{"id":442003,"date":"2022-02-22T07:14:07","date_gmt":"2022-02-22T04:14:07","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=442003"},"modified":"2022-02-22T07:14:07","modified_gmt":"2022-02-22T04:14:07","slug":"ana-dilimiz-milli-s%c9%99rv%c9%99timizdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=442003","title":{"rendered":"Ana dilimiz milli s\u0259rv\u0259timizdir"},"content":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn 1999-cu ild\u0259 Banqlade\u015fin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n elan olunub. Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi 1952-ci ild\u0259 banqlade\u015fli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u015f\u0259rqi Pakistanda \u00f6z ana dilinin, y\u0259ni benqal dilinin r\u0259smi dil olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. 1952-ci il fevral\u0131n 21-22-d\u0259 Pakistanda benqal dilinin qada\u011fan edilm\u0259sin\u0259 etiraz olaraq ke\u00e7iril\u0259n aksiyada polis v\u0259 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 4 t\u0259l\u0259b\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdu. Banqlade\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri fevral\u0131n 21-ni h\u0259min g\u0259ncl\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti kimi Ana Dili G\u00fcn\u00fc adland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn UNESCO-ya m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. 1999-cu ilin noyabr\u0131nda UNESCO Ba\u015f Konfrans\u0131n\u0131n 30-cu sessiyas\u0131nda 21 fevral Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc elan olunub v\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 olunub ki, h\u0259min g\u00fcn m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, universitetl\u0259rd\u0259 ana dilinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irilsin. D\u00fcnyada m\u0259hv olmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n dill\u0259rin qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259r il ke\u00e7iril\u0259n Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc h\u0259r k\u0259s\u0259 \u00f6z do\u011fma dilinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hiss etm\u0259k, onunla q\u00fcrur duymaq, onu qorumaq v\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k h\u00fcququ oldu\u011funu bir daha xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n<p>Ana dili h\u0259r bir xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n ba\u015fl\u0131ca amildir. H\u0259r bir xalq\u0131n \u00f6z Ana dili onun milli s\u0259rv\u0259ti, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259sdiqi, h\u0259m\u00e7inin milli kimliyidir. Mill\u0259tin dili, \u0259lifbas\u0131 onun mill\u0259t olaraq formala\u015fmas\u0131nda vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri kimi q\u0259bul edilir. Xalq\u0131n ke\u00e7diyi tarixi yol, onun m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259si, birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 onun Ana dilind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. Ana dili h\u0259m d\u0259 \u00e7\u0259tin tarixi-siyasi d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas vasit\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 hesab olunur. Dilini itir\u0259n xalq m\u0259hv\u0259 m\u0259hkumdur.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 ana dilinin t\u0259bli\u011fin\u0259, onun d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259\u00a0 h\u0259r zaman x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilir. Az\u0259rbaycanda ana dilinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, i\u015fl\u0259k dil\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 yol tapmas\u0131 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin dilin qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. 1970-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n Birinci katibi Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universiteti) 50 illik yubileyind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Bundan sonra ana dilimiz d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 d\u0259 yol a\u00e7\u0131b. Az\u0259rbaycan SSR-in 1978-ci il Konstitusiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi q\u0259bul edilm\u0259si is\u0259 h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259 olub.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc dil siyas\u0259ti milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu siyas\u0259ti il\u0259, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q konsepsiyas\u0131n\u0131n \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259si olub. Onu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanm\u0131\u015f v\u0259 12 noyabr 1995-ci ild\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si yolu il\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fsas Qanununa &#8211; Konstitusiyas\u0131na &#8220;D\u00f6vl\u0259t dili&#8221; adlanan ayr\u0131ca madd\u0259 daxil edildi.<\/p>\n<p>&#8220;Mill\u0259tin milliliyini saxlayan onun dilidir. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, musiqi d\u0259, \u0259d\u0259biyyat da, ayr\u0131-ayr\u0131 tarixi abid\u0259l\u0259r d\u0259 mill\u0259tin milliliyini t\u0259sdiq edir. Amma mill\u0259tin milliliyini \u0259n birinci t\u0259sdiq ed\u0259n onun dilidir. Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi ya\u015famas\u0131, m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, inki\u015faf etm\u0259si d\u0259 bizim \u0259n b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259rimizd\u0259n biridir. Bu, t\u0259kc\u0259 dil m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259sidir&#8221; &#8211; dey\u0259n \u00dcmummilli Liderin 2001-ci il iyulun 18-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 &#8220;D\u00f6vl\u0259t dilinin t\u0259tbiqi i\u015finin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221;, h\u0259min il avqustun 9-da imzalad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Az\u0259rbaycan \u0259lifbas\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan dili g\u00fcn\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; f\u0259rmanlar dahi r\u0259hb\u0259rin ana dilimizin qorunmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Milli M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n 2002-ci il sentyabr\u0131n 30-da \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t dili haqq\u0131nda\u201d Qanunun q\u0259bul edilm\u0259si Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili kimi i\u015fl\u0259dilm\u0259si, onun t\u0259tbiqi, qorunmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259si, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 milli-m\u0259d\u0259ni \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 ehtiyaclar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 daha bir add\u0131m oldu. Bu s\u0259n\u0259d \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131m\u0131za v\u0259 onun dilin\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z m\u0259h\u0259bb\u0259tinin, qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Ulu \u00d6nd\u0259rin \u00a0siyasi kursunun layiqli davam\u00e7\u0131s\u0131 \u00a0Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u00f6vl\u0259tin dil siyas\u0259tini d\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irir. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u201cAz\u0259rbaycan dilind\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131 il\u0259 k\u00fctl\u0259vi n\u0259\u015frl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Milli Ensiklopediyas\u0131n\u0131n n\u0259\u015fri haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 dil\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Dil Komissiyas\u0131n\u0131n yeni t\u0259rkibinin t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin elektron m\u0259kanda daha geni\u015f istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d s\u0259r\u0259ncamlar\u0131, \u201cAz\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t dilind\u0259n istifad\u0259nin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n dig\u0259r i\u015fl\u0259r dilimizin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck qay\u011f\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fevral\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn 1999-cu ild\u0259 Banqlade\u015fin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n elan olunub. Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi 1952-ci ild\u0259 banqlade\u015fli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u015f\u0259rqi Pakistanda \u00f6z ana dilinin, y\u0259ni benqal dilinin r\u0259smi dil olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. 1952-ci il fevral\u0131n 21-22-d\u0259 Pakistanda benqal dilinin qada\u011fan edilm\u0259sin\u0259 etiraz olaraq ke\u00e7iril\u0259n aksiyada polis v\u0259 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin m\u00fcdaxil\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 4 t\u0259l\u0259b\u0259 h\u0259lak olmu\u015fdu. Banqlade\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri fevral\u0131n 21-ni h\u0259min g\u0259ncl\u0259rin xatir\u0259sin\u0259 ehtiram \u0259lam\u0259ti kimi Ana Dili G\u00fcn\u00fc adland\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn UNESCO-ya m\u00fcraci\u0259t etmi\u015fdil\u0259r. 1999-cu ilin noyabr\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":442004,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/edb446b6157622198956148823010774898-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Fevral\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Bu \u0259lam\u0259tdar g\u00fcn 1999-cu ild\u0259 Banqlade\u015fin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n elan olunub. Beyn\u0259lxalq Ana Dili G\u00fcn\u00fcn\u00fcn tarixi 1952-ci ild\u0259 banqlade\u015fli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin \u015f\u0259rqi Pakistanda \u00f6z ana dilinin, y\u0259ni benqal dilinin r\u0259smi dil olmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. 1952-ci il fevral\u0131n 21-22-d\u0259 Pakistanda benqal dilinin qada\u011fan edilm\u0259sin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/442003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=442003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/442003\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/442004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=442003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=442003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=442003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}