{"id":448372,"date":"2022-03-06T07:59:04","date_gmt":"2022-03-06T04:59:04","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=448372"},"modified":"2022-03-06T07:59:04","modified_gmt":"2022-03-06T04:59:04","slug":"tarixd%c9%99-iz-qoymus-xeyriyy%c9%99ci-qadinlarimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=448372","title":{"rendered":"Tarixd\u0259 iz qoymu\u015f xeyriyy\u0259\u00e7i qad\u0131nlar\u0131m\u0131z"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Onlar xalq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rl\u0259 he\u00e7 d\u0259 neft maqnatlar\u0131m\u0131zdan geri qalmay\u0131blar<\/strong><\/em><\/p>\n<p>XIX \u0259srin sonu, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli burjuaziyan\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 eyni vaxtda xeyriyy\u0259\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin d\u0259 \u0259sas\u0131 qoyuldu. S\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u00f6vrd\u0259 meydana g\u0259l\u0259n burjuaziya t\u0259b\u0259q\u0259si xalq\u0131n h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmi\u015fdi. H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l onlar \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7oxlu xeyriyy\u0259 i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcb v\u0259 xalq\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qal\u0131blar. Bu insanlar\u0131n ke\u00e7dikl\u0259ri h\u0259yat yolu v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri yaln\u0131z Sovet imperiyas\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra ara\u015fd\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flan\u0131l\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 biz\u0259 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev, Murtuza Muxtarov, \u015e\u0259msi \u018fs\u0259dullayev, Musa Na\u011f\u0131yev kimi mesenatlar\u0131n h\u0259qiqi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 xalq \u00fc\u00e7\u00fcn etdikl\u0259ri b\u0259lli oldu. Adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n neft maqnatlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, onlar\u0131n xan\u0131mlar\u0131 da geni\u015f ictimai f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 v\u0259 eyni zamanda xeyriyy\u0259\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olublar. M\u00fc\u0259yy\u0259n ara\u015fd\u0131rmalar \u0259sas\u0131nda m\u0259lum olub ki, o d\u00f6vrd\u0259 xan\u0131mlar\u0131m\u0131z h\u0259tta Az\u0259rbaycanda qad\u0131n h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoyublar. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259min qad\u0131nlar\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131b.<\/p>\n<p><em><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n ilk xeyriyy\u0259\u00e7i qad\u0131n\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/03\/05\/\/-e68879a4164648500666011875010477618.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u018fmin\u0259m ki, aran\u0131zda \u00e7ox az adam bilir ki, T\u0259z\u0259pir m\u0259scidini \u00f6z \u015f\u0259xsi hesab\u0131na bir az\u0259rbaycanl\u0131 xan\u0131m tikdirib. O, \u00f6z s\u0259xav\u0259ti v\u0259 x\u0435yirxahl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 ad qazanm\u0131\u015f, n\u0435ft m\u0259d\u0259nl\u0259rin\u0259 v\u0259 bir \u00e7ox b\u00f6y\u00fck imar\u0259tl\u0259r\u0259 malik olmu\u015f, \u015follar su k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259sin\u0259 k\u00fclli miqdarda pul x\u0259rcl\u0259mi\u015f, Sabun\u00e7u x\u0259st\u0259xanas\u0131nda kas\u0131b v\u0259 y\u0435timl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sini \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, Tatar k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259 (indi A. Top\u00e7uba\u015fov) hamam tikdirmi\u015fdir. H\u0259min hamam h\u0259ft\u0259nin bir g\u00fcn\u00fcn\u00fc kas\u0131blar v\u0259 kims\u0259sizl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn pulsuz i\u015fl\u0259yirdi. S\u00f6hb\u0259t m\u0259\u015fhur az\u0259rbaycanl\u0131 xeyriyy\u0259\u00e7i Nabat A\u015furb\u0259yovadan gedir. Nabat A\u015furb\u0259yova 1795-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Qoca b\u0259y A\u015furb\u0259yovun ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir. Onun h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015fi Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 tikdirdiyi (1905-1914-c\u00fc ill\u0259r) T\u0259z\u0259pir m\u0259scididir. Bu m\u0259scidin tikilm\u0259sind\u0259 o, ilk diplomlu az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0435mar, Sankt-P\u0435t\u0435rburq M\u00fclki \u0130n\u015faat M\u00fch\u0259ndisliyi \u0130nstitutunun m\u0259zunu Ziv\u0259r b\u0259y \u018fhm\u0259db\u0259yovun xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 \u0435tmi\u015fdir. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 o, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin ilk ba\u015f m\u0435mar\u0131 olmu\u015fdur. Nabat xan\u0131m Ziv\u0259r b\u0259y\u0259 xeyli v\u0259sait v\u0435r\u0259r\u0259k, onu m\u0259\u015fhur m\u0259scidl\u0259rin m\u0435marl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 \u0435zamiyy\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Nabat A\u015furb\u0259yova ilk az\u0259rbaycanl\u0131 xeyriyy\u0259\u00e7i qad\u0131n hesab olunur. 2013-c\u00fc ild\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u00f6vsiy\u0259si il\u0259 T\u0259z\u0259pir m\u0259scidinin yerl\u0259\u015fdiyi k\u00fc\u00e7\u0259nin ad\u0131 d\u0259yi\u015fdiril\u0259r\u0259k Nabat A\u015furb\u0259yova adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Nabat xan\u0131m d\u00f6vl\u0259tli Bak\u0131 taciri Hac\u0131 Musa Rza Rzay\u0435vin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 olub. Onlar\u0131n bir o\u011flu (Hac\u0131 Abbasqulu Rzay\u0435v) v\u0259 2 q\u0131z\u0131 vard\u0131 &#8211; \u018f\u015fr\u0259f (Z\u00fcl\u0435yxa) xan\u0131m v\u0259 G\u00fclb\u0259st\u0259 xan\u0131m.<\/p>\n<p>S\u0259yah\u0259td\u0259n sonra Ziv\u0259r b\u0259y ona arzulad\u0131\u011f\u0131 h\u00fcnd\u00fcr ikim\u0259rt\u0259b\u0259li (yaruslu) minar\u0259si olan yara\u015f\u0131ql\u0131 m\u0259scidin layih\u0259sini t\u0259qdim \u0435dir. Lakin Bak\u0131 qub\u0435rnator idar\u0259si pravoslav ruhanil\u0259rinin fitvas\u0131 il\u0259 minar\u0259nin ancaq bir m\u0259rt\u0259b\u0259sinin tikilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 v\u0435rdi. \u018fg\u0259r m\u0259scidin minar\u0259si ikim\u0259rt\u0259b\u0259li olsayd\u0131, \u00f6z h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fc v\u0259 yara\u015f\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0435l\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 (1897-ci il) v\u0259 yax\u0131nl\u0131qda tikilmi\u015f Al\u0435ksandr N\u0435vski pravoslav kils\u0259sini k\u00f6lg\u0259d\u0259 qoyard\u0131. Lakin q\u0131sa minar\u0259 il\u0259 tikilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, T\u0259z\u0259pir m\u0259scidi Bak\u0131da \u0259n iri v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u0259scid olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 yara\u015f\u0131q v\u0435r\u0259n g\u00f6z\u0259l m\u0435marl\u0131q abid\u0259si oldu. M\u0259scidin \u00f6z\u00fcl\u00fcn\u0259 birinci da\u015f\u0131 qoymas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Nabat xan\u0131m \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 adi b\u0259nna kimi ba\u015flayan m\u0259\u015fhur x\u0435yriyy\u0259\u00e7i, milyon\u00e7u Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevi d\u0259v\u0259t \u0435dir. 9 ild\u0259n sonra m\u0259scidin ba\u015f g\u00fcnb\u0259zin\u0259 sonuncu da\u015f\u0131 da o qoyur. Lakin Nabat xan\u0131m \u00f6z arzusunun sona y\u0435tdiyini g\u00f6rm\u00fcr. 1912-ci ild\u0259 &#8211; 117 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n v\u0259fat edir. Onun \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n 2 il sonra, 1914-c\u00fc ild\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015f i\u015fini o\u011flu Hac\u0131 Abbasqulu Rzay\u0435v ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131r. Nabat xan\u0131m v\u0259 o\u011flu Hac\u0131 Abbasqulu m\u0259scidin giri\u015find\u0259 d\u0259fn \u0435dilmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>Az\u0259rbaycanda ilk qad\u0131n xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259ti<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/03\/05\/\/-4f9c76cf164648502236596719010871648.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda ilk qad\u0131n xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259ti 1908-ci ild\u0259 yaran\u0131b v\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu qad\u0131n t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai xadimi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin xan\u0131m\u0131 H\u0259nif\u0259 M\u0259likova olub. Zad\u0259gan ail\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f, \u00f6mr\u00fcnd\u0259 he\u00e7 bir \u00e7\u0259tinlikl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmayan\u00a0H\u0259nif\u0259 xan\u0131m xalq\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si yolunda olmaz\u0131n \u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 qatla\u015f\u0131b. O, \u00f6z m\u0259nzilind\u0259 u\u015faqlara d\u0259rs dem\u0259kl\u0259\u00a0\u00a0yana\u015f\u0131, oba-oba, ev-ev g\u0259zib qad\u0131nlara tikm\u0259k, yaz\u0131b-oxumaq \u00f6yr\u0259dib. Eyni\u00a0\u00a0zamanda H\u0259nif\u0259 xan\u0131m rus dilind\u0259n na\u011f\u0131llar t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib dan\u0131\u015f\u0131r, m\u0259nzil-m\u0259nzil dola\u015f\u0131b u\u015faqlar\u0131 peyv\u0259nd edir, ayr\u0131-ayr\u0131 obalarda qad\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259txanalar\u0131 t\u0259\u015fkil edirdi. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, o, Z\u0259rdab \u0259hlind\u0259n 132 n\u0259f\u0259ri \u00f6m\u00fcrl\u00fck kor olmaqdan xilas edib. H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u0259n b\u00f6y\u00fck arzular\u0131ndan biri d\u0259 Bak\u0131da m\u00fcs\u0259lman q\u0131z\u00a0\u00a0m\u0259kt\u0259binin a\u00e7\u0131lmas\u0131 olub. Onun bu arzusunu b\u00f6y\u00fck xeyriyy\u0259\u00e7i Hac\u0131 Zeynalabdin\u00a0\u00a0Ta\u011f\u0131yev h\u0259yata ke\u00e7irir. Bel\u0259 ki, onun \u015f\u0259xsi\u00a0\u00a0hesab\u0131na Bak\u0131da q\u0131z m\u0259kt\u0259bi tikilir. M\u0259kt\u0259bd\u0259 m\u00fcdir\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcs\u0259lman qad\u0131n yox idi. Bu, el\u0259 bir d\u00f6vr idi ki, m\u0259kt\u0259bd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k v\u0259 t\u0259hsil almaq t\u0259hl\u00fck\u0259li idi.\u00a0Lakin H\u0259nif\u0259 xan\u0131m he\u00e7 n\u0259d\u0259n, he\u00e7 kimd\u0259n qorxmadan q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fcdir\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k, burada oxuyan q\u0131zlara m\u0259n\u0259vi ana olmu\u015fdu.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/03\/05\/\/-cfd2b32e164648503826416481310389412.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bu s\u0131rada qad\u0131n xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin ilk f\u0259xri s\u0259dri, m\u0259\u015fhur sahibkar Murtuza Muxtarovun xan\u0131m\u0131 Liza Tuqanovan\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Liza xan\u0131m ictimai f\u0259aliyy\u0259t\u0259 h\u0259l\u0259 g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n qo\u015fulmu\u015fdu. O, v\u0259r\u0259ml\u0259 m\u00fcbariz\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin f\u0259al \u00fczv\u00fc olmaqla yana\u015f\u0131, Bak\u0131 m\u00fcs\u0259lman maarif\u00e7ilik c\u0259miyy\u0259ti &#8220;Nicat&#8221;da g\u0259rgin i\u015f apar\u0131r, x\u00fcsusi u\u015faq x\u0259st\u0259xanas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda h\u0259m maddi, h\u0259m d\u0259 t\u0259\u015fkilati c\u0259h\u0259td\u0259n i\u015ftirak edirdi. Eyni zamanda Birinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin \u0259vv\u0259lind\u0259 M\u00fcs\u0259lman Qad\u0131n Xeyriyy\u0259 C\u0259miyy\u0259tin\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdi. Liza xan\u0131m bu c\u0259miyy\u0259tin s\u0131ralar\u0131nda R\u0259hil\u0259\u00a0\u00a0\u00a0Qaziyeva, Sara V\u0259zirova, P\u0259ri Top\u00e7uba\u015fova v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqalar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259 bildi.\u00a0Ara\u015fd\u0131rmalar\u00a0g\u00f6st\u0259rir ki, bu qad\u0131nlar\u0131n q\u0259yyumluq obyektl\u0259ri kas\u0131b ail\u0259l\u0259rd\u0259n olan q\u0131zlar olub. Liza Tuqanova-Muxtarova \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz pedaqoji,\u00a0\u00a0maarif\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti \u0259sas idi. O, \u00f6z\u00fcn\u00fcn Persidski k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259ki (indiki M.Muxtarov k\u00fc\u00e7\u0259si) m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m saray\u0131nda yetim m\u00fcs\u0259lman q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus pansion t\u0259\u015fkil etmi\u015fdi. C\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r onun evind\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunur, m\u0259hz onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 tez-tez\u00a0m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilirdi. Bundan ba\u015fqa, q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259 tama\u015falar t\u0259\u015fkil edir, q\u0131zlara ana qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259\u00a0yana\u015f\u0131rd\u0131.\u00a0T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Liza xan\u0131m\u0131n\u00a0\u00a0taleyi d\u0259 neft maqnatlar\u0131n\u0131n taleyi kimi ac\u0131 sonluqla bitdi. \u0130zi q\u00fcrb\u0259td\u0259, m\u00fchacir\u0259td\u0259 itdi.<\/p>\n<p>Sonda onu qeyd ed\u0259k ki, XIX \u0259srin sonlar\u0131, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n bu xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri xalq\u0131m\u0131z\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sind\u0259, yoxsul u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131b. Eyni zamanda, xalq\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131nda v\u0259 ona qovu\u015fmas\u0131nda \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rib. Bel\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcns\u0259, onlar, bir n\u00f6v m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndiribl\u0259r. Q\u0131sa bir d\u00f6n\u0259md\u0259, m\u0259hdud zaman \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 k\u00fcbar xan\u0131mlar\u0131m\u0131z el\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcbl\u0259r ki, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r onlar\u0131\u00a0\u00a0tan\u0131mal\u0131 v\u0259 b\u00f6y\u00fck minn\u0259tdarl\u0131qla xat\u0131rlamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Onlar xalq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rl\u0259 he\u00e7 d\u0259 neft maqnatlar\u0131m\u0131zdan geri qalmay\u0131blar XIX \u0259srin sonu, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli burjuaziyan\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 eyni vaxtda xeyriyy\u0259\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin d\u0259 \u0259sas\u0131 qoyuldu. S\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u00f6vrd\u0259 meydana g\u0259l\u0259n burjuaziya t\u0259b\u0259q\u0259si xalq\u0131n h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmi\u015fdi. H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l onlar \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7oxlu xeyriyy\u0259 i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fcb v\u0259 xalq\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qal\u0131blar. Bu insanlar\u0131n ke\u00e7dikl\u0259ri h\u0259yat yolu v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri yaln\u0131z Sovet imperiyas\u0131 da\u011f\u0131ld\u0131qdan sonra ara\u015fd\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015flan\u0131l\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 biz\u0259 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev, Murtuza Muxtarov, \u015e\u0259msi \u018fs\u0259dullayev, Musa Na\u011f\u0131yev kimi mesenatlar\u0131n h\u0259qiqi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 xalq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":448373,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/d1a21da7164648530944895427310043420.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Onlar xalq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rl\u0259 he\u00e7 d\u0259 neft maqnatlar\u0131m\u0131zdan geri qalmay\u0131blar XIX \u0259srin sonu, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli burjuaziyan\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 il\u0259 eyni vaxtda xeyriyy\u0259\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin d\u0259 \u0259sas\u0131 qoyuldu. S\u00f6z\u00fcged\u0259n d\u00f6vrd\u0259 meydana g\u0259l\u0259n burjuaziya t\u0259b\u0259q\u0259si xalq\u0131n h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmi\u015fdi. H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l onlar \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u00e7oxlu xeyriyy\u0259 i\u015fl\u0259ri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/448372"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=448372"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/448372\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/448373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=448372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=448372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=448372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}