{"id":451008,"date":"2022-03-12T17:34:42","date_gmt":"2022-03-12T14:34:42","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=451008"},"modified":"2022-03-12T17:34:42","modified_gmt":"2022-03-12T14:34:42","slug":"ukrayna-bohrani-az%c9%99rbaycanin-tranzit-rolunu-gucl%c9%99ndir%c9%99c%c9%99k-muhum-g%c9%99lism%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=451008","title":{"rendered":"Ukrayna b\u00f6hran\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit rolunu g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k &#8211; m\u00fch\u00fcm g\u0259li\u015fm\u0259"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Qazax\u0131stan \u00f6lk\u0259miz \u00fcz\u0259rind\u0259n 18 milyon ton y\u00fck da\u015f\u0131maq ist\u0259yir<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si fonunda onun neft-qaz ixrac\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 perspektivi getdikc\u0259 art\u0131r. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Kanada v\u0259 AB\u015e-\u0131n ard\u0131nca daha bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin Rusiya neft-qaz\u0131ndan imtina ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Prosesin davaml\u0131 olaca\u011f\u0131, 2022-ci ilin sonunad\u0259k Avropa Birliyi \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u0259 Rusiyadan neft al\u0131\u015f\u0131n\u0131 tamamil\u0259, qaz al\u0131\u015f\u0131n\u0131 is\u0259 qism\u0259n dayand\u0131raca\u011f\u0131 ehtimal\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Neft-qaz\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan \u0259lav\u0259, d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r y\u00fckda\u015f\u0131ma \u015firk\u0259tl\u0259ri Rusiyaya, Rusiyadan v\u0259 bu \u00f6lk\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 dayand\u0131r\u0131blar. Ukraynada h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n getm\u0259si, Belarusun da sanksiya siyah\u0131lar\u0131na daxil edilm\u0259si yax\u0131n v\u0259 ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m Rusiya, h\u0259m d\u0259 Belarus \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n tamamil\u0259 dayanmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. B\u00fct\u00fcn bunlar Asiyadan Avropaya Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259n y\u00fckda\u015f\u0131malara alternativ olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n rolunu art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><em>Art\u0131q bu prosesin ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259 bil\u0259rik. Bel\u0259 ki, \u00c7in, Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan, Tacikistandan Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya y\u00fckda\u015f\u0131malarda b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r ya\u015fan\u0131r. Bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259r Rusiyadan ke\u00e7\u0259n he\u00e7 bir y\u00fck\u00fc q\u0259bul etmir. Bu is\u0259 Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0131r\u0131lmalara g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malarda a\u00e7ar \u00f6lk\u0259 olan Qazax\u0131stan y\u00fckl\u0259rin Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7ib.<\/em><\/p>\n<p><strong>\u0130ki g\u00fcn \u0259vv\u0259l Qazax\u0131stan\u0131n h\u00f6kum\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin Bak\u0131ya r\u0259smi s\u0259f\u0259ri ba\u015f tutub. Astana Az\u0259rbaycana Qazax\u0131standan Avropaya ixrac y\u00fckl\u0259rinin Transx\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutu il\u0259 istiqam\u0259tinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sini t\u0259klif edib. Bunu Qazax\u0131stan\u0131n \u201cSamruk-Kazyna\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin s\u0259dri Almasadam Satkaliyev deyib.<\/strong><\/p>\n<p>Qazax\u0131stan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadiyyat naziri Mikay\u0131l Cabbarov, Az\u0259rbaycan \u0130nvestisiya Holdinqinin r\u0259hb\u0259ri Ruslan \u018flixanov v\u0259 SOCAR-\u0131n vitse-prezidenti R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fl\u0259\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Qazax\u0131stan nefti v\u0259 dig\u0259r y\u00fckl\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya da\u015f\u0131nmas\u0131 \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusu olub. T\u0259r\u0259fl\u0259r m\u00f6vcud mar\u015frutlara alternativ ola bil\u0259c\u0259k Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n neft n\u0259qli sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q potensial\u0131n\u0131 qeyd edibl\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sia.az\/storage\/2019\/11\/15\/tranzitt.jpg\" alt=\"Az\u0259rbaycan etibarl\u0131 tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilib\" \/><\/p>\n<p>Qazax\u0131stan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259q\u0259msal inki\u015faf v\u0259 n\u0259qliyyat naziri R\u0259\u015fad N\u0259biyevl\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb. G\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 d\u0259hliz \u00fczr\u0259 n\u0259qliyyat tarifl\u0259rinin unifikasiyas\u0131, \u00f6lk\u0259l\u0259r \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri il\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6mr\u00fck prosedurlar\u0131n\u0131n sinxronla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b. G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 vur\u011fulan\u0131b ki, Az\u0259rbaycan v\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n co\u011frafi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri &#8211; onlar\u0131n Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck iqtisadi m\u0259rk\u0259zl\u0259ri aras\u0131nda yerl\u0259\u015fm\u0259si \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 yax\u015f\u0131 qurulmu\u015f n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn real z\u0259min yarad\u0131r. Mar\u015frutun inki\u015faf\u0131na \u0259lav\u0259 t\u0259kan Bak\u0131-Tiflis-Qars d\u0259mir yolu x\u0259ttinin tikintisinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu. Bu, \u00c7ind\u0259n Qazax\u0131stan vasit\u0259sil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lma m\u00fcdd\u0259tini 12 g\u00fcn\u0259 endirm\u0259y\u0259 imkan verib.<\/p>\n<p><strong>Nazir qeyd edib ki, qon\u015fu tranzit d\u0259hlizl\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 r\u0259qab\u0259t \u015f\u0259raitind\u0259 Orta D\u0259hliz\u0259 tranzit y\u00fckl\u0259rinin c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259hlizin s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, da\u015f\u0131malar\u0131n m\u00fcnt\u0259z\u0259mliyi, tarifl\u0259rin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 d\u0259hliz boyu yerl\u0259\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin tranzit y\u00fckl\u0259rin\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 t\u0259nziml\u0259m\u0259 v\u0259 g\u00f6mr\u00fck prosedurlar\u0131n\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 uzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 vacibdir<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd olunub ki, regionda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259t yeni reall\u0131q yarad\u0131b. Bu reall\u0131q \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n yeni \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sinin n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259sini v\u0259 tranzit-n\u0259qliyyat \u0259laq\u0259l\u0259rinin qurulmas\u0131n\u0131 dikt\u0259 edir: \u201cVahid n\u0259qliyyat sisteminin yarad\u0131lmas\u0131 layih\u0259sinin icras\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k \u015firk\u0259tin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u0259qliyyat-logistika biznes f\u0259aliyy\u0259tinin apar\u0131lmas\u0131, g\u00f6mr\u00fck i\u015finin sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi t\u0259limatlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si z\u0259ruridir\u201d.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn yekunu olaraq \u201cSamruk-Kazyna\u201d ASC il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n R\u0259q\u0259msal \u0130nki\u015faf v\u0259 N\u0259qliyyat Nazirliyi aras\u0131nda birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u0259qliyyat-logistika f\u0259aliyy\u0259tinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 dair protokol imzalan\u0131b.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan eyni zamanda Tacikistanla iki respublikan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n Transx\u0259z\u0259r beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat mar\u015frutunun inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 edib. Birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 h\u0259r iki \u00f6lk\u0259nin y\u00fckl\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Avropaya da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. \u0130ki \u00f6lk\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Bak\u0131da ke\u00e7irilib. Qazax\u0131stan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00f6z b\u0259yanatlar\u0131nda qeyd edibl\u0259r ki, birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131 \u201ctarifl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si v\u0259 mallar\u0131n b\u0259yan edilm\u0259si, vahid \u0130T h\u0259ll\u0259rin t\u0259tbiqi v\u0259 bu mar\u015frut \u00fczr\u0259 tranzit y\u00fckl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si yolu il\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri h\u0259ll etm\u0259y\u0259\u201d imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Qazax\u0131stan ba\u015f nazirinin m\u0259tbuat katibliyinin a\u00e7\u0131qlamas\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u00fcz\u0259rind\u0259n ild\u0259 10 milyon ton y\u00fck da\u015f\u0131ma\u011f\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131r. Qazax\u0131stan ba\u015f baziri bu bar\u0259d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin Ukrayna b\u00f6hran\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar antib\u00f6hran q\u0259rargah\u0131n\u0131n toplant\u0131s\u0131nda m\u0259lumat verib.<\/strong><\/p>\n<p>Y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131n t\u0259\u015fkili il\u0259 ba\u011fl\u0131 Qazax\u0131stan r\u0259smil\u0259ri Az\u0259rbaycanla yana\u015f\u0131, G\u00fcrc\u00fcstanda da d\u00f6vl\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r ke\u00e7iribl\u0259r: \u201cTransx\u0259z\u0259r Beyn\u0259lxalq N\u0259qliyyat Mar\u015frutunun inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259r birg\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131na dair q\u0259rar q\u0259bul edibl\u0259r. Bu m\u00fc\u0259ssis\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 tarifqoyma, y\u00fckl\u0259rin b\u0259yan edilm\u0259si, vahid \u0130T h\u0259ll\u0259rin t\u0259tbiqi, tranzit y\u00fckl\u0259rin konsolidasiyas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olacaq. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 mar\u015frutla ild\u0259 10 milyon tona yax\u0131n y\u00fckl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 200 min\u0259d\u0259k konteynerin da\u015f\u0131nmas\u0131 imkan\u0131 var\u201d.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan h\u00f6kum\u0259ti da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lara alternativ mar\u015frut olaraq Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131malara ke\u00e7m\u0259l\u0259rini t\u00f6vsiy\u0259 edib. Art\u0131q Qazax\u0131stan\u0131n \u201cArtselor Mittal Temirtay\u201d SC 50 min ton metal m\u0259hsulunu Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131ma\u011fa haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p>Qazax\u0131stan\u0131n X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki limanlar\u0131n\u0131n illik \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00fcc\u00fc 23,7 milyon tondur. Bunun 14,7 milyon tonu(9,5 milyon ton neft, 2,5 milyon ton quru y\u00fckl\u0259r, 0,7 milyon ton d\u0259nli bitkil\u0259r, 2 milyon ton b\u0259r\u0259 y\u00fckl\u0259ri) Aktau, 6 milyon tonu Kur\u0131k (d\u0259miryol terminal\u0131 4 milyon ton, avtomobil terminal\u0131 2 milyon ton), 3 milyon tonu Aktaunun \u015eimal terminal\u0131n\u0131n(1,5 milyon ton d\u0259nli bitkil\u0259r, qalan\u0131 quru y\u00fck) pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Haz\u0131rda bu limanlara 18 milyon tona yax\u0131n y\u00fck\u00fcn y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar fonunda bu \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259n Qazax\u0131stan neftinin Avropa bazarlar\u0131na da\u015f\u0131nmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u0259 probleml\u0259r yaratmaqdad\u0131r. Bel\u0259 ki, Qazax\u0131standan neft X\u0259z\u0259r Boru Konsorsiumunun boru x\u0259ttil\u0259 Rusiyan\u0131n Novorossiysk liman\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131r. K\u0259m\u0259rl\u0259 Rusiya nefti d\u0259 da\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 iki \u00f6lk\u0259nin m\u0259hsulu bir-birin\u0259 qar\u0131\u015f\u0131r. Haz\u0131rda al\u0131c\u0131lar Novorossiysk limanlar\u0131ndan neft alma\u011fa c\u0259sar\u0259t etm\u0259dikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Qazax\u0131standan ora \u00e7atd\u0131r\u0131lan neft partiyalar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131nda ciddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r ya\u015fan\u0131r. Qazax\u0131stan\u0131n Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259n Qara d\u0259niz limanlar\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131lan neft h\u0259cml\u0259rini satmas\u0131nda da probleml\u0259r var &#8211; Ukraynaya h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259 Qara d\u0259nizd\u0259 m\u00fclki g\u0259mil\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tini m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Qazax\u0131stan neftinin bir hiss\u0259sini Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131maq niyy\u0259tind\u0259dir.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/fed.az\/upload\/news\/6323.jpg\" alt=\"Forbes&quot; \u018fl\u0259t liman\u0131 haqq\u0131nda s\u00fcjet haz\u0131rlay\u0131b - FED.az\" \/><\/strong><\/p>\n<p>Qazax\u0131stan neft hasilat\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131rmaqdad\u0131r. AB\u015e-\u0131n Energetika Nazirliyi yan\u0131nda Energetika \u0130nformasiyas\u0131 Administrasiyas\u0131 (EIA) Qazax\u0131stan \u00fczr\u0259 2022-2023-c\u00fc ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ortalama g\u00fcnd\u0259lik neft v\u0259 dig\u0259r maye karbohidrogenl\u0259rin hasilat\u0131 \u00fczr\u0259 proqnozunu y\u00fcks\u0259ldib. Quruma g\u00f6r\u0259, bu il Qazax\u0131standa ortalama g\u00fcnd\u0259lik neft v\u0259 dig\u0259r maye karbohidrogenl\u0259rin hasilat\u0131 2,02 milyon barel olaca\u011f\u0131 ehtimal olunur, bu da \u0259vv\u0259lki proqnoz g\u00f6st\u0259ricisind\u0259n 0,01 milyon barel \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n neft ixrac\u0131 67,6 milyon\u00a0 t\u0259\u015fkil edib. \u00dcmumi hasilat\u0131 85,7 milyon ton olub ki, bunun da\u00a0 17,1 milyon tonu emala y\u00f6n\u0259ldilib. Qazax\u0131stan\u0131n haz\u0131rda g\u00fcnd\u0259lik neft ixrac\u0131 1,2 milyon barel t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 X\u0259z\u0259r Boru K\u0259m\u0259ri il\u0259 Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259n 53 milyon tondan bir q\u0259d\u0259r art\u0131q Qazax\u0131stan nefti n\u0259ql olunub. Daha 2 milyon ton \u00c7in\u0259 sat\u0131l\u0131b. \u00c7inin a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t t\u0259klif etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qazax\u0131stan imkan olsa da, ne\u00e7\u0259 ill\u0259rdir bu \u00f6lk\u0259y\u0259 neft sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Buna g\u00f6p\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00f6z m\u0259hsulunun m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r daha \u00e7ox hiss\u0259sini Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n Q\u0259rb bazarlar\u0131na \u00e7atd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n neft da\u015f\u0131malar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud infrastrukturuna Q\u0259rb \u0130xrac Boru k\u0259m\u0259ri, Bak\u0131-Tiflis-Ceyhan \u018fsas \u0130xrac boru k\u0259m\u0259ri v\u0259 d\u0259miryol da\u015f\u0131malar\u0131 aiddir. BTC-nin cari \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 1,2 milyon barel t\u0259\u015fkil edir. \u0130ld\u0259 60 milyon ton neft n\u0259ql etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin haz\u0131rda bu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131ndan az\u0131ndan istifad\u0259 olunur. Bel\u0259 ki, 2021-ci il \u0259rzind\u0259 BTC vasit\u0259sil\u0259 t\u0259xmin\u0259n 26,4 milyon ton (t\u0259xmin\u0259n 200 milyon barel) xam neft v\u0259 kondensat T\u00fcrkiy\u0259nin Ceyhan liman\u0131ndan d\u00fcnya bazar\u0131na yola sal\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259, 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan xaric\u0259 28,1 milyon ton neft ixrac edib. Az\u0259rbaycan neftini Qara d\u0259niz sahill\u0259rin\u0259 n\u0259ql ed\u0259n Q\u0259rb \u0130xrac Boru K\u0259m\u0259ri (Q\u0130BK) Supsa terminal\u0131na q\u0259d\u0259r uzan\u0131r. Bu boru k\u0259m\u0259rinin uzunlu\u011fu 829 kilometrdir. K\u0259m\u0259rin sahibi Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u018fm\u0259liyyat \u015eirk\u0259tidir. 2021-ci ild\u0259 Q\u0259rb \u0130xrac Boru K\u0259m\u0259ri mar\u015frutu vasit\u0259sil\u0259 31 milyon barel neft ixrac edilib. K\u0259m\u0259rin illik n\u0259qletm\u0259 g\u00fcc\u00fc 5,1 milyon tondur.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u0259miryolu sistemi il\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r neftin da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa dair m\u0259lumat a\u00e7\u0131qlanm\u0131r. M\u00f6vcud boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin illik n\u0259ql g\u00fcc\u00fc 65 milyon tondan \u00e7oxdur. Haz\u0131rda onun 28 milyon tonundan istifad\u0259 olunur. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, Az\u0259rbaycan ild\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq 30 milyon tona yax\u0131n neft n\u0259ql etm\u0259k g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir.<\/strong><\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn1.img.sputnik.az\/images\/41193\/68\/411936822.jpg\" alt=\"\u0130lham \u015eaban: \u201cQazanc riskl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na s\u0259fr edilir\u201d\" width=\"861\" height=\"466\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0\u0130lham \u015eaban<\/strong><\/p>\n<p>Lakin enerji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspert \u0130lham \u015eaban\u0131n fikrinc\u0259, Qazax\u0131stan neftinin Rusiya \u00fcz\u0259rind\u0259n da\u015f\u0131nmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 probleml\u0259r getdikc\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015f\u0259c\u0259k: \u201cBuna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 neft n\u0259qlini m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r diversifikasiya etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. 2006-c\u0131 ild\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevl\u0259 Qazax\u0131stan Prezidenti Nursultan Nazarbayev aras\u0131nda neft n\u0259qlin\u0259 dair d\u00f6vl\u0259tl\u0259raras\u0131 memorandum imzalan\u0131b. \u0130ndiy\u0259d\u0259k bu s\u0259n\u0259d laz\u0131mi q\u0259d\u0259r icra olunmay\u0131b. S\u0259n\u0259dd\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n \u015eimal\u0131ndak\u0131 yataqlardan Kur\u0131k liman\u0131na neft k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259sini v\u0259 ild\u0259 10 milyon ton neftin tankerl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fcz\u0259rind\u0259n n\u0259qlinin t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. Haz\u0131rda BTC-nin da\u015f\u0131ma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yar\u0131s\u0131 bo\u015fdur. Bizim \u00f6z tankerl\u0259rimiz v\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin tankerl\u0259ri il\u0259 20 milyon tonj nefti da\u015f\u0131ma\u011fa qadirik. Y\u0259ni Qazax\u0131stan neftinin m\u00fch\u00fcm bir hiss\u0259sini rahatl\u0131qla da\u015f\u0131ya bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p>Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259, d\u00fcnyan\u0131n Rusiyaya qar\u015f\u0131 a\u00e7d\u0131\u011f\u0131 iqtisadi sava\u015f \u015f\u0259raitind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji m\u0259hsullar\u0131na, h\u0259m\u00e7inin tranzit imkanlar\u0131na t\u0259l\u0259b s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. \u0130ndiy\u0259d\u0259k \u00f6lk\u0259d\u0259 qurulan infrastruktur bu imkanlardan yararlanma\u011fa \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qazax\u0131stan \u00f6lk\u0259miz \u00fcz\u0259rind\u0259n 18 milyon ton y\u00fck da\u015f\u0131maq ist\u0259yir Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si fonunda onun neft-qaz ixrac\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 perspektivi getdikc\u0259 art\u0131r. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Kanada v\u0259 AB\u015e-\u0131n ard\u0131nca daha bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin Rusiya neft-qaz\u0131ndan imtina ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Prosesin davaml\u0131 olaca\u011f\u0131, 2022-ci ilin sonunad\u0259k Avropa Birliyi \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u0259 Rusiyadan neft al\u0131\u015f\u0131n\u0131 tamamil\u0259, qaz al\u0131\u015f\u0131n\u0131 is\u0259 qism\u0259n dayand\u0131raca\u011f\u0131 ehtimal\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Neft-qaz\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan \u0259lav\u0259, d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r y\u00fckda\u015f\u0131ma \u015firk\u0259tl\u0259ri Rusiyaya, Rusiyadan v\u0259 bu \u00f6lk\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259n tranzit y\u00fckda\u015f\u0131malar\u0131 dayand\u0131r\u0131blar. Ukraynada h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n getm\u0259si, Belarusun da sanksiya siyah\u0131lar\u0131na daxil edilm\u0259si yax\u0131n v\u0259 ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":451012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/7ed1927b1f3e98c839140f9cb1eab8b6.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Qazax\u0131stan \u00f6lk\u0259miz \u00fcz\u0259rind\u0259n 18 milyon ton y\u00fck da\u015f\u0131maq ist\u0259yir Rusiyaya qar\u015f\u0131 sanksiyalar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259si fonunda onun neft-qaz ixrac\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 perspektivi getdikc\u0259 art\u0131r. Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Kanada v\u0259 AB\u015e-\u0131n ard\u0131nca daha bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin Rusiya neft-qaz\u0131ndan imtina ed\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Prosesin davaml\u0131 olaca\u011f\u0131, 2022-ci ilin sonunad\u0259k Avropa Birliyi \u00f6lk\u0259l\u0259rinin d\u0259 Rusiyadan neft al\u0131\u015f\u0131n\u0131 tamamil\u0259, qaz al\u0131\u015f\u0131n\u0131 is\u0259 qism\u0259n dayand\u0131raca\u011f\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/451008"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=451008"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/451008\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/451012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=451008"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=451008"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=451008"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}