{"id":443257,"date":"2022-02-24T07:47:03","date_gmt":"2022-02-24T04:47:03","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=443257"},"modified":"2022-02-24T07:47:03","modified_gmt":"2022-02-24T04:47:03","slug":"moskva-b%c9%99yannam%c9%99sinin-iqtisadi-sah%c9%99d%c9%99-bakiya-yaratdigi-furs%c9%99tl%c9%99r-v%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=443257","title":{"rendered":"Moskva b\u0259yannam\u0259sinin iqtisadi sah\u0259d\u0259 Bak\u0131ya yaratd\u0131\u011f\u0131 f\u00fcrs\u0259tl\u0259r v\u0259 &#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cBu s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r partnyorlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 he\u00e7 bir t\u0259hdid formala\u015fd\u0131rm\u0131r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><em>Fevral\u0131n 21-d\u0259 Moskvada Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya prezidentl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259raras\u0131 b\u0259yannam\u0259nin 43 b\u0259ndind\u0259n 12-si iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r, iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir.<\/em><\/p>\n<p>Bu b\u0259ndl\u0259r iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 komissiyan\u0131n i\u015fin\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli yard\u0131m\u0131n davam etdirilm\u0259sind\u0259n tutmu\u015f,\u00a0 iki \u00f6lk\u0259nin ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq \u0259mt\u0259\u0259 v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 regional iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ir\u0259lil\u0259dilm\u0259sin\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 ticar\u0259t-iqtisadi, s\u0259rmay\u0259 v\u0259 elmi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si, milli qanunvericilikl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 metallurgiya, neft-qaz v\u0259 a\u011f\u0131r ma\u015f\u0131nqay\u0131rma, aviasiya, avtomobil, kimya, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 y\u00fcng\u00fcl s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, yol-tikinti v\u0259 qida ma\u015f\u0131nqay\u0131rmas\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da inki\u015faf etdirilm\u0259si, milli qanunvericilikl\u0259r v\u0259 kredit-pul siyas\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 kredit-bank t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259, maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259, maliyy\u0259-s\u0259naye qruplar\u0131, istehsal v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilati-t\u0259s\u0259rr\u00fcfat strukturlar\u0131 da daxil olmaqla, birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259, intellektual n\u0259qliyyat sisteml\u0259ri texnologiyalar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 tranzit-n\u0259qliyyat qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259tinin potensial\u0131n\u0131n ard\u0131c\u0131l inki\u015faf\u0131n\u0131, \u201c\u015eimal-C\u0259nub\u201d beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizinin davaml\u0131 v\u0259 tammiqyasl\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn texniki v\u0259 iqtisadi \u015f\u0259raitin t\u0259min edilm\u0259si, \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259razil\u0259rind\u0259n ke\u00e7\u0259n beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin v\u0259 fasil\u0259siz f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259min edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llind\u0259 bir-birinin s\u0259yl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 bir-birin\u0259 milli qanunvericilik v\u0259 ikit\u0259r\u0259fli raz\u0131la\u015fmalar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 tranzit da\u015f\u0131malar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratmaq, b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259sasda beyn\u0259lxalq enerji \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 s\u0131x qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259r\u0259k yanacaq-energetika sah\u0259sind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin c\u0259lb edilm\u0259si d\u0259 daxil olmaqla, neft-qaz yataqlar\u0131n\u0131n k\u0259\u015ffiyyat\u0131 v\u0259 emal\u0131, enerji resurslar\u0131n\u0131n n\u0259qli sah\u0259sind\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 alternativ v\u0259 b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri v\u0259 enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k, atom enerjisind\u0259n dinc m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 sah\u0259sind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si imkanlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k, aqrar-s\u0259naye kompleksi sah\u0259sind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259chiz etm\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n, emal\u0131n\u0131n v\u0259 saxlanmas\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 texnologiyalar\u0131ndan istifad\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 fitosanitar normalara \u0259m\u0259l etm\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259sin\u0259 yard\u0131m etm\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq iqtisadi, maliyy\u0259 v\u0259 dig\u0259r t\u0259\u015fkilat v\u0259 institutlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir-birin\u0259 onlarda i\u015ftirakda v\u0259 ya bir T\u0259r\u0259fin mara\u011f\u0131 oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259 onun dig\u0259r T\u0259r\u0259fin \u00fczv\u00fc oldu\u011fu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara \u00fczv olmas\u0131nda d\u0259st\u0259k verm\u0259kl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k, n\u0259hay\u0259t, h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin dig\u0259r T\u0259r\u0259fin maraqlar\u0131na birba\u015fa v\u0259 ya dolay\u0131 z\u0259r\u0259r vuran h\u0259r hans\u0131 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259si v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 hesabla\u015fmalarda milli valyutalardan istifad\u0259y\u0259, bank kartlar\u0131na birg\u0259 xidm\u0259t daxil olmaqla \u00f6d\u0259ni\u015f sisteml\u0259rinin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 uy\u011funlu\u011funa, el\u0259c\u0259 d\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin banklar\u0131 aras\u0131nda birba\u015fa m\u00fcxbir m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131lmas\u0131 kimi m\u00fcdd\u0259alar var.<\/p>\n<p><em>Qeyd ed\u0259k ki, Moskvada imzalanan b\u0259yannam\u0259 v\u0259 onun iqtisadi t\u0259r\u0259fl\u0259ri Az\u0259rbaycanda geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunmaqdad\u0131r. Bir \u00e7ox m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r b\u0259yannam\u0259d\u0259ki b\u0259zi m\u00fcdd\u0259alar\u0131n \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qil iqtisadi siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259sin\u0259 mane olaca\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tind\u0259dirl\u0259r. Dig\u0259r qrup iqtisad\u00e7\u0131lar is\u0259 s\u0259n\u0259din Az\u0259rbaycana iqtisadi bax\u0131mdan he\u00e7 bir t\u0259hdid formala\u015fd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/em><\/p>\n<p><em><img src=\"https:\/\/ena.az\/uploads\/news\/2020-12\/_ena_ee4bf587585d93f79bd2b3fd3_o.jpg\" alt=\"Samir \u018fliyev: &amp;quot;Maliyy\u0259 Nazirliyinin devalvasiya g\u00f6zl\u0259ntisi var&amp;quot; | ENA.az\" \/><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Samir \u018fliyev<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Samir \u018fliyevin fikrinc\u0259, b\u0259yannam\u0259nin 26-ci v\u0259 27-ci madd\u0259l\u0259rind\u0259 qeyd edil\u0259nl\u0259r \u0259sas\u0259n 3 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 xidm\u0259t edir:<\/strong>\u00a0\u201c1.Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 hesabla\u015fmalarda milli valyutalardan istifad\u0259; 2.Birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n banklar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131; 3.Avtonom hesabla\u015fma sisteml\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 ya m\u00f6vcud olacaq alternativ hesabla\u015fma sisteml\u0259rin\u0259 qo\u015fulma.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 Rusiya Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck (17,7 faiz) idxalat\u00e7\u0131, 3-c\u00fc (4,15 faiz) b\u00f6y\u00fck ixracat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259si olub. Y\u0259ni Rusiya h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n \u00e7ox qeyri-neft m\u0259hsulu ixrac etdiyi \u00f6lk\u0259dir. Neft g\u0259lirl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olan v\u0259 neftd\u0259nk\u0259nar ancaq Rusiyaya mal g\u00f6nd\u0259r\u0259n Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn rublla \u0259m\u0259liyyat aparmaq n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259lidir? Bu add\u0131m faktiki olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n neftd\u0259n k\u0259nar dollar qazanmaq imkan\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. Rus \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn stabil manat qazanmaq imkanlar\u0131 artd\u0131\u011f\u0131 halda milli \u015firk\u0259tl\u0259rimizin qeyri-sabit rubl qazanmas\u0131 il\u0259 onlar\u0131n ixrac potensial\u0131n\u0131 art\u0131ra bilm\u0259si sual do\u011furur. \u018fslind\u0259 h\u0259r iki madd\u0259 Rusiyaya t\u0259tbiq edilmi\u015f v\u0259 bundan sonra edil\u0259c\u0259k sanksiyalar\u0131n z\u0259r\u0259rinin minimuma endirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan add\u0131mlard\u0131r. Sabah Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n maliyy\u0259 institutlar\u0131na sanksiya t\u0259tbiq edil\u0259nd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n paya malik oldu\u011fu \u015firk\u0259tl\u0259r d\u0259 sanksiyaya tu\u015f g\u0259l\u0259c\u0259k. Rusiya h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycandan sanksiyalar \u0259leyhin\u0259 qalxan kimi istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k. Rusiyan\u0131n SW\u0130FT-\u0259 alternativ yaradaraq \u00f6z hesabla\u015fmalar\u0131n\u0131 aparmaq niyy\u0259tin\u0259 \u00f6lk\u0259mizin c\u0259lb edilm\u0259si narahatl\u0131qlar yarad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert hesab edir ki, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n Avrasiya \u0130qtisadi Birliyinin konsepsiyas\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan ilkin add\u0131m kimi d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k olar.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/sfera.az\/file\/pic\/xeber\/2021-08\/1628242630_1617257789521_qr1b4hh4.jpg\" alt=\"Art\u0131q \u201cVahid elektron l\u00f6vh\u0259\u201d t\u0259tbiqi bu problemi h\u0259ll ed\u0259c\u0259k\u201d \u2013 V\u00fcqar  Bayramov \u00bb Sfera.az Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u0259l x\u0259b\u0259rl\u0259r, ara\u015fd\u0131rmalar, t\u0259hlill\u0259r v\u0259  m\u00fcsahib\u0259l\u0259rin t\u0259k \u00fcnvan\u0131\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0V\u00fcqar Bayramov<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-alim, Milli M\u0259clisin \u0130qtisadiyyat, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc V\u00fcqar Bayramovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin h\u0259cmi 3 milyard dollar civar\u0131ndad\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cRusiya Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131n 30 faizinin realla\u015fd\u0131\u011f\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fd\u0131r. Bu bax\u0131mdan, Moskva b\u0259yannam\u0259si qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 imkanlar yarad\u0131r. \u00c7\u00fcnki faktiki olaraq b\u0259yannam\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir-birinin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, suverenliyini tan\u0131mas\u0131 prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Bel\u0259 yana\u015fma \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00fctt\u0259fiqlik s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131r ki, bu da qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Mill\u0259t v\u0259kilinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Rusiya il\u0259 imzalanan b\u0259yannam\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r partnyorlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 he\u00e7 bir t\u0259hdid yaratm\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cS\u00f6hb\u0259t x\u00fcsusil\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131m\u0131z olan qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 olan s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, eyni zamanda Avropa Birliyi il\u0259 iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rimizin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si prosesind\u0259n gedir. Bura h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa Birliyin\u0259 qaz n\u0259qli d\u0259 daxildir. Az\u0259rbaycan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi il\u0259 qaz n\u0259qlinin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na dair \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. \u00d6t\u0259n il Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259hlizl\u0259 n\u0259ql etdiyi qaz\u0131n m\u00fch\u00fcm bir hiss\u0259si Avropaya \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu il \u0259rzind\u0259 bu h\u0259cmin 10 milyard kubmetr\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 d\u0259hlizin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 planlar\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n q\u0259bul edilib. Bundan sonra d\u0259hlizin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si i\u015fl\u0259ri apar\u0131lacaq v\u0259 Moskva b\u0259yannam\u0259si h\u0259r hans\u0131 formada buna mane\u00e7ilik yaratmayacaq. M\u0259n \u0259min\u0259m ki, tezlikl\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin \u00f6t\u00fcrm\u0259 qabiliyy\u0259tinin 31,5 milyard dollara \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 planlar\u0131 realla\u015facaq. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, hesab edir\u0259m ki, Moskvada imzalanan b\u0259yannam\u0259 n\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, n\u0259\u00a0 d\u0259 Avropa Birliyi il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rimiz\u0259 problem yaratmayacaq v\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r daha da d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/toplum.tv\/images\/2020-06\/1592599495_natiq-ceferli-yeni.jpg\" alt=\"Natiq C\u0259f\u0259rli: \u201cM\u0259murlar\u0131n he\u00e7 biri indiy\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00f6vl\u0259t\u0259 vergi \u00f6d\u0259m\u0259yib\u201d\" \/><\/p>\n<p><strong>Natiq C\u0259f\u0259rli<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Natiq C\u0259f\u0259rlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Moskvada imzalanan b\u0259yannam\u0259nin Rusiya v\u0259 Az\u0259rbaycanda t\u0259sdiql\u0259n\u0259r\u0259k r\u0259smi q\u00fcvv\u0259y\u0259 minm\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259n zaman t\u0259l\u0259b ed\u0259c\u0259k:<\/strong>\u00a0\u201cAd\u0259t\u0259n bel\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin parlamentl\u0259rind\u0259 ratifikasiya olunduqdan sonra q\u00fcvv\u0259y\u0259 minir v\u0259 bu proses m\u00fc\u0259yy\u0259n vaxt t\u0259l\u0259b edir. Bu bax\u0131mdan, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, Az\u0259rbaycanla Rusiya aras\u0131nda imzalanan b\u0259yannam\u0259nin d\u0259 parlamentl\u0259rd\u0259 ratifikasiyas\u0131 bir ne\u00e7\u0259 ay zaman aparacaq. S\u0131rf iqtisadi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirs\u0259k, b\u0259yannam\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradacaq bir m\u0259qam m\u00f6vcud deyil. B\u0259zi \u015f\u0259xsl\u0259r neft-qaz sat\u0131\u015f\u0131, bu sektordak\u0131 layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 sah\u0259sind\u0259 probleml\u0259r yaranaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Lakin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 b\u0259yannam\u0259 Az\u0259rbaycana h\u0259r hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn neft-qaz m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri Q\u0259rbin v\u0259 dig\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259rin maraqlar\u0131 t\u0259min olunmaqla uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn imzalan\u0131b. Onlar\u0131n icras\u0131na h\u0259r hans\u0131 b\u0259yannam\u0259 il\u0259 problem yarad\u0131lmas\u0131 real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert Az\u0259rbaycanla Rusiya aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na dair b\u0259yannam\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259, onlar\u0131n icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xeyli zaman t\u0259l\u0259b olunaca\u011f\u0131n\u0131 deyir:<\/strong>\u00a0\u201cG\u00f6mr\u00fck prosedurlar\u0131n\u0131n uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00f6mr\u00fck-ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259ti art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk \u00f6nc\u0259 onlar\u0131 h\u0259ll etm\u0259liyik. \u0130ndinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 Rusiyan\u0131n g\u00f6mr\u00fck sistemi Az\u0259rbaycanla s\u0259rh\u0259dd\u0259 avtomobill\u0259rin normal ke\u00e7idini t\u0259min etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kir. \u00d6lk\u0259 sistemin f\u0259aliyy\u0259tinin geni\u015fl\u0259ndiril\u0259c\u0259yini deyir, amma ill\u0259rdir ciddi d\u0259yi\u015fiklik olmur. Qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ticar\u0259tin manat v\u0259 rublla apar\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, Rusiya bizd\u0259n \u0259vv\u0259l bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259 il\u0259 analoji m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flay\u0131b, lakin h\u0259l\u0259lik buna nail ola bilm\u0259yib. H\u0259tta d\u00f6rd il \u0259vv\u0259l \u00c7inl\u0259 ticar\u0259tin yuan v\u0259 rublla apar\u0131lmas\u0131na dair m\u00fcqavil\u0259 imzalansa da, h\u0259l\u0259 d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 ciddi n\u0259tic\u0259 yoxdur. \u00c7\u00fcnki bu, \u00e7ox \u00e7\u0259tin prosesdir. \u0130ndiki \u015f\u0259raitd\u0259 rublun m\u0259z\u0259nn\u0259si \u00e7ox oynay\u0131r, ona \u0259saslanmaqla m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flama\u011fa sahibkarlar\u0131 m\u0259cbur etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu bax\u0131mdan, rubl v\u0259 manatla m\u00fc\u0259yy\u0259n ki\u00e7ik h\u0259cmli al\u0131\u015f-veri\u015fin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, amma irih\u0259cmli m\u00fcqavil\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 alq\u0131-satq\u0131 m\u00fctl\u0259q d\u00fcnyada d\u00f6n\u0259r valyuta kimi tan\u0131nan valyutalarla realla\u015fd\u0131r\u0131lacaq\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cBu s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r partnyorlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 he\u00e7 bir t\u0259hdid formala\u015fd\u0131rm\u0131r\u201d Fevral\u0131n 21-d\u0259 Moskvada Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya prezidentl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259raras\u0131 b\u0259yannam\u0259nin 43 b\u0259ndind\u0259n 12-si iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r, iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Bu b\u0259ndl\u0259r iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 komissiyan\u0131n i\u015fin\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli yard\u0131m\u0131n davam etdirilm\u0259sind\u0259n tutmu\u015f,\u00a0 iki \u00f6lk\u0259nin ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq \u0259mt\u0259\u0259 v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 regional iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ir\u0259lil\u0259dilm\u0259sin\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131 ticar\u0259t-iqtisadi, s\u0259rmay\u0259 v\u0259 elmi-texniki \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si, milli qanunvericilikl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 metallurgiya, neft-qaz v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":443258,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/c99335ce159ec813d5c834ba7fd9d2c0.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130qtisad\u00e7\u0131: \u201cBu s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r partnyorlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 he\u00e7 bir t\u0259hdid formala\u015fd\u0131rm\u0131r\u201d Fevral\u0131n 21-d\u0259 Moskvada Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya prezidentl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259raras\u0131 b\u0259yannam\u0259nin 43 b\u0259ndind\u0259n 12-si iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259r, iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Bu b\u0259ndl\u0259r iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00fczr\u0259 h\u00f6kum\u0259tl\u0259raras\u0131 komissiyan\u0131n i\u015fin\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli yard\u0131m\u0131n davam etdirilm\u0259sind\u0259n tutmu\u015f,\u00a0 iki \u00f6lk\u0259nin ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli beyn\u0259lxalq m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n ir\u0259li&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/443257"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=443257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/443257\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/443258"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=443257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=443257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=443257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}