{"id":419432,"date":"2021-12-25T11:44:40","date_gmt":"2021-12-25T08:44:40","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=419432"},"modified":"2021-12-25T11:45:07","modified_gmt":"2021-12-25T08:45:07","slug":"pandemiyanin-sonunu-g%c9%99tir%c9%99c%c9%99k-il-kim%c9%99-inanaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=419432","title":{"rendered":"Pandemiyan\u0131n sonunu g\u0259tir\u0259c\u0259k il &#8211; kim\u0259 inanaq?"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Microsoft&#8221; \u015firk\u0259tinin qurucusu, milyarder Bill Qeyts yen\u0259 pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnoz verib. Deyib ki, z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259, 2022 pandemiya \u00fc\u00e7\u00fcn sonuncu il olacaq. Bundan \u0259vv\u0259l Bill Qeyts b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti g\u00f6zl\u0259y\u0259n qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Demi\u015fdi ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 bioterrorizm n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259r il \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 artacaq.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130stil\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259bii kataklizml\u0259rd\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 h\u0259r il artacaq. Koronavirus pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n \u00e7ox qurbanlar olacaq. Bundan ba\u015fqa, b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 geni\u015f ziyan vurmaq ist\u0259y\u0259n h\u0259r k\u0259s yeni bir \u00f6l\u00fcmc\u00fcl virus yarada bil\u0259r&#8221;, &#8211; dey\u0259 o qeyd etmi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 musavat-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Qeyts h\u0259m\u00e7inin, yax\u0131nla\u015fan yeni pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 da x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib: &#8220;D\u00fcnyadak\u0131 milyonlarla insan\u0131 m\u00fcharib\u0259 yox, daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir virus m\u0259hv ed\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p>Amma Qeyts h\u0259kim deyil, tibb t\u0259hsili d\u0259 yoxdur. Amma bu c\u00fcr a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 il\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lir. Son g\u00fcnl\u0259r havalar\u0131n k\u0259skin d\u0259yi\u015fm\u0259si d\u0259 \u0259lav\u0259 suallar yarad\u0131b. Havalar\u0131n soyumas\u0131 v\u0259 \u015faxtalar\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259si virusun patogenliyin\u0259 v\u0259 yay\u0131lmas\u0131na nec\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k?<\/p>\n<p>Bu arada qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 g\u0259l\u0259n h\u0259ft\u0259d\u0259n milli &#8220;TurkoVac&#8221; vaksinin geni\u015f t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flanacaq. Bu bar\u0259d\u0259 s\u0259hiyy\u0259 naziri Fahrettin Koca bildirib. Az\u0259rbaycan g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn bu vaksind\u0259n sifari\u015f ed\u0259c\u0259kmi?<\/p>\n<p>&#8220;Bloomberg&#8221; agentliyi is\u0259 laboratoriya ara\u015fd\u0131rmas\u0131na istinad\u0259n x\u0259b\u0259r yay\u0131b ki, \u00c7inin &#8220;CoronaVac&#8221; peyv\u0259ndinin 3 dozas\u0131 &#8211; ilk 2 v\u0259 b\u00fcster doza &#8220;Omikron&#8221; variant\u0131na qar\u015f\u0131 yet\u0259rli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 effektli deyil, y\u0259ni g\u00fccl\u00fc immunitet yaratm\u0131r. B\u0259s &#8220;CoronaVac&#8221;\u00a0 vurduranlar n\u0259 etsin?<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ekspertl\u0259rin fikirl\u0259rini \u00f6yr\u0259ndik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin Yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n assistenti, h\u0259kim-infeksionist Niluf\u0259r M\u0259mm\u0259dova &#8220;Yeni M\u00fcsavat&#8221;a m\u00f6vzunu bel\u0259 \u015f\u0259rh verib:\u00a0&#8220;\u018fslind\u0259 tibbi bilikl\u0259r\u0259 malik olmayanlar\u0131n, h\u0259tta m\u00fct\u0259x\u0259ssis- infeksionist olmayanlar\u0131n bel\u0259 bu sual \u0259traf\u0131nda bu q\u0259d\u0259r \u0259minlikl\u0259 dan\u0131\u015fmas\u0131 insanlar aras\u0131nda, ictimaiyy\u0259td\u0259 s\u00f6z-s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 olacaq. T\u0259bii olaraq onlar haql\u0131 olaraq d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, bu x\u0259st\u0259lik s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 yay\u0131l\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis olmayan biril\u0259ri bu haqda \u0259minlikl\u0259 bel\u0259 m\u0259lumatlar yay\u0131rlar. Yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131, koronavirusla ba\u011fl\u0131 yaln\u0131z \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u00fcbutlar\u0131 \u0259sas\u0131nda veril\u0259n x\u0259b\u0259rl\u0259ri, m\u0259lumatlar\u0131 izl\u0259y\u0259k v\u0259 onlara g\u00fcv\u0259n\u0259k&#8221;.<\/p>\n<div class=\"article_text\">\n<p>\u0130nfeksionist qeyd edib ki, havalar\u0131n soyumas\u0131 h\u0259r zaman pandemiyaya s\u0259b\u0259b olmayan koronaviruslar\u0131n artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r:\u00a0&#8220;O bax\u0131mdan virusun x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, soyuq hava \u015f\u0259raiti h\u0259m mikroorqanizm\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi kimi, ikinci t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 makroorqanizm\u0259 d\u0259 t\u0259sir edir, y\u0259ni insan orqanizminin immun sistemi soyuq hava \u015f\u0259raitind\u0259 daha z\u0259if olur. X\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t daha z\u0259if oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn bu t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 koronaviruslar\u0131n artaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259 mikroorqanizmd\u0259 makroorqanizmin\u00a0 olmas\u0131 yet\u0259rli deyil, ortada bir yoluxma z\u0259nciri d\u0259 olmal\u0131d\u0131r ki, soyuq hava \u015f\u0259raitind\u0259 insanlar\u0131n sosial m\u0259saf\u0259ni g\u00f6zl\u0259m\u0259m\u0259si, qapal\u0131 m\u0259kanlardan istifad\u0259 etm\u0259si, yoluxma z\u0259ncirinin d\u0259 m\u00f6vcud olmas\u0131 soyuq hava \u015f\u0259raitind\u0259 virus m\u0259n\u015f\u0259li x\u0259st\u0259likl\u0259rin daha \u00e7ox artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>M\u0259mm\u0259dova &#8220;TurkoVac&#8221; vaksini il\u0259 ba\u011fl\u0131 suala da cavab verib:\u00a0&#8220;\u018fg\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir vaksin inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sini ke\u00e7ibs\u0259, insanlar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilibs\u0259, bu n\u0259inki &#8220;TurkoVac&#8221; vaksini, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r vaksinl\u0259r\u0259 d\u0259 etibar edilir. Bundan sonra yerli qurumlar\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycana da g\u0259tirilib istifad\u0259 oluna bil\u0259r. \u018fg\u0259r bir vaksin istifad\u0259y\u0259 verilibs\u0259, bu o dem\u0259kdir ki, o heyvanlar \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0131naqdan ke\u00e7irilib. M\u00fc\u0259yy\u0259n bir qrup k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 immunitet yaratma s\u0259viyy\u0259si \u00f6yr\u0259nilib. \u0130nsan \u00fc\u00e7\u00fcn ziyans\u0131z olmas\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bundan sonra c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim olunub dem\u0259kdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bel\u0259 bir vaksinin istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259rar verilibs\u0259, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 bu vaksinl\u0259r sifari\u015f oluna bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130nfeksionist-hepatoloq M\u0259rdan \u018fliyev d\u0259 m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini a\u00e7\u0131qlay\u0131b:\u00a0&#8220;Havan\u0131n soyumas\u0131n\u0131n virusun yay\u0131lmas\u0131na el\u0259 bir t\u0259siri yoxdur. Amma \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, havalar\u0131n soyumas\u0131, g\u00fcn\u0259\u015f aktivliyinin azalmas\u0131, insanlar\u0131n evd\u0259n \u00e7\u00f6l\u0259 az \u00e7\u0131xmas\u0131, otaqlar\u0131n havas\u0131n\u0131n az-az d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si- bunlar ham\u0131s\u0131 virusun yoluxmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Amma bizd\u0259 yoluxman\u0131n artmas\u0131na havalar\u0131n soyumas\u0131 deyil, &#8220;Omikron&#8221; \u015ftamm\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. D\u00fczd\u00fcr, bizd\u0259 h\u0259l\u0259 ki v\u0259ziyy\u0259t stabildir dey\u0259 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t, aktiv x\u0259st\u0259 say\u0131 get-ged\u0259 azal\u0131r. Amma &#8220;Omikron&#8221; \u015ftamm\u0131 h\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259lm\u0259yib. Varsa da, yenidir. &#8220;Omikron&#8221; \u015ftamm\u0131 art\u0131b \u00e7oxalma\u011fa ba\u015flasa, yoluxma say\u0131na ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p>\u0130nfeksionist deyib ki, &#8220;TurkoVac&#8221; vaksini \u0259n\u0259n\u0259vi \u00fcsulla haz\u0131rlanan vaksindir:\u00a0&#8220;Y\u0259ni &#8220;CoronaVac&#8221; vaksininin bir alternativi kimidir. T\u00fcrkiy\u0259 istehsal\u0131d\u0131r, yan t\u0259sirl\u0259rinin olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m. Yan t\u0259sirl\u0259ri t\u0259qrib\u0259n &#8220;CoronaVac&#8221;a ox\u015far olacaq. Effektivliyi d\u0259 t\u0259qrib\u0259n eynil\u0259. Amma T\u00fcrkiy\u0259 ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, &#8220;TurkoVac&#8221; vaksininin yan t\u0259sirl\u0259ri &#8220;CoronaVac&#8221;dan daha azd\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259kimin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, &#8220;Omikron&#8221; variant\u0131na qar\u015f\u0131 t\u0259k &#8220;CoronaVac&#8221; yox, &#8220;Pfizer&#8221; vaksinin d\u0259 effektivliyi xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azal\u0131b:\u00a0&#8220;Bununla\u00a0 ba\u011fl\u0131 bir ara\u015fd\u0131rma apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259qrib\u0259n d\u00f6rd-be\u015f d\u0259f\u0259 effektivlik azal\u0131b. Ona g\u00f6r\u0259 bu vaksinl\u0259rin modifikasiya olunmas\u0131na ehtiyac var&#8221;.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<h4>M\u0259qal\u0259y\u0259 dair fotomateriallar:<\/h4>\n<div class=\"article-gallery\">\n<div class=\"lSSlideOuter \">\n<div class=\"lSSlideWrapper usingCss\">\n<ul class=\"images-list lightSlider lsGrab lSSlide\">\n<li class=\"lslide active\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/12\/25\/1006996-1.jpg\" data-fancybox=\"1006996\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/12\/25\/1006996-1.jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/12\/25\/1006996-3.png\" data-fancybox=\"1006996\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/12\/25\/1006996-3.png\" alt=\"\" \/><\/li>\n<li class=\"lslide\" data-src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/12\/25\/1006996-2.jpg\" data-fancybox=\"1006996\"><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2021\/12\/25\/1006996-2.jpg\" alt=\"\" \/><\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"lSAction\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"lSSlideOuter \">\n<div class=\"lSSlideWrapper usingCss\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Microsoft&#8221; \u015firk\u0259tinin qurucusu, milyarder Bill Qeyts yen\u0259 pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnoz verib. Deyib ki, z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259, 2022 pandemiya \u00fc\u00e7\u00fcn sonuncu il olacaq. Bundan \u0259vv\u0259l Bill Qeyts b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti g\u00f6zl\u0259y\u0259n qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Demi\u015fdi ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 bioterrorizm n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259r il \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 artacaq. &#8220;\u0130stil\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259bii kataklizml\u0259rd\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 h\u0259r il artacaq. Koronavirus pandemiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n \u00e7ox qurbanlar olacaq. Bundan ba\u015fqa, b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 geni\u015f ziyan vurmaq ist\u0259y\u0259n h\u0259r k\u0259s yeni bir \u00f6l\u00fcmc\u00fcl virus yarada bil\u0259r&#8221;, &#8211; dey\u0259 o qeyd etmi\u015fdi. ARANTV.AZ\u00a0 musavat-a istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir ki, Qeyts&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":419433,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1006996.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=7\" rel=\"category\">D\u00fcnya<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Microsoft&#8221; \u015firk\u0259tinin qurucusu, milyarder Bill Qeyts yen\u0259 pandemiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnoz verib. Deyib ki, z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259, 2022 pandemiya \u00fc\u00e7\u00fcn sonuncu il olacaq. Bundan \u0259vv\u0259l Bill Qeyts b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti g\u00f6zl\u0259y\u0259n qlobal t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Demi\u015fdi ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 bioterrorizm n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259r il \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 artacaq. &#8220;\u0130stil\u0259\u015fm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259bii kataklizml\u0259rd\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 h\u0259r il&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/419432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=419432"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/419432\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/419433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=419432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=419432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=419432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}