{"id":451395,"date":"2022-03-14T09:33:52","date_gmt":"2022-03-14T06:33:52","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=451395"},"modified":"2022-03-14T09:33:52","modified_gmt":"2022-03-14T06:33:52","slug":"ekrana-dikilmis-gozl%c9%99r-texnologiyalarin-inkisafi-h%c9%99yatimiza-nec%c9%99-t%c9%99sir-gost%c9%99rir-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=451395","title":{"rendered":"Ekrana dikilmi\u015f g\u00f6zl\u0259r: Texnologiyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 h\u0259yat\u0131m\u0131za nec\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir? &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r g\u00fcn i\u015f\u0259 ged\u0259nd\u0259 ictimai n\u0259qliyyatda telefona zill\u0259nmi\u015f g\u00f6zl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q. Kimi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259dir, kimi x\u0259b\u0259r saytlar\u0131nda, kimi d\u0259 oyun oynay\u0131r v\u0259 s. V\u0259 bir d\u0259 telefonda PDF formatl\u0131 kitablardan d\u0259rs oxuyan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r. Ayd\u0131nd\u0131r, texnologiya inki\u015faf edir v\u0259 art\u0131q telefonumuz h\u0259m d\u0259 kitab\u0131 \u0259v\u0259z edir. Yax\u015f\u0131, b\u0259s bu texnoloji yenilik sa\u011flaml\u0131\u011fa nec\u0259 t\u0259sir edir?<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/kaspi.az\/az\/xirda-sriftler-ekrana-dikilmis-gzler-arasdirma?fbclid=IwAR04lQsmkqXOdoWweAgvJs6MawCxWA5NgIKnhY9vMuz0p8qBpOA5erizGLY\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u201cKaspi\u201d<\/strong><\/a>\u00a0q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>T\u0259l\u0259b\u0259 T\u00fcrkan H\u00fcseynli bildirir ki, d\u0259rsl\u0259ri telefondan oxuma\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259ri var:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n kitabdan d\u0259rsi daha gec oxuyub m\u0259nims\u0259yir\u0259m, n\u0259inki telefondan. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, h\u0259r PDF formatl\u0131 m\u00f6vzunun kitab n\u0259\u015fri olmur. Universitetd\u0259 biz\u0259 m\u00f6vzu, kitab ad\u0131 verirl\u0259r. Bir m\u00f6vzuya g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn kitab\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u0130nternetd\u0259n axtar\u0131b tapmaq daha asand\u0131r. Harasa getdikd\u0259 kitablar\u0131 \u00f6z\u00fcnl\u0259 da\u015f\u0131maqdansa, PDF \u0259n yax\u015f\u0131 vasit\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p>T.H\u00fcseynli deyir ki, telefonda davaml\u0131 d\u0259rs oxuyanda g\u00f6zl\u0259r \u00e7ox yorulur:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ox oxuyanda g\u00f6zl\u0259rimd\u0259 bulan\u0131ql\u0131q, yor\u011funluq, sulanma olur. Bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn arada fasil\u0259 verir\u0259m. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir saat oxuyuramsa, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 fasil\u0259 verir\u0259m, havaya \u00e7\u0131x\u0131ram, \u00fcz\u00fcm\u0259 su vururam, \u00e7ay i\u00e7ir\u0259m.\u00a0\u0130stirah\u0259t etdikd\u0259n sonra narahatl\u0131q yava\u015f-yava\u015f ke\u00e7ib gedir\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyir ki, d\u00fcnya t\u0259hsil sistemi art\u0131q elektronla\u015f\u0131b:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya universitetl\u0259rin\u0259 baxsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri elektron resurslar, qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 materiallar\u0131 il\u0259 t\u0259min edibl\u0259r. Orada onlayn qaydada t\u0259drisin keyfiyy\u0259tinin yoxlan\u0131lmas\u0131 bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti bildirir ki, Az\u0259rbaycanda ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin kitabxanalar\u0131 z\u0259ngin deyil:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259r bir t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 \u00e7ata bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r kitab resursu yoxdur. Bir fak\u00fclt\u0259nin 100 t\u0259l\u0259b\u0259si eyni v\u0259saiti ist\u0259s\u0259, onlar\u0131 t\u0259min etm\u0259y\u0259 kitab \u00e7atmaz\u201d.<\/p>\n<p>Kamran \u018fs\u0259dovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, pandemiya \u015f\u0259raitind\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r telefondan daha \u00e7ox istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar:<\/p>\n<p>\u201c2020-ci ilin mart\u0131ndan \u00f6lk\u0259d\u0259 pandemiyad\u0131r v\u0259 t\u0259dris onlayn h\u0259yata ke\u00e7irilir. M\u00fc\u0259lliml\u0259r m\u00fchazir\u0259 m\u0259tnl\u0259ri, k\u00f6m\u0259k\u00e7i vasit\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 elektron formatda verirl\u0259r. Onlayn rejimd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r materiallar\u0131 komp\u00fcter, plan\u015fet, telefondan oxuyurlar\u201d.<\/p>\n<p>K.\u018fs\u0259dov deyir ki, elektron v\u0259saitl\u0259rd\u0259n \u00f6yr\u0259nil\u0259n d\u0259rs kitab q\u0259d\u0259r yadda qalm\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si, t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, ka\u011f\u0131z da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lardan &#8211; kitablar, jurnallar, monoqrafiyalardan\u00a0istifad\u0259 ed\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin bilikl\u0259ri daha g\u00fccl\u00fcd\u00fcr. Komp\u00fcter, plan\u015fet, telefon \u00fcz\u0259rind\u0259 h\u0259r hans\u0131 qeyd apara bilmirl\u0259r v\u0259 g\u00f6z yadda\u015flar\u0131 yax\u015f\u0131 olmur\u201d.<\/p>\n<p>K.\u018fs\u0259dov bildirir ki, telefondan istifad\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r fiziki v\u0259 zehni problem yarada bilir: \u201cMonitorinq aparanda g\u00f6rd\u00fck ki, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00f6rm\u0259 problemi, onur\u011fa s\u00fctunu \u0259yriliyi ortaya \u00e7\u0131x\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>Oftalmoloq Emil Yusifov deyir ki, texnologiya \u0259sridir v\u0259 komp\u00fcter, telefon istifad\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yax\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlanan eyn\u0259kl\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259bat art\u0131b:<\/p>\n<p>\u201c\u018fvv\u0259ll\u0259r sad\u0259c\u0259 kitab oxumaq, yaz\u0131 yazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edirdik. \u0130ndi g\u0259ncl\u0259r d\u0259rs oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 telefonlardan daha \u00e7ox istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Bu zaman, b\u0259z\u0259n telefonu g\u00f6z\u0259 \u00e7ox yax\u0131n tuturlar ki, bu da m\u0259nfi t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p>Emil Yusifov bildirir ki, h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n vasit\u0259 &#8211; avtomobil, qatar, avtobusda d\u0259rs oxuyanda g\u00f6z v\u0259 beyin tez yorulur:<\/p>\n<p>\u201cN\u0259qliyyat vasit\u0259si h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olanda, t\u0259bii ki, titr\u0259m\u0259 ba\u015f verir. Titr\u0259m\u0259 \u0259limizd\u0259 olan vasit\u0259y\u0259 d\u0259 t\u0259sir edir v\u0259 oxudu\u011fumuz zaman h\u0259rfl\u0259r oynama\u011fa ba\u015flay\u0131r. Bu da g\u00f6zd\u0259 x\u0131rda h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Bel\u0259 hal h\u0259m informasiyan\u0131 q\u0259buletm\u0259 keyfiyy\u0259tini azald\u0131r, h\u0259m d\u0259 g\u00f6z\u00fc v\u0259 beyni tez yorur. M\u0259s\u0259l\u0259n, insan bir saat oxuyub yorulacaqsa, on d\u0259qiq\u0259y\u0259 yorulur. Ona g\u00f6r\u0259, sabit bir yerd\u0259 oxumaq laz\u0131md\u0131r. Sabit bir s\u00fcr\u0259t varsa, o zaman oxumaq problem deyil\u201d.<\/p>\n<p>E.Yusifovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, elektron vasit\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7ox baxmaq s\u0259hh\u0259timizd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259r yarad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r telefonu 20-30\u00a0d\u0259qiq\u0259 20 santimetrd\u0259n daha yax\u0131na tutub istifad\u0259 ed\u0259nd\u0259 ba\u015f v\u0259 g\u00f6z a\u011fr\u0131s\u0131 olursa, h\u0259min insan h\u0259m astiqmat, h\u0259m d\u0259 miopiya problemind\u0259n \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Apar\u0131lan elmi ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, uzun m\u00fcdd\u0259t mobil telefonla dan\u0131\u015fmaq, onu ba\u015fa yax\u0131n tutmaq beyin x\u0259r\u00e7\u0259ngi ehtimal\u0131n\u0131 \u00e7oxald\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>E.Yusifov bildirir ki, telefon kimi vasit\u0259l\u0259r \u015f\u00fcalanma m\u0259nb\u0259yidir:<\/p>\n<p>\u201cAdi internet istifad\u0259si s\u0131ras\u0131nda da telefonun b\u00fct\u00fcn v\u00fccuda z\u0259r\u0259ri var. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 4 v\u0259 5G texnologiyalar\u0131 k\u00f6hn\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 daha z\u0259r\u0259rlidir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, istifad\u0259 zaman\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259d\u0259n\u0259 yax\u0131n tuturuqsa, z\u0259r\u0259rverici effekti y\u00fcks\u0259k olur. Texnologiyalar g\u00f6zd\u0259n \u00e7ox, beyin\u0259 z\u0259r\u0259r verir\u201d.<\/p>\n<p>E.Yusifov deyir ki, orqanizm ax\u015famlar sakit rejimd\u0259 v\u0259 daha az f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olur. Elektronika vasit\u0259l\u0259rind\u0259 a\u011f i\u015f\u0131q istifad\u0259 etdiyimiz zaman b\u0259d\u0259n oyan\u0131r v\u0259 gec\u0259 rejimind\u0259 i\u015fl\u0259mir:<\/p>\n<p>\u201cBu, yuxunu gec g\u0259tir\u0259 bil\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn v\u0259 ya h\u0259ft\u0259l\u0259r sonra \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc yor\u011fun hiss etm\u0259y\u0259 ba\u015flayaca\u011f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259, ax\u015famlar elektronika vasit\u0259l\u0259rind\u0259n gec\u0259 rejimind\u0259\u00a0istifad\u0259 etm\u0259k m\u0259sl\u0259h\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p>Son olaraq oftalmoloq m\u0259sl\u0259h\u0259t verdi ki, telefon istifad\u0259 etdikd\u0259, 20 sm-d\u0259n daha yax\u0131n tutmayaq, titr\u0259m\u0259 olmayan m\u00fchitd\u0259 oxuyaq, daha \u00e7ox plan\u015fet kimi vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r g\u00fcn i\u015f\u0259 ged\u0259nd\u0259 ictimai n\u0259qliyyatda telefona zill\u0259nmi\u015f g\u00f6zl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q. Kimi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259dir, kimi x\u0259b\u0259r saytlar\u0131nda, kimi d\u0259 oyun oynay\u0131r v\u0259 s. V\u0259 bir d\u0259 telefonda PDF formatl\u0131 kitablardan d\u0259rs oxuyan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r. Ayd\u0131nd\u0131r, texnologiya inki\u015faf edir v\u0259 art\u0131q telefonumuz h\u0259m d\u0259 kitab\u0131 \u0259v\u0259z edir. Yax\u015f\u0131, b\u0259s bu texnoloji yenilik sa\u011flaml\u0131\u011fa nec\u0259 t\u0259sir edir? M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0\u201cKaspi\u201d\u00a0q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik. T\u0259l\u0259b\u0259 T\u00fcrkan H\u00fcseynli bildirir ki, d\u0259rsl\u0259ri telefondan oxuma\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcn t\u0259r\u0259fl\u0259ri var: \u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259n kitabdan d\u0259rsi daha gec oxuyub m\u0259nims\u0259yir\u0259m, n\u0259inki telefondan. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, h\u0259r PDF formatl\u0131 m\u00f6vzunun kitab n\u0259\u015fri olmur. Universitetd\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":451396,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30.jpg",620,416,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30.jpg",620,416,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30.jpg",620,416,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30-544x365.jpg",544,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30.jpg",620,416,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30.jpg",620,416,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30.jpg",620,416,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-30.jpg",620,416,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r g\u00fcn i\u015f\u0259 ged\u0259nd\u0259 ictimai n\u0259qliyyatda telefona zill\u0259nmi\u015f g\u00f6zl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q. Kimi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259dir, kimi x\u0259b\u0259r saytlar\u0131nda, kimi d\u0259 oyun oynay\u0131r v\u0259 s. V\u0259 bir d\u0259 telefonda PDF formatl\u0131 kitablardan d\u0259rs oxuyan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r. Ayd\u0131nd\u0131r, texnologiya inki\u015faf edir v\u0259 art\u0131q telefonumuz h\u0259m d\u0259 kitab\u0131 \u0259v\u0259z edir. Yax\u015f\u0131, b\u0259s bu texnoloji yenilik sa\u011flaml\u0131\u011fa nec\u0259 t\u0259sir edir? M\u00f6vzu il\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/451395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=451395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/451395\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/451396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=451395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=451395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=451395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}