{"id":439550,"date":"2022-02-16T07:14:43","date_gmt":"2022-02-16T04:14:43","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=439550"},"modified":"2022-02-16T07:14:43","modified_gmt":"2022-02-16T04:14:43","slug":"az%c9%99rbaycan-bazarinda-yag-mafiyasinin-davasi-k%c9%99r%c9%99-yoxsa-palma-yagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=439550","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan bazar\u0131nda ya\u011f mafiyas\u0131n\u0131n davas\u0131 &#8211; k\u0259r\u0259, yoxsa palma ya\u011f\u0131?"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130stehlak bazar\u0131nda n\u0259zar\u0259t problemi insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Palma ya\u011f\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rli olmas\u0131, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olmas\u0131 yeni x\u0259b\u0259r deyil. 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 aid m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edir.<\/strong><\/p>\n<p><em>Palma ya\u011f\u0131 1970-ci ill\u0259rd\u0259n \u0130ndoneziya v\u0259 Malayziyada yem\u0259k ya\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olunur. D\u00fcnyada palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck istehsal\u00e7\u0131 v\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 da el\u0259 \u0130ndoneziya v\u0259 Malayziyad\u0131r. Bu iki \u00f6lk\u0259 birlikd\u0259 qlobal palma ya\u011f\u0131n\u0131n 80 faizini istehsal edirl\u0259r. Haz\u0131rda qlobal bitki ya\u011f\u0131 istehsal\u0131n\u0131n 33 faizi m\u0259hz palma ya\u011f\u0131d\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>2015-ci ild\u0259n etibar\u0259n palma ya\u011f\u0131n\u0131n s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi dig\u0259r bitki ya\u011flar\u0131ndan 2,5 d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259k olma\u011fa ba\u015flay\u0131b. El\u0259 h\u0259min ild\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnyada palma ya\u011f\u0131n\u0131n insan orqanizmin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 dair m\u0259qal\u0259l\u0259r, materiallar d\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131na \u00e7\u0131xmaqdad\u0131r. Bu materiallardak\u0131 \u0259sas iddia palma ya\u011f\u0131nda konsragen madd\u0259l\u0259rin olmas\u0131 bar\u0259d\u0259dir. 2016-c\u0131 ild\u0259 Avropa Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n sifari\u015fi il\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar zaman\u0131 m\u0259lum oldu ki, palma ya\u011f\u0131nda hans\u0131sa x\u00fcsusi kanserogen madd\u0259 m\u00f6vcud deyil. Sad\u0259c\u0259, b\u00fct\u00fcn bitki ya\u011flar\u0131 kimi onu da bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 200 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0131zd\u0131rd\u0131qda t\u0259rkibind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ba\u015f verir, kanserogen madd\u0259l\u0259r yaran\u0131r.<\/p>\n<p>2019-cu ild\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n ekspertl\u0259rinin palma ya\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dqiqat apard\u0131\u011f\u0131na dair m\u0259lumat a\u00e7\u0131qland\u0131. H\u0259min m\u0259lumatda qeyd olunurdu ki, palma ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 qlobal miqyasda xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin inki\u015faf\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r, onun istehsal\u0131 is\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259 z\u0259r\u0259r vurur. T\u0259dqiqat\u00a0 hesabat\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri sa\u011flaml\u0131\u011fa v\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259rin s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 palma ya\u011f\u0131n\u0131n istehsal v\u0259 sat\u0131\u015f s\u0259nayesinin miqyas\u0131n\u0131 birba\u015fa t\u00fct\u00fcn v\u0259 alkoqol s\u0259nayesi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 edirdil\u0259r. T\u0259\u015fkilat\u0131n ekspertl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n apar\u0131lm\u0131\u015f t\u0259hlil d\u00fcnyan\u0131n 23 \u00f6lk\u0259sind\u0259 palma ya\u011f\u0131 istehlak\u0131n\u0131n artmas\u0131 il\u0259 i\u015femik \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rinin artmas\u0131 aras\u0131nda \u0259laq\u0259nin oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u00dcST hesabat\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri etiraf edirl\u0259r ki, b\u0259z\u0259n elmi jurnallarda palma ya\u011f\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rsizliyi v\u0259 h\u0259tta sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn faydas\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r \u00e7\u0131x\u0131r. Lakin s\u0259n\u0259din haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 m\u0259lum olub ki, doqquz bu c\u00fcr m\u0259qal\u0259d\u0259n d\u00f6rd\u00fcn\u00fc Malayziya K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin bu s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131na cavabdeh olan \u015f\u00f6b\u0259sinin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 haz\u0131rlay\u0131blar.<\/strong><\/p>\n<p>Hesabatda ayr\u0131ca bildirilib ki, h\u0259l\u0259 2003-ci ild\u0259 \u00dcST v\u0259 BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 (FAO) palma ya\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u00fcmk\u00fcn z\u0259r\u0259rl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib. Lakin o zamandan b\u0259ri palma ya\u011f\u0131n\u0131n d\u00fcnyada istehsal\u0131 v\u0259 istehlak\u0131 ikiqat art\u0131b, 1995-ci ild\u0259n 2017-ci il\u0259d\u0259k m\u00fcdd\u0259td\u0259 is\u0259 palma ya\u011f\u0131 istehsal\u0131 d\u00f6rd d\u0259f\u0259 art\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.aznews.az\/storage\/2017\/10\/04\/348979.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycanda k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131n\u0131n qiym\u0259ti\" \/><\/p>\n<p>Bu c\u00fcr art\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n birini hesabat\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri m\u0259hsullar\u0131n\u0131 bazarlara \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc lobbi yaratm\u0131\u015f haz\u0131r yem\u0259k v\u0259 yar\u0131mfabrikat istehsal\u00e7\u0131lar\u0131nda g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Hesabat m\u00fc\u0259llifl\u0259ri qeyd edirl\u0259r ki, d\u00fcnya boyunca lobbi\u00e7il\u0259r palma ya\u011f\u0131n\u0131n haz\u0131r m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259 oldu\u011funu istehlak\u00e7\u0131lara bildirm\u0259k ist\u0259y\u0259n istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00fct\u00fcn c\u0259hdl\u0259rin\u0259 dir\u0259ni\u015f g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. \u0130nqridiyentl\u0259r siyah\u0131s\u0131nda, palma ya\u011f\u0131 200-d\u0259k alternativ ad alt\u0131nda g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r, misal \u00fc\u00e7\u00fcn, sad\u0259c\u0259, \u201cbitki ya\u011f\u0131 kimi\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00dcST-in haqq\u0131nda b\u0259hs olunan hesabat\u0131, n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259rib\u0259 d\u0259 olsa, ictimaiyy\u0259t\u0259 tam a\u00e7\u0131qlanmad\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Reall\u0131qda he\u00e7 bir heyvan v\u0259 bitki ya\u011f\u0131nda, h\u0259tta bal\u0131q ya\u011f\u0131nda bel\u0259 palma ya\u011f\u0131ndak\u0131 q\u0259d\u0259r A vitamini yoxdur. Bu ya\u011f\u0131n t\u0259rkibind\u0259 z\u0259r\u0259rli xolesterin yoxdur. T\u0259rkibind\u0259ki doymam\u0131\u015f ya\u011flar beyinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Ya\u011f\u0131n \u0259sas z\u0259r\u0259rli t\u0259r\u0259fi onun t\u0259rkibind\u0259 h\u0259m d\u0259 doymu\u015f ya\u011flar\u0131n \u00e7ox olmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ya\u011flar ad\u0259t\u0259n \u00e7\u0259tin h\u0259zm olunur, qan damarlar\u0131n\u0131n divarlar\u0131nda toplanaraq \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 z\u0259r\u0259ri kimi 50 faiz doymu\u015f ya\u011flardan ibar\u0259t olmas\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. Halbuki k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131nda bu g\u00f6st\u0259rici 66 faiz, kakao ya\u011f\u0131nda 62 faiz t\u0259\u015fkil edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 palma ya\u011f\u0131ndan b\u00fct\u00fcn ya\u011flar kimi, qaydas\u0131nda istifad\u0259 edilm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, d\u00fcnyada palma ya\u011f\u0131ndan 80 faiz qida s\u0259nayesind\u0259 istifad\u0259 olunur. Qalan hiss\u0259d\u0259n is\u0259 \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, kosmetologiya, heyvan yeml\u0259rinin istehsal\u0131, bioenerjinin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda istifad\u0259 edilir. Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u0259h\u0259ng yeyinti s\u0259nayesi \u015firk\u0259tl\u0259ri palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck istehlak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, 2020-ci ild\u0259 Unilever 1,04 milyon ton, PepsiCo 500 min ton, Nestle 430 min ton, Colgate-Palmolive 138 min ton, McDonald\u2019s is\u0259 90 min ton palma ya\u011f\u0131 al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Qida s\u0259nayesind\u0259 biskvitl\u0259r, pe\u00e7enye, dondurma, keks, \u015fokolad v\u0259 ondan haz\u0131rlanan m\u0259hsullar, marqarin ya\u011f\u0131n\u0131n, x\u0259mirli \u015firniyyatlar\u0131n istehsal\u0131nda palma ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 olunur.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Palma ya\u011f\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rli, yaxud z\u0259r\u0259rsiz olmas\u0131na dair m\u00fczakir\u0259l\u0259r dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 zaman-zaman apar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, bel\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259rin geni\u015f apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Rusiyada 2016-c\u0131 ilin fevral\u0131nda h\u00f6kum\u0259t palma ya\u011f\u0131na x\u00fcsusi aksiz t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131, lakin \u00fc\u00e7 aydan sonra bildirildi ki, \u201cuzun \u00e7\u0259k\u0259n m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra\u201d bu niyy\u0259td\u0259n imtina edilib. 2018-ci ild\u0259 is\u0259 b\u00fct\u00fcn Avrasiya \u0130qtisadi \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 oldu\u011fu kimi, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131n\u0131n i\u015far\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 dair yeni qaydalar q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. Lakin yeni qanun istehsal\u00e7\u0131lardan yaln\u0131z m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259 \u201cbitki ya\u011flar\u0131n\u0131n\u201d olmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. \u0130nqridiyentl\u0259r aras\u0131nda palma ya\u011f\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si \u0259vv\u0259lki kimi m\u00fctl\u0259q deyil.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.aznews.az\/storage\/2017\/09\/05\/yag.jpg\" alt=\"K\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 ad\u0131 il\u0259 sat\u0131lan ziyanl\u0131...\" width=\"788\" height=\"493\" \/><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda da palma ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 olunur v\u0259 onun z\u0259r\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman-zaman g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilir. X\u00fcsusil\u0259 palma ya\u011f\u0131ndan marqarin v\u0259 h\u0259tta k\u0259r\u0259 ya\u011flar\u0131n\u0131n istehsal\u0131nda istifad\u0259 olunmas\u0131na dair iddialar bitm\u0259k bilmir. R\u0259smi statistikadan ayd\u0131n olur ki, son ill\u0259rd\u0259 bu ya\u011f\u0131n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehlak\u0131 art\u0131b. Bel\u0259 ki, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2021-ci ilin yanvar-noyabr aylar\u0131 \u0259rzind\u0259 respublikam\u0131za 55 milyon 428 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 46 min tondan \u00e7ox palma ya\u011f\u0131 idxal edilib. Bu m\u0259hsul \u0130ndoneziyadan (34,8 milyon dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 29,953 min ton) v\u0259 Malayziyadan (20,5 milyon dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 16,132 min ton) al\u0131n\u0131b. R\u0259smi statistikada h\u0259r iki \u00f6lk\u0259d\u0259n al\u0131nan palma ya\u011f\u0131 \u201cxam palma ya\u011f\u0131 v\u0259 onun fraksiyalar\u0131\u201d kimi qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu bax\u0131mdan, d\u00fcnyan\u0131n iki \u0259n b\u00f6y\u00fck istehsal\u00e7\u0131s\u0131ndan keyfiyy\u0259tsiz ya\u011f\u0131n idxal\u0131 s\u0131ra istehsal\u00e7\u0131 imicin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda aktual olan problem palma ya\u011f\u0131ndan normalara v\u0259 yerin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259 olunmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r bildirir ki, yeyinti s\u0259nayesi, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 q\u0259nnad\u0131 m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n, dondurman\u0131n istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 palma ya\u011f\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Qeyd edil\u0259n sah\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n inki\u015faf\u0131 palma ya\u011f\u0131na t\u0259l\u0259bat\u0131 da zaman-zaman art\u0131rmaqdad\u0131r. Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, b\u0259zi iddialara \u0259sas\u0259n, Az\u0259rbaycanda qida s\u0259nayesind\u0259 istehsal prosesin\u0259 z\u0259if n\u0259zar\u0259t bir s\u0131ra i\u015f adamlar\u0131n\u0131n f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 palma ya\u011f\u0131n\u0131 k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda son istehlak \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin (A\u0130B) r\u0259hb\u0259ri Eyyub H\u00fcseynov iddia edir ki, Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tiril\u0259n b\u00fct\u00fcn \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n palma ya\u011f\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t edir. Az\u0259rbaycanda sat\u0131lan palma ya\u011f\u0131 is\u0259 tam t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.medicina.az\/uploads\/images\/2021-04-16-17-37-523iWXLjh72bEN2rMEsjtO_file.jpg\" alt=\"Medicina.az - Market \u0259rzaqlar\u0131nda palma ya\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131 bel\u0259 yoxlay\u0131n -  Ya\u011f, xama, pendir...\" \/><\/p>\n<p><strong>Palma ya\u011f\u0131 maye deyil, qat\u0131 halda olur. Saxlanma m\u00fcdd\u0259ti artd\u0131qca qat\u0131l\u0131q da art\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259z\u0259 ya\u011f 27 d\u0259r\u0259c\u0259 temperaturda \u0259riyirs\u0259, 1 h\u0259ft\u0259lik ya\u011f\u0131 \u0259ritm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 42 d\u0259r\u0259c\u0259 laz\u0131m g\u0259lir. T\u0259rkibind\u0259ki y\u00fcks\u0259k beta-karotin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259z\u0259 ya\u011f\u0131n r\u0259ngi nar\u0131nc\u0131 olur. Yeyinti s\u0259nayesind\u0259 200 d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259d\u0259k q\u0131zd\u0131r\u0131laraq r\u0259ngsizl\u0259\u015fdirilmi\u015f ya\u011fdan istifad\u0259 olunur. Bu sektorda h\u0259m\u00e7inin tam t\u0259mizl\u0259nmi\u015f, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 rafin\u0259 olunan palma ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 edilir. Bu q\u0259d\u0259r t\u0259mizl\u0259nm\u0259d\u0259n sonra istifad\u0259 olunsa da, inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 palma ya\u011f\u0131 qat\u0131lan b\u00fct\u00fcn qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 bu bar\u0259d\u0259 qeydin olmas\u0131 t\u0259l\u0259bi var.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda da qanunvericilik qida m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259ki b\u00fct\u00fcn inqrediyentl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat\u0131n onun qabla\u015fd\u0131rmas\u0131na qeyd olunmas\u0131 t\u0259l\u0259bini qoyur. Lakin h\u0259l\u0259lik \u00f6lk\u0259d\u0259 bu t\u0259l\u0259b\u0259 \u0259m\u0259l olunub-olunmamas\u0131na effektiv n\u0259zar\u0259t mexanizminin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Tam t\u0259mizl\u0259nm\u0259mi\u015f palma ya\u011f\u0131ndan yaln\u0131z texniki m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r\u00a0 &#8211; s\u00f6hb\u0259t \u015famlar\u0131n, sabunlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndan, metal ehtiyat hiss\u0259l\u0259rinin ya\u011flanmas\u0131ndan gedir. B\u0259zi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda texniki m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal edil\u0259n palma ya\u011f\u0131ndan qida s\u0259nayesind\u0259 istifad\u0259 olunmas\u0131 hallar\u0131na da rast g\u0259linir. Bu kimi hallar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almal\u0131 olan m\u00fcvafiq qurumlardan indiy\u0259d\u0259k bel\u0259 iddialarla ba\u011fl\u0131 hans\u0131sa a\u00e7\u0131qlama verilm\u0259yib.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 hans\u0131sa m\u0259hsulun insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rini ara\u015fd\u0131racaq q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k inki\u015faf etmi\u015f elmi t\u0259dqiqat institutlar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 n\u0259inki palma ya\u011f\u0131, dig\u0259r m\u0259hsullarla ba\u011fl\u0131 analoji iddialar\u0131n do\u011fruluq \u0259msal\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 imkan vermir. Lakin istehlak bazar\u0131na n\u0259zar\u0259ti t\u0259min etm\u0259li qurumlar\u0131n \u0259n az\u0131 bu v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259 palma ya\u011f\u0131n\u0131n, yaxud ba\u015fqa komponentin miqdar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k imkanlar\u0131 olmam\u0131\u015f deyil&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130stehlak bazar\u0131nda n\u0259zar\u0259t problemi insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r Palma ya\u011f\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rli olmas\u0131, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olmas\u0131 yeni x\u0259b\u0259r deyil. 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 aid m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edir. Palma ya\u011f\u0131 1970-ci ill\u0259rd\u0259n \u0130ndoneziya v\u0259 Malayziyada yem\u0259k ya\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olunur. D\u00fcnyada palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck istehsal\u00e7\u0131 v\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 da el\u0259 \u0130ndoneziya v\u0259 Malayziyad\u0131r. Bu iki \u00f6lk\u0259 birlikd\u0259 qlobal palma ya\u011f\u0131n\u0131n 80 faizini istehsal edirl\u0259r. Haz\u0131rda qlobal bitki ya\u011f\u0131 istehsal\u0131n\u0131n 33 faizi m\u0259hz palma ya\u011f\u0131d\u0131r. 2015-ci ild\u0259n etibar\u0259n palma ya\u011f\u0131n\u0131n s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n h\u0259cmi dig\u0259r bitki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":439551,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c56ef664d5d40dbcc2286668459a44f0.jpg",450,295,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130stehlak bazar\u0131nda n\u0259zar\u0259t problemi insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r Palma ya\u011f\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rli olmas\u0131, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olmas\u0131 yeni x\u0259b\u0259r deyil. 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 aid m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 \u015fahidlik edir. Palma ya\u011f\u0131 1970-ci ill\u0259rd\u0259n \u0130ndoneziya v\u0259 Malayziyada yem\u0259k ya\u011f\u0131 kimi istifad\u0259 olunur. D\u00fcnyada palma ya\u011f\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck istehsal\u00e7\u0131 v\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 da&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/439550"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=439550"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/439550\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/439551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=439550"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=439550"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=439550"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}