{"id":430615,"date":"2022-01-25T08:35:03","date_gmt":"2022-01-25T05:35:03","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=430615"},"modified":"2022-01-25T08:35:03","modified_gmt":"2022-01-25T05:35:03","slug":"v%c9%99t%c9%99nimizi-taniyaq-d%c9%99r%c9%99l%c9%99y%c9%99z-qafqazin-isvecr%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=430615","title":{"rendered":"V\u0259t\u0259nimizi tan\u0131yaq: D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z Qafqaz\u0131n \u0130sve\u00e7r\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259ki \u0259n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri, q\u0259dim t\u00fcrk-o\u011fuz yurdu olan D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131 Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131 il\u0259 biti\u015fik olub 2908 kvadrat-kilometr \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bir t\u0259r\u0259fi da\u011fl\u0131q, bir t\u0259r\u0259fi aran olan bu q\u0259dim yurdumuz \u0259sl g\u00f6z\u0259llikl\u0259r m\u0259sk\u0259nidir. G\u00f6z\u0259l m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ri, g\u00f6z ox\u015fayan yamya\u015f\u0131l me\u015f\u0259l\u0259ri, ov heyvanlar\u0131 v\u0259 qu\u015flar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif gil\u0259meyv\u0259 kollar\u0131 v\u0259 a\u011faclar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin olan bu yurdda says\u0131z \u015firin sulu s\u0259rin bulaqlar, qiym\u0259tli bal\u0131q n\u00f6vl\u0259ri ya\u015fayan \u00e7aylar var.<\/p>\n<p>D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z toponimi Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u201ciki da\u011f v\u0259 ya t\u0259p\u0259 aras\u0131nda \u00e7uxur\u201d m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259n\u0259n d\u0259r\u0259 s\u00f6z\u00fc il\u0259 alag\u00f6z t\u00fcrk etnonimi \u0259sas\u0131nda yaranm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0 XIX \u0259srd\u0259 \u015eimali Qafqazda Da\u011f\u0131stan \u0259yal\u0259tinin Teymurxan\u015fura dair\u0259sind\u0259 Alag\u00f6z, Nax\u00e7\u0131van q\u0259zas\u0131nda Alag\u00f6z-M\u0259zr\u0259, \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131nda Alag\u00f6z k\u0259nd xarabal\u0131\u011f\u0131, Qars \u0259yal\u0259tinin Kaq\u0131zman dair\u0259sind\u0259 Alag\u00f6z k\u0259nd xarabal\u0131\u011f\u0131, \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131nda Alag\u00f6z \u00e7ay\u0131, Qars \u0259yal\u0259tinin \u018frd\u0259han dair\u0259sind\u0259 Alag\u00f6z adlar\u0131 il\u0259 m\u0259n\u015f\u0259c\u0259 eynidir. Ad\u0131n birinci komponenti olan ala s\u00f6z\u00fc t\u00fcrk dill\u0259rind\u0259 \u201cgeni\u015f, b\u00f6y\u00fck, uca\u201d m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259nir.<\/p>\n<p>Tarixi faktlar s\u00fcbut edir ki, h\u0259min \u0259razi V \u0259srd\u0259n ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni olmu\u015f, VIII \u0259srd\u0259 vulkan p\u00fcsk\u00fcrm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min \u0259razi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n q\u0259dim insan m\u0259sk\u0259ni olan Moz ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si da\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 a\u015fkara \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131n\u0131n torpaq alt\u0131nda qalan \u015f\u0259h\u0259r izl\u0259ri d\u0259 bunu s\u00fcbut edir. D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zin O\u011fuz yurdu olmas\u0131 fakt\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u00fcbut olunmu\u015fdur. Tarixd\u0259n m\u0259lumdur ki, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck s\u0259rk\u0259rd\u0259si v\u0259 d\u00f6vl\u0259t xadimi, S\u0259lcuq imperiyas\u0131n\u0131n h\u00f6kmdar\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u00a0Alp Arslan 1065-ci ild\u0259 bu yerl\u0259r\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259r\u0259k burada qayda-qanun yaratm\u0131\u015fd\u0131. \u00a0Bu faktlar\u0131 erm\u0259nil\u0259r d\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r. Qeyd ed\u0259k ki, O\u011fuz yurdu D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zin q\u0259dimliyini s\u00fcbut ed\u0259n milli-m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00f6vcuddur. D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259ki qo\u00e7, qoyun, at da\u015f abid\u0259l\u0259ri bu mahal\u0131n q\u0259dimliyini\u00a0 v\u0259 O\u011fuz yurdu oldu\u011funu s\u00fcbut edir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nirl\u0259r ki, erm\u0259nil\u0259r hans\u0131 a\u011f\u0131lla D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z s\u00f6z\u00fcn\u00fc erm\u0259ni s\u00f6z\u00fc hesab edirl\u0259r.\u00a0 Bu toponim g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, d\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259l\u0259y\u0259z s\u00f6zl\u0259ri birl\u0259\u015f\u0259rk\u0259n \u201c\u0259\u201d saitinin birinin d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>XIV-XVI y\u00fczillikl\u0259rd\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z b\u00f6lg\u0259sinin \u018fmir Teymurun v\u0259 onun t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n tabeliyind\u0259 olmas\u0131na, sonralar, y\u0259ni 1504-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 \u015eah \u0130smay\u0131l X\u0259tai t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunmas\u0131na dair d\u0259 faktlara rast g\u0259linir. \u0130r\u0259van \u015f\u0259h\u0259rini \u015eah \u0130smay\u0131l\u0131n v\u0259ziri v\u0259 s\u0259rk\u0259rd\u0259si R\u0259vanqulu xan\u0131n tikdirdiyi R\u0259van \u015f\u0259h\u0259ri \u00e7ox uzaq v\u0259 ya m\u00fcbahis\u0259 do\u011furan tarix deyil.<\/p>\n<p>\u0130ndiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 olan q\u0259dim tarixi abid\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir qismi D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259dir. B\u00fct\u00fcn Qafqaz\u0131 qar\u0131\u015f-qar\u0131\u015f g\u0259z\u0259n alman s\u0259yyah\u0131 v\u0259 tarix\u00e7isi \u0130ohan \u015eopen demi\u015fdi ki, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z Qafqaz\u0131n \u0130sve\u00e7r\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 mahallara b\u00f6l\u00fcn\u0259nd\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u0259yal\u0259ti t\u0259rkibind\u0259 5 mahal, o c\u00fcml\u0259d\u0259n D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131 t\u0259\u015fkil olundu ki, bu da sonralar \u015e\u0259rur mahal\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131 ad\u0131 il\u0259 \u0130r\u0259van quberniyas\u0131 t\u0259rkibin\u0259 daxil edildi. \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131 \u0130r\u0259van xanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ( 1827-1840) \u015e\u0259rur mahal\u0131 kimi onun t\u0259rkibin\u0259, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z is\u0259 Nax\u00e7\u0131van xanl\u0131\u011f\u0131na daxil idi. \u00c7ar Rusiyas\u0131 Nax\u00e7\u0131van v\u0259 \u0130r\u0259van xanl\u0131qlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal etdikd\u0259n sonra burada &#8220;Erm\u0259ni vilay\u0259ti&#8221; yaratm\u0131\u015fd\u0131. 1840-c\u0131 il inzibati-\u0259razi b\u00f6lg\u00fcs\u00fc zaman\u0131 &#8220;Erm\u0259ni vilay\u0259ti&#8221; l\u0259\u011fv edildi, \u0130r\u0259van v\u0259 Nax\u00e7\u0131van q\u0259zalar\u0131 t\u0259\u015fkil olundu. 1870-ci ild\u0259 is\u0259 \u015e\u0259rur v\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z torpaqlar\u0131 \u0259sas\u0131nda yeni q\u0259za \u2013 \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131 t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdu.<\/p>\n<p>\u018flveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqed\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131 erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n daha \u00e7ox h\u00fccumlara m\u0259ruz qalan b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. 1828-ci ild\u0259 Rusiya il\u0259 \u0130ran aras\u0131nda ba\u011flanm\u0131\u015f T\u00fcrkm\u0259n\u00e7ay m\u00fcqavil\u0259sind\u0259n sonra erm\u0259nil\u0259rin minillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razisin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131na k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f, Rusiya imperiyas\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131ndan t\u0259dric\u0259n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015flar. \u00a0Bel\u0259 ki, 1828-1830-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z\u0259 2773 erm\u0259ni k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bundan sonra az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rinin adlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirilib erm\u0259nil\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>1897-ci il m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zin sah\u0259si 2972,3 kv.km, \u0259halisi 76551 n\u0259f\u0259r idi. \u018fhalinin 70,5 faizi az\u0259rbaycanl\u0131, 27,5 faizi erm\u0259ni olmu\u015fdur. 1918-1920-ci ill\u0259rd\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zin az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halisi d\u0259h\u015f\u0259tli soyq\u0131r\u0131ma m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, sa\u011f qalanlar is\u0259 \u00f6z do\u011fma yerl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilmi\u015fl\u0259r. Terror\u00e7u general Andronik Ozanyan\u0131n h\u00fccumundan m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk \u0259halisini xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan h\u00fcdudlar\u0131na daxil olan Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259sinin IV Qafqaz T\u00fcrk \u0130slam Ordusunun bir hiss\u0259si Kaz\u0131m Qarab\u0259kir Pa\u015fan\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131nda olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131nda 40 \u015fi\u0259 m\u0259scidi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib.<\/p>\n<p>1919-cu il avqustun 28-d\u0259 Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131n\u0131n ba\u015f naziri Fransaya S\u00fclh Konfrans\u0131n\u0131n s\u0259drin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubda g\u00f6st\u0259rir ki, respublikan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan Nax\u00e7\u0131van, \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z, S\u00fcrm\u0259li v\u0259 \u0130r\u0259van q\u0259zalar\u0131n\u0131n etnik t\u0259rkibi \u0259sas\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lardan ibar\u0259t olmaqla, \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lar 72,3 faiz, erm\u0259nil\u0259r 27,1 faiz, dig\u0259r mill\u0259tl\u0259r 0,4 faiz t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>1920-ci il avqustun 10-da Rusiya K(b)P-nin Qafqaz B\u00fcrosu Az\u0259rbaycan SSR-in r\u0259hb\u0259rliyinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z b\u00f6lg\u0259sini Erm\u0259nistana verm\u0259k bar\u0259d\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. Lakin nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar\u0131n k\u0259skin t\u0259l\u0259bl\u0259ri il\u0259 bu q\u0259rar l\u0259\u011fv edildi. Zaqafqaziya M\u0130K-in\u00a0 q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycan SSR-in rayonla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131 l\u0259\u011fv edilmi\u015f, t\u0259rkibind\u0259ki Qurdqulaq, Xa\u00e7ik, Horadiz k\u0259ndl\u0259ri torpaqlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Erm\u0259nistana qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, Moskva v\u0259 Qars m\u00fcqavil\u0259l\u0259rinin (1921) \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259, eyni zamanda, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131na tamamil\u0259 zidd idi. Erm\u0259nistan SSR rayonla\u015fd\u0131r\u0131lan zaman D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131 Pa\u015fal\u0131 (Ke\u015fi\u015fk\u0259nd) v\u0259 Soylan rayonlar\u0131na b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcr. D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z (d\u0259yi\u015fdirilmi\u015f ad\u0131 Ayotsdzor) da\u011f silsil\u0259si Arpa \u00e7ay\u0131 il\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u00e7ay\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. \u015e\u0259rqd\u0259 Z\u0259ng\u0259zur zirv\u0259sin\u0259 qovu\u015fur. Uzunlu\u011fu 70 kilometr, \u0259n h\u00fcnd\u00fcr zirv\u0259si K\u00fck\u00fc da\u011f\u0131d\u0131r. Sovet d\u00f6vl\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, \u201cell\u0259r atas\u0131\u201d \u0130osif Stalinin \u0259mri il\u0259 1948-53-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z v\u0259 b\u00fct\u00fcn dig\u0259r mahallar dem\u0259k olar ki, bo\u015fald\u0131laraq erm\u0259nil\u0259rin ixtiyar\u0131na verildi. Erm\u0259nil\u0259r b\u00fct\u00fcn k\u0259ndl\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fmad\u0131lar. \u00c7\u00fcnki saylar\u0131 az idi v\u0259 el\u0259 k\u0259ndl\u0259r var ki, o vaxtdan indiy\u0259d\u0259k bo\u015f qal\u0131b.<\/p>\n<p>H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131nda \u0259halinin yenid\u0259n zorla deportasiyas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 l\u0259\u011fv olunmas\u0131 1988-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 davam etmi\u015f, 48 k\u0259nd bir d\u0259f\u0259, 49 k\u0259nd 2 d\u0259f\u0259, 16 k\u0259nd 3 d\u0259f\u0259, 4 k\u0259nd 4 d\u0259f\u0259, 1 k\u0259nd 5 d\u0259f\u0259 deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 l\u0259\u011fv olunmu\u015f, \u0259halisi zorak\u0131l\u0131qla qovulmu\u015fdur. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b qovulmas\u0131 il\u0259 paralel olaraq, erm\u0259nil\u0259rin bu \u0259razil\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si prosesi d\u0259 davam etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u015e\u0259rur-D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z q\u0259zas\u0131n\u0131n x\u0259rit\u0259si 1902-\u0441u ilin &#8220;Qafqaz t\u0259qvimi&#8221;nd\u0259\u00a0 verilmi\u015f x\u0259rit\u0259 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlan\u0131b. D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259zd\u0259 anadan olanlar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si indi Bak\u0131da v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015famaqdad\u0131rlar. Aralar\u0131nda g\u00f6rk\u0259mli aliml\u0259r, tarix\u00e7il\u0259r, jurnalistl\u0259r, \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar var. Onlar bizim canl\u0131 tariximiz v\u0259 \u015fahidl\u0259rimizdir. Zaman g\u0259l\u0259r, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z\u0259 d\u0259 ged\u0259rik, in\u015fallah!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259ki \u0259n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri, q\u0259dim t\u00fcrk-o\u011fuz yurdu olan D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131 Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131 il\u0259 biti\u015fik olub 2908 kvadrat-kilometr \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bir t\u0259r\u0259fi da\u011fl\u0131q, bir t\u0259r\u0259fi aran olan bu q\u0259dim yurdumuz \u0259sl g\u00f6z\u0259llikl\u0259r m\u0259sk\u0259nidir. G\u00f6z\u0259l m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ri, g\u00f6z ox\u015fayan yamya\u015f\u0131l me\u015f\u0259l\u0259ri, ov heyvanlar\u0131 v\u0259 qu\u015flar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif gil\u0259meyv\u0259 kollar\u0131 v\u0259 a\u011faclar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin olan bu yurdda says\u0131z \u015firin sulu s\u0259rin bulaqlar, qiym\u0259tli bal\u0131q n\u00f6vl\u0259ri ya\u015fayan \u00e7aylar var. D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z toponimi Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u201ciki da\u011f v\u0259 ya t\u0259p\u0259 aras\u0131nda \u00e7uxur\u201d m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259n\u0259n d\u0259r\u0259 s\u00f6z\u00fc il\u0259 alag\u00f6z t\u00fcrk etnonimi \u0259sas\u0131nda yaranm\u0131\u015fd\u0131r.\u00a0 XIX&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":430616,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/29e11dc3164303721394617545410725791.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259ki \u0259n q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259rind\u0259n biri, q\u0259dim t\u00fcrk-o\u011fuz yurdu olan D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z mahal\u0131 Z\u0259ng\u0259zur mahal\u0131 il\u0259 biti\u015fik olub 2908 kvadrat-kilometr \u0259razini \u0259hat\u0259 edir. Bir t\u0259r\u0259fi da\u011fl\u0131q, bir t\u0259r\u0259fi aran olan bu q\u0259dim yurdumuz \u0259sl g\u00f6z\u0259llikl\u0259r m\u0259sk\u0259nidir. G\u00f6z\u0259l m\u0259nz\u0259r\u0259l\u0259ri, g\u00f6z ox\u015fayan yamya\u015f\u0131l me\u015f\u0259l\u0259ri, ov heyvanlar\u0131 v\u0259 qu\u015flar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif gil\u0259meyv\u0259 kollar\u0131 v\u0259 a\u011faclar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin olan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430615"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=430615"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430615\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/430616"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=430615"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=430615"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=430615"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}