{"id":448764,"date":"2022-03-07T13:02:36","date_gmt":"2022-03-07T10:02:36","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=448764"},"modified":"2022-03-07T13:02:36","modified_gmt":"2022-03-07T10:02:36","slug":"az%c9%99rbaycandaki-yaslilarin-bu-problemini-nec%c9%99-cozm%c9%99li","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=448764","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycandak\u0131 ya\u015fl\u0131lar\u0131n bu problemini nec\u0259 \u00e7\u00f6zm\u0259li?"},"content":{"rendered":"<p>Ya\u015flanma prosesi yuxu poz\u011funlu\u011fu da daxil olmaqla \u00e7oxsayl\u0131 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Keyfiyy\u0259tsiz yuxu bu probleml\u0259rin \u00e7oxunun inki\u015faf\u0131na t\u0259sir ed\u0259 bilir v\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat keyfiyy\u0259tl\u0259rini azalda bilir. \u0130nsan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7d\u0259 birini yuxuda ke\u00e7ir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n\u00a0 ya\u015flanma v\u0259 yuxu aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259k ya\u015fl\u0131larda \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2022\/03\/07\/qoca_385878.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Niy\u0259 ya\u015flanma yuxuya t\u0259sir edir?<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131 insanlarda yuxunun keyfiyy\u0259ti v\u0259 m\u00fcdd\u0259ti tez-tez d\u0259yi\u015fir. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u00e7oxu daxili saat\u0131n d\u0259yi\u015film\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n yaran\u0131r. Beyinin hipotalamus adlanan hiss\u0259sind\u0259ki daxili saat-supraxiazmatik (SCN) n\u00fcv\u0259ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n t\u0259xmin\u0259n 20 000\u00a0 h\u00fcceyr\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Supraxiazmatik n\u00fcv\u0259 sirkadiyen ritml\u0259r adlanan 24 saatl\u0131q g\u00fcnd\u0259lik d\u00f6vrl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t edir. \u0130nsanlar ya\u015fland\u0131qca qocalm\u0131\u015f bir supraxiazmatik n\u00fcv\u0259 yuxular\u0131m\u0131za t\u0259sir edir. SCN funksiyalar\u0131n\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259si sirkadien ritml\u0259ri poza bil\u0259r ki, bu da insanlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc yuxulu v\u0259 oyaq hissetm\u0259l\u0259rin\u0259 birba\u015fa t\u0259sir edir.<\/p>\n<p>SCN g\u00f6zl\u0259rd\u0259n m\u0259lumat al\u0131r v\u0259 i\u015f\u0131q sirkadiyen ritml\u0259ri saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n g\u00fccl\u00fc siqnallardan biridir. T\u0259\u0259ss\u00fcf &#8211; ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, bir \u00e7ox ya\u015fl\u0131 insanlar g\u00fcn i\u015f\u0131\u011f\u0131na normadan bir saat daha az\u00a0 m\u0259ruz qal\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin melatonin v\u0259 kortizol hormonlar\u0131n\u0131n ifraz\u0131nda da d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yuxu pozulmalar\u0131nda rol oynaya bil\u0259r. Ya\u015fland\u0131qca sirkadien ritmi idar\u0259 ed\u0259n melotoninin ifraz\u0131 azal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sa\u011flaml\u0131q v\u0259 yuxu<\/strong><\/p>\n<p>Psixi v\u0259 fiziki sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri d\u0259 yuxuya mane ola bil\u0259r. Depressiya, narahatl\u0131q, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri, diabet, a\u011fciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri, a\u011fr\u0131ya s\u0259b\u0259b olan probleml\u0259r d\u0259 ya\u015fl\u0131lar\u0131n yuxu prosesini poza bilir. \u00c7oxsayl\u0131 tibbi probleml\u0259ri olan ya\u015fl\u0131 insanlar 6 saatdan daha az yuxulad\u0131qlar\u0131n\u0131 , yuxu keyfiyy\u0259tinin is\u0259 pis oldu\u011funu v\u0259 yuxu poz\u011funluqlar\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259rini ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Yuxu probleml\u0259ri h\u0259m\u00e7inin d\u0259rmanlar\u0131n yan t\u0259sirl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r. 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlar\u0131n dem\u0259k olar ki, 80%-I be\u015f v\u0259 ya daha \u00e7ox d\u0259rman q\u0259bul edir. B\u0259zi d\u0259rmanlar yuxu problemin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. M\u0259s\u0259l\u0259n,\u00a0 antihistaminl\u0259r,\u00a0 opiatlar g\u00fcnd\u00fcz yuxululu\u011funa s\u0259b\u0259b olur. Antidepresantlar v\u0259 kortikosteroidl\u0259r is\u0259 ya\u015fl\u0131lar\u0131 oyaq saxlay\u0131r, y\u0259ni yuxululu\u011fun azalmas\u0131na\u00a0 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2022\/03\/07\/205004.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>H\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 yuxu<\/strong><\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131larda yuxu keyfiyy\u0131tinin azalmas\u0131na tez-tez qocalma il\u0259 m\u00fc\u015fay\u0259t olunan h\u0259yat t\u0259rzi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri d\u0259 t\u0259sir edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, sosial t\u0259crid, daha az s\u0259f\u0259rl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xma daha passiv\u00a0 h\u0259yat t\u0259rzi kimi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r stress v\u0259 narahatl\u0131qlar\u0131 art\u0131ra bilir v\u0259 bu da yuxu probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Ya\u015flanma insanlara f\u0259rqli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. B\u0259zi ya\u015fl\u0131 insanlarda \u0259h\u0259miyy\u0259tli yuxu probleml\u0259ri olmasa da, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti daha az yuxulamaqdan v\u0259 yuxu keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131ndan \u015fikay\u0259tl\u0259nir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r ya\u015fl\u0131larda bir ne\u00e7\u0259 \u00fcmumi yuxu\u00a0 poz\u011funluqlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r:<\/p>\n<p>Yuxu rejiml\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik: ya\u015fland\u0131qca b\u0259d\u0259nin sirkadiyenritml\u0259ri ir\u0259liy\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fir. Bu d\u0259yi\u015fm\u0259 faza s\u00fcr\u00fc\u015fm\u0259si adlan\u0131r. Bir \u00e7ox ya\u015fl\u0131 insanlar g\u00fcnortadan sonra tez yorulmaqla v\u0259 s\u0259h\u0259r tezd\u0259n oyanmaqla bu faza d\u0259yi\u015fikliyini ya\u015fay\u0131rlar.<\/p>\n<p>Gec\u0259 oyanmalar\u0131: t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, insanlar ya\u015fland\u0131qca yuxu arxitekturas\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ya\u015fay\u0131rlar. Yuxu arxitekturas\u0131 insanlar\u0131n yuxunun m\u00fcxt\u0259lif m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n nec\u0259 ke\u00e7m\u0259sidir. Ya\u015fl\u0131 insanlarda\u00a0yuxunun daha erk\u0259n, y\u00fcng\u00fcl m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox, sonrak\u0131, daha d\u0259rin m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 daha az vaxt s\u0259rf olunur. Bu n\u00f6vb\u0259l\u0259r ya\u015fl\u0131lar\u0131n gec\u0259l\u0259r daha tez-tez oyanmas\u0131na v\u0259 daha par\u00e7alanm\u0131\u015f, daha narahat yuxuya sahib olmalar\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>G\u00fcnd\u00fcz yuxulama: t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar g\u00f6st\u0259rir ki, ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n 25%-i , daha erk\u0259n ya\u015fl\u0131lar\u0131n is\u0259 8%-ig\u00fcnd\u00fcz yuxulay\u0131r. B\u0259zi ekspertl\u0259r g\u00fcnd\u00fcz q\u0131sa yuxunun faydal\u0131 ola bil\u0259c\u0259yin\u0259 inansalar da, \u0259ks\u0259riyy\u0259t uzun yuxular\u0131n\u00a0 v\u0259 g\u00fcn\u00fcn gec saatlar\u0131nda yuxunun gec\u0259 yuxusuna gec getm\u0259sin\u0259 v\u0259 ya he\u00e7 yuxuya ged\u0259 bilm\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi il\u0259 raz\u0131la\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Yuxu rejimini d\u0259yi\u015fdirdikd\u0259n sonra daha uzun b\u0259rpa m\u00fcdd\u0259ti: b\u0259d\u0259nin sirkadiyen ritml\u0259rinit\u0259nziml\u0259m\u0259 t\u0259rzind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n yuxu rejiml\u0259rind\u0131ki q\u0259fil d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259, yuxu rejiminin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 uy\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, yay vaxt\u0131.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2022\/03\/07\/depositphotos_217610384-stock-video-desperate-pensioner-crying-depressed-sad.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n yuxuya ehtiyac\u0131 daha azd\u0131rm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Bir \u00e7ox ya\u015fl\u0131 insanlar ehtiyac duyduqlar\u0131 yuxunu almaqda \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. Lakin bu onlar\u0131n daha az yuxuya ehtiyac\u0131 oldu dem\u0259k deyil. Bir insan\u0131n ehtiyac duydu\u011fu yuxu miqdar\u0131 u\u015faql\u0131qdan yetkinliy\u0259 q\u0259d\u0259r azala bil\u0259r, lakin bu tendensiya 60 ya\u015fa q\u0259d\u0259r sona \u00e7at\u0131r. 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 insanlar\u0131n h\u0259r gec\u0259 7-8 saat yatmas\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<\/p>\n<p><strong>Ya\u015fl\u0131larda \u00fcmumi yuxu probleml\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar hesab edirl\u0259r ki, ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n 40-70 %-I xroniki yuxu probleml\u0259rind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. V\u0259 bunlar\u0131n yar\u0131s\u0131nda diaqnoz qoyulmur. Xroniki yuxu probleml\u0259ri ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n h\u0259yat keyfiyy\u0259tini azalda bil\u0259r. Ya\u015fl\u0131 insanlarda \u00fcmumi yuxu probleml\u0259rin\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar aiddir:<\/p>\n<p><strong>A\u011fr\u0131:\u00a0<\/strong>Narahatl\u0131q v\u0259 a\u011fr\u0131 ya\u015fl\u0131 insanlarda sa\u011falman\u0131 l\u0259ngid\u0259 bil\u0259r. Keyfiyy\u0259tsiz yuxu a\u011fr\u0131n\u0131n daha \u00e7ox hiss edilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259\u0131b olur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 a\u011fr\u0131 yuxuya mane olarsa h\u0259kiml\u0259 dan\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Gec\u0259l\u0259r sidiy\u0259 \u00e7\u0131xma:\u00a0<\/strong>Tibbi ad\u0131 nokturiya olan bu hal\u0131n s\u0259b\u0259bi ya\u015fla elaq\u0259dar sidik sistemind\u0259 olan d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r .Bu problem ya\u015fl\u0131lar\u0131n 80%-d\u0259 rast g\u0259linir v\u0259 yuxu poz\u011funlu\u011funa s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p><strong>Yuxusuzluq:\u00a0<\/strong>Yuxuya getm\u0259d\u0259\u00a0 v\u0259 ya\u00a0 yuxunu davam etdirm\u0259d\u0259 \u00e7\u0259tinlik ya\u015fl\u0131larda \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n yuxu probleml\u0259rind\u0259n biridir. Yuxusuzlu\u011fa m\u00fcxt\u0259lif \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n amill\u0259r s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r, lakin uy\u011fun m\u00fcalic\u0259 il\u0259 b\u0259rpa edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcnd\u00fcz yuxululu\u011fu:\u00a0<\/strong>Bir \u00e7ox insanlar g\u00fcnd\u00fcz yuxululu\u011funu qocalman\u0131n bir hiss\u0259si oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, lakin bu bel\u0259 deyil. Ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 20%-I g\u00fcnd\u00fcz h\u0259ddind\u0259n art\u0131q yuxululuqdan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir, bu da yaln\u0131z qocal\u0131\u011f\u0131n deyil, sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tinin \u0259lam\u0259ti ola bil\u0259r.\u00a0 Ya\u015fl\u0131larda h\u0259ddind\u0259n art\u0131q g\u00fcnd\u00fcz yuxusu yuxu apnesi, idrak qabiliyy\u0259tinin pozulmas\u0131 v\u0259 \u00fcr\u0259k-damar probleml\u0259ri kimi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rinin \u0259lam\u0259ti ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>Yuxu apnesi:\u00a0<\/strong>Obstruktiv yuxu apnesi yuxu zaman\u0131 n\u0259f\u0259s almada fasil\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu fasil\u0259l\u0259r yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131nda yum\u015faq dama\u011f\u0131n sallanmas\u0131 (apnoe) , qism\u0259n sallanmas\u0131 (hipopnoe) il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yuxu apnesi par\u00e7alanm\u0131\u015f yuxuya s\u0259b\u0259b olur v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259ki oksigen s\u0259viyy\u0259sin\u0259 t\u0259sir ed\u0259r\u0259k ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131na , g\u00fcnd\u00fcz yuxululu\u011funa v\u0259 ayd\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259 qabiliyy\u0259tinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p><strong>Narahat ayaqlar sindromu:\u00a0<\/strong>Narahat ayaqlar sindromu (RLS)\u00a0 ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n 9-20%-I , yuxu zaman\u0131 d\u00f6vr\u00fc \u0259za h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri (PLMS) is\u0259 4-11%-n\u0259 t\u0259sir edir. PLS istirah\u0259t ed\u0259rk\u0259n v\u0259 ya yatark\u0259n ayaqlar\u0131 h\u0259r\u0259k\u0259t etdirm\u0259k ist\u0259yin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. PLMS\u00a0 a\u015fa\u011f\u0131 \u0259traflarda , x\u00fcsus\u0259n ayaqlarda qeyri-iradi h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. H\u0259r iki poz\u011funluq yuxuya v\u0259 \u00fcmumi h\u0259yat keyfiyy\u0259tin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/img.milli.az\/2022\/03\/07\/ff1f6e1e48d2f94c5fa6b66449f7bc99.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>Ya\u015fl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn yuxu m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, ya\u015fl\u0131 insanlar yuxular\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar ata bil\u0259rl\u0259r. Bu add\u0131mlara yuxu rejimini\u00a0 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq, yuxu keyfiyy\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n v\u0259rdi\u015fl\u0259ri inki\u015faf etdirm\u0259k daxildir. Daha yax\u015f\u0131 bir gec\u0259 yuxusu \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lar m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r:<\/p>\n<p><strong>M\u0259\u015fq:<\/strong>\u00a0M\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq idman ed\u0259n ya\u015fl\u0131 insanlar daha tez yuxuya gedirl\u0259r, daha uzun m\u00fcdd\u0259tli v\u0259 daha keyfiyy\u0259tli yuxu yat\u0131rlar. \u0130dman ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi \u0259n \u00f6n\u0259mli \u015feyl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p><strong>Yataq ota\u011f\u0131nda diqq\u0259ti\u00a0 amill\u0259ri azald\u0131n:\u00a0<\/strong>televizorlar, mobil telefonlar v\u0259 parlaq i\u015f\u0131qlar yuxuya getm\u0259yi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r. Televizor ba\u015fqa otaqda olmal\u0131d\u0131r v\u0259 onu izl\u0259y\u0259r\u0259k\u00a0 yuxuya getm\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. Yataq ota\u011f\u0131ndan b\u00fct\u00fcn elektron cihazlar \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r, yataq ota\u011f\u0131 yaln\u0131z yuxu v\u0259 cinsi \u0259laq\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Yuxunu \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259n madd\u0259l\u0259rd\u0259n uzaq durmal\u0131:<\/strong>\u00a0Alkoqol, t\u00fct\u00fcn, kafein kimi madd\u0259l\u0259r\u00a0 v\u0259 h\u0259tta g\u00fcn\u00fcn gec saatlar\u0131nda yem\u0259k yuxunu \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r. Siqareti atmaq, kafeini azaltmaq v\u0259 yatmazdan \u0259n az\u0131 4 saat \u0259vv\u0259l ax\u015fam yem\u0259yi yem\u0259k yuxunun keyfiyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Daimi yuxu rejimi:\u00a0<\/strong>Ya\u015fland\u0131qca itirilmi\u015f yuxunu b\u0259rpa etm\u0259k \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. Yuxu rejimini d\u0259yi\u015fdirm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu h\u0259r g\u00fcn eyni saatda yat\u0131b-qalxma\u011fa, v\u0259 \u00e7ox yatmama\u011fa diqq\u0259t etm\u0259k dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Yatma vaxt\u0131 rejimini inki\u015faf etdirin:\u00a0<\/strong>Yatmazdan \u0259vv\u0259l bir s\u0131ra\u00a0 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r yuxunu yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. Bir \u00e7ox ya\u015fl\u0131 insanlar yatmazdan \u0259vv\u0259l du\u015f q\u0259bul\u00a0etdikd\u0259n v\u0259 ya\u00a0 kitab oxuduqda daha rahat yuxuya getdiyini bildirir.<\/p>\n<p><strong>Nevroloq Sevinc Mir Seyid<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ya\u015flanma prosesi yuxu poz\u011funlu\u011fu da daxil olmaqla \u00e7oxsayl\u0131 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Keyfiyy\u0259tsiz yuxu bu probleml\u0259rin \u00e7oxunun inki\u015faf\u0131na t\u0259sir ed\u0259 bilir v\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat keyfiyy\u0259tl\u0259rini azalda bilir. \u0130nsan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7d\u0259 birini yuxuda ke\u00e7ir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n\u00a0 ya\u015flanma v\u0259 yuxu aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259k ya\u015fl\u0131larda \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Niy\u0259 ya\u015flanma yuxuya t\u0259sir edir? Ya\u015fl\u0131 insanlarda yuxunun keyfiyy\u0259ti v\u0259 m\u00fcdd\u0259ti tez-tez d\u0259yi\u015fir. Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u00e7oxu daxili saat\u0131n d\u0259yi\u015film\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n yaran\u0131r. Beyinin hipotalamus adlanan hiss\u0259sind\u0259ki daxili saat-supraxiazmatik (SCN) n\u00fcv\u0259ni t\u0259\u015fkil ed\u0259n t\u0259xmin\u0259n 20 000\u00a0 h\u00fcceyr\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Supraxiazmatik n\u00fcv\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":448765,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766.jpg",750,499,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766.jpg",750,499,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766.jpg",750,499,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766-549x365.jpg",549,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766.jpg",640,426,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766.jpg",750,499,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766.jpg",750,499,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/qoca23745766.jpg",750,499,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ya\u015flanma prosesi yuxu poz\u011funlu\u011fu da daxil olmaqla \u00e7oxsayl\u0131 sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Keyfiyy\u0259tsiz yuxu bu probleml\u0259rin \u00e7oxunun inki\u015faf\u0131na t\u0259sir ed\u0259 bilir v\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat keyfiyy\u0259tl\u0259rini azalda bilir. \u0130nsan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7d\u0259 birini yuxuda ke\u00e7ir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n\u00a0 ya\u015flanma v\u0259 yuxu aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259k ya\u015fl\u0131larda \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Niy\u0259 ya\u015flanma yuxuya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/448764"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=448764"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/448764\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/448765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=448764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=448764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=448764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}