{"id":433419,"date":"2022-02-01T07:35:56","date_gmt":"2022-02-01T04:35:56","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=433419"},"modified":"2022-02-01T07:35:56","modified_gmt":"2022-02-01T04:35:56","slug":"iran-iqtisadi-yuks%c9%99lis-ist%c9%99yirs%c9%99-az%c9%99rbaycanla-saglam-munasib%c9%99t-qurmalidir-politoloq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=433419","title":{"rendered":"\u201c\u0130ran iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015f ist\u0259yirs\u0259, Az\u0259rbaycanla sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259t qurmal\u0131d\u0131r\u201d \u2013 politoloq"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u0130ran\u0131n Ali Ruhani lideri \u018fli Xamneyi bazar g\u00fcn\u00fc deyib ki, \u00f6lk\u0259nin a\u011f\u0131r iqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 beyn\u0259lxalq sanksiyalarla deyil, h\u0259m d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin yanl\u0131\u015f idar\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, 2011-ci ilin mart\u0131ndan \u00f6t\u0259n il\u0259 q\u0259d\u0259r olan onillik haqq\u0131nda deyib ki, \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin \u201cqeyri-q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f\u201d olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi \u201cs\u0259hv q\u0259rarlar v\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u201d olub.<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00dcDM art\u0131m\u0131, kapital\u0131n formala\u015fmas\u0131, inflyasiya, m\u0259nzil v\u0259 likvidlik art\u0131m\u0131 kimi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f deyildi\u201d &#8211; dey\u0259, Xamneyi bildirib.<\/p>\n<p>\u0130ran\u0131n ali dini liderinin bu t\u0259nqidl\u0259ri n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? Bu t\u0259nqidl\u0259r m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 ver\u0259c\u0259kmi? Bu o dem\u0259kdirmi ki, art\u0131q \u0130ran rejimi \u00e7\u00f6k\u00fcr? H\u0259m m\u0259n\u0259vi, h\u0259m ideoloji, h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 iqtisadi bax\u0131mdan \u0130ran\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dem\u0259k olarm\u0131?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/b.radikal.ru\/b10\/2201\/f7\/88ee47941f04.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"337\" \/><\/p>\n<p><strong>Sosial T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zinin m\u0259tbuat xidm\u0259tinin r\u0259hb\u0259ri, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 \u015f\u0259rh\u00e7i \u018fziz \u018flib\u0259yli m\u0259s\u0259l\u0259ni bu c\u00fcr \u015f\u0259rh etdi:<\/strong>\u00a0\u201cSanksiyalar\u0131n bir hiss\u0259si aradan qald\u0131r\u0131lsa da, \u0259sas sanksiyalar qalmaqdad\u0131r. \u0130qtisadi v\u0259ziyy\u0259ti t\u0259k sanksiyalara ba\u011flamaq da do\u011fru deyil, h\u00f6kum\u0259tin burada yanl\u0131\u015fl\u0131qlar\u0131 da var. Bilirsiniz ki, \u0130rana qar\u015f\u0131 neft da\u015f\u0131nmalar\u0131n\u0131n transferin\u0259 qoyulan qada\u011falar bu \u00f6lk\u0259nin neft ixrac\u0131na a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 vurdu\u011fundan h\u0259m n\u0259qliyyat, h\u0259m d\u0259 dig\u0259r qaynaqlardan istifad\u0259 ed\u0259 bilmirdil\u0259r. \u0130ran\u0131n daxili v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 veril\u0259n a\u00e7\u0131qlamalar t\u0259sad\u00fcfi deyil. Daxili g\u0259lir olmal\u0131d\u0131r ki, kapital formala\u015fd\u0131r\u0131ls\u0131n, yaxud inflyasiyan\u0131 cilovlaya bilsin. Tramp hakimiyy\u0259tinin sona \u00e7atmas\u0131ndan sonra yeni prezident Baydenl\u0259 \u0130ran aras\u0131nda bir proses ba\u015flay\u0131b. 2021-ci ilind\u0259n yay\u0131ndan qoyulan embarqolar aradan qald\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b. D\u00fczd\u00fcr, Amerika siyas\u0259tind\u0259 haz\u0131rda Rusiya v\u0259 \u00c7in amili \u0259sas yer tutur v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n c\u0259nub qon\u015fumuz n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 n\u00f6vb\u0259d\u0259n k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131b. Amma \u00f6z n\u00f6vb\u0259sini d\u0259 g\u00f6zl\u0259diyini dem\u0259k olar. Total h\u00fccumlar olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130ran r\u0259hb\u0259rliyi daxil\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259 bilib. \u0130ran Ali Dini r\u0259hb\u0259rinin dedikl\u0259rinin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 d\u0259 b\u0259zi n\u00fcanslar dayan\u0131r. Onu da siz\u0259 deyim ki, \u0130randa daxili h\u0259m dini, h\u0259m d\u0259 etnik qar\u015f\u0131durma var. \u018fli Xameneyinin dedikl\u0259ri bir az da bunun \u00fcz\u0259rind\u0259n qaynaqlan\u0131r. Ke\u00e7mi\u015f hakimiyy\u0259t komandas\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259n g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir ki, bir s\u0131ra h\u0259bsl\u0259r olsun. Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 d\u0259 \u0130ran r\u0259hb\u0259rliyi ke\u00e7mi\u015f s\u0259hvl\u0259rin ke\u00e7mi\u015f iqtidar t\u0259r\u0259find\u0259n edildiyini deyirdi. \u018flb\u0259tt\u0259, onu da yada salmaq laz\u0131md\u0131r ki, Z\u0259ng\u0259zurda ba\u015f ver\u0259n b\u00f6hran R\u0259isinin d\u00f6n\u0259min\u0259 t\u0259sad\u00fcf etdi\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/b.radikal.ru\/b06\/2201\/b3\/b96c52fba86f.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"433\" \/><\/p>\n<p><strong>A\u011e Partiya ba\u015fqan\u0131n\u0131n m\u00fc\u015faviri, siyasi \u015f\u0259rh\u00e7i Az\u0259r H\u00fcseynov \u0130ran\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yollar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rdi:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130randa dini liderlik n\u0259zar\u0259t v\u0259 h\u00f6k\u00fcm\u0259t\u00fcst\u00fcl\u00fck x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 malikdir. 1979-cu ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r dem\u0259k olar ki, h\u0259mi\u015f\u0259 dini liderl\u0259rl\u0259 prezidentl\u0259r aras\u0131nda probleml\u0259r olub. \u0130ndi dini lider ona vur\u011fu edir ki, iqtisadi problem \u00f6lk\u0259nin ideolojisi il\u0259 deyil, texnokratik s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130ran\u0131n \u00e7\u00f6km\u0259sin\u0259 inanm\u0131ram. \u00c7\u00fcnki sanksiyalara baxmayaraq elm tutumlu v\u0259 a\u011f\u0131r s\u0259naye qura bilib. Avropa daxili v\u0259 Avropa- Amerika ziddiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 istifad\u0259 edir. Zaman-zaman qon\u015fular\u0131n ziddiyy\u0259tl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 oynay\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, \u0130ran iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015f ist\u0259yirs\u0259, Az\u0259rbaycanla sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259t qurmal\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 mehriban olmal\u0131d\u0131r. \u0130ran\u0131n iqtisadi inki\u015faf\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 d\u00fczg\u00fcn oynamas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Erm\u0259nistan kimi qeyri rentabelli \u00f6lk\u0259 il\u0259 s\u0131x m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bir iki oliqarxa n\u0259s\u0259 vers\u0259 d\u0259, \u0130rana he\u00e7 bir ciddi xeyir vermir. Bir s\u00f6zl\u0259 biziml\u0259 iyi davrans\u0131nlar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/a.radikal.ru\/a14\/2201\/ee\/bdc3ad3a9942.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"364\" \/><\/p>\n<p><strong>Siyasi analitik Asif N\u0259rimanl\u0131 bu a\u00e7\u0131qlamalar\u0131n alt qat\u0131nda dayanan m\u0259tl\u0259bl\u0259rd\u0259n s\u00f6z a\u00e7d\u0131:<\/strong>\u00a0\u201cXamneyi o m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 haql\u0131d\u0131r ki, \u0130ran iqtisadiyyat\u0131n\u0131n probleml\u0259rinin yegan\u0259 s\u0259b\u0259bi sanksiyalar deyil. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 s\u0259rt c\u0259zalar\u0131n olmas\u0131na baxmayaraq, korrupsiya geni\u015f yay\u0131l\u0131b, ciddi t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 var. Pandemiyadan qabaq \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131rd\u0131. \u0130ran Parlament Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin son statistikalar\u0131n\u0131n birind\u0259 qeyd olunurdu ki, bu \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259halinin 30 faizi yoxsuluq h\u0259ddinin alt\u0131nda ya\u015fay\u0131r. \u018fhalinin 70 faizd\u0259n \u00e7oxu is\u0259 yoxsulluq h\u0259ddind\u0259dir. Bunun fonunda ki\u00e7ik bir t\u0259b\u0259q\u0259 varlan\u0131r. Banklar\u0131n h\u0259r il \u0259man\u0259t\u00e7il\u0259rin\u0259 \u00f6d\u0259diyi m\u0259nf\u0259\u0259t faizinin 90 faiz\u0259 yax\u0131n\u0131 \u0259halinin c\u0259mi 2,5 faizin\u0259 \u00e7at\u0131r. R\u0259hb\u0259rlikd\u0259 t\u0259msil olunan ay\u0259tullahlar\u0131n ail\u0259l\u0259ri v\u0259 yax\u0131nlar\u0131 l\u00fcks h\u0259yat ya\u015fay\u0131rlar. Bu v\u0259ziyy\u0259t m\u00f6vcud rejimin dini t\u0259sirin\u0259 d\u0259 t\u0259sir edir. Probleml\u0259rin s\u0259b\u0259bi t\u0259bii ki, sanksiyalar deyil. \u0130ran rejimi son 10 ild\u0259 diqq\u0259ti daxili probleml\u0259rd\u0259n yay\u0131nd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 \u201cxarici t\u0259hl\u00fck\u0259\u201dd\u0259n, AB\u015e-la m\u00fcharib\u0259d\u0259n yararlan\u0131b, lakin art\u0131q son ill\u0259r \u0259hali \u00fcz\u0259rind\u0259 bu t\u0259bli\u011fat\u0131n t\u0259siri azal\u0131b. Sonuncu d\u0259f\u0259 Qas\u0131m S\u00fcleymaninin \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n rejim \u0259halini \u201cd\u00fc\u015fm\u0259n\u0259\u201d qar\u015f\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdi, amma bel\u0259 t\u0259bli\u011fat \u00fcsullar\u0131n\u0131n effekti \u0259vv\u0259lki q\u0259d\u0259r uzunm\u00fcdd\u0259tli davam etmir. Xamneyinin son a\u00e7\u0131qlamas\u0131 probleml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 daxili g\u00fcnahkarlar\u0131n da g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r. Bunun probleml\u0259rin h\u0259llin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259yi sual alt\u0131ndad\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 dini liderin bel\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131, t\u0259nqidl\u0259ri olub, amma real v\u0259ziyy\u0259t o q\u0259d\u0259r d\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259yib. Xamneyinin bu a\u00e7\u0131qlamas\u0131n\u0131n \u0130ran daxilind\u0259 sistem d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 var. R\u0259isinin g\u0259li\u015find\u0259n sonra m\u00fchafiz\u0259karlar hakimiyy\u0259td\u0259 g\u00fccl\u0259nirl\u0259r, amma \u0130randa SEPAH-la siyasi qanad\u0131n m\u00fcbariz\u0259si d\u0259 hiss olunur v\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin hakimiyy\u0259ti tamamil\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259kl\u0259ri var. Bu proses post-Xamneyi d\u00f6vr\u00fcn\u0259 d\u0259 haz\u0131rl\u0131qd\u0131r. Xamneyi d\u0259 probleml\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fcrokratlar\u0131 t\u0259nqid etm\u0259kl\u0259 h\u0259rb\u00e7il\u0259rin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran\u0131n Ali Ruhani lideri \u018fli Xamneyi bazar g\u00fcn\u00fc deyib ki, \u00f6lk\u0259nin a\u011f\u0131r iqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 beyn\u0259lxalq sanksiyalarla deyil, h\u0259m d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin yanl\u0131\u015f idar\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, 2011-ci ilin mart\u0131ndan \u00f6t\u0259n il\u0259 q\u0259d\u0259r olan onillik haqq\u0131nda deyib ki, \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin \u201cqeyri-q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f\u201d olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi \u201cs\u0259hv q\u0259rarlar v\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u201d olub. \u201c\u00dcDM art\u0131m\u0131, kapital\u0131n formala\u015fmas\u0131, inflyasiya, m\u0259nzil v\u0259 likvidlik art\u0131m\u0131 kimi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f deyildi\u201d &#8211; dey\u0259, Xamneyi bildirib. \u0130ran\u0131n ali dini liderinin bu t\u0259nqidl\u0259ri n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r? Bu t\u0259nqidl\u0259r m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 ver\u0259c\u0259kmi? Bu o dem\u0259kdirmi ki, art\u0131q \u0130ran rejimi \u00e7\u00f6k\u00fcr? H\u0259m&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":433420,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/eb29209e26bd396b8f60b2802c601bad.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ran\u0131n Ali Ruhani lideri \u018fli Xamneyi bazar g\u00fcn\u00fc deyib ki, \u00f6lk\u0259nin a\u011f\u0131r iqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 beyn\u0259lxalq sanksiyalarla deyil, h\u0259m d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin yanl\u0131\u015f idar\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. O, 2011-ci ilin mart\u0131ndan \u00f6t\u0259n il\u0259 q\u0259d\u0259r olan onillik haqq\u0131nda deyib ki, \u0130slam Respublikas\u0131n\u0131n iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin \u201cqeyri-q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f\u201d olmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi \u201cs\u0259hv q\u0259rarlar v\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar\u201d olub. \u201c\u00dcDM art\u0131m\u0131, kapital\u0131n formala\u015fmas\u0131, inflyasiya,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/433419"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=433419"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/433419\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/433420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=433419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=433419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=433419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}