{"id":441882,"date":"2022-02-21T16:05:12","date_gmt":"2022-02-21T13:05:12","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=441882"},"modified":"2022-02-21T16:05:12","modified_gmt":"2022-02-21T13:05:12","slug":"az%c9%99rbaycan-ucun-boyuk-t%c9%99hluk%c9%99-%c9%99g%c9%99r-qarsisi-alinmazsa-sok-proqnoz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=441882","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn B\u00d6Y\u00dcK T\u018fHL\u00dcK\u018f: \u0259g\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmazsa&#8230; &#8211; \u015eOK PROQNOZ"},"content":{"rendered":"<div id=\"mvp-content-main\" class=\"left relative\">\n<blockquote><p><strong>6.3.17. ekologiya v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si;<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda suyun s\u0259viyy\u0259sinin \u00a0son g\u00fcnl\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 azald\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00c7ay\u0131n Salyan, Neft\u00e7ala, Sabirabad \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha ciddi hal al\u0131b. Bu is\u0259 b\u00f6y\u00fck narahatl\u0131q do\u011furur. \u00c7ay\u0131n Salyan rayonu \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fib. Q\u0131\u015f aylar\u0131nda sululuq d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn olmas\u0131na baxmayaraq, son g\u00fcnl\u0259r \u00e7ayda suyun s\u0259viyy\u0259si s\u00fcr\u0259tl\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. T\u0259kc\u0259 4-5 g\u00fcnd\u0259 \u00e7ayda suyun s\u0259viyy\u0259si 80 santimetr\u0259 yax\u0131n azal\u0131b. Bu da \u0259halinin ciddi narahatl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidm\u0259tinin r\u0259isi Umayra Ta\u011f\u0131yeva<\/strong>\u00a0bildirib ki, bu ilin yanvar ay\u0131ndan fevral\u0131n 7-d\u0259k K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda suyun s\u0259viyy\u0259sind\u0259 azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Z\u0259rdabda suyun s\u0259viyy\u0259si 91 sm, \u015eirvanda 32 sm, Salyan m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 60 sm, Neft\u00e7alan\u0131n Bank\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259sind\u0259 7 sm azal\u0131b.\u00a0<img class=\"fr-fic fr-dib fr-fil\" src=\"https:\/\/publika.az\/files\/upload\/2a9ac1aaeb3a3f716df77c0659b429f5d47b4395.jpg\" \/>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 \u00e7aylarda azsulu d\u00f6vr m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00c7\u00fcnki da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar \u0259sas\u0259n qar \u015f\u0259klind\u0259 ya\u011f\u0131r. \u00c7aylarda ad\u0259t\u0259n suyun h\u0259cmi yazda &#8211; aprel ay\u0131ndan ba\u015flayaraq iyun ay\u0131nad\u0259k \u00e7oxal\u0131r. Bu zaman is\u0259 gursululuq d\u00f6vr\u00fc m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur: \u201cAprel-may aylar\u0131nda temperatur artacaq, da\u011fl\u0131q \u0259razil\u0259rd\u0259ki qar \u0259riy\u0259c\u0259k. \u00dcst\u0259lik, bu d\u00f6vr ya\u011f\u0131nt\u0131lar da \u00e7ox olur. Ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n v\u0259 \u0259riy\u0259n qar\u0131n hesab\u0131na \u00e7aylarda nisb\u0259t\u0259n su art\u0131r. \u00c7aylarda suyun s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si m\u00f6vs\u00fcm\u00fc xarakter da\u015f\u0131sa da, bir m\u0259qam\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q. \u0130qlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, regionda, h\u0259tta bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n qeyri-b\u0259rab\u0259r paylanmas\u0131, ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131, qarl\u0131, \u015faxtal\u0131 g\u00fcnl\u0259rin azalmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bu is\u0259 \u00f6lk\u0259nin su ehtiyatlar\u0131na, o c\u00fcml\u0259d\u0259n K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda sululu\u011fa m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p><strong>H\u0259s\u0259n \u018fliyev ad\u0131na Co\u011frafiya \u0130nstitutunun Hidrologiya \u015f\u00f6b\u0259sinin apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Co\u011frafiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri M\u0259h\u0259mm\u0259d Abduyev\u00a0<a href=\"https:\/\/publika.az\/az\/news\/sosial\/Publika.az\">Publika.az<\/a><\/strong>-a bildirib ki, su ehtiyatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 t\u0259bii prosesdir v\u0259 bu, davam edir. Ancaq konkret olaraq bunun n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcdd\u0259t davam ed\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131rmaq is\u0259 \u00e7\u0259tindir: \u201cOna g\u00f6r\u0259 ki, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259ri inki\u015faf edir, \u0259hali art\u0131r, istehlak sah\u0259l\u0259ri, sudan istifad\u0259 \u00e7oxal\u0131r. Ancaq t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, su ehtiyatlar\u0131 artm\u0131r. Bu, yaln\u0131z b\u0259rpa olunan ehtiyatlard\u0131r. Onun da m\u0259nb\u0259yi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 atmosfer ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131d\u0131r. Yer s\u0259thin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n ya\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n miqdar\u0131 azald\u0131qca ax\u0131n da azal\u0131r. Bunun \u015firin su ehtiyatlar\u0131na ciddi t\u0259sirl\u0259ri olur. K\u00fcr m\u0259nb\u0259d\u0259n m\u0259ns\u0259b\u0259, x\u00fcsusil\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 t\u0259nziml\u0259nmi\u015f \u00e7ayd\u0131r. Bu \u00e7ayda art\u0131q t\u0259biilik qalmay\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00e7ay\u0131n yuxar\u0131 hiss\u0259sind\u0259 suyun azal\u0131b-artaca\u011f\u0131 birba\u015fa olaraq Ming\u0259\u00e7evir su anbar\u0131n\u0131n idar\u0259 edilm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r su anbar\u0131nda suyun s\u0259viyy\u0259si \u00e7oxalacaqsa, \u00e7ay\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 hiss\u0259sin\u0259 burax\u0131lacaq suyun s\u0259viyy\u0259si d\u0259 artacaq. 2010-cu ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r Ming\u0259\u00e7evir su anbar\u0131 su il\u0259 dola bilmir. Da\u015fq\u0131nlardan sonra anbar\u0131n s\u0259viyy\u0259si 15 metr\u0259 q\u0259d\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcb. Yuxar\u0131 Qaraba\u011f v\u0259 Yuxar\u0131 \u015eirvan kanallar\u0131 da m\u0259nb\u0259yini su anbar\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Onlara nasoslarla su vurulur. Bu is\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r ac\u0131nacaql\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Azalma t\u0259kc\u0259 K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda yox, dig\u0259r \u00e7aylarda da var. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, onlar ki\u00e7ikdir v\u0259 \u00fcz\u0259rl\u0259rind\u0259 he\u00e7 bir su anbar\u0131 yoxdur\u201d.<\/p>\n<p>M.Abduyev qeyd edib ki, K\u00fcrd\u0259 suyun s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ke\u00e7diyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u0259 t\u0259siri b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 K\u00fcr\u00fcn suyundan istifad\u0259 onun ke\u00e7diyi b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r: \u201cK\u00fcr m\u0259nb\u0259yini T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcr, daha sonra G\u00fcrc\u00fcstandan ke\u00e7ir. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259r d\u0259 K\u00fcrd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r ki, bu da birba\u015fa olaraq \u00e7ayda suyun s\u0259viyy\u0259sin\u0259 t\u0259sir edir. Tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r sudan istifad\u0259 haqq\u0131nda qayda v\u0259 qanunlara \u0259m\u0259l etmirl\u0259r. M\u00fc\u0259yy\u0259n qaydalar haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r v\u0259 tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00e7aydan istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n buna m\u00fctl\u0259q \u0259m\u0259l etm\u0259lidir\u201d.<img class=\"fr-fic fr-dib fr-fil\" src=\"https:\/\/publika.az\/files\/upload\/16722b8122c2d1e052add5202c41ff16a9bff592.jpg\" \/><\/p>\n<p>Alim \u0259lav\u0259 edib ki, t\u0259bii amill\u0259r daha \u00e7ox iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancaq bununla yana\u015f\u0131, K\u00fcr\u00fcn suyunun azalmas\u0131nda antropogen f\u0259aliyy\u0259t daha \u00e7ox rol oynay\u0131r.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>Xat\u0131rladaq ki, bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri K\u00fcr \u00e7ay\u0131n\u0131n suyunun azalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>\u018fraziy\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u00e7ay\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 ax\u0131n\u0131nda ba\u015f ver\u0259n suyun azalmas\u0131 prosesinin bilavasit\u0259 K\u00fcr \u00e7ay\u0131 h\u00f6vz\u0259sind\u0259 intensivl\u0259\u015f\u0259n t\u0259bii v\u0259 antropogen t\u0259sirl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. Aliml\u0259r bildiribl\u0259r ki, iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin s\u0259viyy\u0259 t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259ri \u00e7ay v\u0259 \u00e7ay\u0259traf\u0131 ekositeml\u0259r\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir<em>: \u201cHava temperaturunun \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 0,8-13 d\u0259r\u0259c\u0259 artmas\u0131 v\u0259 ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n azalmas\u0131 suya olan t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00e7oxald\u0131b ki, bu da K\u00fcr \u00e7ay\u0131 h\u00f6vz\u0259sind\u0259ki \u00e7aylardan daha \u00e7ox su g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 v\u0259 onlarda suyun azalmas\u0131na, b\u0259z\u0259n is\u0259 qurumas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. D\u0259nizin s\u0259viyy\u0259sinin 1978-ci ild\u0259n 1995-ci il\u0259 kimi 2,5 m-d\u0259n \u00e7ox qalxmas\u0131 d\u0259niz sular\u0131n\u0131n \u00e7ay\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 ax\u0131n\u0131nda \u00e7ay yata\u011f\u0131na dolmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Bu zaman duzlu d\u0259niz suyu a\u011f\u0131r oldu\u011fundan \u00e7ay yata\u011f\u0131n\u0131n dibi il\u0259 yuxar\u0131ya do\u011fru ir\u0259lil\u0259yib. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, \u00e7ay yata\u011f\u0131n\u0131n indiki v\u0259ziyy\u0259ti 1,5 il \u0259vv\u0259lki d\u00f6vrl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r ki\u00e7ilib. Yata\u011f\u0131n quruyan hiss\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q davaml\u0131 yul\u011fun-li\u011fv\u0259r kolluqlar\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lib\u201d.<\/em><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda suyun azalmas\u0131nda ba\u015fl\u0131ca faktorlardan biri d\u0259 \u00e7ay h\u00f6vz\u0259sind\u0259 apar\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259mi\u015f, elmi c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259sasland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259dqiq edilm\u0259mi\u015f antropogen t\u0259sirl\u0259rdir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 laz\u0131ms\u0131z \u0259razil\u0259rd\u0259 yeni suvar\u0131lan torpaqlar\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si il\u0259 k\u00f6hn\u0259 suvar\u0131lan sah\u0259l\u0259rin susuz qalmas\u0131, K\u00fcr \u00e7ay\u0131n\u0131n deltas\u0131nda bal\u0131q yeti\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar\u0131n olmas\u0131na baxmayaraq, K\u00fcr-Araz oval\u0131\u011f\u0131n\u0131n daxili hiss\u0259l\u0259rind\u0259 suvar\u0131lan \u0259kinalt\u0131 v\u0259 otlaq sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00fcni bal\u0131q g\u00f6lm\u0259\u00e7\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, K\u00fcr\u00fcn qollar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 su anbarlar\u0131n\u0131n tikilm\u0259si il\u0259 \u00e7ay\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 ax\u0131n\u0131nda suyun azalmas\u0131, qum-\u00e7\u0131nq\u0131l karxanalar\u0131nda \u00e7ay yata\u011f\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 as\u0131l\u0131 g\u0259tirm\u0259l\u0259rin t\u0259bii dinamiki v\u0259ziyy\u0259tinin pozulmas\u0131, antropogen t\u0259sirl\u0259rl\u0259 K\u00fcr h\u00f6vz\u0259si \u00e7aylar\u0131nda dib eroziyas\u0131n\u0131n artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00e7ay yata\u011f\u0131nda hidrogeomorfoloji \u015f\u0259raitin k\u0259skin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 s.<\/p>\n<p><strong>B\u00fct\u00fcn bu s\u0259b\u0259bl\u0259r yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin d\u00fcz\u0259l\u0259c\u0259yini v\u0259d etmir. 2022-ci ilin isti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yarana bil\u0259c\u0259k su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 indid\u0259n ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. \u018fks t\u0259qdird\u0259 K\u00fcr \u0259traf\u0131n\u0131n sakinl\u0259ri i\u00e7m\u0259li su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan yen\u0259 d\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d Abduyev hesab edir ki, su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131ndan maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 itkisiz \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0259lav\u0259 su m\u0259nb\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na ehtiyac var: \u201c\u00c7aylar\u0131n da\u011flardan axan hiss\u0259l\u0259rind\u0259, hans\u0131 ki, \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 istifad\u0259 olunmur v\u0259 yamaclar\u0131 s\u0131ld\u0131r\u0131m olan d\u0259r\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 k\u0259sm\u0259k yolu il\u0259 h\u0259min \u00e7aylar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 su anbarlar\u0131 tikm\u0259k olar. Qar\u015f\u0131dan yaz aylar\u0131 g\u0259lir, havan\u0131n temperaturunun y\u00fcks\u0259lm\u0259si il\u0259 qarlar, buzlaqlar \u0259rim\u0259y\u0259 ba\u015flayacaq. Bu zaman \u00e7aylar\u0131n suyunun b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti gursululuq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 ke\u00e7id ed\u0259c\u0259k. Bu, h\u0259m d\u0259 h\u00f6vz\u0259d\u0259 y\u0131\u011f\u0131lan qar\u0131n miqdar\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r yuxar\u0131 hiss\u0259d\u0259, \u00e7ay\u0131n m\u0259nb\u0259yind\u0259 qar\u0131n qal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6y\u00fckd\u00fcrs\u0259, \u0259rintid\u0259n d\u0259 \u00e7ox su \u0259ld\u0259 olunacaq. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu anbarlar\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, o sular\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bo\u015f yer\u0259 ax\u0131r. Ancaq biz onun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala v\u0259 anbarlar qura bils\u0259k, bitkil\u0259rin suya t\u0259l\u0259bat\u0131, eyni zamanda sudan istifad\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00e7ox oldu\u011fu vaxtlarda h\u0259min sudan istifad\u0259 etm\u0259k olar. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bunlar\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 saxlamaq laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, sudan \u0259n\u0259n\u0259vi \u00fcsulla istifad\u0259 etm\u0259k su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olan amill\u0259rd\u0259ndir: \u201c\u018fks\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin suvar\u0131lmas\u0131 sell\u0259m\u0259-suvarma metodu il\u0259 apar\u0131l\u0131r. Ancaq d\u00fcnyada yeni metodlar var. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00e7il\u0259m\u0259, s\u00fcni ya\u011f\u0131\u015f ya\u011fd\u0131rma, damc\u0131 v\u0259 s. bu kimi \u00fcsullardan daha \u00e7ox istifad\u0259 etm\u0259liyik. T\u0259s\u0259rr\u00fcfatda istifad\u0259 olunan sular\u0131n yenid\u0259n t\u0259mizl\u0259ndikd\u0259n sonra istehsala, istifad\u0259y\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 t\u0259min edilm\u0259lidir. \u0130stifad\u0259 olunan kommunal m\u0259i\u015f\u0259t sular\u0131 t\u0259mizl\u0259n\u0259r\u0259k \u0259n az\u0131ndan parklar\u0131n, ba\u011flar\u0131n v\u0259 dig\u0259r ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131n suvar\u0131lmas\u0131nda istifad\u0259 oluna bil\u0259r. Bel\u0259 oldu\u011fu halda m\u00f6vcud su ehtiyatlar\u0131na nisb\u0259t\u0259n q\u0259na\u0259t etmi\u015f olar\u0131q\u201d.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>AMEA r\u0259smisi bildirib ki, bu problem t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 deyil. Az\u0259rbaycan kimi ke\u00e7id iqlim qur\u015fa\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n tropik v\u0259 subtropik \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 getdikc\u0259 bu problem artacaq.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d Abduyev istehsal sah\u0259l\u0259ri v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n artmas\u0131 fonunda yeni t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 suyun m\u00f6vcud k\u0259miyy\u0259tinin azalmas\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 olunaca\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. O, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 suyun miqdar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 statistikaya da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib: \u201cAz\u0259rbaycan d\u00fcnyada su ehtiyatlar\u0131 il\u0259 z\u0259if t\u0259min olunan \u00f6lk\u0259l\u0259r siyah\u0131s\u0131ndad\u0131r. Regionda da bu ehtiyatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 geri qal\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n su ehtiyatlar\u0131\u00a0orta hesabla\u00a030 faiz\u0259\u00a0q\u0259d\u0259r azal\u0131b. Bu, m\u00fcxt\u0259lif regionlarda f\u0259rqlidir. Azalma da \u00f6z\u00fcn\u00fc son bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259 \u00e7ox ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. 2020-ci ild\u0259 K\u00fcrd\u0259 suyun s\u0259viyy\u0259sinin enm\u0259si bir ne\u00e7\u0259 rayonda i\u00e7m\u0259li su problemi yaratd\u0131\u201d.<img class=\"fr-fic fr-dib fr-fil\" src=\"https:\/\/publika.az\/files\/upload\/82bc496b4aabd63f093e008d6a45c905427e06c0.jpg\" \/><strong>\u00d6lk\u0259mizin su ehtiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259,\u00a0<\/strong><a href=\"https:\/\/www.wri.org\/insights\/ranking-worlds-most-water-stressed-countries-2040\"><strong>Beyn\u0259lxalq T\u0259bii Resurslar \u0130nstitutunun statistikas\u0131na<\/strong><\/a><strong>\u00a0istinad etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan \u00f6z yerli su ehtiyatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n xeyli geri qal\u0131r. G\u00fcrc\u00fcstanda daxili su ehtiyatlar\u0131 il\u0259 t\u0259minat 85%, Erm\u0259nistanda 82% oldu\u011fu halda, Az\u0259rbaycanda bu g\u00f6st\u0259rici c\u0259mi 28 faizdir. Az\u0259rbaycan\u0131n yer\u00fcst\u00fc su ehtiyatlar\u0131n\u0131n 30 faizi \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259, 70 faizi is\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razisind\u0259 formala\u015f\u0131r.<\/strong><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>Qlobal iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar Beyn\u0259lxalq T\u0259bii Resurslar \u0130nstitutu 2040-c\u0131 ild\u0259 quraql\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259k \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyah\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259rtib edib. 33 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131 ke\u00e7\u0259n siyah\u0131da Az\u0259rbaycan 18-ci yerd\u0259dir. M\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t torpaq v\u0259 su resurslar\u0131n\u0131n deqradasiyas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 indid\u0259n bu haqda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7m\u0259k v\u0259 su ehtiyatlar\u0131n\u0131 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><img class=\"fr-fic fr-dib fr-fil\" src=\"https:\/\/publika.az\/files\/upload\/30c8e9a7549cf3683385160ad1a1a8fad8c0243a.jpg\" \/><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Ekologiya Standartlar\u0131n\u0131n Monitorinq Fondunun r\u0259hb\u0259ri, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji Universitetinin professoru Rauf Sultanov<\/strong>\u00a0bildirib ki, istil\u0259\u015fm\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vura bil\u0259r: \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n suya olan t\u0259l\u0259bat\u0131 transs\u0259rh\u0259d d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n \u00e7aylar\u0131n hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilir. Su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 is\u0259 b\u00f6y\u00fck problemdir. \u0130stil\u0259\u015fm\u0259 Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sin\u0259, eyni zamanda bu sah\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259li sektorlara b\u00f6y\u00fck ziyan vura bil\u0259r. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n 60-65 faizi Aran b\u00f6lg\u0259sind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fib. \u0130stil\u0259\u015fm\u0259 olduqda is\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 yaranacaq. Bu da aqrar sektora m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. 70-80 ildir ki, \u00e7aylar\u0131n sululu\u011fu, K\u00fcr\u00fcn suyunun qalxmas\u0131 v\u0259 qurumas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dqiqatlar apar\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycanda i\u00e7m\u0259li suyun 2\/3-si transs\u0259rh\u0259d sular\u0131n hesab\u0131na formala\u015f\u0131r. K\u00fcrd\u0259 suyun s\u0259viyy\u0259sinin enm\u0259si t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n problemi deyil, bu, eyni zamanda \u00e7ay\u0131n ke\u00e7diyi \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 h\u0259y\u0259can t\u0259bili olmal\u0131d\u0131r. Q\u0131\u015f\u0131n s\u0259rt ke\u00e7m\u0259m\u0259si v\u0259 da\u011flarda qar\u0131n miqdar\u0131n\u0131n az olmas\u0131 K\u00fcrd\u0259 suyun s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu sular\u0131n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259 olunmas\u0131 da buna t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259ndir. Haz\u0131rda G\u00fcrc\u00fcstanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Az\u0259rbaycan q\u0259d\u0259r inki\u015faf etm\u0259yib, \u0259halisi d\u0259 azd\u0131r. \u018fg\u0259r \u0259hali \u00e7ox olsayd\u0131 v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 inki\u015faf ets\u0259ydi, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, K\u00fcrd\u0259 su quruyard\u0131\u201d.\u00a0<img class=\"fr-fic fr-dib fr-fil\" src=\"https:\/\/publika.az\/files\/upload\/cd1a549a8b3a61c1068f2e4144daf322bbc32fd3.jpg\" \/>M\u00fct\u0259x\u0259ssis problemd\u0259n \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ll yollar\u0131 t\u0259klif edib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 K\u00fcrd\u0259 antropogen t\u0259sirl\u0259r minimumla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131 v\u0259 i\u00e7m\u0259li su strategiyas\u0131 il\u0259 layih\u0259l\u0259rin say\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r: \u201cYa\u011f\u0131\u015fl\u0131 havalar\u0131n miqdar\u0131 \u00e7ox olduqca K\u00fcr\u00fcn suyunun miqdar\u0131 da \u00e7ox olur. Bir ara \u00f6lk\u0259mizd\u0259 quraql\u0131q ke\u00e7di, ham\u0131ya bunun n\u0259tic\u0259si maraql\u0131 idi. Bu, t\u0259bii qanunauy\u011funluqlard\u0131r. Ancaq suyun s\u0259viyy\u0259sin\u0259 antropogen t\u0259sirl\u0259r var. \u0130\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259, m\u00fcasir texnologiyalardan istifad\u0259 olunmaqla su elektrik stansiyalar\u0131 v\u0259 anbarlar in\u015fa olunur. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Ki\u00e7ik Qafqaz regionunda su problemi yoxdur, \u0259n \u00e7ox su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u015fimal rayonlar\u0131nda v\u0259 Aran zonas\u0131nda ya\u015fan\u0131r. H\u0259ll yolu olaraq, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 su anbarlar\u0131n\u0131n say\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. H\u0259r regionun su t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min \u0259razid\u0259 qurulan anbarlar\u0131n suyundan istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilm\u0259lidir. \u015eimal b\u00f6lg\u0259sind\u0259 yay aylar\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 \u0259kib-bec\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur. H\u0259tta h\u0259y\u0259tyan\u0131 sah\u0259l\u0259ri bel\u0259 su il\u0259 t\u0259min etm\u0259k m\u00fc\u015fk\u00fcl\u0259 \u00e7evrilir. Pirallah\u0131 \u0259razisind\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u015firin su m\u0259nb\u0259l\u0259ri yarad\u0131l\u0131b. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, X\u0259z\u0259rin \u015fimal hiss\u0259sind\u0259 d\u0259 h\u0259min b\u00f6lg\u0259l\u0259rin su ehtiyac\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lamaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu c\u00fcr su m\u0259nb\u0259l\u0259ri yarad\u0131la bil\u0259r. \u00c7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, K\u00fcr\u00fcn suyu X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 az axs\u0131n. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 K\u00fcr h\u00f6vz\u0259sind\u0259 su anbarlar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi suya q\u0259na\u0259ti aktualla\u015fd\u0131r\u0131r. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 art\u0131q su s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n yollara \u0259l at\u0131l\u0131r. Bir s\u0131ra n\u00fcmun\u0259l\u0259ri t\u0259qdim edirik:<\/strong><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>Yaponiya<\/strong>da v\u0259\u00a0<strong>Norve\u00e7<\/strong>d\u0259 tullant\u0131 sular\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259niz suyu \u015firinl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k \u0259halinin istifad\u0259sin\u0259 verilir. Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q maarifl\u0259ndirm\u0259 xarakterli payla\u015f\u0131mlardan az istifad\u0259 olunur. Bu tip yaz\u0131lar d\u0259rslikl\u0259r\u0259 sal\u0131naraq t\u0259dris olunur. Ki\u00e7ik ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar bu istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ldilir v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 olunub.<\/p>\n<p><strong>\u0130ngilt\u0259r\u0259<\/strong>nin \u0259n b\u00f6y\u00fck su \u015firk\u0259ti olan \u201cThames Water\u201d 2010-cu ild\u0259 ilk duzlu sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular layih\u0259sini Londonda i\u015f\u0259 sal\u0131b. 270 milyon funt sterlinq s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131lan layih\u0259 su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131qda 400 000 evin v\u0259 ya 1 milyon insan\u0131n su ehtiyac\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lamaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p><strong>Sinqapur<\/strong>da is\u0259 su israf\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 \u0259halini m\u00fcnt\u0259z\u0259m su il\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn tullant\u0131 sular\u0131n\u0131n t\u0259krar emal\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. Ancaq bu metodun daha \u00e7ox enerji s\u0259rf etm\u0259si \u00f6lk\u0259d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 alternativ \u00fcsullara ehtiyac yarad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Su istehlak\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyil\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 il\u0259 tan\u0131nan \u201cWaterwise\u201d \u015firk\u0259tinin idar\u0259\u00e7isi Ceykob Tompkins \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 g\u00fcnd\u0259lik su s\u0259rfiyyat\u0131n\u0131 hesablay\u0131b.\u00a0<\/strong><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>M\u0259lumata g\u00f6r\u0259,\u00a0<strong>\u0130ngilt\u0259r\u0259<\/strong>d\u0259 adamba\u015f\u0131na orta g\u00fcnd\u0259lik su istehlak\u0131 150 litr,\u00a0<strong>Almaniya<\/strong>da 125, Fransada 110,\u00a0<strong>Danimarka<\/strong>da 100 litrdir. Di\u015fl\u0259ri f\u0131r\u00e7alayark\u0259n kran\u0131 ba\u011flamaq kimi sad\u0259 bir \u00fcsulun da b\u00f6y\u00fck su qazand\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259n Tompkins heyr\u0259tl\u0259ndirici hesablama apar\u0131r. M\u0259lum olur ki, normal kran d\u0259qiq\u0259d\u0259 6 litr su ax\u0131d\u0131r. G\u00fcnd\u0259 2 d\u0259f\u0259 di\u015f f\u0131r\u00e7alamas\u0131 zaman\u0131 a\u00e7\u0131lan krandan 24 litr su ax\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, h\u0259r k\u0259s 2 d\u0259qiq\u0259 du\u015f vaxt\u0131 suyu k\u0259s\u0259rs\u0259, g\u00fcnd\u0259 373 olimpiya hovuzunu doldurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r su q\u0259na\u0259t olunur. Haz\u0131rda\u00a0<strong>Avstraliya<\/strong>\u00a0v\u0259\u00a0<strong>Kipr<\/strong>d\u0259 su verili\u015fi h\u0259r g\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n saatlarda m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Median\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyinin (MED\u0130A) maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 il\u0259 haz\u0131rlan\u0131b.<\/strong><strong><img class=\"fr-fic fr-dib fr-fil\" src=\"https:\/\/publika.az\/files\/upload\/9abf1e2ed09f9dfeffe3ffd76b025e8cb8495197.jpg\" \/><\/strong><\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<\/div>\n<div id=\"mvp-content-bot\" class=\"left\">\n<div class=\"mvp-post-tags\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>6.3.17. ekologiya v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si; K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda suyun s\u0259viyy\u0259sinin \u00a0son g\u00fcnl\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 azald\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00c7ay\u0131n Salyan, Neft\u00e7ala, Sabirabad \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha ciddi hal al\u0131b. Bu is\u0259 b\u00f6y\u00fck narahatl\u0131q do\u011furur. \u00c7ay\u0131n Salyan rayonu \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fib. Q\u0131\u015f aylar\u0131nda sululuq d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn olmas\u0131na baxmayaraq, son g\u00fcnl\u0259r \u00e7ayda suyun s\u0259viyy\u0259si s\u00fcr\u0259tl\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr. T\u0259kc\u0259 4-5 g\u00fcnd\u0259 \u00e7ayda suyun s\u0259viyy\u0259si 80 santimetr\u0259 yax\u0131n azal\u0131b. Bu da \u0259halinin ciddi narahatl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidm\u0259tinin r\u0259isi Umayra Ta\u011f\u0131yeva\u00a0bildirib ki, bu ilin yanvar ay\u0131ndan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":441883,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400.jpg",1068,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400.jpg",1068,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400.jpg",1068,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400-650x365.jpg",650,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400-840x472.jpg",640,360,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400.jpg",1068,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400.jpg",1068,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ac3d6c8b57aa4d2493770c93f2ff4400.jpg",1068,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"6.3.17. ekologiya v\u0259 \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si; K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda suyun s\u0259viyy\u0259sinin \u00a0son g\u00fcnl\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 azald\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00c7ay\u0131n Salyan, Neft\u00e7ala, Sabirabad \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha ciddi hal al\u0131b. Bu is\u0259 b\u00f6y\u00fck narahatl\u0131q do\u011furur. \u00c7ay\u0131n Salyan rayonu \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sind\u0259 v\u0259ziyy\u0259t daha da m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fib. Q\u0131\u015f aylar\u0131nda sululuq d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn olmas\u0131na baxmayaraq, son g\u00fcnl\u0259r \u00e7ayda suyun s\u0259viyy\u0259si s\u00fcr\u0259tl\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/441882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=441882"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/441882\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/441883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=441882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=441882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=441882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}