{"id":443997,"date":"2022-02-25T09:44:37","date_gmt":"2022-02-25T06:44:37","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=443997"},"modified":"2022-02-25T09:44:37","modified_gmt":"2022-02-25T06:44:37","slug":"sosial-%c9%99dal%c9%99t-v%c9%99-sosial-rifah","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=443997","title":{"rendered":"Sosial \u0259dal\u0259t v\u0259 sosial rifah"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p><em><strong>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n proqram\u0131nda sosial h\u0259d\u0259fl\u0259r d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu v\u0259 banisi \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n yaranm\u0131\u015f, qar\u015f\u0131s\u0131na tarixi m\u0259qs\u0259dl\u0259r qoymu\u015f v\u0259 bu v\u0259zif\u0259l\u0259ri d\u00f6nm\u0259d\u0259n, l\u0259yaq\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n q\u00fcdr\u0259tli siyasi t\u0259\u015fkilat, ill\u0259rin s\u0131naqlar\u0131ndan h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcz\u00fca\u011f \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00fcmumxalq partiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n inam\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n xilas yolunun Ulu \u00d6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda t\u0259\u015fkilatlanmaqda g\u00f6rm\u0259si, m\u00fcst\u0259qilliyini yenic\u0259 \u0259ld\u0259 etmi\u015f d\u00f6vl\u0259timizi par\u00e7alanmaqdan, m\u0259hv olmaqdan qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn xalq\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r YAP-\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri etdi.<\/p>\n<p>T\u0259sis olundu\u011fu ilk g\u00fcnd\u0259n YAP Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi m\u00fchitin\u0259 yeni ab-hava g\u0259tirdi, Az\u0259rbaycanda sivil siyasi m\u00fcbariz\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoyan ilk partiya oldu. YAP m\u00fcxalif\u0259t partiyas\u0131 kimi yaransa da, he\u00e7 vaxt d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliy\u0259 qar\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n qanunlar\u0131na qar\u015f\u0131, milli maraqlara qar\u015f\u0131 m\u00fcxalif\u0259td\u0259 dayanmad\u0131. YAP yaranan g\u00fcnd\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, m\u00fcst\u0259qilliyini, milli maraqlar\u0131n\u0131 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xartd\u0131 v\u0259 bu yolda sivil siyasi yolla m\u00fcbariz\u0259 aparaca\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan etdi.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider 1993-c\u00fc ilin 15 iyununda xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli bir missiyan\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc, v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131, milli birliy\u0259 nail oldu v\u0259 m\u00fcas\u0131r Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin t\u0259m\u0259lini qoydu. 1995-ci ild\u0259 parlament\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 is\u0259 YAP s\u0259sl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tini qazanaraq iqtidar partiyas\u0131na \u00e7evrildi. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259n bu yana ke\u00e7iril\u0259n b\u00fct\u00fcn se\u00e7kil\u0259rd\u0259 (ist\u0259r b\u0259l\u0259diyy\u0259, parlament, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259) YAP qalib g\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n S\u0259dri, Ali Ba\u015f Komandan, Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda d\u00f6vl\u0259timizin v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda dayanan \u0259n b\u00f6y\u00fck tarixi m\u00fcssiya \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirildi: 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ordusu darmada\u011f\u0131n edildi, torpaqlar\u0131m\u0131z i\u015f\u011faldan azad olundu, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz t\u0259min edildi. 2020-ci ilin 10 noyabr tarixind\u0259n m\u00fcst\u0259qil, b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin tarixind\u0259 yeni d\u00f6vr ba\u015fland\u0131, yeni daha y\u00fcks\u0259k h\u0259d\u0259fl\u0259r qar\u015f\u0131ya qoyuldu.<\/p>\n<p>YAP S\u0259dri Prezident \u0130lham \u018fliyevin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u201cM\u00fcasir, q\u00fcdr\u0259tli v\u0259 z\u0259ngin Az\u0259rbaycan namin\u0259\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131nda s\u0259sl\u0259n\u0259n bu h\u0259d\u0259fl\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fcn real t\u0259sdiqini \u00f6lk\u0259mizin h\u0259rt\u0259r\u0259fli v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131nda tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi, h\u00fcquqi, iqtisadi v\u0259 sosial islahatlar\u0131n daha da d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si, postm\u00fcharib\u0259 v\u0259 postpandemiya d\u00f6vr\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn regionda v\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259c\u0259k yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara haz\u0131r olmaq z\u0259rur\u0259ti partiyam\u0131z\u0131n 5 mart 2021-ci il tarixd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n VII qurultay\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>YAP-\u0131n VII qurultay\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 kontekstind\u0259 partiyan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na yeni v\u0259zif\u0259l\u0259r qoymu\u015fdur. C\u0259miyy\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131nda, yeni siyasi konfiqurasiyan\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda v\u0259 siyasi dialoqun d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak etm\u0259k partiya \u00fczvl\u0259rind\u0259n y\u00fcks\u0259k f\u0259all\u0131q t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>VII qurultayda bir daha ayd\u0131n oldu ki, YAP Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n b\u00f6y\u00fck sosial bazaya, g\u00fccl\u00fc siyasi-intellektual potensiala malikdir. Bu is\u0259 partiyan\u0131n m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rini g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259c\u0259yini \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. M\u0259hz yeni d\u00f6vr\u00fcn v\u0259 yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u0259l\u0259bl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq qurultayda partiyan\u0131n yeni proqram\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 q\u0259rara al\u0131nd\u0131, i\u015f\u00e7i qrupu yarad\u0131ld\u0131. Geni\u015f t\u0259hlil, m\u00fczakir\u0259 v\u0259 fikir m\u00fcbadil\u0259si \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanan bu siyasi s\u0259n\u0259d YAP \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin 29 dekabr 2021-ci il tarixli q\u0259rar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edildi.<\/p>\n<p>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n proqram\u0131nda b\u00fct\u00fcn taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, v\u0259zif\u0259l\u0259r v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259r m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 sosial \u0259dal\u0259t, sosial rifah, insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131, ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri partiyan\u0131n \u0259sas siyasi prinsipl\u0259ri kimi t\u0259sbit edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>YAP-\u0131n sosial siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259di insana qay\u011f\u0131, onun inki\u015faf\u0131, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259l\u0259batlar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131ndan, sosial \u0259dal\u0259t prinsipinin daim qorunmas\u0131 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif sosial qruplar aras\u0131nda k\u0259skin t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin yum\u015fald\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Yeni proqramda g\u00f6st\u0259rildiyi kimi, YAP sosial \u0259dal\u0259t v\u0259 insan amili prinsipind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri hesab edir:<\/p>\n<p>* d\u00f6vl\u0259tin sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc siyas\u0259tinin sosial \u0259dal\u0259t prinsipin\u0259 s\u00f6yk\u0259nm\u0259si;<\/p>\n<p>* h\u0259r k\u0259sin m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun t\u0259min edilm\u0259si, \u0259rza\u011fa \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011fa v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259 imkan\u0131na malik olmas\u0131;<\/p>\n<p>* v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n sosial h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* k\u0259miyy\u0259t, keyfiyy\u0259t, m\u0259hsuldarl\u0131q v\u0259 iqtisadi imkanlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla \u0259m\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fckafatland\u0131rma;<\/p>\n<p>* insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 yeni ideyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi, \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201d\u0131n insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si prinsipinin milli t\u0259hsil quruculu\u011fu v\u0259 insan resurslar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si;<\/p>\n<p>* u\u015faqlara, ah\u0131llara, \u0259lilliyi olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259, \u015f\u0259hidl\u0259rin ail\u0259 \u00fczvl\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131na diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilm\u0259si.<\/p>\n<p>Sosial d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8211; sosial sah\u0259d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l qanunvericiliyin olmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcxt\u0259lif sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc proqramlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si;<\/p>\n<p>&#8211; v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin qurulmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; d\u00f6vl\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015flar qar\u015f\u0131s\u0131nda sosial m\u0259suliyy\u0259ti;<\/p>\n<p>&#8211; d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n sosial m\u00fcdafi\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 layiqli h\u0259yat \u015f\u0259raitinin yarad\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; layiqli sosial, iqtisadi, m\u0259d\u0259ni h\u0259yat t\u0259minatlar\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r k\u0259s\u0259 b\u0259rab\u0259r imkanlar yarad\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; \u00f6lk\u0259nin iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131.<\/p>\n<p>Tam m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik ki, haz\u0131rda Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin siyasi kursu sosial d\u00f6vl\u0259t\u0259 aid edil\u0259n bu klassik t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 tamamil\u0259 cavab verir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 2000-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayan s\u00fcr\u0259tli, dinamik, harmonik inki\u015faf\u0131 \u00f6lk\u0259mizi bir s\u0131ra sosial-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 MDB v\u0259 \u015e\u0259rqi Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u00f6n plana \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n milli iqtisadiyyat\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 qeyri-neft sektorunun dinamik inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, xalq\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n artan x\u0259tt \u00fczr\u0259 davaml\u0131 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 c\u0259nab Prezidentin 6.12.2016-c\u0131 il tarixli f\u0259rman\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli \u0130qtisadiyyat perspektivi \u00fczr\u0259 Strateji Yol X\u0259rit\u0259si\u201d t\u0259sdiq edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin sosial d\u00f6vl\u0259t olmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n m\u00fch\u00fcm indikatorlardan biri d\u0259 BMT-nin \u0130nsan \u0130nki\u015faf\u0131 \u0130ndeksi g\u00f6st\u0259ricisidir. Bu g\u00f6st\u0259riciy\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda insan inki\u015faf\u0131 indeksi 0,751 bal t\u0259\u015fkil edir ki, bu da y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259rici say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, orta \u00f6m\u00fcr uzunlu\u011fu, sosial t\u0259minat s\u0259viyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 188 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda 78-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015faraq MDB \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda lider yerl\u0259rd\u0259n birini tutur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n \u00fcmumi milli g\u0259lir t\u0259snifat\u0131na g\u00f6r\u0259 \u201cyuxar\u0131 orta g\u0259lirli\u201d \u00f6lk\u0259l\u0259r qrupuna daxil olmu\u015f, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n insan inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 2010-cu il \u00fczr\u0259 hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n \u201cy\u00fcks\u0259k insan inki\u015faf\u0131\u201d \u00f6lk\u0259l\u0259ri qrupuna ke\u00e7mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox sosial inki\u015faf indikatoruna g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan son 10 ild\u0259 b\u00f6y\u00fck ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. BMT \u00fczv\u00fc olan d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda 2010-cu ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2020-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259miz rifah indeksi \u00fczr\u0259 17 pill\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k 78-ci, sa\u011flaml\u0131q indeksin\u0259 g\u00f6r\u0259 57-ci, t\u0259hsilalma imkanlar\u0131na g\u00f6r\u0259 73-c\u00fc, m\u0259i\u015f\u0259t \u015f\u0259raitin\u0259 g\u00f6r\u0259 68-ci, xo\u015fb\u0259xtlik indeksin\u0259 g\u00f6r\u0259 90-c\u0131 yerd\u0259 q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Sosial d\u00f6vl\u0259tin qurulmas\u0131n\u0131n \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rind\u0259n biri h\u0259min d\u00f6vl\u0259td\u0259 sosial \u0259dal\u0259tin s\u0259viyy\u0259si say\u0131l\u0131r. He\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n proqram\u0131nda \u0259sas prinsipl\u0259rd\u0259n biri kimi sosial \u0259dal\u0259t prinsipi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Sosial d\u00f6vl\u0259t dedikd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin (\u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri, qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r, \u0259lill\u0259r, qocalar, i\u015fsizl\u0259r, u\u015faqlar v\u0259 s.) qay\u011f\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259lir. \u018fm\u0259yin m\u00fchafiz\u0259sini v\u0259 insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k, ail\u0259y\u0259, ana v\u0259 u\u015faqlara d\u0259st\u0259k verm\u0259k, g\u0259lirl\u0259rin yenid\u0259n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si yolu il\u0259 sosial qeyri-b\u0259rab\u0259rliyi yum\u015faltmaq, xeyriyy\u0259\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar yaratmaq, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t proqramlar\u0131na maliyy\u0259 yard\u0131m\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 i\u015fsizlikl\u0259 m\u00fcbariz\u0259ni d\u0259 bu s\u0131raya \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck m\u0259mnunluq hissi il\u0259 s\u00f6yl\u0259m\u0259k olar ki, bu v\u0259zif\u0259l\u0259rin ham\u0131s\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin daxili siyas\u0259tind\u0259 prioritet istiqam\u0259t kimi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2018-ci ild\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 iqtisadi sah\u0259d\u0259 islahatlar\u0131n davam\u0131 olaraq 2019-cu ild\u0259 d\u0259rin sosial, idar\u0259etm\u0259 v\u0259 struktur islahatlar\u0131 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nab Prezidentin 30-a yax\u0131n f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n 2 sosial islahatlar z\u0259rfi 4,2 milyon v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n ciddi \u015f\u0259kild\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na maddi t\u0259minat yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Koronavirus pandemiyas\u0131 v\u0259 d\u00fcnya maliyy\u0259-iqtisadi b\u00f6hran\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f ver\u0259n bahala\u015fman\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rind\u0259n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n sosial rifah\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259nab Prezidentin f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 \u0259sas\u0131nda bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 2 100 000 n\u0259f\u0259rin sosial rifah\u0131n\u0131 art\u0131ran irih\u0259cmli yeni sosial m\u00fcdafi\u0259 z\u0259rfi q\u0259bul edildi: minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 pensiyalar\u0131n minimum m\u0259bl\u0259\u011fi, m\u00fcavin\u0259t v\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259r art\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il pensiya t\u0259minat\u0131 sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259k pensiyalar\u0131n\u0131n minimum m\u0259bl\u0259\u011fi 200 manatdan 240 manata, orta ayl\u0131q m\u0259bl\u0259\u011fi 256 manatdan 331 manata y\u00fcks\u0259lmi\u015f, ya\u015fa g\u00f6r\u0259 orta ayl\u0131q pensiya is\u0259 358 manata \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Sosial m\u00fcdafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin v\u0259 sosial rifah\u0131n art\u0131m dinamikas\u0131na n\u0259z\u0259r sald\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, 2003-c\u00fc ild\u0259n bu yana \u00f6lk\u0259d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 9,4 d\u0259f\u0259, orta ayl\u0131q pensiya 17,7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015f, 2022-ci ild\u0259 is\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 300 manat olmaqla ya\u015fay\u0131\u015f minimumunu (210 manat) 70 faiz \u00fcst\u0259l\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n sosial d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu modeli d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox siyasi institutlar\u0131nda maraqla \u00f6yr\u0259nilm\u0259kd\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n sosial d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu modelinin \u0259n \u0259lam\u0259tdar x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri kimi a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar:<\/p>\n<p>1. S\u00fcr\u0259tli sosial-iqtisadi inki\u015faf tempi. Az\u0259rbaycan 2003-2020-ci ill\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u0259tli, harmonik inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc ke\u00e7mi\u015fdir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si 30 milyard manata y\u00fcks\u0259lmi\u015f, valyuta ehtiyatlar\u0131 54 milyard dollara \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Son ill\u0259rd\u0259 koronavirus pandemiyas\u0131, \u00fcmumd\u00fcnya maliyy\u0259-iqtisadi b\u00f6hran\u0131n\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri v\u0259 neftin qiym\u0259tinin k\u0259skin a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si inki\u015faf tempini bir q\u0259d\u0259r yava\u015f\u0131tsa da, he\u00e7 bir geril\u0259m\u0259 yoxdur v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin sosial m\u00fcdafi\u0259 strategiyas\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z olaraq qal\u0131r. 2022-ci ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin 46,6 faizind\u0259n \u00e7oxunun sosial x\u0259rcl\u0259r\u0259 ayr\u0131lmas\u0131 da dediyimizi s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>2. Regionlar\u0131n harmonik inki\u015faf\u0131. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00e7ox haql\u0131 olaraq qeyd edir ki, \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn regionlarda davam etm\u0259li, kompleks xarakterd\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 2004-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flayaraq h\u0259r biri 5 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf proqramlar\u0131 q\u0259bul edilmi\u015f, 3 bel\u0259 layih\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f, 4-c\u00fc layih\u0259 is\u0259 2019-2023-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 edir. Apar\u0131lan m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc sosial siyas\u0259tin n\u0259tic\u0259sidir ki, bu g\u00fcn respublikam\u0131z\u0131n paytaxt\u0131nda m\u00f6vcud olan sosial-m\u0259d\u0259ni infrastruktur eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu inki\u015faf regionlarda ya\u015fayan \u0259halinin m\u0259d\u0259ni, sosial h\u0259yat \u015f\u0259raitinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>3. Qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131: Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq neft m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 v\u0259 g\u0259lir g\u0259tirm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda m\u00fcxalif\u0259ty\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t\u00e7il\u0259r v\u0259 b\u0259zi ekspertl\u0259r respublikam\u0131zda iqtisadiyyat\u0131n neftd\u0259n as\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131, son n\u0259tic\u0259d\u0259 \u201cholland sindromu\u201dnun yaranaca\u011f\u0131n\u0131 deyir, neft t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flayanda is\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n f\u0259lak\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7\u00f6k\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 \u201cproqnozlar\u201d s\u00f6yl\u0259yirdil\u0259r. \u00d6t\u0259n 18 illik inki\u015faf yolu g\u00f6st\u0259rdi ki, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi Az\u0259rbaycan\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f iqtisadi siyas\u0259t\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259kl\u0259, h\u0259rt\u0259r\u0259fli iqtisadi art\u0131m\u0131 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin yeni d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na cavab ver\u0259n iqtisadi siyas\u0259t taktikas\u0131 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n \u00e7ox\u015fax\u0259li prinsipl\u0259r \u00fczr\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0259kir. Neft sektorundan \u0259ld\u0259 olunan g\u0259lirl\u0259rin bir hiss\u0259sinin qeyri-neft sektoruna investisiya kimi qoyulmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00dcDM-in yar\u0131dan \u00e7oxu bu sektorun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf tempi is\u0259 neft sektorunu daha \u00e7ox \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259kd\u0259dir. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, emal s\u0259nayesi, turizm, n\u0259qliyyat, \u0130KT sektoru getdikc\u0259 daha \u00e7ox rentabelli sah\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. \u201cMade in Azerbaijan\u201d brendi ad\u0131 alt\u0131nda onlarca m\u0259hsulumuz xarici bazarlarda yer tutmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>4. Sosial infrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259 \u00f6n\u0259m verilm\u0259si. Az\u0259rbaycan\u0131n sosial d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu strategiyas\u0131n\u0131n ana x\u0259tti olaraq \u0259halinin sosial-m\u0259d\u0259ni ehtiyaclar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131lanmas\u0131 siyas\u0259ti n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu x\u0259ttin realla\u015fmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 son 18 ild\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 3000-d\u0259n \u00e7ox t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 700-d\u0259n art\u0131q tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si ya yenid\u0259n tikilmi\u015f, yaxud da \u0259sasl\u0131 t\u0259mir olunaraq m\u00fcasir avadanl\u0131q v\u0259 cihazlarla t\u0259chiz edil\u0259r\u0259k v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 verilmi\u015fdir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 16 min kilometr m\u00fcasir yol \u00e7\u0259kilmi\u015f, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r sal\u0131nm\u0131\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t evl\u0259ri, idman olimpiya kompleksl\u0259ri tikilmi\u015f, parklar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n sa\u011flam h\u0259yat \u015f\u0259raitini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn min kilometrl\u0259rl\u0259 su v\u0259 kanalizasiya x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259kilmi\u015f, sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>5. Neft kapital\u0131n\u0131n insan kapital\u0131na \u00e7evrilm\u0259si. Sosial d\u00f6vl\u0259td\u0259 daxili siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 insan amili dayan\u0131r. \u0130nsan\u0131n sa\u011flam, xo\u015fb\u0259xt v\u0259 sosial rifah hal\u0131nda h\u0259yat s\u00fcrm\u0259si dayan\u0131r. U\u015faqlara qay\u011f\u0131, g\u0259ncliy\u0259 d\u0259st\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli, m\u00fcasir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 elm \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na layiqinc\u0259 cavab ver\u0259 bil\u0259c\u0259k kadr potensial\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 30-a, s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 20-y\u0259 yax\u0131n d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131 q\u0259bul etm\u0259si v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si, u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 40-dan \u00e7ox qanunun f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si, istedadl\u0131 Az\u0259rbaycan g\u0259ncl\u0259rinin d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qabaqc\u0131l universitetl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil almalar\u0131na t\u0259minat ver\u0259n d\u00f6vl\u0259t proqram\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si v\u0259 n\u0259hay\u0259t, ASAN xidm\u0259tin v\u0259 DOST m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 insan kapital\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>YAP hesab edir ki, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf\u0131 m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab ver\u0259n elm v\u0259 t\u0259hsil\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259:<\/p>\n<p>* insan kapital\u0131n\u0131n milli s\u0259rv\u0259td\u0259 i\u015ftirak pay\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* pe\u015f\u0259karl\u0131q, sosial v\u0259rdi\u015fl\u0259r v\u0259 r\u0259q\u0259msal bacar\u0131qlar\u0131n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259n \u201c\u00f6m\u00fcrboyu t\u0259hsil\u201d\u0259 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t verilm\u0259si;<\/p>\n<p>* erk\u0259n v\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsilin \u0259hat\u0259 dair\u0259sinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* \u00fcmumi t\u0259hsilin m\u0259zmunca g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil sistemind\u0259 ged\u0259n modernl\u0259\u015fm\u0259nin davam etdirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* inteqrativ t\u0259dris t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 onun \u0259sas\u0131nda \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259rd\u0259 qabaqc\u0131l yer tutmas\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131;<\/p>\n<p>* r\u0259q\u0259msal bacar\u0131q v\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli t\u0259hsil almaq, elmi bilikl\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k imkanlar\u0131n\u0131n v\u0259 inkl\u00fcziv t\u0259hsilin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, bu sah\u0259d\u0259 m\u00fcasir texnologiyalardan geni\u015f istifad\u0259 edilm\u0259si;<\/p>\n<p>* h\u0259ssas ail\u0259l\u0259rd\u0259n olan t\u0259hsilalanlara maddi d\u0259st\u0259yin verilm\u0259si, T\u0259hsil T\u0259l\u0259b\u0259 Krediti Fondunun imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* g\u0259ncl\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi sah\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olan bilik, bacar\u0131q v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259nin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201cY\u00fcks\u0259li\u015f\u201d proqram\u0131n\u0131n imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 sisteminin inki\u015faf\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131;<\/p>\n<p>* distant t\u0259hsil d\u0259 daxil olmaqla, t\u0259hsilin m\u00fcasir formalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si;<\/p>\n<p>* t\u0259hsilin idar\u0259edilm\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin muxtariyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* smart universitet modelinin t\u0259tbiqi, universitet kampuslar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin beyn\u0259lxalq t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun akkreditasiya sisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* xaricd\u0259 t\u0259hsil sisteminin imkanlar\u0131ndan milli kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda istifad\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* t\u0259hsil-elm-biznes v\u0259hd\u0259tinin t\u0259min edilm\u0259sinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si;<\/p>\n<p>* ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 beyn\u0259lxalq r\u0259qab\u0259t\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 partiyan\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti sosial m\u00fcdafi\u0259y\u0259 daha \u00e7ox ehtiyac\u0131 olan t\u0259b\u0259q\u0259nin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Birinci vitse-prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyeva 2017-ci il mart\u0131n 9-da Bak\u0131 v\u0259 Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin yataqxanalar\u0131nda m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn ail\u0259l\u0259rinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir: \u201cSon 13 ild\u0259 400 min qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmu\u015fdur. \u00d6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki b\u00fct\u00fcn \u00e7ad\u0131r d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259ri art\u0131q l\u0259\u011fv olunub v\u0259 orada m\u0259skunla\u015fan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn ail\u0259l\u0259ri yeni sal\u0131nm\u0131\u015f q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. D\u00f6vl\u0259t proqram\u0131nda bu istiqam\u0259td\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259rin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 6 milyard manatdan \u00e7ox v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n bir s\u0131ra apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissarl\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycanda qa\u00e7q\u0131nlara v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n qay\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 bir \u00e7ox halda \u00f6lk\u0259mizi bu sah\u0259d\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u00f6lk\u0259 adland\u0131r\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, qar\u015f\u0131da daha b\u00f6y\u00fck \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259r dayan\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n transformasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, art\u0131q IV S\u0259naye \u0130nqilab\u0131 qap\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6ym\u0259kd\u0259dir. Yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara haz\u0131r olan g\u0259nc n\u0259slin yeti\u015fdirilm\u0259si d\u0259 YAP-\u0131n qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. D\u00fcnya \u0259m\u0259k birjas\u0131nda bir \u00e7ox \u0259n\u0259n\u0259vi pe\u015f\u0259l\u0259r yava\u015f-yava\u015f s\u0131radan \u00e7\u0131x\u0131r, h\u0259r g\u00fcn yeni pe\u015f\u0259l\u0259r yaran\u0131r, yeni i\u015f istiqam\u0259tl\u0259ri ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Bu pe\u015f\u0259l\u0259rin b\u0259zil\u0259ri (veb-master, distrib\u00fcter, dizayner, \u0130T-m\u00fct\u0259x\u0259ssis, logistik, imicmeyker v\u0259 s.) art\u0131q bizim leksikonumuza v\u0259 i\u015f h\u0259yat\u0131m\u0131za daxil olsa da, bir \u00e7ox pe\u015f\u0259nin (cobber, valveoloq, layf-kou\u00e7, kou\u00e7er, kopirayter, mediabayer, treyder v\u0259 s.) ad\u0131 bel\u0259 c\u0259miyy\u0259timiz\u0259 tan\u0131\u015f deyildir.<\/p>\n<p>Bu il fevral ay\u0131n\u0131n 2-d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n G\u0259ncl\u0259r g\u00fcn\u00fcn\u00fcn 25 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f G\u0259ncl\u0259r Forumunda qar\u015f\u0131da duran yeni sosial-iqtisadi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara haz\u0131r olmam\u0131z\u0131n vacibliyin\u0259 toxunan YAP S\u0259dri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev demi\u015fdir: \u201cBiz onu da bilm\u0259liyik ki, \u0259n\u0259n\u0259vi pe\u015f\u0259l\u0259rin bir ne\u00e7\u0259si, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir \u00e7oxu bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra olmayacaq, y\u0259ni bu pe\u015f\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyac qalmayacaq. Ancaq Az\u0259rbaycan bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n f\u0259rqli olaraq, \u0259halisi artan \u00f6lk\u0259dir. Avropa m\u0259kan\u0131nda \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya \u0259hali sabitdir, ya da ki, azal\u0131r, bizd\u0259 is\u0259 art\u0131r. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 7 milyondan 10 milyonad\u0259k art\u0131bd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar yeni i\u015f yerl\u0259ri dem\u0259kdir. Amma biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, IV S\u0259naye \u0130nqilab\u0131 i\u015f yerl\u0259rinin l\u0259\u011fvin\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259ks\u0259 &#8211; bu, art\u0131q dan\u0131lmaz faktd\u0131r &#8211; ona g\u00f6r\u0259 IV S\u0259naye \u0130nqilab\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarana bil\u0259c\u0259k yeni pe\u015f\u0259l\u0259r\u0259 haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q. Haz\u0131r olmasaq, o i\u015fl\u0259r itiril\u0259c\u0259k, i\u015fsizl\u0259rin say\u0131 artacaq, biz yeni i\u015fl\u0259r\u0259 haz\u0131r olmayaca\u011f\u0131q. Bu, t\u0259kc\u0259 i\u015fsizliyin normal s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlanmas\u0131 deyil, bu, inki\u015faf dem\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>Sosial d\u00f6vl\u0259tin \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir.<\/p>\n<p>Partiyam\u0131z\u0131n proqram\u0131nda qeyd edildiyi kimi, davaml\u0131 inki\u015faf inkl\u00fcziv c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131na t\u0259kan verm\u0259li v\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f bunu \u00f6z h\u0259yat\u0131nda hiss etm\u0259lidir. Layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn:<\/p>\n<p>* \u0259m\u0259khaqq\u0131 art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 il\u0259 uzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* b\u00fct\u00fcn \u0259hali qruplar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259m\u0259r\u0259li m\u0259\u015f\u011fullu\u011fa v\u0259 layiqli \u0259m\u0259y\u0259 nail olunmas\u0131;<\/p>\n<p>* m\u0259\u015f\u011fulluq sah\u0259sind\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun pay\u0131n\u0131n artmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sirli t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si;<\/p>\n<p>* \u0259halinin a\u015fa\u011f\u0131g\u0259lirli t\u0259b\u0259q\u0259sinin sosial-iqtisadi rifah\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si;<\/p>\n<p>* g\u0259lirl\u0259rin v\u0259 qeyri-formal m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun leqalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si partiyan\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n<p>YAP daim inki\u015fafda olan, \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259n, d\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259r\u0259 adekvat reaksiya verm\u0259yi bacaran v\u0259 yenilikl\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131q bir partiyad\u0131r. Partiyam\u0131z\u0131n proqram\u0131nda qeyd edilidiyi kimi, yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcr, kreativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131q v\u0259 innovativ inki\u015faf m\u00fcasir d\u00fcnyada pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259tin meyar\u0131d\u0131r. S\u0259m\u0259r\u0259lilik, rasionall\u0131q, \u00e7eviklik, m\u00fcasirlik v\u0259 aktuall\u0131qla s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n kreativ yana\u015fma siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 siray\u0259t edir.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc \u015f\u0259raitind\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 kreativ yana\u015fma \u00f6n plana ke\u00e7ir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 siyasi m\u00fcbariz\u0259 v\u0259 r\u0259qab\u0259tin virtual m\u0259kanda apar\u0131lmas\u0131 meyli getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259nir. YAP-\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259saslar\u0131ndan biri d\u0259 innovativ inki\u015faf v\u0259 kreativliyin t\u0259\u015fviqi v\u0259 geni\u015f t\u0259tbiqinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sidir.<\/p>\n<p>Layiqli h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259min olunmas\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f minimumu, minimal \u0259m\u0259khaqq\u0131, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 v\u0259 orta ayl\u0131q pensiyan\u0131n art\u0131m dinamikas\u0131 il\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nir. Az\u0259rbaycanda ya\u015fay\u0131\u015f minimumu 2003-c\u00fc ild\u0259ki 35 manatdan 2022-ci ild\u0259 210 manata \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, 6 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 2002-ci ild\u0259ki 5,5 manatdan 2022-ci ild\u0259 300 manata y\u00fcks\u0259lmi\u015f, yaxud 54,5 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 is\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259ki 80 manata r\u0259\u011fm\u0259n bu ilin sonuna 808 manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259kdir v\u0259 bu, h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin art\u0131m tempini xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259n yax\u015f\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. Pensiya sah\u0259sind\u0259 apar\u0131lan islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 pensiyan\u0131n minimum m\u0259bl\u0259\u011fi (240 manat) ya\u015fay\u0131\u015f minimumu (210 manat) s\u0259viyy\u0259sini \u00fcst\u0259l\u0259mi\u015fdir, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, b\u00fct\u00fcn pensiya\u00e7\u0131lar yoxsulluq h\u0259ddind\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Sosial d\u00f6vl\u0259ti xarakteriz\u0259 ed\u0259n parametrl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259minatl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259sidir. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n 38 istiqam\u0259td\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir, \u0259m\u0259khaqq\u0131, pensiya, m\u00fcavin\u0259t (ya\u015fa, i\u015fsizliy\u0259, ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259, \u0259lilliy\u0259, \u015f\u0259hid ail\u0259sin\u0259, veteranlara, x\u0259st\u0259liy\u0259, hamil\u0259liy\u0259, do\u011fu\u015fa, \u00e7oxu\u015faql\u0131l\u0131\u011fa v\u0259 s. g\u00f6r\u0259), t\u0259qa\u00fcd (t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259, Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si v\u0259 20 Yanvar \u0259lill\u0259rin\u0259, \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259rin\u0259, yarad\u0131c\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 v\u0259 s.) verilir, icbari t\u0259hsil v\u0259 tibbi xidm\u0259t d\u00f6vl\u0259t v\u0259saiti hesab\u0131na h\u0259yata ke\u00e7irilir, s\u0131\u011forta xidm\u0259tl\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirilir. Sovet \u0259man\u0259t kassalar\u0131nda qalm\u0131\u015f pullar\u0131n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 v\u0259 y\u00fcks\u0259k indeksasiya \u015f\u0259rtl\u0259ri daxilind\u0259 qaytar\u0131lmas\u0131 fakt\u0131 da Az\u0259rbaycan\u0131n sosial d\u00f6vl\u0259t xarakterind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n bir hadis\u0259dir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Sosial d\u00f6vl\u0259t d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131n\u0131n yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259si olub, maddi nem\u0259tl\u0259r bollu\u011fu yaratmaqla h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n y\u00fcks\u0259k rifah hal\u0131n\u0131 t\u0259min edir. \u00dcmumi daxili m\u0259hsulun h\u0259cminin artmas\u0131, d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin \u00e7oxalmas\u0131, investisiya qoyulu\u015fu imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259n olan insanlar\u0131n sosial rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Sosial d\u00f6vl\u0259t v\u0259t\u0259nda\u015f-c\u0259miyy\u0259t-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin yeni bir formas\u0131, daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259si olub, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n, onun ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin h\u0259yat\u0131 v\u0259 rifah\u0131 namin\u0259 layih\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir, insanlar\u0131n \u00f6z potensial imkanlar\u0131n\u0131 realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi v\u0259 iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 qanuni \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Do\u011frudan da, Az\u0259rbaycan bir sosial d\u00f6vl\u0259t kimi \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n sosial, iqtisadi, h\u00fcquqi v\u0259 m\u0259n\u0259vi azadl\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259min edir, c\u0259miyy\u0259t \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda sosial b\u0259rab\u0259rsizliyi minimuma endirm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, sosial \u0259dal\u0259t\u0259, sosial s\u00fclh\u0259 v\u0259 sosial \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa s\u00f6yk\u0259n\u0259n yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259y g\u00f6st\u0259rir v\u0259 buna nail olur.<\/p>\n<p>\u0130nsan h\u0259yat\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tli v\u0259 faydal\u0131 olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri, b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisi sa\u011flaml\u0131qd\u0131r. He\u00e7 t\u0259sad\u00fcfi deyildir ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada sa\u011flam ya\u015famaq h\u00fcququ insan\u0131n \u0259n fundamental h\u00fcquqlar\u0131ndan biri kimi tan\u0131n\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flam v\u0259 xo\u015fb\u0259xt ya\u015famas\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, tibbi xidm\u0259tin keyfiyy\u0259ti v\u0259 bu xidm\u0259tl\u0259r\u0259 pasiyentl\u0259rin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyevin daim diqq\u0259td\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Tibbi xidm\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n t\u0259min olunmas\u0131, tibbi xidm\u0259tl\u0259rin vaxt\u0131nda v\u0259 keyfiyy\u0259tli g\u00f6st\u0259rilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259hiyy\u0259 idar\u0259\u00e7iliyinin \u0259n optimal formas\u0131 say\u0131lan icbari tibbi s\u0131\u011forta sistemin\u0259 ke\u00e7id Prezident \u0130lham \u018fliyevin sosial sah\u0259d\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 \u0259n fundamental islahatlardan biridir. \u0130cbari tibbi s\u0131\u011forta s\u0259hiyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin keyfiyy\u0259tini art\u0131rmaq, sa\u011flam r\u0259qab\u0259t m\u00fchiti yaratmaqla yana\u015f\u0131, maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 x\u0259rcl\u0259rini d\u0259 d\u00f6vl\u0259t, i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n aras\u0131nda payla\u015fmaqla daha m\u00fct\u0259nasib \u00f6d\u0259m\u0259 sistemi t\u0259klif edir.<\/p>\n<p>\u0130cbari tibbi s\u0131\u011forta 3 il \u0259rzind\u0259 pilot \u015f\u0259klind\u0259 Ming\u0259\u00e7evir, Yevlax v\u0259 A\u011fda\u015f \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 u\u011furla s\u0131naqdan \u00e7\u0131xandan sonra 2020-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u015fimal b\u00f6lg\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259n 20 rayonda icbari f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Haz\u0131rda is\u0259 koronavirus pandemiyas\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 icbari tibbi s\u0131\u011forta b\u00f6y\u00fck u\u011furla v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n xidm\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p>\u018fhalinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 YAP-\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n<p>* s\u0259hiyy\u0259y\u0259 ayr\u0131lan v\u0259saitin \u00fcmumi daxili m\u0259hsulda pay\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 onun s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259sini t\u0259min ed\u0259n mexanizml\u0259rin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* s\u0259hiyy\u0259nin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin tikintisi, \u0259sasl\u0131 t\u0259miri v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131, onlar\u0131n m\u00fcasir tibbi avadanl\u0131qla t\u0259chiz edilm\u0259si;<\/p>\n<p>* s\u0259hiyy\u0259nin idar\u0259 olunmas\u0131nda h\u0259dd\u0259n art\u0131q m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n imtina edilm\u0259si;<\/p>\n<p>icbari tibbi s\u0131\u011forta sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* \u0259halinin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin tibbi xidm\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 d\u0259rman vasit\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si;<\/p>\n<p>* yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259rin profilaktikas\u0131 i\u015finin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* ana v\u0259 u\u015faqlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131na dair h\u00fcquqi-t\u0259\u015fkilati mexanizml\u0259rin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* s\u0259hiyy\u0259d\u0259 m\u00fcasir innovasiyalar\u0131n t\u0259tbiqinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si;<\/p>\n<p>* keyfiyy\u0259tli s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi hesab\u0131na \u0259halinin orta \u00f6m\u00fcr m\u00fcdd\u0259tinin artmas\u0131na nail olunmas\u0131;<\/p>\n<p>* \u00f6lk\u0259nin \u0259sas d\u0259rman vasit\u0259l\u0259ri v\u0259 tibbi l\u0259vazimatlarla davaml\u0131 t\u0259minat\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 daxili istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>* \u0259haliy\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n tibbi xidm\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin s\u0259viyy\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn apar\u0131lmas\u0131, tibbi xidm\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 standartlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 keyfiyy\u0259t\u0259 n\u0259zar\u0259t sisteminin qurulmas\u0131;<\/p>\n<p>* i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259ki tibbi xidm\u0259tin \u00f6lk\u0259nin s\u0259hiyy\u0259 sistemin\u0259 tam inteqrasiya edilm\u0259si.<\/p>\n<p>Partiyam\u0131z\u0131n 5 mart 2021-ci il tarixd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n VII qurultay\u0131 siyasi, iqtisadi, sosial sah\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulan yeni h\u0259d\u0259fl\u0259ri b\u0259yan etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, bu h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ideoloji platforman\u0131 da m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir. Bu platforman\u0131n \u0259sas\u0131nda milli birlik, b\u00fct\u00fcn siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259rin \u00f6lk\u0259nin ictimai h\u0259yat\u0131nda f\u0259al m\u00f6vqe tutmas\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f h\u0259mr\u0259yliyin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259si dayan\u0131r. Partiyam\u0131z\u0131n S\u0259dri, Az\u0259rbaycan Raspublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev qurultaydak\u0131 nitqind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri c\u0259miyy\u0259tin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131raraq demi\u015fdir: \u201cM\u0259n bu g\u00fcn qar\u015f\u0131da duran b\u0259zi v\u0259zif\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 \u00f6z fikirl\u0259rimi h\u0259m partiya \u00fczvl\u0259ri il\u0259, h\u0259m Az\u0259rbaycan xalq\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259kl\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn siyasi q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, b\u00fct\u00fcn ictimaiyy\u0259ti geni\u015f diskussiyaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram. Buna ehtiyac var. \u00c7\u00fcnki bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz yeni d\u00f6vr\u0259 q\u0259d\u0259m qoyduq. B\u00f6lg\u0259d\u0259 v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 tamamil\u0259 yeni geosiyasi v\u0259ziyy\u0259tdir. Ona g\u00f6r\u0259 biz b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fczg\u00fcn atmal\u0131y\u0131q ki, daim q\u0259l\u0259b\u0259 qazanaq, Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131 daim y\u00fcks\u0259kl\u0259rd\u0259 olsun\u201d.<\/p>\n<p>44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259si, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, h\u0259m d\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 yeni reall\u0131qlar yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Davaml\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259m s\u00fclh\u00fcn \u0259ld\u0259 olunmas\u0131, b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 t\u0259r\u0259qqinin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin v\u0259 dig\u0259r kommunikasiya x\u0259tl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar yaranan yeni iqtisadi \u015f\u0259rait regionun d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n maraq dair\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu reall\u0131\u011f\u0131 biz yaratm\u0131\u015f\u0131q v\u0259 biz idar\u0259 edirik.<\/p>\n<p>B\u00f6lg\u0259nin \u0259n m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli siyasi partiyas\u0131 olan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259n sonra ke\u00e7iril\u0259n VII qurultay\u0131nda regionda yaranan yeni reall\u0131qlar m\u00fczakir\u0259 olunmu\u015f v\u0259 qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r partiyan\u0131n proqram\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizin minalardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si, orada iqtisadi v\u0259 sosial \u0259h\u0259miyy\u0259tli infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ata-baba yurdlar\u0131na qay\u0131tmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131 partiyan\u0131n proqram\u0131nda yax\u0131n d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259ri kimi qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259dir. Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z ata-baba yurdlar\u0131ndan k\u00f6\u00e7k\u00fcn d\u00fc\u015f\u0259n insanlar\u0131n do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 YAP-\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri partiyan\u0131n proqram\u0131n\u0131n 4-c\u00fc f\u0259slind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu h\u0259d\u0259fl\u0259r Qaraba\u011fda v\u0259 Z\u0259ng\u0259zurda layiqli ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 geni\u015f quruculuq i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, bu \u0259razil\u0259rin \u00f6lk\u0259nin \u0259n abad gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 m\u0259skunla\u015fman\u0131n t\u0259min edilm\u0259si, regionun iqtisadi potensial\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 olunmaqla \u0259halinin m\u0259skunla\u015fma s\u0259viyy\u0259sinin i\u015f\u011faldan \u0259vv\u0259lki s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, regionun s\u00fcr\u0259tli iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si, \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d v\u0259 \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d konsepsiyas\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si kimi m\u00fch\u00fcm taley\u00fckl\u00fc v\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n VII qurultay\u0131ndan bir il ke\u00e7mi\u015fdir. Bir il \u00f6lk\u0259nin v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat\u0131nda \u00e7ox ki\u00e7ik bir zamand\u0131r, ancaq bu q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 partiyam\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin r\u0259hb\u0259ri, xalq\u0131m\u0131z\u0131n lideri c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda olduqca b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza atm\u0131\u015f\u0131q: \u015eu\u015fa B\u0259yannam\u0259si imzalanm\u0131\u015f v\u0259 q\u00fcvv\u0259y\u0259 minmi\u015fdir, F\u00fczuli aeroportu tikilmi\u015f v\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir. A\u011fdam, F\u00fczuli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin ba\u015f planlar\u0131 t\u0259sdiq olunmu\u015fdur v\u0259 dig\u0259r rayonlar\u0131m\u0131zda da quruculuq-abadl\u0131q layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir, \u015eu\u015faya Z\u0259f\u0259r yolu \u00e7\u0259kilmi\u015fdir, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131n\u0131n elektrik enerjisi t\u0259minat\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir, Murov da\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n K\u0259lb\u0259c\u0259r\u0259 m\u00fcasir yol tikintisi u\u011furla davam edir, Z\u0259ngilan v\u0259 La\u00e7\u0131n aeroportlar\u0131 tikilir, Z\u0259ngilan\u0131n A\u011fal\u0131 k\u0259ndind\u0259 \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d pilot layih\u0259si tamamlanm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n 30 illik h\u0259sr\u0259tin\u0259 son qoyulacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Biz bu i\u015fl\u0259ri birlikd\u0259 etdik, c\u0259nab Ali Ba\u015f Komandan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda lider-xalq-ordu birliyi say\u0259sind\u0259 tarixi u\u011furlara imza atd\u0131q. Qar\u015f\u0131da bizi daha b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259l\u0259r v\u0259 nailiyy\u0259tl\u0259r g\u00f6zl\u0259yir. Bu v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n arzular\u0131n\u0131n v\u0259 maraqlar\u0131n\u0131n ifad\u0259\u00e7isi olan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 uzun ill\u0259r d\u00f6vl\u0259timizin q\u00fcdr\u0259tl\u0259nm\u0259sind\u0259 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n rifah\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar, birl\u0259\u015fdirici, flaqman v\u0259zif\u0259sini u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259kdir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n lideri c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc v\u0259 partiyam\u0131z\u0131n yeni proqram\u0131n\u0131n devizi kimi q\u0259bul etdiyimiz \u201cBiz birlikd\u0259 g\u00fccl\u00fcy\u00fck!\u201d \u015f\u00fcar\u0131 bizi daha b\u00f6y\u00fck q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 aparacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Musa Quliyev,<\/strong><\/p>\n<p><em>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 \u0130dar\u0259 Hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc, Milli M\u0259clisin \u018fm\u0259k v\u0259 sosial siyas\u0259t komit\u0259sinin s\u0259dri<\/em><\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\">\n<div class=\"col-md-3\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n proqram\u0131nda sosial h\u0259d\u0259fl\u0259r d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu v\u0259 banisi \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n yaranm\u0131\u015f, qar\u015f\u0131s\u0131na tarixi m\u0259qs\u0259dl\u0259r qoymu\u015f v\u0259 bu v\u0259zif\u0259l\u0259ri d\u00f6nm\u0259d\u0259n, l\u0259yaq\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n q\u00fcdr\u0259tli siyasi t\u0259\u015fkilat, ill\u0259rin s\u0131naqlar\u0131ndan h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcz\u00fca\u011f \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00fcmumxalq partiyas\u0131d\u0131r. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n inam\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259nin d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n xilas yolunun Ulu \u00d6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda t\u0259\u015fkilatlanmaqda g\u00f6rm\u0259si, m\u00fcst\u0259qilliyini yenic\u0259 \u0259ld\u0259 etmi\u015f d\u00f6vl\u0259timizi par\u00e7alanmaqdan, m\u0259hv olmaqdan qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn xalq\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259r YAP-\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri etdi. T\u0259sis olundu\u011fu ilk&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":443998,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/1548848371_7457701-2.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n proqram\u0131nda sosial h\u0259d\u0259fl\u0259r d\u00fczg\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib M\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu v\u0259 banisi \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 tarixi z\u0259rur\u0259td\u0259n yaranm\u0131\u015f, qar\u015f\u0131s\u0131na tarixi m\u0259qs\u0259dl\u0259r qoymu\u015f v\u0259 bu v\u0259zif\u0259l\u0259ri d\u00f6nm\u0259d\u0259n, l\u0259yaq\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetir\u0259n q\u00fcdr\u0259tli siyasi t\u0259\u015fkilat, ill\u0259rin s\u0131naqlar\u0131ndan h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcz\u00fca\u011f \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u00fcmumxalq partiyas\u0131d\u0131r. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 Az\u0259rbaycan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/443997"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=443997"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/443997\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/443998"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=443997"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=443997"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=443997"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}