u0259m\u0259l\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. T\u0259bii ki, c\u0259miyy\u0259tin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 media sferas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin bu qanun layih\u0259sin\u0259 mara\u011f\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Layih\u0259nin \u0259n \u00e7ox sual do\u011furan hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri \u201cplatforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131\u201d v\u0259 \u201cplatforma operatoru\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. \u0130nternet televiziya niy\u0259 bu anlay\u0131\u015flarla t\u0259qdim edilib? &#8211; Suala g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m. \u0130lk olaraq, media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 bu layih\u0259y\u0259 g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri mara\u011fa, apard\u0131qlar\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etm\u0259k ist\u0259rdim. \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si haz\u0131rlanark\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":417049,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/fe827e7b-a34a-4bdb-9f60-a482dac2ab95-3.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Milli Televiziya v\u0259 Radio \u015euras\u0131n\u0131n (MTR\u015e) s\u0259dri \u0130sm\u0259t S\u0259ttarovun APA-ya m\u00fcsahib\u0259 verib. H\u0259min m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; \u0130sm\u0259t m\u00fc\u0259llim, \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259si art\u0131q Milli M\u0259clisin komit\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fczakir\u0259d\u0259 v\u0259 ictimai dinl\u0259m\u0259l\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259dir. T\u0259bii ki, c\u0259miyy\u0259tin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 media sferas\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259rin bu qanun layih\u0259sin\u0259 mara\u011f\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Layih\u0259nin \u0259n \u00e7ox sual do\u011furan hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri \u201cplatforma yay\u0131m\u00e7\u0131s\u0131\u201d&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/417048"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=417048"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/417048\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/417049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=417048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=417048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=417048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}