{"id":438714,"date":"2022-02-14T11:43:34","date_gmt":"2022-02-14T08:43:34","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=438714"},"modified":"2022-02-14T11:43:34","modified_gmt":"2022-02-14T08:43:34","slug":"intihar-v%c9%99-q%c9%99tl-silahli-quvv%c9%99l%c9%99rd%c9%99-yox-c%c9%99miyy%c9%99td%c9%99dir-psixoloji-durumun-inikasi-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=438714","title":{"rendered":"\u0130ntihar v\u0259 q\u0259tl Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259 yox, c\u0259miyy\u0259td\u0259dir! &#8211; Psixoloji durumun inikas\u0131 &#8211; t\u0259hlil"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan \u0130kinci Qaraba\u011f Sava\u015f\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131 darmada\u011f\u0131n etdikd\u0259n, Qaraba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan qurtard\u0131qdan, d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 parlaq q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131qdan sonra bir m\u0259qam x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131rd\u0131: M\u00fcharib\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda bitdi, ancaq informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t vuru\u015fmal\u0131y\u0131q, burada da qalib olmal\u0131y\u0131q.<\/strong><br \/>\n<strong>Bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildi v\u0259 \u00f6t\u0259n q\u0131sa zaman da g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 maksimum h\u0259ssas olmaq laz\u0131md\u0131r, vacibdir, z\u0259ruridir.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259timizin erm\u0259ni fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7almas\u0131, Qaraba\u011f\u0131 azad etm\u0259si d\u00fcnyadak\u0131 bir s\u0131ra erm\u0259nip\u0259r\u0259st dair\u0259l\u0259rin anti-Az\u0259rbaycan, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u00f6lg\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda yaramaz planlar\u0131n\u0131 da tamamil\u0259 pozdu.\u00a0Odur ki, onlar\u0131n qar\u015f\u0131da f\u0259rqli v\u0259 \u00e7irkin taktikalar quraca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n idi&#8230;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259dxahlar\u0131n\u0131 h\u0259r zaman ciddi narahat ed\u0259n, onlar\u0131n eyb\u0259c\u0259r \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 sip\u0259r olan hal c\u0259miyy\u0259timizin milli, d\u00f6vl\u0259t, Qaraba\u011f, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 yumruq kimi birl\u0259\u015f\u0259 bilm\u0259k qabiliyy\u0259ti olub. \u0130kinci Qaraba\u011f M\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n Ali Ba\u015f Komandan\u0131n \u0259traf\u0131nda nec\u0259 birl\u0259\u015fdiyini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/90a15b60ffee00298752462c85ce17a0.jpg\" alt=\"prezident.jpg (475 KB)\" width=\"600\" height=\"393\" \/><br \/>\nEl\u0259 bilirsiniz d\u00fcnyadak\u0131 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 missiya da\u015f\u0131yan g\u00fccl\u0259r kor-t\u0259bii i\u015f g\u00f6r\u00fcr v\u0259 ya n\u0259l\u0259ris\u0259 g\u00f6rm\u00fcr? Q\u0259tiyy\u0259n! Onlar qara niyy\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r qurur, \u0259lalt\u0131lar toplay\u0131r v\u0259 soxulmaq, hans\u0131sa destruktiv planlar\u0131n\u0131 icra etm\u0259k ist\u0259dikl\u0259ri c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin z\u0259if v\u0259 g\u00fccl\u00fc yerl\u0259rini b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn vasit\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259qiqlikl\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 maksimum m\u00fc\u0259yy\u0259n edir, ard\u0131nca uy\u011fun planlar\u0131n\u0131 icra etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar&#8230;<\/p>\n<p>Qeyd etdiyimiz kimi, biz zaman-zaman m\u00fc\u015fahid\u0259 etmi\u015fik ki, Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tinin milli, d\u00f6vl\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil etm\u0259si, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimiz\u0259 daim g\u00f6z b\u0259b\u0259yi olaraq yana\u015fmas\u0131, ail\u0259 institutuna x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verm\u0259si \u00f6lk\u0259mizi z\u0259ifl\u0259tm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259rin eyb\u0259c\u0259r m\u0259qs\u0259d v\u0259 m\u0259ramlar\u0131na yeti\u015fm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratmay\u0131b. Odur ki, h\u0259min q\u00fcvv\u0259l\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n erm\u0259nil\u0259r \u00f6nc\u0259 bu d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi da\u011f\u0131tma\u011f\u0131, y\u0131pratma\u011f\u0131, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 psixoloji-m\u0259n\u0259vi g\u0259rginlikl\u0259r, t\u0259lat\u00fcml\u0259r, toplumda konfliktl\u0259r yaratma\u011f\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u0259, h\u00f6kum\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 k\u00f6kl\u0259m\u0259yi daim h\u0259d\u0259f se\u00e7ibl\u0259r.<br \/>\nPostm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 is\u0259 m\u00fcvafiq \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011fun yeni anti-Az\u0259rbaycan taktikalar qururlar: Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 informasiya sava\u015f\u0131nda daha \u00e7ox m\u0259hz bu iki istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 h\u00fccumlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik:<\/p>\n<p><strong>1.C\u0259miyy\u0259td\u0259 g\u0259rginlik, par\u00e7alanma yaratmaq, d\u0259y\u0259rl\u0259ri da\u011f\u0131tmaq;<\/strong><br \/>\n<strong>2. Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizin, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131m\u0131z\u0131n n\u00fcfuzunu z\u0259d\u0259l\u0259m\u0259k, bu kontekstd\u0259 neqativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r formala\u015fd\u0131rmaq v\u0259 bel\u0259likl\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 bu y\u00f6nd\u0259n d\u00f6vl\u0259t\u0259 qar\u015f\u0131 k\u00f6kl\u0259m\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 bu i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin, b\u0259dxahlar\u0131n \u00e7ox rahat \u00e7\u0131x\u0131\u015f, t\u0259bli\u011fat-t\u0259\u015fviqat imkanlar\u0131 var. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r onlar\u0131n nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, \u00e7\u00f6r\u0259yinin \u00fcz\u0259rin\u0259 ya\u011f \u00e7\u0259kir&#8230;<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qan udduran, \u0130kinci Qaraba\u011f sava\u015f\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi d\u00f6y\u00fc\u015f texnikas\u0131, taktikas\u0131 d\u00fcnyada ciddi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nil\u0259n v\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizi (SQ) qeyd edil\u0259n \u201cqara q\u00fcvv\u0259l\u0259r\u201d indi prioritet h\u0259d\u0259f kimi se\u00e7ilib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/975508f441fc2f58a2b34248b8c02473.jpg\" alt=\"foto_1.jpg (41 KB)\" width=\"640\" height=\"616\" \/><\/p>\n<p>Odur ki, biz\u00a0bu yaz\u0131da daha \u00e7ox SQ \u00fcz\u0259rind\u0259n, hans\u0131sa bir hadis\u0259 ba\u015f verdikd\u0259 onun \u0259traf\u0131nda edil\u0259n spekulyasiyalar\u0131 t\u0259hlil ed\u0259c\u0259yik, eyb\u0259c\u0259r oyunlara dair c\u0259miyy\u0259timizi m\u0259lumatland\u0131raca\u011f\u0131q, maarifl\u0259ndir\u0259c\u0259yik.<br \/>\n***<\/p>\n<p>Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 erm\u0259nil\u0259r, d\u00fcnyadak\u0131 erm\u0259nip\u0259r\u0259st dair\u0259l\u0259r v\u0259 onlar\u0131n \u0259lind\u0259 al\u0259t olan b\u0259zi \u201caz\u0259rbaycanl\u0131\u201d blogerl\u0259r, \u00f6lk\u0259mizin i\u00e7ind\u0259ki \u201cbe\u015finci kolon\u201d t\u0259msil\u00e7il\u0259ri, b\u0259zi anti-Az\u0259rbaycan m\u00f6vqeli adamlar Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimiz\u0259 qar\u015f\u0131 kampaniya aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daim f\u00fcrs\u0259t g\u0259zirl\u0259r.<br \/>\n\u201cT\u0259rt\u0259r i\u015fi\u201dnd\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r k\u0259mf\u00fcrs\u0259t davran\u0131\u015flar\u0131n \u015fahidi olduq?! Ba\u015f vermi\u015f v\u0259 haz\u0131rda Ba\u015f Prokurorluq t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015fd\u0131rmas\u0131, istintaq\u0131 davam ed\u0259n, g\u00fcnahkarlar\u0131n dair\u0259sinin tam m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si \u00fczr\u0259 intensiv i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259n bu olaydan sui-istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k, Ordumuzu g\u00f6zd\u0259n salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n s\u0259s-k\u00fcy\u00fc s\u0259ngimir. Erm\u0259ni medias\u0131, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin erm\u0259ni seqmentind\u0259 d\u0259 a\u011flas\u0131\u011fmaz iddialar uydurulur&#8230;<\/p>\n<p>Habel\u0259, postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizd\u0259 daha \u00e7ox subyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n, f\u0259rdi probleml\u0259rd\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n xo\u015fag\u0259lm\u0259z, neqativ hadis\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n bir f\u0131rt\u0131na qopar\u0131lmas\u0131 c\u0259hdl\u0259ri ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259bii, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259r ham\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ssas yerdir. Burada ba\u015f ver\u0259n hans\u0131sa neqativ\u0259 reaksiyalar da buna uy\u011fun olur. X\u00fcsusi il\u0259 zabit, gizir, mi\u00e7man, MAXE, \u00e7avu\u015f v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz aras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259q\u0259sd, q\u0259tl, nizamnam\u0259 pozuntusu il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan hadis\u0259l\u0259r h\u0259r bizimizi narahat edir.<\/p>\n<p>H\u0259r k\u0259sin d\u0259 bir smartfonu, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 hesablar\u0131 var. H\u0259r hans\u0131 hadis\u0259 ba\u015f verdikd\u0259 \u0259ks\u0259riyy\u0259t d\u0259rhal reaksiya bildirir: Kimisi t\u0259\u0259ss\u00fcf\u00fcn\u00fc, ac\u0131s\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr, kimisi d\u0259 eyforik, aqressiv \u015f\u0259kild\u0259 m\u00f6vqe s\u0259rgil\u0259yir.<br \/>\nArd\u0131nca n\u0259 ba\u015f verir? Az\u0259rbaycanl\u0131 ad-soyadlar\u0131 il\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259, b\u00f6y\u00fck qruplara soxulmu\u015f erm\u0259nil\u0259r, habel\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u0259rginlik yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t g\u0259z\u0259n missioner, qisas\u00e7\u0131 dair\u0259l\u0259rin agentl\u0259ri h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7irl\u0259r: Q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259rhl\u0259r yaz\u0131r, hadis\u0259nin s\u0259b\u0259bin\u0259 dair uydurmalar d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131r v\u0259 bel\u0259likl\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 adamda \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q yaratma\u011fa nail olurlar&#8230;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/2c93d69cea5fb6dd713f9f30e392fe22.jpg\" alt=\"programisius-61546546.jpg (93 KB)\" width=\"600\" height=\"427\" \/><\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizd\u0259 ba\u015f ver\u0259n h\u0259r bir xo\u015fag\u0259lm\u0259z hadis\u0259d\u0259n s\u0259mimi olaraq k\u0259d\u0259rl\u0259n\u0259n, \u00fcr\u0259yi yanan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z 99 faiz t\u0259\u015fkil edir. Ancaq mar\u0131ta yatm\u0131\u015f b\u0259dxahlar bundan d\u00f6vl\u0259timiz\u0259, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 iyr\u0259nc m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yararlan\u0131rlar.<\/p>\n<p>Son zamanlar bu c\u00fcr spekulyasiyalar \u0259sas\u0259n h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rimizd\u0259 ba\u015f ver\u0259n intihar, q\u0259tl hadis\u0259l\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259ssas bir n\u00f6qt\u0259dir. B\u0259li, etiraf ed\u0259k ki, h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131m\u0131z aras\u0131nda aras\u0131nda ya\u015fanan \u00f6z\u00fcn\u0259q\u0259sd, dig\u0259r hadis\u0259l\u0259r ham\u0131m\u0131z\u0131 a\u011fr\u0131d\u0131r v\u0259 narahat edir.<br \/>\nLakin ham\u0131m\u0131z ilk olaraq onu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik ki, bu y\u00f6nd\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zda t\u0259mkinli, obyektiv t\u0259fti\u015f\u00e7i olaq v\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimz\u0259, d\u00f6vl\u0259timizin m\u0259nafel\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r vurmayaq, d\u00fc\u015fm\u0259n sevindirm\u0259y\u0259k v\u0259 yanl\u0131\u015f fikirl\u0259r formala\u015fmas\u0131na nail olmayaq.<\/p>\n<p>\u0130nsan faktoru olan b\u00fct\u00fcn sferalarda \u2013 ist\u0259r h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, ist\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131, ist\u0259r polis, ist\u0259r jurnalistika, ist\u0259r t\u0259hsil, ist\u0259r s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 s. \u2013 h\u0259r zaman hadis\u0259 d\u0259 olacaq, neqativ d\u0259, arzulanmaz olay da. \u00c7\u00fcnki bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 c\u0259miyy\u0259tin ayr\u0131lmaz bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p>Konkret Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, b\u0259li, h\u0259rbi kontingent d\u0259 bu c\u0259miyy\u0259tin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r, sad\u0259c\u0259 bura h\u0259rbi qulluq\u00e7u olan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n f\u0259aliyy\u0259t, i\u015f yeridir.<br \/>\nM\u00fcmk\u00fcn deyil ki, eyni c\u0259miyy\u0259tin \u00fczv\u00fc olan insanlar hans\u0131sa bir f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 tamam\u0259n neqativsiz, ideal olsunlar.<\/p>\n<p>H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n da aras\u0131nda g\u0259rgin psixoloji durumu, xarakterind\u0259, ail\u0259sind\u0259, ya\u015fam t\u0259rzind\u0259, t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 probleml\u0259r olan adamlar\u0131n olmas\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallar ba\u015f verm\u0259si d\u0259 c\u0259miyy\u0259t hadis\u0259sidir.<br \/>\n\u015e\u00fcbh\u0259siz, h\u0259rb\u00e7il\u0259r daha m\u00f6hk\u0259m irad\u0259li, daha intizaml\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r olmal\u0131d\u0131r. Ancaq n\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, insan m\u00fcr\u0259kk\u0259b varl\u0131qd\u0131r v\u0259 he\u00e7 kimi sonunad\u0259k tam \u00e7\u00f6zm\u0259k, \u00fcz\u00fcn\u0259 bax\u0131b bunun m\u0259s\u0259l\u0259n, 5 ay sonra hans\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 s\u0259rgil\u0259y\u0259c\u0259yi, yaxud 1 il sonra hans\u0131 psixoloji duruma d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi, hans\u0131sa probleml\u0259, ani stressli situasiya il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdikd\u0259 n\u0259 ed\u0259c\u0259yini, irad\u0259sinin hans\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259y\u0259d\u0259k d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc, d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259tinlikd\u0131 n\u0259 c\u00fcr davranaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Elm, tibb, texnoloji vasit\u0259l\u0259r buna qadir deyil.<br \/>\nOdur ki, x\u00fcsusi, spesifik sah\u0259l\u0259rd\u0259ki insanlar \u0259sas\u0259n se\u00e7il\u0259nl\u0259r olmaqla yana\u015f\u0131, m\u00fc\u0259yy\u0259n ki\u00e7ik bir faiz d\u0259 neqativl\u0259r olacaq v\u0259 bu c\u00fcr hallar qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r.<br \/>\n\u018fn \u0259sas\u0131, biz n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, h\u0259rb\u00e7il\u0259rimizin b\u00f6y\u00fck faizi \u0130kinci Qaraba\u011f Sava\u015f\u0131n\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r, onlar\u0131n bir qismind\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259n qalan psixoloji travmalar tam aradan qalxmaya bil\u0259r.<br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fcnya tarixind\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u00fcharib\u0259l\u0259rd\u0259n sonra h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n bir qisminin psixoloji g\u0259rginlikl\u0259r ya\u015famas\u0131, b\u0259zi hallarda aqressiv davran\u0131\u015flar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Bu, psixoloji travmalar bax\u0131mdan t\u0259bii, qa\u00e7\u0131lmaz bir proses kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<br \/>\nAmma b\u00fct\u00fcn bunlarla bel\u0259, haz\u0131rda c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131n\u0131 m\u00fcqayis\u0259 etdikd\u0259, neqativl\u0259rin \u0259n az ba\u015f verdiyi sah\u0259 m\u0259hz el\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizdir.<br \/>\nBunu elementar m\u00fcqayis\u0259l\u0259r d\u0259 t\u0259sdiq edir.<\/p>\n<p>Detall\u0131, obyektiv m\u00fcqayis\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir variant se\u00e7dik: Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, b\u0259zi media orqanlar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r apard\u0131q v\u0259 baxd\u0131q ki, insanlar D\u00f6vl\u0259t S\u0259rh\u0259d Xidm\u0259tind\u0259 son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox dan\u0131\u015f\u0131rlar, ittihamlar s\u0259sl\u0259ndirilir. \u201cA\u011fz\u0131 olan dan\u0131\u015facaq\u201d misal\u0131 \u015f\u00fcurlarda hakimdir. Ancaq baxaq g\u00f6r\u0259k, \u201cniy\u0259 DSX-da \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 art\u0131b\u201d, \u201cniy\u0259 t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u00fcr\u201d, \u201cs\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259dir\u201d suallar\u0131na \u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 uy\u011fun cavab ver\u0259n c\u0259miyy\u0259t \u00fczvl\u0259ri bir-biril\u0259ri il\u0259 polemikada hans\u0131 fikirl\u0259ri, \u015f\u0259rhl\u0259ri s\u0259sl\u0259ndirirl\u0259r? Bir \u00e7ox r\u0259yl\u0259ri oxuyanda heyr\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130llah da bir saxta profild\u0259n (erm\u0259ni, t\u0259xribat\u00e7\u0131, d\u00fc\u015fm\u0259n, qisas\u00e7\u0131 oldu\u011fu \u015f\u00fcbh\u0259sizdir) q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 \u015f\u0259rh yaz\u0131l\u0131r, v\u0259ssalam! Qaraba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azad ed\u0259n M\u00fcz\u0259ff\u0259r Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimiz v\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz haqq\u0131nda eyforiyaya qap\u0131l\u0131b n\u0259l\u0259r yaz\u0131lm\u0131r?! Sabah da bax\u0131rsan ki, budur, b\u0259dxahlar\u0131n y\u00f6n\u0259tdiyi h\u0259min polemika erm\u0259ni medias\u0131nda man\u015fetl\u0259rd\u0259dir, Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 iyr\u0259nc kampaniya apar\u0131l\u0131r, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizin guya m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra \u201c\u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259 bilm\u0259diyi\u201d, \u201csars\u0131nt\u0131lar ya\u015fand\u0131\u011f\u0131\u201d haqda t\u0259bli\u011fat ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259xribat\u00e7\u0131lar\u0131n y\u00f6n\u0259ldiciliyi il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, b\u00f6y\u00fck qruplara da\u015f\u0131n\u0131r v\u0259 bel\u0259c\u0259, c\u0259miyy\u0259timizin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131nda neqativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizl\u0259 ba\u011fl\u0131.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir? Son zamanlar daha \u00e7ox m\u00fczakir\u0259 edil\u0259n DSX strukturlar\u0131nda durum deyildiyi kimidirmi? Orada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin miqyas\u0131 bu q\u0259d\u0259r \u201cd\u0259h\u015f\u0259tlidirmi\u201d? Ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin ger\u00e7\u0259k s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259dir?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/0a915e9adb965eae51694f22e1b99126.jpg\" alt=\"dsx.jpg (74 KB)\" width=\"600\" height=\"429\" \/><br \/>\nBu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00f6nc\u0259 m\u00fcvafiq instansiyaya sor\u011fu verib statistik r\u0259q\u0259ml\u0259r v\u0259 konkret izahlar ald\u0131q.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 2021-ci il \u0259rzind\u0259 v\u0259 2022-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda DSX-n\u0131n h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rind\u0259 6 h\u0259rbi qulluq\u00e7u intihar edib, 2 n\u0259f\u0259r xidm\u0259td\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rark\u0259n ba\u015f vermi\u015f b\u0259db\u0259xt hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259fat edib, 1 halda h\u0259rbi qulluq\u00e7u xidm\u0259t etdiyi zastavan\u0131n 3 n\u0259f\u0259r h\u0259rbi qulluq\u00e7usunu q\u0259tl\u0259 yetirib.<br \/>\nD\u0259rhal yaranan \u201cBa\u015f vermi\u015f bu intihar hadis\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259bl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131bm\u0131 v\u0259 bu niy\u0259 onlar bu add\u0131m\u0131 at\u0131b\u201d sual\u0131na cavab\u0131 da alm\u0131\u015f\u0131q.<br \/>\n\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bu i\u015fl\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 konkret fakt bundan ibar\u0259tdir ki, 6 intihar hadis\u0259sind\u0259n 4-n\u00fcn xidm\u0259ti f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131, h\u0259min h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259q\u0259sdinin m\u0259i\u015f\u0259t v\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri z\u0259minind\u0259 ba\u015f verdiyi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib, istintaqla da s\u00fcbuta yetirilib. \u015e\u0259xsi h\u0259yatla ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan v\u0259 media etikas\u0131na g\u00f6r\u0259 detallar\u0131 t\u0259bii olaraq yazm\u0131r\u0131q.<br \/>\nBurada n\u00f6vb\u0259ti sual ortaya sual \u00e7\u0131x\u0131r ki, h\u0259rb\u00e7i g\u00fccl\u00fc irad\u0259y\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r, niy\u0259 dig\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tapmay\u0131b?<\/p>\n<p>\u0130lk bax\u0131\u015fda haql\u0131 sual g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Ancaq biz h\u0259l\u0259 d\u0259 o suala cavab tapa bilm\u0259mi\u015fik ki, insanlara uzun ill\u0259r psixoloji k\u00f6m\u0259klikl\u0259r ed\u0259n, daim intiharlar\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu olmad\u0131\u011f\u0131na dair t\u0259bli\u011fat aparan m\u0259\u015fhur psixoloq D\u0259yan\u0259t Rzayev bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 \u00f6z\u00fc ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t g\u0259rginliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n intihar etmi\u015fdi.<br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, 21-ci \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 intihar hadis\u0259l\u0259ri sanki bir d\u00fcnya \u201ctrendin\u0259\u201d \u00e7evrilib. Ne\u00e7\u0259 ill\u0259rdir v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n h\u0259tta inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 intihar hallar\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>R\u0259smi a\u00e7\u0131qlamaya g\u00f6r\u0259, 2021-ci il \u0259rzind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan Az\u0259rbaycanda da 612 \u00f6z\u00fcn\u00fc\u00f6ld\u00fcrm\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc\u00f6ld\u00fcrm\u0259y\u0259 c\u0259hd hadis\u0259l\u0259ri qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<br \/>\nYuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi, t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259timizin bir hiss\u0259si olan Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimizd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n DSX s\u0131ralar\u0131nda da ba\u015f verib. Ancaq b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki intiharlar\u0131n say\u0131na baxsaq v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin yaratd\u0131\u011f\u0131 psixoloji g\u0259rginlikl\u0259r fonunda 2021-ci il v\u0259 2022-ci ilin yanvar-fevral aylar\u0131nda c\u0259miyy\u0259tin bir hiss\u0259si olan DSX s\u0131ralar\u0131ndak\u0131 qulluq\u00e7ular aras\u0131nda c\u0259mi 6 bel\u0259 hadis\u0259 olmas\u0131n\u0131, onlardan 4-\u00fcn\u00fcn m\u0259hz \u015f\u0259xsi probleml\u0259r \u00fcz\u00fcnd\u0259n ba\u015f verdiyini n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, bunu xidm\u0259td\u0259ki bo\u015fluqlar kimi qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k, xidm\u0259ti f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k, kampaniyaya \u00e7evirm\u0259k \u0259dal\u0259tsizlik v\u0259 haqs\u0131zl\u0131q olar.<br \/>\nQ\u0259tl hadis\u0259si d\u0259 eynil\u0259: c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 h\u0259r g\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259tl ba\u015f verir?! \u0130l \u0259rzind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 q\u0259tl ba\u015f verir, bir n\u0259f\u0259rin h\u0259tta 3-4 do\u011fmas\u0131n\u0131, qohumunu eyni anda g\u00fcll\u0259l\u0259m\u0259si, \u00f6ld\u00fcrm\u0259si faktlar\u0131 da var. M\u0259s\u0259l\u0259n, el\u0259 sonuncu olaraq iki g\u00fcn \u00f6nc\u0259 \u015e\u0259mkird\u0259 bir ki\u015fi xan\u0131m\u0131n\u0131 v\u0259 8 ya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirdi.<br \/>\nDSX zastavas\u0131nda da q\u0259tl t\u00f6r\u0259d\u0259n c\u0259miyy\u0259tin \u00fczv\u00fcd\u00fcr&#8230;<\/p>\n<p>\u018fn \u0259sas\u0131, ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 b\u0259lli olub ki, burada hans\u0131sa qeyri-insani r\u0259ftar, incidilm\u0259 ba\u015f verm\u0259yib. Hadis\u0259ni t\u00f6r\u0259d\u0259n h\u0259rbi qulluq\u00e7unun g\u00fcll\u0259l\u0259diyi komandiri, zabit nizamnam\u0259 \u00fczr\u0259 t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n zabitl\u0259rd\u0259n biri olub. Y\u0259ni q\u0259tli t\u00f6r\u0259d\u0259n h\u0259rb\u00e7i sad\u0259c\u0259 nizamnam\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck n\u00fcmayi\u015f etdirib. Hans\u0131 ki, b\u00fct\u00fcn h\u0259rbi sistem bu nizamnam\u0259 il\u0259 idar\u0259 olunur&#8230;<\/p>\n<p><strong>Xidm\u0259td\u0259n boyun qa\u00e7\u0131rark\u0259n ba\u015f vermi\u015f b\u0259db\u0259xt hadis\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259fat ed\u0259n iki n\u0259f\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, onlardan biri h\u0259rbi hiss\u0259ni \u00f6zba\u015f\u0131na t\u0259rk edib, gizli yolla qa\u00e7ark\u0259n su h\u00f6vz\u0259sin\u0259 y\u0131x\u0131laraq \u00f6l\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>Dig\u0259ri is\u0259 \u00e7ox kobud nizamnam\u0259 pozuntular\u0131na yol verdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn haupvaxtaya apar\u0131lark\u0259n, qa\u00e7maq m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olan ma\u015f\u0131ndan at\u0131b v\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 x\u0259sar\u0259tl\u0259rd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bel\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fckd\u0259, bu iki hadis\u0259 d\u0259 daha \u00e7ox \u015f\u0259xsi xarakter v\u0259 davran\u0131\u015fdan, insan\u0131n irad\u0259 z\u0259ifliyind\u0259n qaynaqlan\u0131b&#8230;<\/p>\n<p>T\u0259bii, k\u00f6n\u00fcl ist\u0259r v\u0259 \u0259min\u0259m h\u0259rbi komandanl\u0131q da ist\u0259yir, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, h\u0259rbi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259 bu c\u00fcr xo\u015fag\u0259lm\u0259z bir fakt da olmas\u0131n. Ancaq qar\u015f\u0131s\u0131al\u0131nmaz prosesl\u0259r h\u0259r zaman v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 ba\u015f ver\u0259 bilir&#8230;<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik, f\u0259rqind\u0259 olmal\u0131y\u0131q ki, DSX-n\u0131n son 4 ild\u0259 y\u00fck\u00fc az qala ikiqat art\u0131b. 2018-ci ilin sonlar\u0131ndan etibar\u0259n Qazax, A\u011fstafa rayonlar\u0131 \u0259razisin\u0259 aid olan Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259di DSX-n\u0131n m\u00fchafiz\u0259si alt\u0131na verilib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/10e468941381a235d04584695e2fecf4.jpg\" alt=\"dsx_031019_(1).jpg (108 KB)\" width=\"600\" height=\"400\" \/><br \/>\nV\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 &#8211; h\u0259m \u0130ranla, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistanla d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dind\u0259 s\u0259rh\u0259d m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 m\u00fchafiz\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii ki, DSX-n\u0131n \u015f\u0259xsi hey\u0259tinin say\u0131 t\u0259cili sur\u0259td\u0259 art\u0131r\u0131lmal\u0131 idi.<br \/>\nS\u0259rh\u0259d m\u00fchafiz\u0259 b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 z\u0259ruri sayda \u015f\u0259xsi hey\u0259tl\u0259 komplekstl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 yaln\u0131z 2021-ci il \u0259rzind\u0259 3000-d\u0259n art\u0131q \u015f\u0259xs h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 q\u0259bul edilib. Bu hey\u0259tin \u0259ks\u0259riyy\u0259tini m\u0259hz m\u00fclkid\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259n art\u0131q h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 q\u0259bul edil\u0259nl\u0259r t\u0259\u015fkil edir.<br \/>\nKonkret olaraq DSX-n\u0131n h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131 aras\u0131nda ba\u015f vermi\u015f intihar hallar\u0131 r\u0259smi qurumlarda t\u0259hlil olunark\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n olunan amill\u0259r d\u0259 bu qeyd etdikl\u0259rimizin t\u0259sbitidir:<br \/>\n\u0130ntihar v\u0259 dig\u0259r neqativl\u0259rin m\u0259hz \u0259sas\u0259n a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib:<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259rbi qulluq\u00e7unun \u015f\u0259xsi ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f konfliktli situasiyalar (bo\u015fanmalar, yax\u0131n qohumlar\u0131n ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259si, aldatma hallar\u0131, sevgi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri).<\/p>\n<p>(Az\u0259rbaycan insan\u0131n\u0131n ail\u0259canl\u0131, qohum m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin, m\u0259i\u015f\u0259t yax\u0131nl\u0131qlar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r. Ancaq a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131q b\u0259z\u0259n h\u0259m d\u0259 ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r ki, qeyd edil\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 problem ya\u015fand\u0131qda \u0259ks\u0259r insanlar \u2013 pe\u015f\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq eyforik, affekt, depressiv v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.)<\/p>\n<p>&#8211; MAXE-l\u0259rin b\u0259zil\u0259rinin h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 maraqdan deyil, maddi probleml\u0259rinin h\u0259lli m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259l\u0259ri.<br \/>\n(Bu \u00e7ox vacib, diqq\u0259t yetirilm\u0259li m\u0259s\u0259l\u0259dir. Pe\u015f\u0259kar ordu quruculu\u011fu zaman\u0131 xidm\u0259t\u0259 c\u0259lbetm\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik v\u0259 h\u0259rb\u00e7i olmaq arzusu \u00fcst\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki maddi maraq s\u0259b\u0259bind\u0259n ordu s\u0131ralar\u0131na g\u0259l\u0259n \u015f\u0259xs yaln\u0131z ay\u0131n bitm\u0259sini g\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259k, onu pe\u015f\u0259karla\u015fmaq, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131q, f\u0259dakarl\u0131q maraqland\u0131rmayacaq. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, qar\u015f\u0131dak\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li \u015f\u0259xsl\u0259r SQ-d\u0259 yer ala bilm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki art\u0131q m\u00fcharib\u0259d\u0259n d\u0259rhal sonrak\u0131 c\u0259lbetm\u0259 z\u0259rur\u0259ti minimuma enib, h\u0259tta yoxdur.)<\/p>\n<p>&#8211; H\u0259rbi nizamnam\u0259nin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fck, z\u0259iflik, h\u0259rbi-xidm\u0259tin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 v\u0259 h\u0259rbi kollektiv\u0259 uy\u011funla\u015fma \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri;<br \/>\n(H\u0259r zaman orduda bu c\u00fcr \u015f\u0259xsl\u0259r olub. X\u00fcsus\u0259n \u00e7\u0259tinlik, s\u0131naqlar g\u00f6rm\u0259mi\u015f, b\u0259rkim\u0259mi\u015f, \u0259rk\u00f6y\u00fcn g\u0259ncl\u0259r ordu s\u0131ralar\u0131nda bu c\u00fcr davran\u0131\u015flar s\u0259rgil\u0259yibl\u0259r. Onlar\u0131 nizamnam\u0259y\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131rmaq ist\u0259y\u0259nd\u0259 is\u0259 q\u0259r\u0259zli qisas hissin\u0259 qap\u0131l\u0131blar v\u0259 bu m\u00fc\u0259yy\u0259n xo\u015fag\u0259lm\u0259zlikl\u0259rl\u0259 d\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. Birm\u0259nal\u0131 olaraq \u015f\u00fcurlara hakim k\u0259silm\u0259lidir ki, nizamnam\u0259y\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259k v\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259tin, v\u0259t\u0259n\u0259 s\u0259daq\u0259tin bir \u00e7ox vacib detal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu nizamnam\u0259 zaman-zaman qanla yaz\u0131l\u0131b! Bir b\u0259ndi pozulsa, f\u0259lak\u0259t ola bil\u0259r.)<\/p>\n<p>&#8211; Depressiya, \u015f\u0259xsi probleml\u0259rini h\u0259ll etm\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131n kifay\u0259tsizliyi, stress v\u0259 \u00fcmidsizlik hissl\u0259ri, \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259td\u0259 nikbinliyin v\u0259 aktivliyin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si;<\/p>\n<p>&#8211; Q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si zaman\u0131 iradi z\u0259iflik, \u00f6z\u00fcn\u0259 inanmama, \u00f6z\u00fcn\u00fc qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 h\u0259ddinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dinin m\u00fcdafi\u0259sinin v\u0259 m\u00fchafiz\u0259sinin t\u0259\u015fkil edilm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar DSX-n\u0131n komplektl\u0259\u015fdirilm\u0259si prosesinin q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 t\u0259min edilm\u0259si z\u0259ruriliyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar keyfiyy\u0259t faktorunun b\u0259zi hallarda obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131.<\/p>\n<p>(\u0130ddialar s\u0259sl\u0259n\u0259 bil\u0259r ki, ax\u0131 niy\u0259 s\u0131nanmam\u0131\u015f insanlar \u00f6n x\u0259td\u0259 xidm\u0259t\u0259 c\u0259lb olunur. Ax\u0131 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 postlar\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 t\u0259\u015fkil etm\u0259li idik, s\u0259b\u0259bi izah etm\u0259y\u0259 ehtiyac bel\u0259 yoxdur. \u018fn \u0259sas\u0131, V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259ti s\u0131naqdan ke\u00e7mi\u015f hesab etm\u0259k olard\u0131, o \u00fczd\u0259n m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 xidm\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nl\u0259ri s\u0259mimi h\u0259rb\u00e7i olmaq ist\u0259yind\u0259 g\u00f6rm\u0259k d\u0259 t\u0259biidir. Ancaq qeyri-d\u00f6y\u00fc\u015f \u015f\u0259raitind\u0259 davran\u0131\u015flarda keyfiyy\u0259t faktoru da t\u0259bii olaraq \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131b. \u015e\u00fcbh\u0259siz, onlar orduda saxlan\u0131lmayacaq v\u0259 saxlan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bir n\u00f6v bir daha \u0259l\u0259nir yeni c\u0259lb olunan hey\u0259t).<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, qeyd edil\u0259nl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, DSX-da, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rd\u0259 neqativl\u0259r n\u0259zar\u0259tsizlikd\u0259n, \u00f6zba\u015f\u0131na m\u00fchitd\u0259n qaynaqlanm\u0131r. H\u0259rbid\u0259 nizam olmasayd\u0131, q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7alard\u0131qm\u0131?!<\/p>\n<p>Postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 olanlar s\u0131rf f\u0259rdl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00fcharib\u0259nin do\u011furdu\u011fu t\u0259bii f\u0259sadlard\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Lakin b\u00fct\u00fcn bunlar o dem\u0259k deyil ki, m\u0259s\u0259l\u0259ni el\u0259 \u00f6z t\u0259bii axar\u0131na buraxmaq laz\u0131md\u0131r. Neqativl\u0259ri minimuma endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xsi hey\u0259t aras\u0131nda ciddi i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131, profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259k ki, d\u00f6vl\u0259t, ordu r\u0259hb\u0259rliyi bu haqda fikirl\u0259\u015fmir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/f94ba3d01fc051397a22a02ec50b5914.jpg\" alt=\"18_08_17_1534493719.jpg (58 KB)\" width=\"600\" height=\"399\" \/><br \/>\n\u201cHans\u0131 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r\u201d sual\u0131m\u0131za veril\u0259n cavab bel\u0259dir:<\/p>\n<p><em><strong>\u201cBu kimi hadis\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kompleks i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; Tabelikd\u0259 olanlar\u0131n f\u0259rdi keyfiyy\u0259tl\u0259rinin daha d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, h\u0259rbi xidm\u0259t v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 qalib g\u0259l\u0259 bilm\u0259sinin irad\u0259 v\u0259 inadkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; H\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 yeni ba\u015flam\u0131\u015f h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n h\u0259rbi xidm\u0259t \u015f\u0259raitin\u0259 daha tez v\u0259 rahat adaptasiya olunmas\u0131na imkan yaradan t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259min olunmas\u0131, h\u0259rbi kurslar\u0131n nizamnam\u0259 v\u0259 t\u0259limatlara uy\u011fun t\u0259\u015fkil edilm\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259tin daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 posttravmatik sinir pozuntular\u0131, dig\u0259r psixoloji travmalar alm\u0131\u015f h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 onlarla m\u00fcvafiq i\u015fin t\u0259\u015fkilinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi psixoloji c\u0259h\u0259td\u0259n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q y\u00fckl\u0259nm\u0259sin\u0259 yol verilm\u0259m\u0259si, xidm\u0259t\u0259 t\u0259yin olunan hey\u0259tin m\u0259n\u0259vi-psixoloji sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; Problemli h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n ail\u0259 v\u0259ziyy\u0259tinin t\u0259hlil edilm\u0259si, ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t probleml\u0259rinin h\u0259ll olunmas\u0131nda m\u0259n\u0259vi-psixoloji yard\u0131m\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259tin daha da art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; H\u0259rbi qulluq\u00e7ulara vaxta\u015f\u0131r\u0131 tibbi bax\u0131\u015f\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si, psixoloji pozuntular\u0131 olan, spirtli i\u00e7kil\u0259r\u0259, narkotik\u0259 meylli olan h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; H\u0259rbi qulluq\u00e7ularla h\u0259rbi hiss\u0259l\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad m\u00fchitinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; H\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li t\u0259\u015fkili, maraq v\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n, intellektual s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin, yarad\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 b\u0259dii \u00f6zf\u0259aliyy\u0259t d\u0259rn\u0259kl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, m\u0259d\u0259niyy\u0259t ocaqlar\u0131na ekskursiyalar\u0131n t\u0259\u015fkili, idman yar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>&#8211; S\u0259rh\u0259d b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fct\u0259madi anonim sor\u011fular\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, biz c\u0259miyy\u0259t olaraq maksimum sa\u011flamla\u015fmal\u0131y\u0131q. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 toplumun m\u0259n\u0259vi-psixoloji g\u0259rginliyinin azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn proqramlar icra olunmal\u0131, t\u0259bli\u011fat-t\u0259\u015fviqat g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki c\u0259miyy\u0259td\u0259 neqativ, problemli insanlar n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7oxdursa, orduda da, s\u0259hiyy\u0259d\u0259 d\u0259, t\u0259hsild\u0259 bunun inikas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn sektorlarda t\u0259msil olunanlar m\u0259hz bu c\u0259miyy\u0259tin yetirm\u0259l\u0259ridir, k\u0259nardan g\u0259lmirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 is\u0259 maksimum ay\u0131q-say\u0131q olmal\u0131, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n qurulan anti-Az\u0259rbaycan kampaniyalara uymamal\u0131, c\u0259miyy\u0259timizin bir par\u00e7as\u0131 olan M\u00fcz\u0259ff\u0259r Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rimiz\u0259 qar\u015f\u0131 qara piar, kampaniya t\u0259\u015fkil edilm\u0259si, \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoymaq kimi yaramaz c\u0259hdl\u0259r\u0259 r\u0259vac, imkan verm\u0259m\u0259liyik.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan \u0130kinci Qaraba\u011f Sava\u015f\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131 darmada\u011f\u0131n etdikd\u0259n, Qaraba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan qurtard\u0131qdan, d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 parlaq q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131qdan sonra bir m\u0259qam x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131rd\u0131: M\u00fcharib\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda bitdi, ancaq informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t vuru\u015fmal\u0131y\u0131q, burada da qalib olmal\u0131y\u0131q. Bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildi v\u0259 \u00f6t\u0259n q\u0131sa zaman da g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 maksimum h\u0259ssas olmaq laz\u0131md\u0131r, vacibdir, z\u0259ruridir. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259timizin erm\u0259ni fa\u015fizmi \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7almas\u0131, Qaraba\u011f\u0131 azad etm\u0259si d\u00fcnyadak\u0131 bir s\u0131ra erm\u0259nip\u0259r\u0259st dair\u0259l\u0259rin anti-Az\u0259rbaycan, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u00f6lg\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda yaramaz planlar\u0131n\u0131 da tamamil\u0259 pozdu.\u00a0Odur ki, onlar\u0131n qar\u015f\u0131da f\u0259rqli v\u0259 \u00e7irkin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":438715,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/81e97ee9e76e514be8c19ac24241ef72.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan \u0130kinci Qaraba\u011f Sava\u015f\u0131nda d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131 darmada\u011f\u0131n etdikd\u0259n, Qaraba\u011f\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan qurtard\u0131qdan, d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259 parlaq q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131qdan sonra bir m\u0259qam x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131rd\u0131: M\u00fcharib\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda bitdi, ancaq informasiya c\u0259bh\u0259sind\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t vuru\u015fmal\u0131y\u0131q, burada da qalib olmal\u0131y\u0131q. Bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildi v\u0259 \u00f6t\u0259n q\u0131sa zaman da g\u00f6st\u0259rir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 maksimum h\u0259ssas olmaq laz\u0131md\u0131r,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/438714"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=438714"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/438714\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/438715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=438714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=438714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=438714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}