{"id":436473,"date":"2022-02-08T15:46:11","date_gmt":"2022-02-08T12:46:11","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=436473"},"modified":"2022-02-08T15:46:11","modified_gmt":"2022-02-08T12:46:11","slug":"az%c9%99rbaycan-alban-udi-xristian-dini-icmasi-b%c9%99yanat-yayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=436473","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Alban-udi xristian dini icmas\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Alban-udi xristian dini icmas\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong>-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, b\u0259yanatda deyilir:<\/p>\n<p>&#8220;Uca Yaradan\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 il\u0259!<\/p>\n<p>Biz &#8211; Alban Apostol Kils\u0259sinin varisi olan Az\u0259rbaycan Alban-udi dini icmas\u0131 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 son bir ild\u0259 tarixi-dini abid\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xristian alban irsin\u0259 aid m\u0259b\u0259dl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259ri y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k d\u0259st\u0259kl\u0259yir, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin irad\u0259si v\u0259 \u0259zmi say\u0259sind\u0259 bu prosesin m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r q\u0131sa vaxtda u\u011furla ba\u015fa \u00e7ataca\u011f\u0131na inam\u0131m\u0131z\u0131 ifad\u0259 edirik.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, b\u0259yan edirik ki, ciddi mina t\u0259hl\u00fck\u0259sinin olmas\u0131na, \u00e7\u0259tin yolsuzluq \u015f\u0259raitin\u0259 baxmayaraq, alban-udi dini icmas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rinin i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki tarixi alban m\u0259b\u0259dl\u0259rini ziyar\u0259t etm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. N\u0259tic\u0259d\u0259 biz udil\u0259r son bir ild\u0259 Alban Apostol Kils\u0259sinin m\u0259n\u0259vi varisl\u0259ri kimi i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f La\u00e7\u0131ndak\u0131 A\u011fo\u011flan, K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259ki Xudav\u0259ng monastrlar\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 Hadrut q\u0259s\u0259b\u0259si v\u0259 Tu\u011f k\u0259ndind\u0259ki alban m\u0259b\u0259dl\u0259rini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ziyar\u0259t ed\u0259 bilmi\u015fik.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Qafqazda xristianl\u0131\u011f\u0131n r\u0259smi din kimi strukturla\u015fmas\u0131n\u0131n tarixi Alban kils\u0259sind\u0259n ba\u015flay\u0131r. Q\u0259dim qaynaqlar s\u00fcbut edir ki, t\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn Qafqaz\u0131n dini-m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda silinm\u0259z izl\u0259r qoymu\u015f Alban kils\u0259si xristian d\u00fcnyas\u0131nda \u0259n q\u0259dim kils\u0259l\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 apostol m\u0259n\u015f\u0259lidir. Alban kils\u0259sinin q\u0259dimliyini t\u0259kc\u0259 tarixi faktlar yox, h\u0259m d\u0259 m\u00f6vcudlu\u011funu d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r qoruyub saxlam\u0131\u015f q\u0259dim alban m\u0259b\u0259dl\u0259ri t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259zyiq v\u0259 t\u0259sirl\u0259rd\u0259n sonra 1836-c\u0131 ild\u0259 Alban Apostol Kils\u0259si l\u0259\u011fv edilmi\u015f, onun maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi irsinin bir qismin\u0259 Erm\u0259ni Qriqoryan Kils\u0259si sahib \u00e7\u0131xma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycanda, x\u00fcsusil\u0259 Qaraba\u011fda tarixi alban m\u0259b\u0259dl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck bir qismi qriqoryanla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, tarixi abid\u0259l\u0259rimizl\u0259 yana\u015f\u0131, arxiv materiallar\u0131 v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Alban irsinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ya\u015f\u0131 y\u00fcz ill\u0259rl\u0259, h\u0259tta min ill\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n Alban m\u0259b\u0259dl\u0259rinin qriqoryanla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 son y\u00fcz ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlar\u0131nda bir d\u0259n\u0259 d\u0259 olsun alban m\u0259b\u0259di saxlan\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. Erm\u0259nistan ya Alban m\u0259b\u0259dl\u0259rinin arxitekturas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259r\u0259k qriqoryanla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, ya da arxitekturas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bilm\u0259diyi m\u0259b\u0259dl\u0259ri da\u011f\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 vicdan azadl\u0131\u011f\u0131 tam t\u0259min olunduqdan sonra Alban Apostol Kils\u0259sinin statusunun b\u0259rpas\u0131 v\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdiyimiz \u0259dal\u0259tsizliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi f\u00fcrs\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Udi ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 Alban-Udi xristian icmas\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qeydiyyat\u0131ndan ke\u00e7mi\u015fdir. Dini icman\u0131n qeydiyyat\u0131 Alban apostol avtokefal kils\u0259sinin dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si yolunda ilk add\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 \u015e\u0259ki rayonu, Ki\u015f k\u0259ndind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 Qafqazda &#8220;kils\u0259l\u0259rin anas\u0131&#8221; hesab olunan apostol Yelisey m\u0259b\u0259di b\u0259rpa edilmi\u015f, 2006-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 udil\u0259rin kompakt halda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonu, Nic q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259ki &#8220;\u00c7otari&#8221; Alban-udi kils\u0259sinin r\u0259smi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, Alban-udi xristian icmas\u0131n\u0131n dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si v\u0259 alban abid\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 tarixi \u0259dal\u0259tsizliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259mizd\u0259ki tolerantl\u0131q m\u00fchitinin qorunub-saxlan\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn xristian d\u00fcnyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Biz udil\u0259r Alban Apostol Kils\u0259sinin m\u0259n\u0259vi varisl\u0259ri olaraq Q\u0259b\u0259l\u0259 v\u0259 O\u011fuzdak\u0131 alban m\u0259b\u0259dl\u0259ri kimi, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259ki dig\u0259r alban m\u0259b\u0259dl\u0259rinin d\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viy\u0259d\u0259 b\u0259rpa olunaca\u011f\u0131na inan\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tolerantl\u0131\u011f\u0131, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin b\u00fct\u00fcn dinl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 olan qay\u011f\u0131s\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259yi onu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Erm\u0259ni Qriqoryan Kils\u0259sinin m\u0259nsublar\u0131na da humanist m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259ril\u0259c\u0259kdir. Bu h\u00f6rm\u0259tin bariz n\u00fcmun\u0259si Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n qorunub-saxlan\u0131lm\u0131\u015f, restavrasiya olunmu\u015f &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Qriqori&#8221; erm\u0259ni kils\u0259sidir. \u018fsrl\u0259rboyu Erm\u0259ni Qriqoryan Kils\u0259sinin t\u0259sir v\u0259 t\u0259zyiql\u0259rin\u0259, m\u0259nims\u0259m\u0259 v\u0259 saxtala\u015fd\u0131rmaqla Alban irsin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurmas\u0131na baxmayaraq, s\u00fclh v\u0259 insanl\u0131q namin\u0259 biz d\u0259 Erm\u0259ni Qriqoryan Kils\u0259si il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 birg\u0259 ya\u015fama\u011fa haz\u0131r oldu\u011fumuzu bildiririk.<\/p>\n<p>Uca Yaradan yard\u0131m\u00e7\u0131n\u0131z olsun!<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Alban-Udi Xristian dini icmas\u0131n\u0131n s\u0259dri<br \/>\nRobert Mobili<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Alban-udi xristian dini icmas\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, b\u0259yanatda deyilir: &#8220;Uca Yaradan\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 il\u0259! Biz &#8211; Alban Apostol Kils\u0259sinin varisi olan Az\u0259rbaycan Alban-udi dini icmas\u0131 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 son bir ild\u0259 tarixi-dini abid\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xristian alban irsin\u0259 aid m\u0259b\u0259dl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259ri y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k d\u0259st\u0259kl\u0259yir, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin irad\u0259si v\u0259 \u0259zmi say\u0259sind\u0259 bu prosesin m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r q\u0131sa vaxtda u\u011furla ba\u015fa \u00e7ataca\u011f\u0131na inam\u0131m\u0131z\u0131 ifad\u0259 edirik. Eyni zamanda, b\u0259yan edirik ki, ciddi mina t\u0259hl\u00fck\u0259sinin olmas\u0131na, \u00e7\u0259tin yolsuzluq \u015f\u0259raitin\u0259 baxmayaraq, alban-udi dini icmas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259rinin i\u015f\u011faldan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":436474,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029.jpg",660,439,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029.jpg",660,439,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029.jpg",660,439,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029-549x365.jpg",549,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029.jpg",660,439,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029.jpg",660,439,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1018029.jpg",660,439,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Alban-udi xristian dini icmas\u0131 b\u0259yanat yay\u0131b. ARANTV.AZ-\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, b\u0259yanatda deyilir: &#8220;Uca Yaradan\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 il\u0259! Biz &#8211; Alban Apostol Kils\u0259sinin varisi olan Az\u0259rbaycan Alban-udi dini icmas\u0131 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 son bir ild\u0259 tarixi-dini abid\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n xristian alban irsin\u0259 aid m\u0259b\u0259dl\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259ri y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k d\u0259st\u0259kl\u0259yir, Az\u0259rbaycan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436473"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=436473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436473\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/436474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=436473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=436473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=436473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}