{"id":433384,"date":"2022-02-01T07:22:16","date_gmt":"2022-02-01T04:22:16","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=433384"},"modified":"2022-02-01T07:22:16","modified_gmt":"2022-02-01T04:22:16","slug":"h%c9%99r-bir-mill%c9%99tin-t%c9%99r%c9%99qqisinin-%c9%99sasi-elmdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=433384","title":{"rendered":"H\u0259r bir mill\u0259tin t\u0259r\u0259qqisinin \u0259sas\u0131 elmdir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Bu g\u00fcn fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131na sanball\u0131\u00a0 t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f \u00a0akademik C\u0259lal \u018fliyevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u201cH\u0259r bir alim qiym\u0259tlidir. Ancaq n\u0259z\u0259riyy\u0259ni t\u0259cr\u00fcb\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n, fikirl\u0259rini t\u0259tbiq ed\u0259 bil\u0259n v\u0259 onlardan \u0259m\u0259li n\u0259tic\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259n, c\u0259miyy\u0259t\u0259, \u00f6lk\u0259y\u0259, xalqa konkret fayda g\u0259tir\u0259n insanlar aliml\u0259rin s\u0131ras\u0131nda x\u00fcsusi yer tuturlar\u00bb qiym\u0259tli fikirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi, m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev, eyni zamanda, bildirirdi ki, h\u0259r birimiz elmi d\u0259r\u0259c\u0259mizd\u0259n, biliyimizd\u0259n, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259mizd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259rimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259 borcluyuq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan daim \u00a0yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u0259kan v\u0259\u00a0 malik oldu\u011fu t\u0259bii resurslarla yana\u015f\u0131, elmi potensial\u0131 il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tind\u0259 olub. Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri tarix boyu d\u00fcnya elminin inkiaf\u0131na davaml\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259r veribl\u0259r. M\u0259hz bu t\u00f6hf\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq\u00a0 dey\u0259 bil\u0259rik ki, \u00a0elmin, t\u0259hsilin v\u0259 iqtisadiyyat\u0131n v\u0259hd\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131 fonunda davaml\u0131 u\u011furlar qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn 2016-c\u0131 il fevral\u0131n 1-d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f g\u00f6rk\u0259mli akademik C\u0259lal \u018fliyevin \u00a0an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Akademik C\u0259lal \u018fliyevin \u00a0Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131na\u00a0 sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri says\u0131z-hesabs\u0131zd\u0131r. Yaz\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 h\u0259r bir k\u0259sin bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llimin rolunu s\u0259b\u0259bsiz yer\u0259 vur\u011fulamad\u0131q. Kimliyind\u0259n, hans\u0131 pe\u015f\u0259nin sahibi olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r birimiz \u00f6nc\u0259 bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi \u00fcz\u0259rimiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259ni yerin\u0259 yetirm\u0259y\u0259 borcluyuq. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u00a0\u00a0qeyd olunur ki, \u00f6mr\u00fcn m\u0259nas\u0131 onun uzun v\u0259 q\u0131sa olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 deyil. \u00d6mr\u00fcn m\u0259nas\u0131 bu \u00f6mr\u00fcn nec\u0259 ya\u015fanmas\u0131ndan, V\u0259t\u0259n\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u0259 hans\u0131 xidm\u0259tin g\u00f6st\u0259rilm\u0259sind\u0259n v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sil \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 m\u0259kt\u0259bin yarad\u0131lmas\u0131ndan \u00a0as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00d6mr\u00fcn ill\u0259rinin yaratd\u0131\u011f\u0131 izl\u0259r \u0259sas\u0131nda h\u0259r k\u0259sin t\u0259qdimat\u0131\u00a0 verilir, portreti c\u0131z\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Amma bu fikri b\u00f6y\u00fck f\u0259xr v\u0259 \u0259minlikl\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, elm adamlar\u0131n\u0131n t\u0259qdimata b\u00f6y\u00fck ehtiyac\u0131 olmur. Onlar\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n, \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n k\u0259\u015ffl\u0259rinin, ixtiralar\u0131n\u0131n\u00a0 t\u0259qdimatlar\u0131 olur. Hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olursa-olsun \u00a0C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259nd\u0259\u00a0 onun t\u0259qdimat\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u0259r k\u0259sd\u0259 dol\u011fun m\u0259lumat\u0131n olmas\u0131 inkaredilm\u0259z faktd\u0131r. \u00c7\u00fcnki C\u0259lal m\u00fc\u0259llim bir m\u0259kt\u0259b yarad\u0131b. \u00a0Onun m\u0259kt\u0259binin yetirm\u0259l\u0259ri \u00a0haz\u0131rda Az\u0259rbaycan, AB\u015e, B\u00f6y\u00fck Britaniya, Rusiya, T\u00fcrkiy\u0259, Ukrayna, C\u0259nubi Koreya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin n\u00fcfuzlu universitetl\u0259rind\u0259 u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alim, tan\u0131nm\u0131\u015f ictimai xadim, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, akademik C\u0259lal \u018flirza o\u011flu \u018fliyevin an\u0131m \u00a0g\u00fcn\u00fcnd\u0259 h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lum olan\u00a0 h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tinin b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131n\u0131\u00a0 t\u0259qdim etm\u0259yi \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 borc bilirik. Bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 h\u0259r zaman qeyd edirik ki, ill\u0259r biri-birini \u0259v\u0259zl\u0259dikc\u0259 t\u0259qdimatlara yeni \u00e7alarlar \u0259lav\u0259 olunur.<\/p>\n<p>C\u0259lal \u018fliyev 1928-ci il iyunun 30-da Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub. Orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra\u00a0 1942\u20131944-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van M\u00fc\u0259lliml\u0259r \u0130nstitutunun T\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q-co\u011frafiya fak\u00fclt\u0259sind\u0259 oxuyub, 1946\u20131951-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) biologiya fak\u00fclt\u0259sind\u0259\u00a0 t\u0259hsil al\u0131b. \u00a01951\u20131954-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 bitki fiziologiyas\u0131 ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n aspirant\u0131 olub. \u018fm\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 1954-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycan SSR K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin Elmi-T\u0259dqiqat \u018fkin\u00e7ilik \u0130nstitutunun bitki fiziologiyas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i kimi ba\u015flay\u0131b. Burada b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7i v\u0259 laboratoriya m\u00fcdiri, 1962-ci ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259l\u0259rini tutub. C\u0259lal m\u00fc\u0259llim, eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Botanika \u0130nstitutunda 1971-ci ild\u0259n yarad\u0131c\u0131 qrupun r\u0259hb\u0259ri v\u0259 laboratoriya m\u00fcdiri i\u015fl\u0259yib. 1990-c\u0131 ild\u0259n M\u0259hsuldarl\u0131q prosesinin molekulyar-genetik \u0259saslar\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib. Alim 1981\u20131990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Biologiya Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin akademik-katibi olub. C\u0259lal \u018fliyev 1955-ci ild\u0259 bitki fiziologiyas\u0131 ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259\u00a0 namiz\u0259dlik, 1971-ci ild\u0259 doktorluq dissertasiyalar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edib. O, 1976-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, 1980-ci ild\u0259 is\u0259 h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilib. Akademik C\u0259lal \u018fliyev fundamental ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 respublikada elmin inki\u015faf\u0131na sanball\u0131 t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib. Onun t\u0259dqiqatlar\u0131 yeni istiqam\u0259tl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 biologiya elmi qar\u015f\u0131s\u0131nda duran bir s\u0131ra aktual probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 xidm\u0259t edib.<br \/>\n\u00d6z m\u0259kt\u0259bini formala\u015fd\u0131rm\u0131\u015f alimin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fch\u00fcm qismi tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi. Bu t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rinin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc seleksiya i\u015fl\u0259rind\u0259 kompleks \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 C\u0259lal \u018fliyev y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa malik qiym\u0259tli sortlar yaratm\u0131\u015fd\u0131. Alimin r\u0259hb\u0259rlik etdiyi laboratoriyalarda al\u0131nan n\u0259tic\u0259l\u0259r bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin t\u0259dqiqat proqramlar\u0131nda r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131b. Bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorunmas\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlayan alimin Az\u0259rbaycanda bitkil\u0259rin genetik ehtiyatlar\u0131 \u00fczr\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 beyn\u0259lxalq proqramlar\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 biom\u00fcxt\u0259lifliyin m\u00fchafiz\u0259si v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si strategiyas\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm xidm\u0259tl\u0259ri olub. C\u0259lal \u018fliyevin inki\u015faf etdirdiyi elmi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 torpaq-bitki sisteminin radioaktiv par\u00e7alanma m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Onun bu probleml\u0259 \u0259laq\u0259dar fundamental \u0259s\u0259rl\u0259ri beyn\u0259lxalq miqyasda \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>Akademik C\u0259lal \u018fliyev \u00f6z fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131 il\u0259 AMEA v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi aras\u0131nda i\u015fg\u00fczar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fmas\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r verib.\u00a0 G\u00f6rk\u0259mli alim Az\u0259rbaycanda aqrar elmin yeni istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib, onun \u0259ld\u0259 etdiyi n\u0259tic\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi bu sah\u0259d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015fafa yol a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda fotosintezin ilkin prosesl\u0259rinin m\u0259hsuldarl\u0131qla \u0259laq\u0259sin\u0259 dair ilk t\u0259dqiqatlar akademik C\u0259lal \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, biologiyan\u0131n yeni istiqam\u0259tl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 fotosintez sah\u0259sind\u0259 \u00f6z layiqli m\u0259kt\u0259bini yarad\u0131b. Akademikin t\u0259dqiqatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda m\u0259hsuldar, y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli bu\u011fda sortlar\u0131 yeti\u015fdirilib, onlar\u0131n fizioloji v\u0259 biokimy\u0259vi \u0259saslar\u0131 i\u015fl\u0259nib. Respublikam\u0131zda geni\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 bec\u0259ril\u0259n bu b\u0259rk v\u0259 yum\u015faq bu\u011fda sortlar\u0131 C\u0259lal \u018fliyev sortlar\u0131 kimi tan\u0131n\u0131r. Haz\u0131rda \u00a0fermerl\u0259r akademikin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00a0\u201cB\u0259r\u0259k\u0259tli 95\u201d, \u201cQaraba\u011f\u201d, \u201c\u018fz\u0259m\u0259tli 95\u201d, \u201cQobustan\u201d, \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00fcl 1\u201d, \u201cTale 38\u201d, \u201cL\u0259yaq\u0259tli 80\u201d sortlar\u0131n\u0131 h\u0259v\u0259sl\u0259 bec\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n<p>Akademik C\u0259lil \u018fliyevin \u00a0elmi f\u0259aliyy\u0259ti \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259mizin \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan sah\u0259l\u0259rin t\u0259dqiqin\u0259 y\u00f6n\u0259lib, alimin d\u0259rin n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259ri v\u0259 ideyalar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni bu\u011fda sortlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na nail olunub. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn altm\u0131\u015f ild\u0259n \u00e7oxunu Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131na h\u0259sr ed\u0259n, y\u00fcz\u0259 yax\u0131n elmi kadrlar haz\u0131rlam\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli alim C\u0259lal \u018fliyev 600-d\u0259n \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir. H\u0259l\u0259 \u00f6t\u0259n \u0259srin 70-ci ill\u0259rind\u0259 akademik C\u0259lal \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bioinformatika m\u0259kt\u0259binin \u0259sas\u0131 qoyulub. Haz\u0131rda alimin fotosintezl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259ld\u0259 etdiyi elmi n\u0259tic\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 u\u011furla t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p>H\u0259r d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n biri kadr potensial\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m bazan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 h\u0259r bir elm adam\u0131n\u0131n qa\u015f\u0131s\u0131nda dayanan v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu g\u00fcn C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin elmi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n bu m\u0259qam\u0131 da x\u00fcsusi qeyd edirik ki, onun \u00a0elmi t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rd\u0259n istedadl\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar molekulyar biologiya v\u0259 biotexnologiyan\u0131n aktual probleml\u0259rinin h\u0259llin\u0259 c\u0259lb edilm\u0259kl\u0259 elmin yeni istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 sanball\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunub v\u0259 m\u00fcvafiq kadr potensial\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, alimin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 100-\u0259 yax\u0131n f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru v\u0259 elml\u0259r doktoru haz\u0131rlan\u0131b. C\u0259lal \u018fliyevin \u00e7oxillik axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycanda v\u0259 xaricd\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f 600-d\u0259n \u00e7ox elmi \u0259s\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n onlarla monoqrafiya v\u0259 kitabda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. M\u00fcxt\u0259lif ixtiralara g\u00f6r\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 patentl\u0259r alimin g\u0259rgin \u0259m\u0259yinin m\u0259hsuludur. C\u0259lal \u018fliyev bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq elmi qurumlar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 akademiyalar\u0131n\u0131n, n\u00fcfuzlu elmi \u015furalar\u0131n \u00fczv\u00fc kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. O, i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 oldu\u011fu m\u00f6t\u0259b\u0259r simpozium, konqres v\u0259 forumlardak\u0131 dol\u011fun \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan elmini layiqinc\u0259 t\u0259msil edib.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin 22 may 2018-ci il tarixli \u00abAkademik C\u0259lal \u018fliyevin 90 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u00bb S\u0259r\u0259ncam\u0131na uy\u011fun olaraq alimin 90 illik yubileyi d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd olunub. S\u0259n\u0259dd\u0259 d\u0259 qeyd olundu\u011fu kimi,\u00a0 Az\u0259rbaycanda biologiya elminin inki\u015faf\u0131nda, m\u00fcasir kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda v\u0259 \u00fcmum\u0259n elmin t\u0259\u015fkilind\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli ard\u0131c\u0131l f\u0259aliyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq\u00a0 at\u0131lan bu add\u0131m bir daha alimin f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, onun Az\u0259rbacan elminin inki\u015faf\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>Akademikin elmi v\u0259 ictimai m\u00fchitd\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t onun taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi y\u00fcks\u0259k prinsipiall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00a0C\u0259lal m\u00fc\u0259llim \u00a0m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin yarad\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu, \u00f6lk\u0259nin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131nda apar\u0131c\u0131 rol oynayan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 Siyasi \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc idi. Onun elmi, siyasi, eyni zamanda, qanunverici orqanda t\u0259msil\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tinin birg\u0259 v\u0259hd\u0259tini y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 inkaredilm\u0259zdir. C\u0259lal \u018fliyev \u00a01995\u20132015-ci ill\u0259rd\u0259 ictimai xadim kimi f\u0259aliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olub.<\/p>\n<p>Akademik C\u0259lal \u018fliyev \u0259ld\u0259 etdiyi elmi nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bir \u00e7ox beyn\u0259lxalq m\u00fckafatlar al\u0131b, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259ltif edilib. Onun Az\u0259rbaycanda elmin inki\u015faf\u0131 sah\u0259sind\u0259 \u00e7oxillik z\u0259ngin v\u0259 m\u0259hsuldar f\u0259aliyy\u0259ti daim y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Alim \u201c\u0130stiqlal\u201d, \u201c\u015e\u0259r\u0259f\u201d ordenl\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif f\u0259xri adlara layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.\u00a0 Elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu g\u00fcn\u00fc v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck stimul yaradan C\u0259lal m\u00fc\u0259llim kimi elm adamlar\u0131 daim \u00a0xalq\u0131n q\u0259lbind\u0259\u00a0 ya\u015fayacaq.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi il\u0259 b\u0259hs etdiyimiz tarixi Z\u0259f\u0259rimizin yaratd\u0131\u011f\u0131 reall\u0131qlar\u0131n d\u00fcnyaya t\u0259qdimatlar\u0131ndan biri olan i\u015f\u011faldan azad edlilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 b\u0259rpa v\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri fonunda bu torpaqlar\u0131n malik oldu\u011fu iqtisadi imkanlar\u0131n \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259r\u0259qqisin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilm\u0259sind\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n t\u0259bii ki,\u00a0 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayan bel\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar, ixtiralar k\u00f6m\u0259y\u0259 g\u0259lir. B\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn aktual olan \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259si bu g\u00fcn d\u0259 g\u00fcnd\u0259md\u0259dir. D\u00fcnyan\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u0259n koronavirus infeksiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirildiyi haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vrd\u0259\u00a0 h\u0259tta inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin bel\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n dur\u011funluq ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda Az\u0259rbaycan\u0131n da bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n k\u0259narda qalmamas\u0131 hiss olunsa da iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n elmi \u0259saslara s\u00f6yk\u0259nm\u0259si yen\u0259 d\u0259 \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dem\u0259kd\u0259dir. Yen\u0259 d\u0259 elml\u0259 iqtisadiyyat\u0131n z\u0259ngirvari\u00a0 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi oluruq. B\u00fct\u00fcn t\u0259hlill\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n bu fikri b\u00f6y\u00fck f\u0259xrl\u0259 qeyd edirik ki, elm adamlar\u0131 daim yaratd\u0131qlar\u0131 il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. H\u0259r ixtiran\u0131n t\u0259tbiqi onlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259qdimat\u0131 kimi q\u0259bul edilir. M\u0259hz bu kimi m\u0259qamlara s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k bu fikri d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdik ki, hans\u0131 ya\u015fdan as\u0131l\u0131 olmayaraq elm adam\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259nd\u0259 s\u00f6yl\u0259nil\u0259n \u00abElmi ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u011f\u0131r itki \u00fcz verib\u00bb ifad\u0259si d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259nan\u0131 k\u0259sb edir. Elm daim inki\u015fafda, elm adamlar\u0131 axtar\u0131\u015fda, yeni d\u00f6vr yeni reall\u0131qlar\u0131 il\u0259 diqq\u0259td\u0259 olur. Yaln\u0131z \u00a0elm b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti h\u0259qiq\u0259t\u0259, \u0259dal\u0259t\u0259\u00a0 v\u0259 xo\u015fb\u0259xtliy\u0259 apara bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Rizvan Vahabov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131na sanball\u0131\u00a0 t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f \u00a0akademik C\u0259lal \u018fliyevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr \u201cH\u0259r bir alim qiym\u0259tlidir. Ancaq n\u0259z\u0259riyy\u0259ni t\u0259cr\u00fcb\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n, fikirl\u0259rini t\u0259tbiq ed\u0259 bil\u0259n v\u0259 onlardan \u0259m\u0259li n\u0259tic\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259n, c\u0259miyy\u0259t\u0259, \u00f6lk\u0259y\u0259, xalqa konkret fayda g\u0259tir\u0259n insanlar aliml\u0259rin s\u0131ras\u0131nda x\u00fcsusi yer tuturlar\u00bb qiym\u0259tli fikirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi, m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev, eyni zamanda, bildirirdi ki, h\u0259r birimiz elmi d\u0259r\u0259c\u0259mizd\u0259n, biliyimizd\u0259n, t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259mizd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259rimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259llim\u0259 borcluyuq. Az\u0259rbaycan daim \u00a0yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u0259kan v\u0259\u00a0 malik oldu\u011fu t\u0259bii resurslarla yana\u015f\u0131, elmi potensial\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":433385,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/3799b2e8164364691141127531610726611.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn fundamental t\u0259dqiqatlar\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131na sanball\u0131\u00a0 t\u00f6hf\u0259l\u0259r vermi\u015f \u00a0akademik C\u0259lal \u018fliyevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr \u201cH\u0259r bir alim qiym\u0259tlidir. Ancaq n\u0259z\u0259riyy\u0259ni t\u0259cr\u00fcb\u0259 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n, fikirl\u0259rini t\u0259tbiq ed\u0259 bil\u0259n v\u0259 onlardan \u0259m\u0259li n\u0259tic\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259n, c\u0259miyy\u0259t\u0259, \u00f6lk\u0259y\u0259, xalqa konkret fayda g\u0259tir\u0259n insanlar aliml\u0259rin s\u0131ras\u0131nda x\u00fcsusi yer tuturlar\u00bb qiym\u0259tli fikirl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi, m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/433384"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=433384"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/433384\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/433385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=433384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=433384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=433384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}