{"id":452003,"date":"2022-03-15T16:44:58","date_gmt":"2022-03-15T13:44:58","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=452003"},"modified":"2022-03-15T16:44:58","modified_gmt":"2022-03-15T13:44:58","slug":"novruz-bayrami-gunl%c9%99rind%c9%99-allergik-qidalara-diqq%c9%99tl%c9%99-yanasmaq-lazimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=452003","title":{"rendered":"Novruz bayram\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 allergik qidalara diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Novruz bayram\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259li vacib n\u00fcanslardan biri d\u0259 allergik reaksiyalard\u0131r.<\/p>\n<p>Qida allergiyas\u0131 \u2013 t\u0259rkibind\u0259 allergenl\u0259rin oldu\u011fu qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehlak\u0131 zaman\u0131 immun sisteminin spesifik reaksiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r. Qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu anafilaksiya \u2013 ciddi allergik reaksiya olub, q\u0259fil meydana g\u0259lir v\u0259 bu zaman h\u0259tta \u00f6l\u00fcm hal\u0131 da ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Allergik reaksiyalar ad\u0259t\u0259n qidan\u0131n istehlak\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 sonra ba\u015flay\u0131r v\u0259 2 saat \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun \u201cElmi Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zi\u201d departamentinin Elmi-t\u0259dqiqat v\u0259 riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi A.H\u0259s\u0259novan\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 elmi m\u0259qal\u0259d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 b\u0259hs olunur.<\/p>\n<p>Qida allergiyas\u0131 ad\u0259t\u0259n 2 ya\u015fdan etibar\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. Yerf\u0131nd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 qoz-f\u0131nd\u0131q kimi \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 allergiya is\u0259 yetkin ya\u015flarda da m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 h\u0259min reaksiyalara s\u0259b\u0259b olan 170 n\u00f6v qida m\u0259hsulu var ki, onlara s\u00fcd, yerf\u0131nd\u0131\u011f\u0131, qoz, bu\u011fda, soya, bal\u0131q, yumurta v\u0259 dig\u0259r m\u0259hsullar aid edilir.<\/p>\n<p>Novruzda yumurta boyanmas\u0131 zaman\u0131 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259si x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 u\u015faqlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Qeyd ed\u0259k ki, u\u015faqlarda yumurtaya qar\u015f\u0131 (toyuq yumurtas\u0131) allergik reaksiya daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b v\u0259 h\u0259min prosesd\u0259n erk\u0259n ya\u015fda u\u015faqlar\u0131n 1-2 faizi \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. Eyni zamanda in\u0259k s\u00fcd\u00fcnd\u0259 oldu\u011fu kimi, u\u015faql\u0131q v\u0259 yeniyetm\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 orqanizmd\u0259 d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck yarad\u0131r. Yumurtaya qar\u015f\u0131 allergiya m\u00fct\u0259madi \u015f\u0259kild\u0259 aeroallergenl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131\u011fa g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 h\u0259min hal sonralar astman\u0131n inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Bu qida m\u0259hsuluna qar\u015f\u0131 allergik reaksiyan\u0131n simptomlar\u0131 h\u0259zm sistemi pozuntular\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 qar\u0131n nahiy\u0259sind\u0259 a\u011fr\u0131lar, d\u0259rid\u0259 s\u0259pgil\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 respirator probleml\u0259r, nadir hallarda is\u0259 anafilaksiyad\u0131r. Allergik reaksiya yumurta z\u00fclal\u0131na v\u0259 ya sar\u0131s\u0131na qar\u015f\u0131 yarana bil\u0259r. Lakin apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, allergiyaya s\u0259b\u0259b olan z\u00fclallar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yumurta a\u011f\u0131nda olur. Qeyd ed\u0259k ki, yumurtan\u0131n tam bi\u015firilm\u0259si zaman\u0131 z\u00fclallar\u0131n molekulyar strukturu d\u0259yi\u015fir, bu da orqanizmin h\u0259min z\u00fclallar\u0131n z\u0259r\u0259rli madd\u0259 kimi q\u0259buluna mane olur.<\/p>\n<p>G\u00fccl\u00fc allergik qidalar hesab edil\u0259n qoz, f\u0131nd\u0131q, badam, f\u0131st\u0131q kimi \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, h\u0259min \u00e7e\u015fid qidalara qar\u015f\u0131 allergiyas\u0131 olanlar onlardan haz\u0131rlanan m\u0259hsullardan da imtina etm\u0259lidirl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin yaln\u0131z bir n\u00f6v \u00e7\u0259r\u0259z\u0259 qar\u015f\u0131 allergiyas\u0131 olanlar dig\u0259rl\u0259rind\u0259n d\u0259 istifad\u0259 etm\u0259m\u0259lidirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki bir n\u00f6v \u00e7\u0259r\u0259zin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu allergik reaksiya dig\u0259rl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 da allergiya riskinin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. B\u0259zi allergik qidalardan f\u0259rqli olaraq, \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 allergiya \u00f6m\u00fcr boyu qal\u0131r. X\u00fcsus\u0259n d\u0259 yerf\u0131nd\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 allergik reaksiya \u00fcz\u00fcnd\u0259n h\u0259tta anafilaksiya hallar\u0131 da ba\u015f verir. Yerf\u0131nd\u0131\u011f\u0131na qar\u015f\u0131 allergiyadan u\u015faqlar\u0131n 4-8 faizi, yetkin insanlar\u0131n is\u0259 1-2 faizi \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p>Novruzun \u0259v\u0259zedilm\u0259z \u015firniyyatlar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda istifad\u0259 olunan dig\u0259r ba\u015fl\u0131ca m\u0259hsul bu\u011fda unudur. Bu\u011fdaya qar\u015f\u0131 allergiya m\u0259hsulda a\u015fkar olunan bir n\u00f6v z\u00fclala qar\u015f\u0131 allergik reaksiyad\u0131r v\u0259 h\u0259zm prosesind\u0259 pozuntulara, qusma, s\u0259pgi, \u00f6dem, daha a\u011f\u0131r hallarda is\u0259 anafilaksiyaya s\u0259b\u0259b ola bilir. Ox\u015far simptomlara g\u00f6r\u0259 bu\u011fda allergiyas\u0131 ql\u00fcten\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fckl\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Halbuki bu\u011fdaya qar\u015f\u0131 allergik reaksiya onun t\u0259rkibind\u0259 olan y\u00fczl\u0259rl\u0259 z\u00fclal\u0131n yaln\u0131z birin\u0259 qar\u015f\u0131 verilmi\u015f immun cavabd\u0131r.<\/p>\n<p>Qazl\u0131-\u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259rd\u0259n d\u0259 allergik reaksiyalar ba\u015f verir. H\u0259min i\u00e7kil\u0259rin \u0259sas inqrediyentl\u0259rin\u0259 su, karbon qaz\u0131, dadland\u0131r\u0131c\u0131, aromatizator, r\u0259ngl\u0259yici madd\u0259 v\u0259 tur\u015fular daxildir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q q\u0259bul edil\u0259nd\u0259 madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini pozmaqla yana\u015f\u0131, g\u00fccl\u00fc allergik reaksiyalara s\u0259b\u0259b ola bilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Novruz bayram\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259li vacib n\u00fcanslardan biri d\u0259 allergik reaksiyalard\u0131r. Qida allergiyas\u0131 \u2013 t\u0259rkibind\u0259 allergenl\u0259rin oldu\u011fu qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehlak\u0131 zaman\u0131 immun sisteminin spesifik reaksiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r. Qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu anafilaksiya \u2013 ciddi allergik reaksiya olub, q\u0259fil meydana g\u0259lir v\u0259 bu zaman h\u0259tta \u00f6l\u00fcm hal\u0131 da ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Allergik reaksiyalar ad\u0259t\u0259n qidan\u0131n istehlak\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 sonra ba\u015flay\u0131r v\u0259 2 saat \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun \u201cElmi Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zi\u201d departamentinin Elmi-t\u0259dqiqat v\u0259 riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi A.H\u0259s\u0259novan\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 elmi m\u0259qal\u0259d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 b\u0259hs&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":452004,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669.jpg",669,669,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669.jpg",669,669,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669.jpg",669,669,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669-365x365.jpg",365,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669.jpg",640,640,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669.jpg",669,669,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669.jpg",669,669,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16473484014235331647_1000x669-669x620.jpg",669,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Novruz bayram\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 diqq\u0259t edilm\u0259li vacib n\u00fcanslardan biri d\u0259 allergik reaksiyalard\u0131r. Qida allergiyas\u0131 \u2013 t\u0259rkibind\u0259 allergenl\u0259rin oldu\u011fu qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehlak\u0131 zaman\u0131 immun sisteminin spesifik reaksiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r. Qida m\u0259hsullar\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259b oldu\u011fu anafilaksiya \u2013 ciddi allergik reaksiya olub, q\u0259fil meydana g\u0259lir v\u0259 bu zaman h\u0259tta \u00f6l\u00fcm hal\u0131 da ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Allergik reaksiyalar ad\u0259t\u0259n qidan\u0131n istehlak\u0131ndan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/452003"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=452003"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/452003\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/452004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=452003"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=452003"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=452003"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}