{"id":439605,"date":"2022-02-16T08:32:39","date_gmt":"2022-02-16T05:32:39","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=439605"},"modified":"2022-02-16T08:32:39","modified_gmt":"2022-02-16T05:32:39","slug":"novruzda-yeddi-c%c9%99rs%c9%99nb%c9%99-hokm%c9%99lid%c9%99-q%c9%99dim-ad%c9%99t-h%c9%99l%c9%99-d%c9%99-qorunur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=439605","title":{"rendered":"Novruzda yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259: H\u00f6km\u0259lid\u0259 q\u0259dim ad\u0259t h\u0259l\u0259 d\u0259 qorunur"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ab\u015feron rayonunun \u0259razi inzibati vahidi olan H\u00f6km\u0259li Bak\u0131n\u0131n tarixi q\u0259dim olan k\u0259ndl\u0259rind\u0259ndir.<\/strong><\/p>\n<p>K\u0259ndin q\u0259dim tarix\u0259 malik olmas\u0131 k\u0259nd \u0259hlinin h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fchafiz\u0259karl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n H\u00f6km\u0259li sakinl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00e7ox unudulmaqda olan ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, milli oyunlar\u0131 v\u0259 m\u0259rasiml\u0259ri ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259, n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259kl\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir. H\u00f6km\u0259li k\u0259ndind\u0259 q\u0259dimd\u0259n b\u0259ri qorunaraq g\u0259lmi\u015f m\u0259rasiml\u0259r s\u0131ras\u0131nda Novruzdan \u0259vv\u0259l d\u00f6rd deyil yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin ke\u00e7irilm\u0259sini x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 Novruzdan \u0259vv\u0259l h\u0259yat\u0131n var olu\u015funu ifad\u0259 ed\u0259n d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr\u00fcn \u0259sas\u0131nda su, od, torpaq v\u0259 k\u00fcl\u0259k \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si m\u0259lumdur.<\/p>\n<p>H\u00f6km\u0259li k\u0259ndind\u0259 Novruzdan \u0259vv\u0259l yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin tarixi v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri haqq\u0131nda d\u0259qiq m\u0259lumat olmasa da, k\u0259nd \u0259halisi aras\u0131nda q\u0259dim tarix\u0259 malik olmas\u0131 h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n birm\u0259nal\u0131 olaraq q\u0259bul edilir. Yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin n\u0259yi ifad\u0259 etm\u0259sini anlamaq v\u0259 d\u0259rin mifoloji qatlar\u0131n\u0131 a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k g\u0259lmi\u015f r\u0259vay\u0259tl\u0259r\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n dini-mifik d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 yeddi r\u0259q\u0259minin mistik m\u0259nalar\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. T\u0259bii ki, yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 t\u0259kc\u0259 H\u00f6km\u0259li k\u0259ndin\u0259 aid m\u0259rasim deyil. H\u0259l\u0259 q\u0259dimd\u0259n \u00f6lk\u0259mizin bir \u00e7ox yerind\u0259 Novruzdan \u00f6nc\u0259 yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda m\u0259lumatlar var. Bu fakt yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin q\u0259dim tarix\u0259 malik m\u0259rasim olmas\u0131n\u0131n n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p><strong>3-\u00fc o\u011fru, 3-\u00fc do\u011fru, 1-i yalan\u00e7\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Xalq aras\u0131nda yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 haqq\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif deyiml\u0259r var. M\u0259s\u0259l\u0259n, deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin 3-\u00fc o\u011fru, 3-\u00fc do\u011fru, 1-i yalan\u00e7\u0131 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir.Yen\u0259 bir ba\u015fqa deyim\u0259 g\u00f6r\u0259, yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin 3-\u00fc o\u011fru, 3-\u00fc do\u011fru, sonuncu ilax\u0131r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir. Bir ba\u015fqa el deyimind\u0259 yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259n 3-\u00fc o\u011fru, 4-\u00fc do\u011fru \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259dir. Xalq inanc\u0131na \u0259sas\u0259n, o\u011fru \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 yaz\u0131n n\u0259f\u0259si o\u011fru kimi gizlinc\u0259 yer \u00fcz\u00fcn\u0259 get-g\u0259l ets\u0259 d\u0259, t\u0259bi\u0259ti oyatma\u011fa g\u00fcc\u00fc yetm\u0259z. Do\u011fru \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 yaz\u0131n n\u0259f\u0259si birba\u015fa h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7\u0259r v\u0259 h\u0259r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259d\u0259 d\u00f6rd \u00fcns\u00fcrd\u0259n birin\u0259 toxunmaqla ana t\u0259bi\u0259ti oyadar.<\/p>\n<p>Novruz bayaram\u0131 haqq\u0131nda t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015f El\u00e7in Muxtar Elxan\u00a0<strong>\u201cYeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259, yeddi bayram\u201d\u00a0<\/strong>kitab\u0131nda yaz\u0131r:<\/p>\n<p><strong>\u201cUlu babalar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259qid\u0259sinc\u0259, q\u0131\u015f f\u0259slinin s\u0259rt \u00e7ov\u011funlu g\u00fcnl\u0259rind\u0259n biri, m\u00fcasir yanvar\u0131n 30\u2013da B\u00f6y\u00fck \u00c7ill\u0259nin Ki\u00e7ik \u00c7ill\u0259 il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259ndiyi xariq\u00fclad\u0259 ax\u015famdan ba\u015flayaraq Novruza q\u0259d\u0259rki 50 g\u00fcn y\u0259ni h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 h\u0259r \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 asiman a\u00e7\u0131l\u0131r v\u0259 onun \u0259n uca qat\u0131ndan ayr\u0131lan il\u0131q bir n\u0259f\u0259s yer \u00fcz\u00fcn\u0259 s\u00fcz\u00fclm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Novruz bayram\u0131n\u0131n m\u0259rasiml\u0259ri v\u0259 ad\u0259tl\u0259ri s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Novruzun tarixi k\u00f6kl\u0259ri islamdan \u00e7ox-\u00e7ox \u0259vv\u0259l\u0259, h\u0259tta Z\u0259rd\u00fc\u015ftlikd\u0259n daha uzaq tarix\u0259 q\u0259d\u0259r uzan\u0131r. Novruz bayram\u0131 h\u0259r n\u0259 q\u0259d\u0259r milli xarakterli v\u0259 t\u0259bi\u0259tin oyanmas\u0131yla \u0259laq\u0259dar olsa da, zaman-zaman hakim dinl\u0259rin t\u0259sirl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 haqq\u0131nda ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn yaranmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn milli motiv\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, dini motivl\u0259rl\u0259r\u0259 d\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259y\u0259 ehtiyac vard\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fckd\u0259 hesab edilir ki, s\u0259madak\u0131 yeddi \u00f6lm\u0259z xeyirxah ruh Novruzdan \u0259vv\u0259l Yer \u00fcz\u00fcn\u0259 en\u0259r\u0259k \u015f\u0259r il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r v\u0259 qalib g\u0259lir. B\u0259zi m\u00fc\u0259llifl\u0259rin fikrinc\u0259, Novruzdan \u0259vv\u0259l ke\u00e7iril\u0259n yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259, m\u0259hz Z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fckd\u0259ki yeddi xeyirxah ruhun \u015f\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 i\u015far\u0259dir. Yen\u0259 Z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fckd\u0259 Ame\u015fa-Spenta, y\u0259ni 6 b\u0259l\u0259d\u00e7i ruh anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131. Z\u0259rd\u00fc\u015ft kahinl\u0259rinin inanc\u0131na g\u00f6r\u0259, \u0259dal\u0259t v\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q tanr\u0131s\u0131 Ahura M\u0259zdan\u0131n 6 b\u0259l\u0259d\u00e7i ruhla b\u00fct\u00fcnl\u0259\u015fm\u0259sil\u0259 7 r\u0259q\u0259minin m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi meydana g\u0259lmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin Z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fcy\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya da\u011f\u0131n\u0131n t\u0259p\u0259sind\u0259n axan \u00e7ay\u0131n ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yeddi \u0259razi, at\u0259\u015fin yeddi n\u00f6v\u00fc v\u0259 yeddi ilahi nur vard\u0131r&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>\u018fg\u0259r d\u00f6rd \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin mahiyy\u0259ti h\u0259yat\u0131n d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr \u0259sas\u0131nda yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259msil edirs\u0259, dem\u0259k ki, yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin sirrini 4+3=7 formulu il\u0259 izah etm\u0259k olar. \u0130slam dinin\u0259 \u0259sas\u0259n, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 can, b\u0259d\u0259n v\u0259 ruh olaraq \u00fc\u00e7 ilahi sird\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>K\u00f6hn\u0259 ilin bitib yeni ilin g\u0259ldiyi, amma t\u0259bi\u0259tin oyanmas\u0131n\u0131n v\u0259 yenid\u0259n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n r\u0259mzi kimi Novruz bayram\u0131ndan \u00f6nc\u0259si yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 kainat\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 olan d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr\u00fcn su, torpaq, hava, od v\u0259 insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 ed\u0259n \u00fc\u00e7 ilahi sirr can, b\u0259d\u0259n v\u0259 ruhun c\u0259m \u015f\u0259klind\u0259 simvolu olaraq izah edil\u0259 bil\u0259r. Y\u0259ni yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin m\u0259nas\u0131n\u0131, d\u00fcnyan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr\u00fc v\u0259 insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n \u00fc\u00e7 sirri \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k a\u00e7a bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>7 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 t\u0259msil edir<\/strong><\/p>\n<p>Yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131 t\u0259msil etdiyinin dig\u0259r n\u00fcmun\u0259si xalq\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fqa bir m\u0259rasimi olan v\u0259fat etmi\u015f \u015f\u0259xsin yeddisi m\u0259rasimind\u0259 gizlidir. V\u0259fat etmi\u015f \u015f\u0259xsin yeddi m\u0259rasimid\u0259ki yeddi r\u0259q\u0259minin sirri yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n t\u0259m\u0259li olan d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr (hava,torpaq,od v\u0259 su) v\u0259 insan kimi var olu\u015funun \u0259sas\u0131 olan \u00fc\u00e7 x\u00fcsusiyy\u0259tin(can, b\u0259d\u0259n, ruh)c\u0259midir.Yen\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f \u015f\u0259xsin \u00fc\u00e7 m\u0259rasimi insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n can, b\u0259d\u0259n v\u0259 ruh \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcn\u00fcn r\u0259mzidir. \u00dc\u00e7 h\u0259m d\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcf al\u0259mind\u0259 ruhsal v\u0259 ya ilahi enerji anlam\u0131na g\u0259lir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.axar.az\/2017\/02\/28\/tonqal_180313.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 olaraq s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, Novruz \u00f6nc\u0259si yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 h\u0259yat\u0131n v\u0259 insan yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olaraq t\u0259msilidir. Yeddi r\u0259q\u0259minin Novruzla \u0259laq\u0259si t\u0259kc\u0259 yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 il\u0259 bitmir. Ad\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259, Novruz s\u00fcfr\u0259sin\u0259 \u201cS\u201d h\u0259rfi il\u0259 ba\u015flayan yeddi n\u00f6v t\u0259am qoyulmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar h\u0259m d\u0259 7 r\u0259q\u0259minin \u0259h\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 mistik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00f6st\u0259ricisidir. B\u0259lk\u0259d\u0259 h\u0259yat\u0131n v\u0259 insan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131ndak\u0131 yeddi \u00fcns\u00fcr\u00fcn rolu yeddi r\u0259q\u0259min\u0259 bir s\u0131ra gizli v\u0259 mistik m\u0259nalar y\u00fckl\u0259mi\u015fdir v\u0259 yaxud \u0259ksin\u0259 yeddi r\u0259q\u0259minin mistik g\u00fcc\u00fc h\u0259yat\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Quranda kainat\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda buyurulur, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, R\u0259bbiniz g\u00f6yl\u0259ri v\u0259 yeri alt\u0131 g\u00fcnd\u0259 x\u0259lq ed\u0259n, sonra y\u0259ni yeddinci g\u00fcn \u0259r\u015f\u0259 istiva ed\u0259n Allah`d\u0131r&#8230;\u00bb (\u018fraf sur\u0259si, 54).<\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi, Qurani-K\u0259rimin ilk sur\u0259si olan v\u0259 \u201c\u00fcmm\u00fcl-kitab\u201d \u2013 \u201ckitab\u0131n anas\u0131\u201d ad\u0131 verilmi\u015f \u201cFatih\u0259\u201d sur\u0259si 7 ay\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, h\u00fcrufiliy\u0259 g\u00f6r\u0259, bu 7 ay\u0259 t\u0259z\u0259 anadan olmu\u015f u\u015fa\u011f\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u201ch\u00fctutu-\u00fcmumiyy\u0259\u201d ad\u0131 veril\u0259n 7 ana x\u0259tt\u0259 i\u015far\u0259 edir ki, \u201cFatih\u0259\u201d s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k salavat \u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259xs bu 7 x\u0259tl\u0259 t\u0259masda olur.<\/p>\n<p>Yeddi r\u0259q\u0259min\u0259 v\u0259 yeddi r\u0259q\u0259minin gizli m\u0259nalar\u0131na insan h\u0259yat\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n varl\u0131q al\u0259mind\u0259n kainata q\u0259d\u0259r ist\u0259nil\u0259n sferada rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, yerin yeddi qat\u0131 v\u0259 yaxud g\u00f6y\u00fcn yeddi qat\u0131, h\u0259ft\u0259nin yeddi g\u00fcn\u00fc, yeddi r\u0259ng, ay\u0131n \u00f6z oxu \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00f6nm\u0259sini yeddi g\u00fcn \u0259rzind\u0259 tamamlamas\u0131, c\u0259nn\u0259tin yeddi qat\u0131n\u0131n olmas\u0131, Quran\u0131n yeddi h\u0259rf \u00fcz\u0259rin\u0259 enm\u0259si, h\u00fcrufil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, insan\u0131n \u00fcz\u00fcnd\u0259 yeddi ana x\u0259tt il\u0259 \u0130lahi t\u0259c\u0259lli, Quran\u0131n ilk sur\u0259sinin yeddi ay\u0259d\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131, Quranda yeddi g\u00f6y ifad\u0259sinin yeddi ayr\u0131 sur\u0259d\u0259 yeddi d\u0259f\u0259 t\u0259krarlanmas\u0131, m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n h\u0259cc ziyar\u0259ti zaman\u0131 k\u0259b\u0259nin \u0259traf\u0131n\u0131 yeddi d\u0259f\u0259 t\u0259vaf etm\u0259si, namaz q\u0131lark\u0259n s\u0259cd\u0259 ed\u0259n insan\u0131n yeddi \u0259zas\u0131n\u0131n torpaqla t\u0259mas\u0131, insan b\u0259d\u0259nind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin v\u0259 inki\u015faf\u0131n h\u0259r yeddi ild\u0259n bir ba\u015f verm\u0259si v\u0259 insan b\u0259d\u0259nind\u0259 ilahi rabit\u0259 v\u0259 ruhsal enerji m\u0259rk\u0259zi olan yeddi l\u0259taifin m\u00f6vcudlu\u011fu yeddi r\u0259q\u0259minin sirli r\u0259q\u0259m v\u0259 Tanr\u0131ya a\u00e7\u0131lan qap\u0131 olmas\u0131 kimi deyiml\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Tarix\u0259n &#8220;T\u00fcrk boylar\u0131&#8221; \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yeddi r\u0259q\u0259mi m\u00fcq\u0259dd\u0259s r\u0259q\u0259m hesab edilmi\u015fdir. Altay T\u00fcrkl\u0259ri ay\u0131n tutulmas\u0131n\u0131 yeddiba\u015fl\u0131 \u0259jdaha \u00fcz\u00fcnd\u0259n ba\u015f verdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Q\u0131r\u011f\u0131zlarda is\u0259 q\u00fctb ulduzunda olan b\u00f6y\u00fck ay\u0131 b\u00fcrc\u00fcn\u0259 yeddi n\u0259zar\u0259t\u00e7i ad\u0131 verilmi\u015fdir. M\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 o\u011fuzlar kafir \u0259lin\u0259 ke\u00e7mi\u015f Uruzu xilas etdikd\u0259n sonra 7 g\u00fcn, 7 gec\u0259 \u015fadl\u0131q edirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>T\u0259kc\u0259 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 deyil&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>H\u00f6km\u0259lid\u0259 yeddi r\u0259q\u0259mi t\u0259kc\u0259 \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, k\u0259ndd\u0259 yeddi m\u0259h\u0259ll\u0259, yax\u0131n ke\u00e7mi\u015fd\u0259 irili-x\u0131rdal\u0131 yeddi su ovdan\u0131n\u0131n olmas\u0131, bayramlarda v\u0259 ehsanlarda yeddi ev\u0259 yemek g\u00f6nd\u0259rilm\u0259si, k\u0259nd\u0259 daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yeddi giri\u015fin olmas\u0131, h\u0259r k\u0259sin \u00f6z \u0259cdadlar\u0131n\u0131n yeddi arxa d\u00f6n\u0259nini tan\u0131mas\u0131 v\u0259 h\u0259tta H\u00f6km\u0259li s\u00f6z\u00fcn\u00fcn yeddi h\u0259rfd\u0259n ibar\u0259t olmas\u0131 t\u0259sad\u00fcfi say\u0131la bilm\u0259z.<\/p>\n<p>\u2022 Qurani-K\u0259rim (\u018fr\u0259b dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259nl\u0259r: Z.M.B\u00fcnyadov v\u0259 V.M.M\u0259mm\u0259d\u0259liyev). Bak\u0131: Qism\u0259t, 2006, 478 s.<br \/>\n\u2022 El\u00e7in Muxtar Elxan (Aslanov). Yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259; Yeddi bayram [M\u0259tn] \/ E. Aslanov. \u2013 Bak\u0131, 2009. \u2013 138 s.<br \/>\n\u2022 B\u0259hlul Abdulla. Saylar.<br \/>\n\u2022 Cemal Muhtar. Hurufi T\u00fcrk \u015eairleri. Marmara \u00dcniversitesi \u0130lahiyat Fak\u00fcltesi Dergisi, 1986, say\u0131 4, s. 219-226.<br \/>\n\u2022 F\u0259rman Salmanl\u0131.Az\u0259rbaycanda dini d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin formala\u015fmas\u0131nda h\u00fcrufiliyin rolu.<br \/>\n\u2022 Dr. S\u00fcheyla Sar\u0131ta\u015f. T\u00fcrk Mitolojisinde \u00d6nemli Say\u0131lar<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/i.imgur.com\/Hh8vHGa.png\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>F\u0259rman Salmanl\u0131, h\u00fcquq\u015f\u00fcnas<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ab\u015feron rayonunun \u0259razi inzibati vahidi olan H\u00f6km\u0259li Bak\u0131n\u0131n tarixi q\u0259dim olan k\u0259ndl\u0259rind\u0259ndir. K\u0259ndin q\u0259dim tarix\u0259 malik olmas\u0131 k\u0259nd \u0259hlinin h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fchafiz\u0259karl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n H\u00f6km\u0259li sakinl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00e7ox unudulmaqda olan ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, milli oyunlar\u0131 v\u0259 m\u0259rasiml\u0259ri ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259, n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259kl\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir. H\u00f6km\u0259li k\u0259ndind\u0259 q\u0259dimd\u0259n b\u0259ri qorunaraq g\u0259lmi\u015f m\u0259rasiml\u0259r s\u0131ras\u0131nda Novruzdan \u0259vv\u0259l d\u00f6rd deyil yeddi \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259nin ke\u00e7irilm\u0259sini x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 Novruzdan \u0259vv\u0259l h\u0259yat\u0131n var olu\u015funu ifad\u0259 ed\u0259n d\u00f6rd \u00fcns\u00fcr\u00fcn \u0259sas\u0131nda su, od, torpaq v\u0259 k\u00fcl\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":439606,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669.jpg",1000,651,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669.jpg",1000,651,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669.jpg",1000,651,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669-561x365.jpg",561,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669-840x547.jpg",640,417,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669.jpg",1000,651,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669.jpg",1000,651,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/14561833145092523452_1000x669-1000x620.jpg",1000,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ab\u015feron rayonunun \u0259razi inzibati vahidi olan H\u00f6km\u0259li Bak\u0131n\u0131n tarixi q\u0259dim olan k\u0259ndl\u0259rind\u0259ndir. K\u0259ndin q\u0259dim tarix\u0259 malik olmas\u0131 k\u0259nd \u0259hlinin h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u0259dim ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fchafiz\u0259karl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n H\u00f6km\u0259li sakinl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00e7ox unudulmaqda olan ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, milli oyunlar\u0131 v\u0259 m\u0259rasiml\u0259ri ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259, n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259kl\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/439605"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=439605"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/439605\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/439606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=439605"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=439605"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=439605"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}