{"id":42431,"date":"2019-03-02T08:14:29","date_gmt":"2019-03-02T05:14:29","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=42431"},"modified":"2019-03-02T08:14:29","modified_gmt":"2019-03-02T05:14:29","slug":"peyg%c9%99mb%c9%99r-tibbinin-hikm%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=42431","title":{"rendered":"Pey\u011f\u0259mb\u0259r tibbinin hikm\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar kimi insan\u0131n da x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 potensial\u0131na sahib olmas\u0131 fitr\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Allah-t\u0259ala insan\u0131 \u00f6l\u00fcml\u00fc x\u0259lq etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 onun x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259sini d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn etmi\u015fdir ki, bunda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir hikm\u0259t vard\u0131r. O halda \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 universal d\u0259y\u0259rl\u0259rin car\u00e7\u0131s\u0131 olan, insan\u0131n h\u0259m bu d\u00fcnyada, h\u0259m d\u0259 axir\u0259td\u0259 xo\u015fb\u0259xt olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas h\u0259yat meyarlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u0130slam\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti nec\u0259dir? S\u00f6z yox ki, insan\u0131n \u00f6z b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda bel\u0259 cavabdeh oldu\u011funu t\u0259lqin ed\u0259n \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259 x\u0259st\u0259lik v\u0259 b\u0259nz\u0259r &#8220;probleml\u0259r&#8221; h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, eynil\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259\u00a0 sevinc anlar\u0131 kimi bir imtahan v\u0259sil\u0259sidir. Bu imtahan insan\u0131 ya Allaha ita\u0259tsizliy\u0259 v\u0259 \u00fcsyana apar\u0131b \u00e7\u0131xarar, ya da m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan kamill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaradaraq \u0259b\u0259di s\u0259ad\u0259t\u0259 qovu\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259r. Bu bax\u0131mdan bizim &#8220;b\u0259db\u0259xtlik&#8221; hesab etdiyimiz qrip kimi b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259r b\u0259d\u0259nin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir ki, bu m\u00fcasir tibb t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259sdiq olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>\u00a0 islam.az-a istinad\u0259n bildirir ki, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259n\u0259n bir m\u00fcs\u0259lman\u0131n \u00f6z x\u0259st\u0259liyi qar\u015f\u0131s\u0131nda aciz v\u0259 passiv davranmas\u0131 \u0130slami n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rl\u0259 d\u00fczg\u00fcn deyil. Bunun \u0259n g\u00f6z\u0259l d\u0259lili is\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u0130slam pey\u011f\u0259mb\u0259rinin n\u00fcmun\u0259vi h\u0259yat\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Hilal ibn Yisaf Z\u0259kvandan bel\u0259 n\u0259ql edir: Allah Pey\u011f\u0259mb\u0259ri (s) yaralanm\u0131\u015f bir adam\u0131 ziyar\u0259t etdi v\u0259 &#8220;filank\u0259sl\u0259rin h\u0259kimini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n&#8221; dedi. \u00c7a\u011f\u0131rd\u0131lar v\u0259 h\u0259kim g\u0259ldi. Oradak\u0131lar, &#8220;Ey Allah\u0131n el\u00e7isi, h\u0259kimin n\u0259 faydas\u0131 olacaq ki?&#8221; dedil\u0259r. Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259r bel\u0259 buyurdu: &#8220;S\u00fcbh\u0259nallah! Allah yer \u00fcz\u00fcn\u0259 d\u0259rman\u0131n\u0131 yaratmad\u0131\u011f\u0131 bir x\u0259st\u0259lik endir\u0259rmi?&#8221; (\u018fhm\u0259d ibn H\u0259nb\u0259l, M\u00fcsn\u0259d, 5\/371) Eyni \u015f\u0259kild\u0259 Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) t\u0259mizliyin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fct\u0259madi olaraq di\u015fl\u0259rin misvak il\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259sini t\u00f6vsiyy\u0259 etdiyi m\u0259lumdur. O, x\u0259st\u0259likl\u0259rin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259ba kimi ke\u00e7ici x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalanlar\u0131n olduqlar\u0131 yeri t\u0259rk etm\u0259m\u0259l\u0259rini, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n da onlar\u0131n yan\u0131na getm\u0259m\u0259l\u0259rini t\u00f6vsiy\u0259 etmi\u015fdir (Buxari, Tibb, 30). Bundan ba\u015fqa yem\u0259k-i\u00e7m\u0259k qablar\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131q saxlanmamas\u0131n\u0131 ist\u0259mi\u015f, dur\u011fun sularda z\u0259ruri ehtiyaclar\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259m\u0259sini \u0259mr etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu misallar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259rik. Allah\u0131n el\u00e7isi insan h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u00f6vzular\u0131ndan biri olan maddi sa\u011flaml\u0131\u011fa x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirmi\u015f, h\u0259m \u00f6z\u00fcn\u00fcn, h\u0259m d\u0259 s\u0259hab\u0259l\u0259rinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan maraqlanaraq d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00fcalic\u0259 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259 laz\u0131mi d\u0259rmanlardan istifad\u0259 etmi\u015fdir. Onun insan\u0131n maddi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na verdiyi bu \u0259h\u0259miyy\u0259t h\u0259dis kitablar\u0131ndak\u0131 &#8220;tibb&#8221; v\u0259 &#8220;x\u0259st\u0259lik&#8221; b\u00f6l\u00fcml\u0259rind\u0259 yer veril\u0259n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rind\u0259n d\u0259 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar m\u0259lum olur. Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n tibbi t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rd\u0259n faydalanm\u0131\u015f, laz\u0131m g\u0259ldiyind\u0259 bunlar\u0131n \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259sind\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259mi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, qan ald\u0131rark\u0259n yan\u0131na g\u0259l\u0259n bir b\u0259d\u0259vi ilk d\u0259f\u0259 \u015fahid oldu\u011fu bu hadis\u0259d\u0259n qorxmu\u015f, \u00fcst\u0259lik Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) qan alana m\u0259vacib verdiyini g\u00f6r\u00fcb \u00f6z t\u0259\u0259cc\u00fcb\u00fcn\u00fc &#8220;D\u0259rini k\u0259s\u0259n bu adama pul niy\u0259 verirs\u0259n?&#8221; ifad\u0259sil\u0259 bildirmi\u015fdir. Allah\u0131n el\u00e7isi is\u0259 bunun \u0259n yax\u015f\u0131 m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131ndan biri oldu\u011funu b\u0259d\u0259viy\u0259 izah etmi\u015fdir (\u0130bn S\u0259d, T\u0259b\u0259qat, 1\/444).<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan ayd\u0131n olur ki, x\u0259st\u0259lik v\u0259 onun m\u00fcalic\u0259si m\u00f6vzusunda Allah\u0131n el\u00e7isinin m\u00f6vqeyi v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 tamamil\u0259 Qurana istinad etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 a\u011f\u0131l v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 d\u0259 uy\u011fun olmu\u015fdur. Y\u0259ni Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) \u00f6z\u00fcn\u00fcn v\u0259 s\u0259hab\u0259l\u0259rinin d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fu x\u0259st\u0259likl\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda \u0259liba\u011fl\u0131 oturmam\u0131\u015f, passiv s\u0259br v\u0259 t\u0259v\u0259kk\u00fcl prinsipi il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259mi\u015fdir. \u018fslind\u0259 biz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259si laz\u0131m olan n\u00fcans, \u0259sas meyar da budur. Daha a\u00e7\u0131q des\u0259k Hz. Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) s\u00fcnn\u0259si o d\u00f6vrd\u0259ki m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131 oldu\u011fu kimi t\u0259krar etm\u0259k deyil,\u00a0 onun x\u0259st\u0259lik qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259zah\u00fcr etdirdiyi \u0259zmkarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 aktiv davran\u0131\u015f\u0131d\u0131r. M\u0259\u015fhur \u0130slam aliml\u0259rind\u0259n \u0130bn X\u0259ldunun da dediyi kimi Hz. M\u0259h\u0259mm\u0259d (s) biz\u0259 tibbi \u00f6yr\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yox, dini \u00f6yr\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. O dinin i\u00e7\u0259risind\u0259 insanlar\u0131n maddi-m\u0259n\u0259vi h\u0259yatlar\u0131na faydal\u0131 olan h\u0259r c\u00fcr universal prinsip m\u00f6vcuddur ki, bunlardan biri d\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rin x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiyy\u0259l\u0259rinin da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ilahi hikm\u0259td\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar kimi insan\u0131n da x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 potensial\u0131na sahib olmas\u0131 fitr\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Allah-t\u0259ala insan\u0131 \u00f6l\u00fcml\u00fc x\u0259lq etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 onun x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259sini d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn etmi\u015fdir ki, bunda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir hikm\u0259t vard\u0131r. O halda \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 universal d\u0259y\u0259rl\u0259rin car\u00e7\u0131s\u0131 olan, insan\u0131n h\u0259m bu d\u00fcnyada, h\u0259m d\u0259 axir\u0259td\u0259 xo\u015fb\u0259xt olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas h\u0259yat meyarlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u0130slam\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti nec\u0259dir? S\u00f6z yox ki, insan\u0131n \u00f6z b\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda bel\u0259 cavabdeh oldu\u011funu t\u0259lqin ed\u0259n \u0130slam dinin\u0259 g\u00f6r\u0259 x\u0259st\u0259lik v\u0259 b\u0259nz\u0259r &#8220;probleml\u0259r&#8221; h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, eynil\u0259 sa\u011flaml\u0131q v\u0259\u00a0 sevinc anlar\u0131 kimi bir imtahan v\u0259sil\u0259sidir. Bu imtahan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42432,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684-300x225.jpg",300,225,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/724684.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar kimi insan\u0131n da x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259 potensial\u0131na sahib olmas\u0131 fitr\u0259tind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Allah-t\u0259ala insan\u0131 \u00f6l\u00fcml\u00fc x\u0259lq etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131 onun x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259sini d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn etmi\u015fdir ki, bunda m\u00fc\u0259yy\u0259n bir hikm\u0259t vard\u0131r. O halda \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 universal d\u0259y\u0259rl\u0259rin car\u00e7\u0131s\u0131 olan, insan\u0131n h\u0259m bu d\u00fcnyada, h\u0259m d\u0259 axir\u0259td\u0259 xo\u015fb\u0259xt olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas h\u0259yat meyarlar\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n \u0130slam\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42431"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42431"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42431\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}