{"id":436451,"date":"2022-02-08T14:56:51","date_gmt":"2022-02-08T11:56:51","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=436451"},"modified":"2022-02-08T14:56:51","modified_gmt":"2022-02-08T11:56:51","slug":"c%c9%99nub-qaz-d%c9%99hlizi-xxi-%c9%99srin-%c9%99n-boyuk-layih%c9%99l%c9%99rind%c9%99n-biridir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=436451","title":{"rendered":"C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi XXI \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir."},"content":{"rendered":"<div dir=\"auto\">2020-ci ilin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir tarixinin n\u00f6vb\u0259ti \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri ba\u015f verdi. Az\u0259rbaycan\u0131n \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131ndan hasil olunan t\u0259bii qaz h\u0259min il dekabr\u0131n 31-d\u0259 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Bu, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki \u015fanl\u0131 Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi \u015f\u0259r\u0259fl\u0259ndir\u0259n n\u00f6vb\u0259ti tarixi u\u011fur idi. Uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u00fcnyada \u0259n aktual m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. H\u0259tta enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259dir ki, son onillikl\u0259rd\u0259 iqtisadi v\u0259 siyasi m\u0259zmunlu beyn\u0259lxalq konfranslar\u0131n g\u00fcnd\u0259liyinin ba\u015fl\u0131ca m\u00fczakir\u0259 predmetl\u0259rind\u0259n biri enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olur. X\u00fcsus\u0259n Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00f6z enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259rinin daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min olunmas\u0131na, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n enerji d\u0259hlizl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na ehtiyac duyurlar. Eyni zamanda, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda enerji sah\u0259sind\u0259ki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r. 3500 kilometr uzunlu\u011fu olan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizin XXI \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck infrastruktur layih\u0259l\u0259rind\u0259n biri oldu\u011funu vur\u011fulayan Prezident \u0130lham \u018fliyev bu layih\u0259nin son komponenti olan Trans-Adriatik x\u0259ttinin i\u015f\u0259 sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n Avropa m\u0259kan\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b. Qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan qaz\u0131 art\u0131q Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259sin\u0259 &#8211; \u0130taliya, Yunan\u0131stan v\u0259 Bolqar\u0131stana \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n istehsal etdiyi qaz\u0131n ixrac co\u011frafiyas\u0131n\u0131 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n dig\u0259r \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin u\u011furla tamamlanmas\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin nailiyy\u0259tidir. Onun d\u0259y\u0259ri 33 milyard AB\u015e dollar\u0131d\u0131r. 2020-ci ilin 31 dekabr tarixind\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin sonuncu hiss\u0259si olan TAP layih\u0259si tamamlanm\u0131\u015fd\u0131r. Avropa Komissiyas\u0131, Az\u0259rbaycan h\u0259mt\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131 olaraq v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, \u015firk\u0259tl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131n\u0131n iclas\u0131nda s\u0259yl\u0259rinin koordinatorlar\u0131 olaraq il \u0259rzind\u0259 bu layih\u0259nin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259si h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir tarixd\u0259 \u00e7ox azsayl\u0131 layih\u0259l\u0259rd\u0259n biridir ki, onun icras\u0131na b\u00fct\u00fcn apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 institutlar\u0131 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini vermi\u015fdir &#8211; D\u00fcnya Bank\u0131, Avropa Yenid\u0259nqurma v\u0259 \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131, Avropa \u0130nvestisiya Bank\u0131, Asiya \u0130nfrastruktur v\u0259 \u0130nvestisiya Bank\u0131. C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi layih\u0259sinin tamamlanmas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq bazarlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Avropa bazarlar\u0131na ixrac\u0131 art\u0131ra bilib. Ke\u00e7\u0259n il Az\u0259rbaycan 19 milyard kubmetr t\u0259bii qaz ixrac edib &#8211; T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 8,5 milyard, \u0130taliyaya dem\u0259k olar ki, 7 milyard kubmetr. Yerd\u0259 qalan h\u0259cm komandan\u0131n ba\u015fqa \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 &#8211; G\u00fcrc\u00fcstana, Yunan\u0131stana v\u0259 Bolqar\u0131stana ixrac olunub. Yeni bazarlarda Az\u0259rbaycan qaz\u0131na ehtiyac var. Az\u0259rbaycan neft ixracat\u0131na 2006-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flay\u0131b. T\u0259chizatda he\u00e7 bir fasil\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r, m\u00fcqavil\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ri pozulmam\u0131\u015fd\u0131r, enerji siyas\u0259ti arxas\u0131nda he\u00e7 bir siyasi g\u00fcnd\u0259m yox idi. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji siyas\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 \u00e7ox a\u00e7\u0131q, \u015f\u0259ffaf, biznes v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 hesablanm\u0131\u015f olub, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259y\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. \u00d6lk\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri qaz istehlak\u0131n\u0131n 80 faizini, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 15-20 faizini Az\u0259rbaycandan al\u0131rlar v\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r art\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n demoqrafik v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7ox m\u00fcsb\u0259tdir. Eyni zamanda, s\u0259naye art\u0131r. \u00d6t\u0259n il bizd\u0259 qeyri-enerji \u0259sasl\u0131 s\u0259nayed\u0259 rekord art\u0131m g\u00f6st\u0259ricisi qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. S\u0259nayemizin bu sektoru dem\u0259k olar ki, 20 faiz art\u0131b. 2020-ci ild\u0259 V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin qazla\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 h\u0259cmd\u0259 qaza ehtiyac var. Bu, tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck bir \u0259razidir. B\u00fct\u00fcn infrastruktur da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Bu \u0259razi 10 min kvadrat kilometrd\u0259n \u00e7oxdur. Cari ild\u0259n etibar\u0259n ke\u00e7mi\u015f qa\u00e7q\u0131nlar \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131dacaqd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259lav\u0259 qaza ehtiyac var. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n xam neft, t\u0259bii qaz, neft-kimya m\u0259hsullar\u0131, neft m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 elektrik enerjisi ixrac ed\u0259n az sayda \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan\u0131n elektrik enerjisi potensial\u0131 \u0259sas\u0259n daxili istehlaka hesablan\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n elektrik enerjisin\u0259 regional bazarda da ehtiyac var. Bu g\u00fcn biz d\u00f6rd qon\u015fu \u00f6lk\u0259y\u0259 &#8211; T\u00fcrkiy\u0259, Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 \u0130rana elektrik enerjisi ixrac edirik. H\u0259cm art\u0131r. Bizim Az\u0259rbaycanda b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259yimiz n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox olsa, biz ixrac \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox qaza q\u0259na\u0259t ed\u0259c\u0259yik. Energetika Nazirliyi apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 art\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn konseptual proqnoz haz\u0131rlay\u0131b. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda b\u0259rpaolunan m\u0259nb\u0259l\u0259rin potensial\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259si apar\u0131l\u0131b v\u0259 ilkin r\u0259q\u0259ml\u0259r \u00e7ox \u00fcmidvericidir. K\u00fcl\u0259k enerjisind\u0259 potensial t\u0259xmin\u0259n 7200 meqavat, G\u00fcn\u0259\u015f enerjisind\u0259 potensial is\u0259 2000 meqavatdan \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycan\u0131n neft-qaz sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan BP i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 C\u0259bray\u0131l rayonunda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rir. \u0130lkin r\u0259q\u0259ml\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin texniki potensial\u0131 150 min meqavatdan \u00e7oxdur. Art\u0131q bu potensial\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq enerji \u015firk\u0259tl\u0259rind\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n ilkin t\u0259klifl\u0259r al\u0131n\u0131b. Az\u0259rbaycan art\u0131q uzun ill\u0259rdir \u00f6z\u00fcn\u00fc etibarl\u0131 enerji m\u0259nb\u0259yi kimi s\u00fcbut edib. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n etibarl\u0131 v\u0259 yeni m\u0259nb\u0259 olaraq Avropa \u0130ttifaq\u0131 bazar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq, bildirib ki, ba\u015f ver\u0259n son hadis\u0259l\u0259r d\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi bax\u0131m\u0131ndan \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259nin vacibliyini g\u00f6st\u0259rir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, son ill\u0259rd\u0259 respublikam\u0131zda elektrik enerjisi infrastrukturuna b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259r yat\u0131r\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00fcn bunlar onu g\u00f6st\u0259rir ki, Az\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 enerji ke\u00e7idi il\u0259 ba\u011fl\u0131 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n u\u011furla realla\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">\u201cC\u0259nub qaz d\u0259hlizi\u201dnin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin enerji siyas\u0259tinin t\u0259nt\u0259n\u0259sidir. Bu n\u0259h\u0259ng enerji infastrukturu Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal m\u00fcst\u0259vid\u0259ki m\u00f6vqel\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirib.<\/div>\n<div dir=\"auto\">YAP B\u0259rd\u0259 rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi Elmir M\u0259mm\u0259dov<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2020-ci ilin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir tarixinin n\u00f6vb\u0259ti \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri ba\u015f verdi. Az\u0259rbaycan\u0131n \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131ndan hasil olunan t\u0259bii qaz h\u0259min il dekabr\u0131n 31-d\u0259 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Bu, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki \u015fanl\u0131 Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi \u015f\u0259r\u0259fl\u0259ndir\u0259n n\u00f6vb\u0259ti tarixi u\u011fur idi. Uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u00fcnyada \u0259n aktual m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. H\u0259tta enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir. El\u0259 buna g\u00f6r\u0259dir ki, son onillikl\u0259rd\u0259 iqtisadi v\u0259 siyasi m\u0259zmunlu beyn\u0259lxalq konfranslar\u0131n g\u00fcnd\u0259liyinin ba\u015fl\u0131ca m\u00fczakir\u0259 predmetl\u0259rind\u0259n biri enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 olur. X\u00fcsus\u0259n Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":436452,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n.jpg",2048,1038,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n.jpg",2048,1038,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n.jpg",2048,1038,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n-660x335.jpg",660,335,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n-840x426.jpg",640,325,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n-1536x779.jpg",1536,779,true],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n.jpg",2048,1038,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/273101298_249114554070332_8124079463285282420_n-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"2020-ci ilin sonunda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcasir tarixinin n\u00f6vb\u0259ti \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n biri ba\u015f verdi. Az\u0259rbaycan\u0131n \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131ndan hasil olunan t\u0259bii qaz h\u0259min il dekabr\u0131n 31-d\u0259 Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131. Bu, V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki \u015fanl\u0131 Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi \u015f\u0259r\u0259fl\u0259ndir\u0259n n\u00f6vb\u0259ti tarixi u\u011fur idi. Uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u00fcnyada \u0259n aktual m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusuna \u00e7evrilib. H\u0259tta enerji&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436451"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=436451"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436451\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/436452"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=436451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=436451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=436451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}