{"id":438223,"date":"2022-02-12T18:58:42","date_gmt":"2022-02-12T15:58:42","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=438223"},"modified":"2022-02-12T18:58:42","modified_gmt":"2022-02-12T15:58:42","slug":"mutt%c9%99fiqlik-munasib%c9%99tl%c9%99ri-haqqinda-susa-b%c9%99yannam%c9%99sinin-tarixi-siyasi-%c9%99h%c9%99miyy%c9%99ti-v%c9%99-regional-t%c9%99hluk%c9%99sizlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=438223","title":{"rendered":"M\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin tarixi-siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti v\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p>M\u00fcasir geosiyasi \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n etibarl\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilib daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 siyasi, iqtisadi, ticar\u0259t, elm, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. B\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r u\u011furla inki\u015faf ed\u0259r\u0259k, \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalxmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0&#8220;\u0130ki sahil&#8221;\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n professoru, siyasi elml\u0259r doktoru El\u00e7in \u018fhm\u0259dov bildirib.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, 2020-ci il noyabr\u0131n 8-i Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 \u0259n \u015fanl\u0131 bir g\u00fcn kimi yaz\u0131ld\u0131. Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusu tarixi, m\u0259d\u0259ni v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik, Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131 olan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rini i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad etdi. Bu, 44 g\u00fcn i\u00e7\u0259risind\u0259 apar\u0131lan u\u011furlu \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n s\u0131ras\u0131nda \u0259n m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rbi Q\u0259l\u0259b\u0259 oldu. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi-diplomatik u\u011furlar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin azad edilm\u0259si \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin sonrak\u0131 gedi\u015fin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 taleyin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi v\u0259 h\u0259rb meydan\u0131nda oldu\u011fu kimi, diplomatiya meydan\u0131nda da u\u011furlar\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259nin 100 il \u0259vv\u0259lki qarda\u015fl\u0131q n\u00fcmun\u0259si v\u0259 xilaskarl\u0131q missiyas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fcz il \u0259vv\u0259lki tarix\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, 1918-ci il iyunun 4-d\u0259 Batumda Osmanl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 aras\u0131nda dostluq m\u00fcqavil\u0259sinin imzalanmas\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259tli s\u0259n\u0259d olmaqla yana\u015f\u0131, C\u00fcmhuriyy\u0259t h\u00f6kum\u0259tinin imzalad\u0131\u011f\u0131 ilk d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcqavil\u0259 idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 prezidentl\u0259ri \u0130lham \u018fliyev v\u0259 R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan 2015-ci il aprelin 24-d\u0259 \u00c7anaqqala \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u00fcrk ordusunun q\u0259hr\u0259mancas\u0131na q\u0259l\u0259b\u0259 qazanmas\u0131n\u0131n 100 illiyini qeyd etdil\u0259r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u00c7anaqqala z\u0259f\u0259rinin 100 illiyinin qeyd edilm\u0259sin\u0259 dair q\u0259bul olunmu\u015f q\u0259rar qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin \u0259razil\u0259rinin d\u00fc\u015fm\u0259n \u0259sar\u0259tind\u0259n qurtulu\u015funda h\u0259lledici rol oynam\u0131\u015f tarixi hadis\u0259nin, b\u00f6y\u00fck d\u00f6n\u00fc\u015f m\u0259qam\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, erm\u0259nil\u0259rin uzun ill\u0259rdir haz\u0131rl\u0131q g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri uydurma \u201cerm\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131\u201dn\u0131n 2015-ci ild\u0259 \u201c100-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc\u201d t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 yaln\u0131z d\u00f6rd d\u00f6vl\u0259tin prezidentinin i\u015ftirak etm\u0259si Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r z\u0259rb\u0259 idi. Halbuki, q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 elan edilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, h\u0259min il \u00c7anaqqala d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rinin 100-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 20-d\u0259n \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tin prezidenti, 4 d\u00f6vl\u0259tin Ba\u015f naziri v\u0259 bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, parlament s\u0259drl\u0259ri v\u0259 nazirl\u0259r i\u015ftirak edibl\u0259r.<\/p>\n<p>2018-ci il sentyabr\u0131n 15-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n v\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin azad edilm\u0259sinin 100 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f parad iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin 100 il bundan \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi, h\u0259r zaman bir-birinin yan\u0131nda olmas\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut etdi. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev paradda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bir-birin\u0259 bu q\u0259d\u0259r yax\u0131n, bu q\u0259d\u0259r bir-birin\u0259 arxa-dayaq olan Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 kimi d\u00fcnyada ikinci bel\u0259 n\u00fcmun\u0259nin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259r\u0259k deyib: \u201cT\u00fcrkiy\u0259nin i\u015ftirak\u0131 olmadan d\u00fcnyada he\u00e7 bir m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259ll oluna bilm\u0259z. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6lg\u0259nin tarixi v\u0259 bu g\u00fcn\u00fc bunu \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. T\u00fcrkiy\u0259nin siyasi imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259nir, d\u00fcnyadak\u0131 oynad\u0131\u011f\u0131 rol art\u0131r v\u0259 bu, bizi \u00e7ox sevindirir. T\u00fcrkiy\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olarsa, Az\u0259rbaycan da bir o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olacaqd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 b\u00f6y\u00fck iqtisadi g\u00fcc\u0259 sahib bir \u00f6lk\u0259dir. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131na milyardlarla dollar xarici s\u0259rmay\u0259 qoyulur. T\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qoydu\u011fu v\u0259 qoyaca\u011f\u0131 s\u0259rmay\u0259 20 milyard dollara b\u0259rab\u0259rdir. T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00e7ox g\u00fccl\u00fc ordusu var. O, d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u0259n g\u00fccl\u00fc ordulardan biridir v\u0259 h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259, h\u0259m d\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bu, q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yidir\u201d.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev y\u00fcz il bundan \u0259vv\u0259l Nuru pa\u015fan\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Qafqaz \u0130slam Ordusunun v\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Ordusunun birg\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131n\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad edildiyini bildir\u0259r\u0259k qeyd etdi ki, y\u00fcz il bundan \u0259vv\u0259l biz bir yerd\u0259 idik, bu g\u00fcn d\u0259 biz bir yerd\u0259yik: \u201cBir g\u00fcnd\u0259n \u00e7ox davam ed\u0259n \u015fidd\u0259tli d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 bizim \u0259cdadlar\u0131m\u0131z \u0259sl q\u0259hr\u0259manl\u0131q, \u015f\u00fcca\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r. Onu da qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, bu tarixi z\u0259f\u0259rd\u0259n iki g\u00fcn sonra Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti G\u0259nc\u0259d\u0259n Bak\u0131ya g\u0259lmi\u015f v\u0259 Bak\u0131 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin paytaxt\u0131 elan edilmi\u015fdir. Bizim q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259rimiz, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u0259dim \u015f\u0259h\u0259ri Bak\u0131 \u00f6z \u0259sl sahibin\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r. Nuru pa\u015fan\u0131n, Qafqaz \u0130slam Ordusunun, b\u00fct\u00fcn qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131, dostlu\u011fu, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 unudulmazd\u0131r, \u0259b\u0259didir, bizim q\u0259lbimizd\u0259 daim ya\u015fayacaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin h\u0259r zaman bir-birin\u0259 d\u0259st\u0259k olduqlar\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq bildirdi ki, Qafqaz \u0130slam Ordusunun v\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun 1918-ci ild\u0259 burada h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri \u0259m\u0259liyyatlar o d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259min ed\u0259r\u0259k bug\u00fcnk\u00fc m\u00fcst\u0259qilliyinin t\u0259m\u0259lini qoyub. Az\u0259rbaycan\u0131n 1991-ci ild\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etm\u0259sind\u0259n sonra onu ilk tan\u0131yan \u00f6lk\u0259nin T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131n he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan deyib: \u201cBu, qan qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259bii n\u0259tic\u0259sidir. T\u00fcrkiy\u0259 olaraq m\u00fcst\u0259qilliyinin ilk d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycana \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259n h\u0259r c\u00fcr d\u0259st\u0259yi g\u00f6st\u0259rdik v\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>Tariximiz, soyumuz, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz bir olan iki d\u00f6vl\u0259t kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan qeyd etdi ki, Qafqaz \u0130slam Ordusu bundan y\u00fcz il \u0259vv\u0259l qarda\u015flar\u0131n\u0131 z\u00fclmd\u0259n xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycana ged\u0259rk\u0259n bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etmi\u015f v\u0259 1918-ci ild\u0259 apard\u0131\u011f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurulmas\u0131nda da rol oynayan m\u00fcbariz\u0259si bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin t\u0259m\u0259ll\u0259rinin at\u0131lmas\u0131na da t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir. Bununla yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n ill\u0259rdir qanayan yaras\u0131 olan Qaraba\u011f problemini h\u0259mi\u015f\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u00f6z problemi, orada ya\u015fanan faci\u0259l\u0259ri \u00f6z faci\u0259si hesab etdiyini bildirdi.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 dostlu\u011fu, h\u0259mr\u0259yliyi v\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 h\u0259rbi \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan ver\u0259n \u0259n \u00f6n\u0259mli amill\u0259rd\u0259n biri d\u0259 birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259sidir. Buna misal olaraq, \u201cEFES\u201d, \u201cAnadolu Ankas\u0131\u201d, \u201cQ\u0131\u015f T\u0259limi\u201d, \u201cAnadolu Ulduzu\u201d, \u201cErciyes-2019\u201d, \u201cAnadolu Qartal\u0131\u201d, \u201cMustafa Kamal Atat\u00fcrk\u201d, \u201cSars\u0131lmaz Qarda\u015fl\u0131q\u201d, \u201cTurAz Qartal\u0131-2019\u201d, \u201cTurAz Qartal\u0131-2020\u201d v\u0259 \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev-2020\u201d t\u0259liml\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Bununla yana\u015f\u0131, Bak\u0131da 2014-c\u00fc ild\u0259 \u201cADEX-2014, 2016-c\u0131 ild\u0259 \u201cADEX-2016\u201d, 2018-ci ild\u0259 \u201cADEX-2018\u201d v\u0259 \u0130stanbulda 2017-ci ild\u0259 \u201cIDEF-2017\u201d, 2019-cu ild\u0259 \u201cIDEF-2019\u201d v\u0259 2021-ci ild\u0259 \u201cIDEF &#8211; 2021\u201d beyn\u0259lxalq m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi s\u0259rgil\u0259rinin t\u0259\u015fkili h\u0259r iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda h\u0259rbi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verib.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan 2020-ci il iyul ay\u0131n\u0131n sonundan Az\u0259rbaycanda ba\u015flayan geni\u015fmiqyasl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 H\u0259rbi Hava Q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u201cTurAz Qartal\u0131-2020\u201d birg\u0259 taktiki-u\u00e7u\u015f t\u0259liml\u0259ri t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 deyil, eyni zamanda, b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00fclh\u00fcn v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015fdi. T\u0259r\u0259fl\u0259r aras\u0131nda h\u0259rbi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n dig\u0259r vacib t\u0259r\u0259fi m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, 2020-ci il iyulun 12-d\u0259 Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin Tovuz istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan g\u0259rgin h\u0259rbi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana son h\u00fccumlar\u0131n\u0131 k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 q\u0131nad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015fdi. T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti qeyd edib ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan indiy\u0259d\u0259k bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 davam ed\u0259n g\u0259rginliyin Erm\u0259nistan\u0131n sistemli h\u00fccumlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sind\u0259n narahat\u0131q v\u0259 sonuncu h\u00fccumlar Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda deyil, iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131ndak\u0131 s\u0259rh\u0259dd\u0259 a\u011f\u0131r silahlardan istifad\u0259 olunmaqla h\u0259yata ke\u00e7irilib. O deyib: \u201cHe\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, bu h\u00fccum Erm\u0259nistan\u0131n \u0259ndaz\u0259ni a\u015fan h\u0259r\u0259k\u0259tidir. T\u00fcrkiy\u0259 q\u0259dim dostluq ba\u011flar\u0131 v\u0259 qarda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rinin oldu\u011fu Az\u0259rbaycan\u0131n haqq v\u0259 h\u00fcququnun m\u00fcdafi\u0259si, torpaqlar\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259l\u0259n t\u0259cav\u00fcz\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda t\u0259r\u0259dd\u00fcd etm\u0259y\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131m\u0131zla dost v\u0259 qarda\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n yan\u0131nday\u0131q v\u0259 yan\u0131nda olmaqda davam ed\u0259c\u0259yik&#8230;Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar\u0131 zaman\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259k buraxmad\u0131q, buraxmayaca\u011f\u0131q. T\u00fcrkiy\u0259 qarda\u015f Az\u0259rbaycana sona q\u0259d\u0259r \u00f6z d\u0259st\u0259yini ver\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnya miqyas\u0131nda dost v\u0259 qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirib ki, n\u0259inki yerl\u0259\u015fdiyi b\u00f6lg\u0259d\u0259, d\u00fcnyada T\u00fcrkiy\u0259nin i\u015ftirak\u0131 olmadan he\u00e7 bir m\u0259s\u0259l\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapa bilmir v\u0259 yax\u0131n tarix bunu g\u00f6st\u0259rdi. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 qeyd edib: \u201cBiz buna \u00e7ox sevinirik, \u00e7\u00fcnki T\u00fcrkiy\u0259nin g\u00fcc\u00fc bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc art\u0131r\u0131r. Bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn birl\u0259\u015fdirilm\u0259si bizi daha da g\u00fccl\u00fc edir. \u018fmin\u0259m ki, biz bundan sonra da h\u0259r zaman bir-birimizin yan\u0131nda olaca\u011f\u0131q, bir-birimizin u\u011furlar\u0131na sevin\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 h\u0259r zaman vahid platformadan \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. X\u00fcsusil\u0259, biz bunun Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fc zaman\u0131, x\u00fcsusil\u0259 sentyabr\u0131n 27-d\u0259n ba\u015flayan h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 cavab olaraq Prezident, Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 r\u0259\u015fad\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusunun i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015fmiqyasl\u0131 \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 zaman\u0131, x\u00fcsusil\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin getdiyi g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n q\u0259tiyy\u0259tli v\u0259 prinsipial m\u00f6vqeyi, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk diaspor t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rind\u0259, h\u0259m\u00e7inin vahid media platformas\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k d\u00fcnya informasiya m\u0259kan\u0131na operativ v\u0259 obyektiv m\u0259lumatlar\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda da \u015fahidi olduq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra 2020-ci il dekabr\u0131n 10-da Bak\u0131n\u0131n Azadl\u0131q meydan\u0131nda V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f Z\u0259f\u0259r Parad\u0131 ke\u00e7irildi. Daha sonra Prezident \u0130lham \u018fliyevin v\u0259 Prezident R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan &#8211; T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda 5 m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259din imzalanmas\u0131 m\u0259rasimi oldu. Bunun ard\u0131nca Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan m\u0259tbuata birg\u0259 b\u0259yanatlarla \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda vur\u011fulad\u0131lar ki, h\u0259r zaman h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 bir yerd\u0259 olmu\u015f, eyni m\u00f6vqed\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bir-birinin yan\u0131nda olmu\u015flar. Qaraba\u011f m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259r zaman T\u00fcrkiy\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 problem oldu\u011funu bildir\u0259n R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Az\u0259rbaycan\u0131n sevinci, bizim sevincimizdir, q\u00fcruru bizim q\u00fcrurumuzdur, d\u0259rdi, a\u011fr\u0131s\u0131, problemi d\u0259 bizim problemimizdir, Az\u0259rbaycan k\u0259d\u0259rl\u0259n\u0259rs\u0259, biz d\u0259 k\u0259d\u0259rl\u0259n\u0259rik, Az\u0259rbaycan sevin\u0259rs\u0259, biz d\u0259 sevin\u0259rik s\u00f6zl\u0259rini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin haql\u0131 m\u00fcbariz\u0259sini q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k deyib: \u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n 44 g\u00fcnl\u00fck bir m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra ortaya \u00e7\u0131xan n\u0259tic\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 qarda\u015flar\u0131m\u0131 nec\u0259 sevindirdis\u0259, eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki qarda\u015flar\u0131n\u0131 da sevindirmi\u015fdir. Bu, ist\u0259r \u015f\u0259xsimizd\u0259, ist\u0259r b\u00fct\u00fcn mill\u0259timizin \u015f\u0259xsind\u0259 ya\u015fanan bir sevincdir. \u0130st\u0259r h\u00f6kum\u0259timiz olaraq, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 parlamentin b\u00f6y\u00fck bir qismi olaraq bu sevinci b\u0259rab\u0259r ya\u015fad\u0131q. Bu sevinc\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 yaz\u0131l\u0131, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc median\u0131n da b\u00f6y\u00fck bir qismi eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 qat\u0131ld\u0131 v\u0259 bu Z\u0259f\u0259ri birlikd\u0259 daim qeyd etdil\u0259r, mesajlar\u0131n\u0131 da bu istiqam\u0259td\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131lar\u201d.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev h\u0259r iki dost, qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin b\u00fct\u00fcn zamanlarda bir-birinin yan\u0131nda oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131raraq bildirib: \u201cBiz uzun ill\u0259r s\u00fcr\u0259n i\u015f\u011fala son qoyduq. T\u00fcrkiy\u0259 kimi qarda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n yan\u0131m\u0131zda olmas\u0131 bizi daha da ruhland\u0131r\u0131rd\u0131, biz\u0259 \u0259lav\u0259 g\u00fcc verirdi. Biz g\u00fccd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00f6z tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad etdik\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin tarixi-siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti<\/strong><\/p>\n<p>2021-ci il iyunun 15-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131ndan azad edil\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131, Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131 olan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 s\u0259f\u0259r etm\u0259si v\u0259 iki dost, qarda\u015f d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131 m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u00fch\u00fcm tarixi v\u0259 siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259 qeyd olunur ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin \u201cBir mill\u0259t, iki d\u00f6vl\u0259t\u201d v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurucusu Mustafa Kamal Atat\u00fcrk\u00fcn \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n sevinci bizim sevincimiz, k\u0259d\u0259ri bizim k\u0259d\u0259rimizdir\u201d k\u0259lamlar\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri \u00f6z zirv\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015f v\u0259 keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda B\u0259yannam\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t be\u015fiyi olan \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin prezidentl\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259ti vur\u011fulan\u0131r, 100 il bundan \u0259vv\u0259l imzalanm\u0131\u015f tarixi Qars m\u00fcqavil\u0259sin\u0259 istinad edilir. H\u0259m\u00e7inin bu tarixi s\u0259n\u0259dd\u0259 1994-c\u00fc il fevral\u0131n 9-da imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda dostluq v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 bar\u0259d\u0259 M\u00fcqavil\u0259\u201dnin v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yard\u0131m haqq\u0131nda Protokol\u201dun, el\u0259c\u0259 d\u0259 2010-cu il avqustun 16-da imzalanm\u0131\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 yard\u0131m haqq\u0131nda M\u00fcqavil\u0259\u201dnin r\u0259hb\u0259r tutuldu\u011fu bildirilir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 100 ild\u0259n sonra imzalanan m\u00fctt\u0259fiqlik haqq\u0131nda birg\u0259 B\u0259yannam\u0259d\u0259 iki qarda\u015f v\u0259 dost d\u00f6vl\u0259tin g\u0259l\u0259c\u0259k \u00e7ox\u015fax\u0259li, birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259ri g\u00f6st\u0259rilir. Bu tarixi s\u0259n\u0259dd\u0259 bir \u00e7ox m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, x\u00fcsusil\u0259 m\u00fcdafi\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u0259rbi yard\u0131m m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. T\u0259r\u0259fl\u0259r xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259nin v\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m ikit\u0259r\u0259fli siyasi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin vacibliyini qeyd ed\u0259r\u0259k bu istiqam\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li Strateji \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulad\u0131lar.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dd\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 m\u00fcst\u0259qillik, suverenlik, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259rh\u0259dl\u0259rin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin daxili i\u015fl\u0259rin\u0259 qar\u0131\u015fmamaq prinsipl\u0259rini r\u0259hb\u0259r tutaraq m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin qurulmas\u0131n\u0131n siyasi v\u0259 h\u00fcquqi mexanizml\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edirl\u0259r. Bununla yana\u015f\u0131, s\u0259n\u0259dd\u0259 xarici siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259nin v\u0259 m\u00fcnt\u0259z\u0259m ikit\u0259r\u0259fli siyasi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin vacibliyi qeyd edilir v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li Strateji \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259ti vur\u011fulan\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, bildirilir ki, h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk diasporlar\u0131 aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n daha s\u0131x inki\u015faf etdirilm\u0259si, onlar\u0131n m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131 \u00fcmumi probleml\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131nda birlikd\u0259 add\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 v\u0259 ard\u0131c\u0131l h\u0259mr\u0259ylik g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 s\u0259yl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259kl\u0259r. Eyni zamanda, g\u00f6st\u0259rilir ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259qdim edilm\u0259si v\u0259 milli m\u0259nafel\u0259rinin qorunmas\u0131na dair tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda diasporal f\u0259aliyy\u0259tin \u0259laq\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 d\u0259st\u0259yi t\u0259\u015fviq ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dd\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z iddialar\u0131n\u0131n, tarixin t\u0259hrif olunmas\u0131 v\u0259 tarixi faktlar\u0131n t\u0259hrif olunmaqla siyasil\u0259\u015fdirilm\u0259si c\u0259hdl\u0259rinin regionda s\u00fclh\u0259 v\u0259 sabitliy\u0259 ziyan vurdu\u011fu vur\u011fulanaraq bu kontekstd\u0259 1915-ci il hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq \u00f6z arxivl\u0259rini a\u00e7an T\u00fcrkiy\u0259nin Erm\u0259nistandak\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki arxivl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu m\u00f6vzuda tarix\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f s\u0259yl\u0259ri q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sind\u0259 siyasi, iqtisadi-ticar\u0259t, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n birg\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. S\u0259n\u0259dd\u0259 h\u0259m tarixi, h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin \u0259ks olunmas\u0131 h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tin milli maraqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>\u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131ndan sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan m\u0259tbuata birg\u0259 b\u0259yanatlarla \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda bildirdil\u0259r ki, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 bir yerd\u0259dir, bundan sonra da bu, bel\u0259 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 2021-ci il avqustun 14-d\u0259 \u201cCNN T\u00fcrk\u201d televiziya kanal\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirdi ki, bu g\u00fcn d\u00fcnya miqyas\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan q\u0259d\u0259r bir-birin\u0259 yax\u0131n olan ikinci \u00f6lk\u0259l\u0259r yoxdur v\u0259 \u0259g\u0259r axtarmaq ist\u0259s\u0259niz, tapa bilm\u0259zsiniz, yoxdur, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu birlik, h\u0259mr\u0259ylik, qarda\u015fl\u0131q s\u00f6zd\u0259 deyil, \u0259m\u0259ld\u0259dir. Son 18 il \u0259rzind\u0259 h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259, h\u0259m Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n vahid siyas\u0259tin formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin bunun zirv\u0259si oldu\u011funu, \u0259laq\u0259l\u0259rimizin m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qalxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131ran d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 demi\u015fdir: \u201cM\u0259n h\u0259r zaman deyirdim ki, \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0259m\u0259ld\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki yax\u015f\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 h\u0259r k\u0259s yax\u015f\u0131 s\u00f6zl\u0259r dey\u0259 bil\u0259r, yax\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar ed\u0259 bil\u0259r. Amma a\u011f\u0131r g\u00fcnd\u0259 s\u0259n g\u0259l yan\u0131nda dur. Nec\u0259 ki, T\u00fcrkiy\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda bizim yan\u0131m\u0131zda durdu. Bizim h\u0259mr\u0259yliyimiz v\u0259 bir-birimiz\u0259 etdiyimiz yard\u0131mlar t\u0259biidir. \u00c7\u00fcnki T\u00fcrkiy\u0259 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fma \u00f6lk\u0259, do\u011fma v\u0259t\u0259ndir v\u0259 sizin \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan do\u011fma v\u0259t\u0259ndir\u201d.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin \u201cR\u0259smi Q\u0259zet\u201dd\u0259 d\u0259rc edil\u0259r\u0259k q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259si haqq\u0131nda q\u0259rar\u0131 imzalay\u0131b. Eyni zamanda, B\u0259yannam\u0259 2022-ci il fevral\u0131n 3-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 B\u00f6y\u00fck Mill\u0259t M\u0259clisi t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiql\u0259nib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev fevral\u0131n 12-d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Respublikas\u0131 aras\u0131nda m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda\u201d \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin t\u0259sdiq edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununu imzalay\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259hlil onu s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q prosesinin f\u0259al v\u0259 \u0259sas s\u00f6z sahibi olan i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. H\u0259r iki d\u00f6vl\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqtisadi v\u0259 enerji imkanlar\u0131ndan, el\u0259c\u0259 d\u0259 geosiyasi m\u00f6vqeyind\u0259n ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li sur\u0259td\u0259 istifad\u0259 edir. Bu g\u00fcn b\u00f6lg\u0259nin uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 apar\u0131c\u0131 rol oynayan v\u0259 iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \u00e7ox vacib elementl\u0259rind\u0259n olan neft v\u0259 qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri t\u0259kc\u0259 regionda deyil, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rimizin n\u00fcfuzunu \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131b. Bu layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n, T\u00fcrkiy\u0259nin, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck t\u0259minat verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, eyni zamanda, \u0259n \u00e7\u0259tin anlarda iki qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tin birliyi v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra d\u00fcnyaya n\u00fcmun\u0259 olan Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 h\u0259mr\u0259yliyi v\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 daha da y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalxd\u0131, x\u00fcsusil\u0259 regional t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n m\u00fctt\u0259fiqlik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 kimi tarix\u0259 yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama--hidden\"><\/div>\n<div id=\"galleryList\" class=\"fotorama fotorama1644681407216\" data-nav=\"thumbs\" data-width=\"100%\" data-thumbwidth=\"90\" data-thumbheight=\"60\" data-allowfullscreen=\"true\" data-autoplay=\"3000\" data-ratio=\"1.5\" data-keyboard=\"true\" data-fit=\"contain\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__stage fotorama__pointer\">\n<div class=\"fotorama__fullscreen-icon\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-1714726c164467358147827645110871025.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img fotorama__active\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-a96d3afe16446735832721253711023436.jpg\" \/><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-e520f70a164467358573553775710708262.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__arr fotorama__arr--prev\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__arr fotorama__arr--next\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__video-close\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav-wrap\">\n<div class=\"fotorama__nav fotorama__nav--thumbs\">\n<div class=\"fotorama__nav__shaft\">\n<div class=\"fotorama__thumb-border\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-1714726c164467358147827645110871025.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb fotorama__active\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-a96d3afe16446735832721253711023436.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-e520f70a164467358573553775710708262.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-dffa23e3164467359088972865810835914.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/150x100_2\/upload\/gallery\/2022\/02\/12\/-32cfdce9164467359095211132910494810.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\">\n<div class=\"col-md-3\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir geosiyasi \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n etibarl\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilib daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 siyasi, iqtisadi, ticar\u0259t, elm, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. B\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r u\u011furla inki\u015faf ed\u0259r\u0259k, \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qalxmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Bu fikirl\u0259ri\u00a0&#8220;\u0130ki sahil&#8221;\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n professoru, siyasi elml\u0259r doktoru El\u00e7in \u018fhm\u0259dov bildirib. O qeyd edib&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":438225,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/21e4ef94164467352174147083510733605.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcasir geosiyasi \u015f\u0259raitd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n etibarl\u0131 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilib daha da geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. H\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 h\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 siyasi, iqtisadi, ticar\u0259t, elm, t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlar\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259ri ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. B\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/438223"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=438223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/438223\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/438225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=438223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=438223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=438223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}