{"id":435212,"date":"2022-02-05T13:09:25","date_gmt":"2022-02-05T10:09:25","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=435212"},"modified":"2022-02-05T13:09:25","modified_gmt":"2022-02-05T10:09:25","slug":"dahi-sozu-urvatdan-dusub-amma-o-adamlar-dahidir-ki-oz-z%c9%99man%c9%99sini-100-200-il-qabaqlayir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=435212","title":{"rendered":"&#8220;Dahi s\u00f6z\u00fc urvatdan d\u00fc\u015f\u00fcb, amma o adamlar dahidir ki, \u00f6z z\u0259man\u0259sini 100-200 il qabaqlay\u0131r&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>L\u00fctfi Zad\u0259nin anadan olmas\u0131n\u0131n 101-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. O, bir \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0131\u011fan adam deyildi. L\u00fctfi Zad\u0259 b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n dahisidir. D\u00fczd\u00fcr, dahi s\u00f6z\u00fc bir az urvatdan d\u00fc\u015f\u00fcb, \u00e7ox istifad\u0259 olunur, amma dahi o adamlard\u0131r ki, \u00f6z z\u0259man\u0259sini 100-200 il qabaqlay\u0131r. Y\u0259ni ist\u0259r elmd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 s\u0259n\u0259td\u0259 inqilabi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edir. Bu bax\u0131mdan h\u0259qiq\u0259t\u0259n o, dahidir v\u0259 o zirv\u0259y\u0259 d\u0259 he\u00e7 kim onu ucaltmad\u0131, \u00f6z\u00fc o zirv\u0259y\u0259 ucald\u0131&#8221;<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu moderator.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli alim, professor Rafiq \u018fliyev qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin banisi, Kaliforniya Berkli Universitetinin professoru L\u00fctfi Zad\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n deyib. R.\u018fliyev L\u00fctfi Zad\u0259yl\u0259 q\u0131rx il bir yerd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 onu \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00fc\u0259llim hesab etdiyini bildirib:<\/p>\n<p>&#8220;Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n t\u0259xmin\u0259n b\u00fct\u00fcn universitetl\u0259rind\u0259 L\u00fctfi Zad\u0259nin n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nilir. \u00d6z\u00fc d\u0259 ki, t\u0259kc\u0259 qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259si deyil, onun m\u0259\u015fhur 6-7 n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00f6yr\u0259nilir. Bu g\u00fcnki g\u00fcnd\u0259 s\u00fcni intellektd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131q, s\u00fcni intellektin k\u00f6k\u00fcn\u00fc qoyan L\u00fctfi Zad\u0259dir. Onun 1950-ci ild\u0259 &#8220;D\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n ma\u015f\u0131nlar&#8221; adl\u0131 bir m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olundu v\u0259 orda da o, s\u00fcni intellektin \u0259sas\u0131n\u0131\u00a0qoydu. Y\u0259ni s\u00fcni intellekt insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259 qabiliyy\u0259tinin komp\u00fcterl\u0259rd\u0259 modell\u0259\u015fdirilm\u0259sidir. \u0130lk d\u0259f\u0259 bu s\u00f6z\u00fc, bu fikri, bu ideyan\u0131 o, ortaya atd\u0131. Bu g\u00fcn d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada deyirl\u0259r ki, iyirmi birinci \u0259srd\u0259 o \u00f6lk\u0259l\u0259r g\u00fccl\u00fc olacaq ki, onun s\u00fcni intellekt resurslar\u0131 g\u00fccl\u00fc olacaq. \u0130st\u0259r Amerika, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259r olsun. Bunun da k\u00f6k\u00fcn\u00fc qoyan L\u00fctfi Zad\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn ist\u0259r televiziyalardan tutmu\u015f, m\u00fcasir digital cihazlara, PUA-lara v\u0259 ba\u015fqa o m\u0259\u015fhur ist\u0259r h\u0259rbi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 adi m\u0259i\u015f\u0259t ma\u015f\u0131nlar\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 L\u00fctfi Zad\u0259nin verdiyi qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq dayan\u0131r. Eyni zamanda, onun vaxtil\u0259 soyad\u0131n\u0131n ba\u015f h\u0259rfiyl\u0259 olan bir &#8220;Z&#8221; \u00e7evirm\u0259si var v\u0259 bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn r\u0259q\u0259msal sisteml\u0259rd\u0259 h\u0259min o r\u0259q\u0259msal ideyas\u0131n\u0131 qoyan da L\u00fctfi Zad\u0259dir. M\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 ona ideya generatoru deyir\u0259m. Amma onun b\u00fct\u00fcn bu ideyalar\u0131n\u0131n, n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rinin i\u00e7ind\u0259 \u0259n ucada dayanan qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiqdir. Qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq d\u0259 odur ki, d\u00fcnyan\u0131 oldu\u011fu kimi qavraya bil\u0259s\u0259n. Yoxsa, a\u011f-qara yox. D\u00fcnyaya ham\u0131 bax\u0131r, amma ham\u0131 bunu g\u00f6r\u0259 bilmir, i\u00e7ind\u0259n bir n\u0259f\u0259r \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 o, g\u00f6r\u00fcr. Bunu g\u00f6r\u0259n d\u0259 L\u00fctfi Zad\u0259 oldu v\u0259 qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sini yaratd\u0131. Bu g\u00fcn d\u0259 b\u00fct\u00fcn elm, s\u0259naye, t\u0259bab\u0259td\u0259 v\u0259 bir s\u00f6zl\u0259, h\u0259r bir sah\u0259d\u0259 h\u0259min bu qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiqd\u0259n istifad\u0259 olunur.<br \/>\nBir az f\u0259ls\u0259fi bax\u0131mdan yana\u015fsaq, m\u0259n bunu yeni sivilizasiyan\u0131n k\u00f6k\u00fc kimi g\u00f6r\u00fcr\u0259m. Y\u0259ni indi bu saat d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259ri g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, dost-d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ridir. Amma qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq tolerantl\u0131q, d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck m\u0259ntiqidir. \u018fg\u0259r 20-30 ild\u0259n sonra yeni sivilizasiyaya ke\u00e7\u0259si olsaq, onun m\u0259ntiq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq olacaq. Y\u0259ni f\u0259ls\u0259fi bax\u0131mdan da d\u00fcnyan\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259n bir ideyad\u0131r &#8211; qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq.<\/p>\n<p>M\u0259n L\u00fctfi Zad\u0259ni \u00f6z\u00fcm\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fc\u0259llimim say\u0131ram. Biz q\u0131rx il\u0259 yax\u0131n bir yerd\u0259 i\u015fl\u0259dik, m\u0259qal\u0259l\u0259r yazd\u0131q. \u018fn n\u0259hay\u0259t is\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259mi\u015fd\u0259n 8-9 ay \u00f6nc\u0259 ideya verdik ki, qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq bar\u0259d\u0259 kitab yazaq. T\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ki, bu boyda dahinin c\u0259mi bir kitab\u0131 var idi, qalanlar\u0131 is\u0259 ham\u0131s\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259r idi. Biz onunla bir yerd\u0259 yeddi y\u00fcz s\u0259hif\u0259lik kitab yazd\u0131q. Amma \u0259fsuslar olsun ki, \u00f6z\u00fc bu kitab\u0131 g\u00f6r\u0259 bilm\u0259di. Kitab Amerikada d\u00fcnyan\u0131n m\u0259\u015fhur n\u0259\u015friyyat\u0131nda \u00e7ap olundu. O, h\u0259mi\u015f\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 sev\u0259n, onunla n\u0259f\u0259s alan bir adam idi v\u0259 n\u0259 yax\u015f\u0131 ki, ax\u0131rda da \u00f6z can\u0131n\u0131 bu torpa\u011fa tap\u015f\u0131rd\u0131. Bununla da h\u0259m d\u0259 bizim torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131 qald\u0131rd\u0131, ucaltd\u0131&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00fctfi Zad\u0259nin anadan olmas\u0131n\u0131n 101-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. O, bir \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0131\u011fan adam deyildi. L\u00fctfi Zad\u0259 b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n dahisidir. D\u00fczd\u00fcr, dahi s\u00f6z\u00fc bir az urvatdan d\u00fc\u015f\u00fcb, \u00e7ox istifad\u0259 olunur, amma dahi o adamlard\u0131r ki, \u00f6z z\u0259man\u0259sini 100-200 il qabaqlay\u0131r. Y\u0259ni ist\u0259r elmd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 s\u0259n\u0259td\u0259 inqilabi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edir. Bu bax\u0131mdan h\u0259qiq\u0259t\u0259n o, dahidir v\u0259 o zirv\u0259y\u0259 d\u0259 he\u00e7 kim onu ucaltmad\u0131, \u00f6z\u00fc o zirv\u0259y\u0259 ucald\u0131&#8221; ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, bunu moderator.az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli alim, professor Rafiq \u018fliyev qeyri-s\u0259lis m\u0259ntiq n\u0259z\u0259riyy\u0259sinin banisi, Kaliforniya Berkli Universitetinin professoru L\u00fctfi Zad\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fark\u0259n deyib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":435213,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276.jpg",800,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276.jpg",800,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276.jpg",800,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276.jpg",800,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276.jpg",800,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1017276.jpg",800,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"L\u00fctfi Zad\u0259nin anadan olmas\u0131n\u0131n 101-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fcd\u00fcr. O, bir \u00f6lk\u0259y\u0259 s\u0131\u011fan adam deyildi. L\u00fctfi Zad\u0259 b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n dahisidir. D\u00fczd\u00fcr, dahi s\u00f6z\u00fc bir az urvatdan d\u00fc\u015f\u00fcb, \u00e7ox istifad\u0259 olunur, amma dahi o adamlard\u0131r ki, \u00f6z z\u0259man\u0259sini 100-200 il qabaqlay\u0131r. Y\u0259ni ist\u0259r elmd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 s\u0259n\u0259td\u0259 inqilabi n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edir. Bu bax\u0131mdan h\u0259qiq\u0259t\u0259n o, dahidir v\u0259 o zirv\u0259y\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435212"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=435212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/435212\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/435213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=435212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=435212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=435212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}