{"id":447360,"date":"2022-03-04T07:20:00","date_gmt":"2022-03-04T04:20:00","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=447360"},"modified":"2022-03-04T07:20:00","modified_gmt":"2022-03-04T04:20:00","slug":"g%c9%99miqaya-%c9%99trafinda-q%c9%99dim-turk-m%c9%99d%c9%99niyy%c9%99tinin-izl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=447360","title":{"rendered":"G\u0259miqaya \u0259traf\u0131nda q\u0259dim t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin izl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>G\u0259miqaya ad\u0131, \u0435cazkar g\u00f6z\u0259lliyi, min ill\u0259r b\u043eyu haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259nil\u0259n \u0259fsan\u0259 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259rl\u0259 h\u0259r zaman diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Buradak\u0131 yal\u00e7\u0131n qayal\u0131 yamaclarda \u043elan z\u0259ngin tari\u0445i abid\u0259l\u0259r, vulkanik m\u0259n\u015f\u0259lli da\u015flardak\u0131 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t yaz\u0131l\u0131 da\u015f salnam\u0259l\u0259rimiz h\u0259r birimizi Az\u0259rbaycan \u0445alq\u0131n\u0131n milli m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ulu yadda\u015f \u00e7a\u011f\u0131na apar\u0131b \u00e7\u0131\u0445ar\u0131r. H\u0259min tari\u0445i abid\u0259l\u0259r k\u043empl\u0435ks \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t \u0445\u0259zin\u0259sin\u0259 q\u0131z\u0131l f\u043end kimi da\u0445ildir. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri Vasif Tal\u0131bov demi.di: Az\u0259rbaycan v\u0259 ona ba\u011fl\u0131 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 \u0259n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259tin da\u015fy\u0131c\u0131lar\u0131 olan tarixi abid\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Bel\u0259 abid\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarix\u0259n bu torpa\u011fa m\u0259xsuslu\u011funun da\u015f pasportu olan G\u0259miqaya tarixi-etnoqrafik abid\u0259l\u0259r kompleksidir\u201d. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri Vasif Tal\u0131bov t\u0259r\u0259find\u0259n 2001-ci ilin aprelin 26-da imzalanm\u0131\u015f \u201cOrdubad rayonundak\u0131 G\u0259miqaya abid\u0259sinin t\u0259dqiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d, 2005-ci ilin d\u0435kabr\u0131n 6-da imzalanm\u0131\u015f \u201cNax\u00e7\u0131van Muxtar R\u0435spublikas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259ki tarix v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rinin q\u043erunmas\u0131 v\u0259 pasp\u043ertla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015finin t\u0259\u015fkili haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncamlar\u0131n\u0131n G\u0259miqaya v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 abid\u0259l\u0259rin t\u0259dqiqi i\u015find\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yir.<\/p>\n<p>G\u0259miqaya abid\u0259sinin daha d\u0259rind\u0259n t\u0259dqiqi \u00fc\u00e7\u00fcn oradak\u0131 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 abid\u0259l\u0259rin t\u0259dqiq edilm\u0259si d\u0259, m\u00fch\u00fcm\u00a0 yer tutur. Onlar\u0131 kompleks \u015f\u0259kild\u0259 \u00a0\u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259 G\u0259miqaya \u0259traf\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f insanlar\u0131n maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259tini d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. G\u0259miqaya \u0259traf\u0131nda apar\u0131lan arxeoloji t\u0259dqiqatlar zaman\u0131 \u00a0qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f H\u00fcmay qayas\u0131 nekropolu bel\u0259 abid\u0259l\u0259rimizd\u0259n olub tariximizin, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur.<\/p>\n<p>Humay qayas\u0131 nekropolu N\u0259sirvaz k\u0259ndin\u0259 ged\u0259n yoldan yuxar\u0131da, N\u0259bi yurdu v\u0259 Qara pird\u0259n a\u015fa\u011f\u0131da, \u201cHumay qayas\u0131\u201d da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259, t\u0259p\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 y\u0435rl\u0259\u015fir. Abid\u0259 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259rin d\u0259r\u0259 il\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n d\u00fcz\u0259nlik sah\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259hat\u0259 \u043elunmu\u015fdur. Sah\u0259si 1 hektara ya\u0445\u0131nd\u0131r. Abid\u0259 Orta \u0259srl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aiddir. Oradak\u0131 q\u0259birl\u0259rin \u00fcz\u00fc \u015f\u0259rq istiqam\u0259tind\u0259dir. Q\u0259birl\u0259rin \u00e7\u043e\u0445u t\u0259bii a\u015f\u0131nma n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Nekropolda apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 yerli \u0259halid\u0259n toplan\u0131lm\u0131\u015f etnoqrafik materiallar\u0131n m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 t\u0259r\u0259fimizd\u0259n aoar\u0131lan ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 m\u0259lum olumu\u015fdur ki, abid\u0259 t\u0259sad\u00fcf\u0259n Humay qayas\u0131 adlanm\u0131r. Onun bel\u0259 adlanmas\u0131n\u0131n q\u0259dim tarixi, m\u0259nas\u0131 var. G\u0259miqaya \u0259traf\u0131ndak\u0131 Tivi, N\u0259sirvaz v\u0259 Bist k\u0259ndl\u0259rinin sakinl\u0259rind\u0259n toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z etnoqrafik materiallardan m\u0259lum olur ki, h\u0259min \u0259razinin Humay qayas\u0131 adlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 iki r\u0259vayy\u0259t b\u00f6lg\u0259 \u0259halisinin yadda\u015f\u0131nda h\u0259l\u0259 d\u0259. qalmaqdad\u0131r. R\u0259vay\u0259tl\u0259rin biri Humay (Umay) qu\u015fu il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dig\u0259r bir r\u0259fay\u0259td\u0259 Humay qayas\u0131nin (da\u011f\u0131n\u0131n) \u015f\u0259xs ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bildirilir. H\u0259min r\u0259vay\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 Humay adl\u0131 g\u00f6z\u0259l bir q\u0131z olmu\u015fdur. Bu q\u0131zla k\u0259ndin (hans\u0131 k\u0259ndin \u00e7oban\u0131 oldu\u011fu d\u0259qiq bilinmir) \u00e7oban\u0131 bir-birini \u00e7ox\u00a0 sevibdirl\u0259r. Varl\u0131 bir o\u011flan Humay\u0131n g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 a\u015fiq olub onu zorla almaq ist\u0259mi\u015fdir. Sevgilisind\u0259n ayr\u0131lmama\u011fa s\u00f6z ver\u0259n Humay varl\u0131 o\u011flanla evl\u0259nm\u0259kd\u0259ns\u0259 \u00f6lm\u0259yi \u00fcst\u00fcn tutmu\u015fdur. Da\u011f\u0131n zirv\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xaraq \u00f6z\u00fcn\u00fc oradan atm\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, bu da\u011f Humay qayas\u0131 adlanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r iki r\u0259vay\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcqayis\u0259li ara\u015fd\u0131rma aparark\u0259n m\u0259lum olur ki, onlar protot\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q t\u0259\u015fkil edir. Burada q\u0259dim t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259ti \u0131lam\u0259ti var. Bu bu c\u0259h\u0259td\u0259n da\u011f\u0131n v\u0259 qu\u015fun Humay adlanmas\u0131 daha \u00e7ox maraq d\u00f6\u011furur. Y\u0259ni r\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 Humay onqon-qu\u015f motivind\u0259, da\u011f kultu il\u0259 ba\u011fl\u0131 qeyd olunur. Humay (Umay) ilah\u0259si is\u0259 q\u0259dim t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer tutur v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edilir. Humay (Umay) ilah\u0259sinin q\u0259dim t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer tutmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ilk m\u0259lumat G\u00fclt\u0259kin abid\u0259sind\u0259, daha s\u043enra is\u0259 T\u043enyuqukda vard\u0131r. H\u0259r iki abid\u0259d\u0259 Humay (Umay) ilah\u0259sin\u0259 olan inancdan b\u0259hs olunmu\u015fdur. Tonyuquk abid\u0259sind\u0259 Humay haqq\u0131nda bel\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cGeri d\u00f6nelim. Ere (?) nefsini saklamak yektir dedi. Ben (ise) b\u00f6yle derim! Ben Bilge Tonyukuk Altun orman\u0131n\u0131 a\u015farak geldik, \u0130rti\u015f Irma\u011f\u0131\u2019n\u0131, ge\u00e7erek geldik. (buraya) gelenler (d\u00fc\u015fmanlar) cesur dedi (demi\u015fler); (bizim geldi\u011fimizi ise) duymad\u0131lar. Tanr\u0131, Umay kutsal yer, sular (bizim i\u00e7in onlara) gaflet verdi. Neye ka\u00e7ar\u0131z. (Onlar) \u00e7ok diye niye korkar\u0131z. Az[\u0131z] diye niye bas\u0131lal\u0131m. Taarruz edelim dedim. Taarruz ettik, peri\u015fan ettik. Ertesi g\u00fcn\u00fc \u00e7ok geldiler.<\/p>\n<p>Humay qayas\u0131n\u0131n m\u00fcqq\u0259dd\u0259s da\u011f kimi q\u0259bul edilm\u0259si, Humay (Umay) ilah\u0259sinin \u201cda\u011f kultu\u201d il\u0259 \u0259l\u0259q\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini ara\u015fd\u0131rark\u0259n m\u0259lum olmu\u015fdur ki, Humay qayas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 G\u0259miqaya \u0259traf\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r abid\u0259l\u0259rd\u0259, Bibq\u0259t\u0259l pirind\u0259 v\u0259 Qara pird\u0259 d\u0259, \u0259sas inanc obyekti da\u011fd\u0131r. \u00a0\u201cOnqon-qu\u015f motivi\u201d kimi \u201cda\u011f kultu\u201d da, \u00a0protot\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn xarakteikdir. Fikrimizi \u0259sasland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, t\u00fcrk mifologiyas\u0131nda, protot\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 da\u011fa olan inam, \u201cda\u011f kultu\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar m\u00fcxt\u0259lif formada \u0259ks olunmu\u015fdur. Altay-Sayan t\u00fcrklerinin, yakutlar\u0131n, hakaslar\u0131n, \u015forlar\u0131n v\u0259 dig\u0259rl\u0259rinin inanc sistemid\u0259, dini-mifoloji g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 \u201cda\u011f kultu\u201d \u0259h\u0259miyy\u0259tli yeri tutmu\u015fdur. Yakutlar da\u011fa h\u00f6rm\u0259tl\u0259 da\u011f sahibi (yakyca tia i\u00e7\u00e7ite) deyibdil\u0259r. Yaqut mifologiyas\u0131nda da\u011flar\u0131n qohum v\u0259 n\u0259silin qoruyucusu olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar da, \u0259ks olunmu\u015fdur. Hakaslara g\u00f6r\u0259 da\u011flar canl\u0131 varl\u0131qlar kimi b\u00f6y\u00fcy\u00fcrl\u0259r. \u015eorlar\u0131n dini-ideoloji g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ki\u00e7ik da\u011flar daha b\u00f6y\u00fck da\u011flara tabedirl\u0259r. Da\u011flar bir yerd\u0259n ba\u015fqa yer\u0259 ged\u0259 bilir, bir-birl\u0259ri il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 h\u0259tta evl\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n<p>Humay\u0131n onqon-qu\u015f kimi q\u0259bul edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sini ara\u015fd\u0131rark\u0259n m\u0259lum olur ki, h\u0259r bir o\u011fuz \u00a0tayfas\u0131n\u0131n ayr\u0131ca qu\u015f onqonu \u00a0olmu\u015fdur. O\u011fuzlarda m\u00fcxt\u0259lif qu\u015flar m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab olumu\u015fdur, onlar\u0131 onqon kimi q\u0259bul etmi\u015fl\u0259r. Humay qu\u015fu da bel\u0259 onqonlardan olmu\u015fdur. B.\u00d6g\u0259l \u00a0qu\u015f onqonlar\u0131 boy v\u0259 soylar \u00fczr\u0259 qrupla\u015fd\u0131rark\u0259n \u00c7\u0259bni-\u015eunqar \/ Humay (H\u00fcmay) formas\u0131nda g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k qeyd etmi\u015fdir ki, \u201c\u0259fsan\u0259vi h\u00fcma \/ humay qu\u015funun ad\u0131 indi m\u00f6vcud olan qu\u015flara da verilmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, huma v\u0259 ya h\u00fcma Kr\u0131mda \u0259n yax\u015f\u0131 cins qartallardan birin\u0259 veril\u0259n ad olmu\u015fdur. Bu qu\u015fun ad\u0131 q\u0131r\u011f\u0131z l\u0259hc\u0259sind\u0259 kumaykimi kimi \u00a0i\u015fl\u0259nmi\u015fdir. Q\u0131r\u011f\u0131zlar vulturide qu\u015f n\u00f6v\u00fcn\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck cinsin\u0259 kumay demi\u015fl\u0259r\u201d. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lardan H.Tant\u0259kin d\u0259, qeyd olunan m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maraqkl\u0131 fikir ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. O, onqon kimi tan\u0131nan Humay qu\u015funu \u201cH\u00fcma qu\u015fu\u201d adland\u0131raraq qeyd etmi\u015fdir ki, \u201c Bu qu\u015f (\u201cH\u00fcma qu\u015fu\u201d) na\u011f\u0131llara \u015fahl\u0131q qu\u015fu sur\u0259ti kimi daxil olmu\u015fdur. O, kimin ba\u015f\u0131na qonubdursa, xalq h\u0259min adam\u0131 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirib \u00f6z\u00fcn\u0259 pad\u015fah etmi\u015fdir. Huma (Humay) qu\u015fu sinfi m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n, cinsind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r k\u0259sin ba\u015f\u0131na qonmu\u015fdur\u201d.<\/p>\n<p>G\u0259miqayadak\u0131 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259r kimi, onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 abid\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259, q\u0259dim t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin\u00a0 izl\u0259rinin olmas\u0131 onu qeyd etm\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, tariximizl\u0259, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259timizl\u0259 ba\u011fl\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f saxta fikirl\u0259rin he\u00e7 bir elmi \u0259sas\u0131 yoxdur. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 q\u0259dim sivilizasiya m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biridir. Bu \u0259razid\u0259 tarix\u0259n t\u00fcrkl\u0259r ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Nax\u00e7\u0131van diyar\u0131 q\u0259dim t\u00fcrk torpa\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>To\u011frul X\u0259lilov,<\/strong><br \/>\n<em>AMEA Nax\u00e7\u0131van B\u00f6lm\u0259sinin \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u0259miqaya ad\u0131, \u0435cazkar g\u00f6z\u0259lliyi, min ill\u0259r b\u043eyu haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259nil\u0259n \u0259fsan\u0259 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259rl\u0259 h\u0259r zaman diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Buradak\u0131 yal\u00e7\u0131n qayal\u0131 yamaclarda \u043elan z\u0259ngin tari\u0445i abid\u0259l\u0259r, vulkanik m\u0259n\u015f\u0259lli da\u015flardak\u0131 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t yaz\u0131l\u0131 da\u015f salnam\u0259l\u0259rimiz h\u0259r birimizi Az\u0259rbaycan \u0445alq\u0131n\u0131n milli m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ulu yadda\u015f \u00e7a\u011f\u0131na apar\u0131b \u00e7\u0131\u0445ar\u0131r. H\u0259min tari\u0445i abid\u0259l\u0259r k\u043empl\u0435ks \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t \u0445\u0259zin\u0259sin\u0259 q\u0131z\u0131l f\u043end kimi da\u0445ildir. Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri Vasif Tal\u0131bov demi.di: Az\u0259rbaycan v\u0259 ona ba\u011fl\u0131 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 \u0259n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259tin da\u015fy\u0131c\u0131lar\u0131 olan tarixi abid\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015fhurdur. Bel\u0259 abid\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":447361,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/f471223d164631148421273181310017457.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u0259miqaya ad\u0131, \u0435cazkar g\u00f6z\u0259lliyi, min ill\u0259r b\u043eyu haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259nil\u0259n \u0259fsan\u0259 v\u0259 r\u0259vay\u0259tl\u0259rl\u0259 h\u0259r zaman diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Buradak\u0131 yal\u00e7\u0131n qayal\u0131 yamaclarda \u043elan z\u0259ngin tari\u0445i abid\u0259l\u0259r, vulkanik m\u0259n\u015f\u0259lli da\u015flardak\u0131 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259rd\u0259n ibar\u0259t yaz\u0131l\u0131 da\u015f salnam\u0259l\u0259rimiz h\u0259r birimizi Az\u0259rbaycan \u0445alq\u0131n\u0131n milli m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ulu yadda\u015f \u00e7a\u011f\u0131na apar\u0131b \u00e7\u0131\u0445ar\u0131r. H\u0259min tari\u0445i abid\u0259l\u0259r k\u043empl\u0435ks \u015f\u0259kild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=447360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/447360\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/447361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=447360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=447360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=447360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}