{"id":447157,"date":"2022-03-03T13:04:59","date_gmt":"2022-03-03T10:04:59","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=447157"},"modified":"2022-03-03T13:04:59","modified_gmt":"2022-03-03T10:04:59","slug":"qidalarin-z%c9%99nginl%c9%99sdirilm%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=447157","title":{"rendered":"Qidalar\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si"},"content":{"rendered":"<p>Texnoloji emal prosesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 qida m\u04d9hsullar\u0131 \u00f6z faydal\u0131 x\u00fcsusiyy\u04d9tl\u04d9rinin bir qismini itirir. Bu bax\u0131mdan da insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda g\u00fcnd\u0259lik istehlak edil\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n z\u0259ruri komponentl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si s\u0259m\u0259r\u0259li \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu say\u0131l\u0131r. Qidalar\u0131n t\u0259rkibinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u04d9sas\u0259n vitamin v\u04d9 minerallardan istifad\u0259 olunur. Z\u04d9nginl\u04d9\u015fdiril\u04d9n qida m\u0259hsullar\u0131na \u04d9sas\u04d9n duz, bu\u011fda v\u04d9 qar\u011f\u0131dal\u0131 unu, \u015f\u04d9k\u04d9r, bitki ya\u011flar\u0131, d\u00fcy\u00fc v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun Elmi-t\u0259dqiqat v\u0259 riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 maarifl\u0259ndirici m\u0259qal\u0259d\u0259 qidalar\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda b\u0259hs edilir.<\/p>\n<p>\u018fn \u00e7ox z\u0259nginl\u0259\u015fdiril\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131 aras\u0131nda bu\u011fda unu x\u00fcsusil\u0259 se\u00e7ilir. Unun z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si, y\u0259ni mikronutriyentl\u0259rin ki\u00e7ik miqdar\u0131n\u0131n una \u0259lav\u0259 olunmas\u0131 z\u0259ruri qida madd\u0259l\u0259ri \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131nda d\u00fczg\u00fcn yana\u015fma \u00fcsulu hesab olunur. Unun z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si onun emal\u0131 zaman\u0131 itirilmi\u015f komponentl\u04d9rin b\u0259rpa olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>Qidalar\u0131n z\u04d9nginl\u04d9\u015fdirilm\u04d9si qeyri-d\u00fczg\u00fcn qidalanma n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaranan bir s\u0131ra x\u04d9st\u04d9likl\u04d9rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldub. Bel\u0259 ki, qidalar\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, immun sistemin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 koqnitiv inki\u015fafa (idrak, qavrama, intellekt v\u0259 s.) m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f qidalar orqanizmd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n qida madd\u0259l\u0259rinin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir v\u0259 ya bir ne\u00e7\u0259 fizioloji funksional inqrediyentin \u0259lav\u0259 olundu\u011fu \u0259n\u0259n\u0259vi qidalard\u0131r. Z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f qidalar\u0131n bir s\u0131ra n\u00f6vl\u0259ri var: vitamin v\u0259 minerallarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullar; z\u00fclalla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullar; qida lifi il\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullar; probiotik mikroorqanizml\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullar.<\/p>\n<p>Qidan\u0131n mikronutriyentl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si is\u0259 bir ne\u00e7\u0259 prinsip\u0259 \u0259saslan\u0131r: qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan, el\u0259c\u0259 d\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz say\u0131lan mikroelementl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, C, E, B qrupu vitaminl\u0259ri, fol tur\u015fusu, karotin, h\u0259m\u00e7inin yod, d\u0259mir v\u0259 kalsium kimi minerallar v\u0259 s. Vitamin v\u0259 minerallarla g\u00fcnd\u0259lik qidalanmada m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq istifad\u0259 edil\u0259n k\u00fctl\u0259vi istehlak m\u0259hsullar\u0131n\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259min m\u0259hsullara un v\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k m\u0259hsullar\u0131, s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131, duz, \u015f\u0259k\u0259r, i\u00e7kil\u0259r, u\u015faq qidalar\u0131 v\u0259 s. aid edilir.<\/p>\n<p>Qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n vitamin v\u0259 minerallarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si onlar\u0131n istehlak xass\u0259l\u0259rini pozmamal\u0131d\u0131r: onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan dig\u0259r qida madd\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibini v\u0259 h\u0259cmini azaltmaq, m\u0259hsullar\u0131n dad\u0131n\u0131, qoxusunu, t\u0259z\u0259liyini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k, saxlama m\u00fcdd\u0259tini azaltmaq; t\u0259tbiq olunan yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n bir-biri il\u0259 v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsulun komponentl\u0259ri il\u0259 kimy\u0259vi qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sirinin m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc n\u0259z\u0259r\u0259 almaq, h\u0259m\u00e7inin bel\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri, formalar\u0131, \u00fcsullar\u0131 v\u0259 t\u0259tbiq m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini se\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130stehsal\u0131 v\u0259 saxlanmas\u0131 zaman\u0131 m\u0259hsulun maksimum t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qorunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130stehsal\u00e7\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259nziml\u0259n\u0259n vitamin v\u0259 minerallar\u0131n t\u0259rkibi z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsulun adi istehlak s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259min mikroelementl\u0259r\u0259 olan orta g\u00fcnd\u0259lik t\u0259l\u0259bat\u0131n 30-50 faizini \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259 kifay\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Qabla\u015fd\u0131rma \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq olunmu\u015f yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n t\u0259rkibi m\u00fctl\u0259q g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Z\u0259nginl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259hsullar\u0131n effektivliyi yaln\u0131z t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini, m\u0259qbul dad\u0131n\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 yax\u015f\u0131 h\u0259zm olundu\u011funu, orqanizm\u0259 daxil olan vitamin v\u0259 minerallarla t\u0259chizat\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq qabiliyy\u0259tini n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259r\u0259k s\u0131naqdan ke\u00e7irilm\u0259kl\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Texnoloji emal prosesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 qida m\u04d9hsullar\u0131 \u00f6z faydal\u0131 x\u00fcsusiyy\u04d9tl\u04d9rinin bir qismini itirir. Bu bax\u0131mdan da insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda g\u00fcnd\u0259lik istehlak edil\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n z\u0259ruri komponentl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si s\u0259m\u0259r\u0259li \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu say\u0131l\u0131r. Qidalar\u0131n t\u0259rkibinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u04d9sas\u0259n vitamin v\u04d9 minerallardan istifad\u0259 olunur. Z\u04d9nginl\u04d9\u015fdiril\u04d9n qida m\u0259hsullar\u0131na \u04d9sas\u04d9n duz, bu\u011fda v\u04d9 qar\u011f\u0131dal\u0131 unu, \u015f\u04d9k\u04d9r, bitki ya\u011flar\u0131, d\u00fcy\u00fc v\u0259 dig\u0259rl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun Elmi-t\u0259dqiqat v\u0259 riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 maarifl\u0259ndirici m\u0259qal\u0259d\u0259 qidalar\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259ti haqq\u0131nda b\u0259hs edilir. \u018fn \u00e7ox z\u0259nginl\u0259\u015fdiril\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131 aras\u0131nda bu\u011fda unu x\u00fcsusil\u0259 se\u00e7ilir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":447158,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669.jpg",1000,575,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669.jpg",1000,575,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669.jpg",1000,575,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669.jpg",1000,575,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669.jpg",1000,575,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1646297539453735005_1000x669.jpg",1000,575,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Texnoloji emal prosesi n\u0259tic\u0259sind\u0259 qida m\u04d9hsullar\u0131 \u00f6z faydal\u0131 x\u00fcsusiyy\u04d9tl\u04d9rinin bir qismini itirir. Bu bax\u0131mdan da insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda g\u00fcnd\u0259lik istehlak edil\u0259n qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n z\u0259ruri komponentl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si s\u0259m\u0259r\u0259li \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu say\u0131l\u0131r. Qidalar\u0131n t\u0259rkibinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u04d9sas\u0259n vitamin v\u04d9 minerallardan istifad\u0259 olunur. Z\u04d9nginl\u04d9\u015fdiril\u04d9n qida m\u0259hsullar\u0131na \u04d9sas\u04d9n duz, bu\u011fda v\u04d9 qar\u011f\u0131dal\u0131 unu, \u015f\u04d9k\u04d9r, bitki ya\u011flar\u0131, d\u00fcy\u00fc v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=447157"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447157\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/447158"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=447157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=447157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=447157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}