{"id":452574,"date":"2022-03-17T07:28:44","date_gmt":"2022-03-17T04:28:44","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=452574"},"modified":"2022-03-17T07:28:44","modified_gmt":"2022-03-17T04:28:44","slug":"az%c9%99rbaycanin-yeni-yasil-enerji-h%c9%99d%c9%99fl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=452574","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n yeni \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d h\u0259d\u0259fl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<p>B\u0259rpa olunan enerji texnologiyalar\u0131 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 v\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131ya qoyduqlar\u0131 iqlim h\u0259d\u0259fl\u0259ri \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d ke\u00e7idini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. COVID-19 b\u00f6hran\u0131n\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, 2020-ci ild\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 260 QVt-dan \u00e7ox olan b\u0259rpa olunan enerji stansiyalar\u0131 istismara verilib ki, bu, 2019-cu ild\u0259ki rekordu t\u0259xmin\u0259n 50 faiz \u00fcst\u0259l\u0259yir. Beyn\u0259lxalq B\u0259rpa olunan Enerji Agentliyinin (IRENA) m\u00fcvafiq hesabat\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u00f6t\u0259n il istismara verilmi\u015f yeni elektrik enerjisi qoyulu\u015f g\u00fccl\u0259rinin 80 faizd\u0259n \u00e7oxunu b\u0259rpa olunan enerji t\u0259\u015fkil edib, bunun 91 faizi is\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. \u00dcmumilikd\u0259 \u00f6t\u0259n ilin sonunda d\u00fcnyada b\u0259rpa olunan enerjinin qoyulu\u015f g\u00fcc\u00fc 2 799 QVt t\u0259\u015fkil edib, bu is\u0259 \u00fcmumi qlobal qoyulu\u015f g\u00fccl\u0259rinin \u00fc\u00e7d\u0259 biri dem\u0259kdir. G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131na baxmayaraq, hidroenerji h\u0259l\u0259 d\u0259 1 211 QVt qoyulu\u015f g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck paya sahibdir. Eyni zamanda, Beyn\u0259lxalq B\u0259rpa Olunan Enerji Agentliyinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, \u00f6t\u0259n il bu sektorda d\u00fcnyada 11,5 milyondan \u00e7ox adam i\u015f tap\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan da b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259nin inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fczr\u0259 geni\u015f potensiala malik olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Haz\u0131rda b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 potensial\u0131m\u0131z 27 000 MVt h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. K\u00fcl\u0259k enerjisi potensial\u0131 3 000 MVt, g\u00fcn\u0259\u015f enerjisi potensial\u0131 23 000 MVt, bioenerji potensial\u0131 380 MVt, da\u011f \u00e7aylar\u0131 \u00fczr\u0259 potensial is\u0259 520 MVt h\u0259cmind\u0259dir. Respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 66 MVt t\u0259\u015fkil ed\u0259n k\u00fcl\u0259k, 40 MVt olan g\u00fcn\u0259\u015f, 38 MVt bioenerji elektrik stansiyalar\u0131, h\u0259m\u00e7inin 32 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 ki\u00e7ik su elektrik stansiyalar\u0131 istismar olunur. B\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sinin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n prioritet v\u0259zif\u0259 olaraq ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc v\u0259 2030-cu il\u0259d\u0259k elektrik enerjisinin qoyulu\u015f g\u00fcc\u00fcnd\u0259 pay\u0131n\u0131n 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n (haz\u0131rda 17 faiz t\u0259\u015fkil edir) h\u0259d\u0259f kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildiyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla bu istiqam\u0259td\u0259 bir \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bel\u0259 ki, cari ilin yanvar ay\u0131nda bu sah\u0259d\u0259 m\u0259\u015fhur olan, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n \u201cACWA Power\u201d \u015firk\u0259ti il\u0259 240 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 K\u00fcl\u0259k Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulub.\u00a0 Bunun ard\u0131nca fevral ay\u0131nda \u201cAz\u0259renerji\u201d t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edilmi\u015f 385 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 elektrik stansiyas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Mart\u0131n 15-d\u0259 is\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin \u201cMasdar\u201d \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycanda in\u015fa edil\u0259c\u0259k 230 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 Qarada\u011f G\u00fcn\u0259\u015f Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi ke\u00e7irildi. M\u0259rasimd\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259qamlara toxunaraq bildirdi ki, bu sah\u0259d\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb: \u201c\u2026bu g\u00fcn 230 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259li qoyulur. Y\u0259ni h\u0259l\u0259 3 ay tamamlanmay\u0131b ki, art\u0131q 855 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 yeni generasiya g\u00fccl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r, art\u0131q 385 meqavat g\u00fcc\u00fcnd\u0259 yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. \u018fmin\u0259m ki, 2023-c\u00fc ild\u0259 \u0259lav\u0259 g\u00fccl\u0259r bizim \u00fcmumi sistemimiz\u0259 daxil edil\u0259c\u0259kdir v\u0259 bu, i\u015fin sad\u0259c\u0259 olaraq ba\u015flan\u011f\u0131c hiss\u0259sidir. \u00c7\u00fcnki b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 oldu\u011funu x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulad\u0131. Bildirdi ki, d\u0259qiq hesablamalar apar\u0131l\u0131b. Burada g\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k enerji n\u00f6vl\u0259rinin istehsal\u0131 t\u0259xmin\u0259n 9-10 min meqavata \u00e7ata bil\u0259r: \u201cKe\u00e7\u0259n il 4 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131 b\u0259rpa etmi\u015fik. Onlar\u0131n \u00fcmumi generasiya g\u00fcc\u00fc 20 meqavatd\u0131r. Bu il is\u0259 5 su elektrik stansiyas\u0131n\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 bu stansiyalar\u0131n generasiya g\u00fcc\u00fc 27 meqavat olacaqd\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, dig\u0259r stansiyalarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 h\u0259cm o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck deyil. Lakin bu stansiyalar\u0131n ancaq K\u0259lb\u0259c\u0259r v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131nda say\u0131 30-dan \u00e7ox olacaqd\u0131r v\u0259 bu, su elektrik stansiyalar\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii ki, daha b\u00f6y\u00fck potensial var. Yen\u0259 d\u0259 dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn infrastruktur yarad\u0131l\u0131b, daxili x\u0259tl\u0259r m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilib, bir \u00e7ox yar\u0131mstansiyalar in\u015fa olunub, o c\u00fcml\u0259d\u0259n azad edilmi\u015f torpaqlarda c\u0259mi bir il \u0259rzind\u0259 7 yar\u0131mstansiya yarad\u0131l\u0131bd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 apar\u0131lan quruculuq i\u015fl\u0259rind\u0259 m\u0259hz \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d layih\u0259l\u0259rin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. H\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 4 000 MVt-dan art\u0131q g\u00fcn\u0259\u015f, 500 MVt-d\u0259k k\u00fcl\u0259k enerjisi potensial\u0131 m\u00f6vcuddur. Eyni zamanda, Qaraba\u011f Az\u0259rbaycanda yerli su ehtiyatlar\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259sas rayonlardan biridir. Az\u0259rbaycan\u0131n yerli su ehtiyatlar\u0131n\u0131n 25 faizi bu \u0259razid\u0259 formala\u015f\u0131r. Regionun T\u0259rt\u0259r\u00e7ay, H\u0259k\u0259ri kimi \u0259sas v\u0259 dig\u0259r ki\u00e7ik \u00e7aylar\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli enerji potensial\u0131na malikdir. Regiondak\u0131 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm enerji obyektl\u0259ri \u201cXudaf\u0259rin\u201d v\u0259 \u201cQ\u0131z Qalas\u0131\u201d hidroqov\u015faqlar\u0131d\u0131r. Qoyulu\u015f g\u00fcc\u00fc 200 MVt olan \u201cXudaf\u0259rin\u201d v\u0259 80 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u201cQ\u0131z Qalas\u0131\u201d su elektrik stansiyalar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131n\u0131n 2-2,5 il \u0259rzind\u0259 yekunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 \u201cYa\u015f\u0131l Enerji Zonas\u0131\u201d Konsepsiyas\u0131 v\u0259 Ba\u015f Plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Yaponiyan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 ixtisasla\u015fm\u0131\u015f TEPSCO \u015firk\u0259ti il\u0259 m\u00fcqavil\u0259 imzalan\u0131b. Haz\u0131rda bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ilin iyun ay\u0131nda BP \u015firk\u0259ti il\u0259 is\u0259 Z\u0259ngilan\/C\u0259bray\u0131l zonas\u0131nda 240 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f elektrik stansiyas\u0131n\u0131n tikintisi layih\u0259sinin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si f\u0259aliyy\u0259ti \u00fczr\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair \u0130cra M\u00fcqavil\u0259si imzalan\u0131b. Eyni zamanda, Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259yi il\u0259 \u201c\u00dcz\u0259n g\u00fcn\u0259\u015f panell\u0259rinin inki\u015faf\u0131na dair bilikl\u0259rin m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 texniki yard\u0131m d\u0259st\u0259yi\u201d layih\u0259si h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259kd\u0259dir. Bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda ilk d\u0259f\u0259 B\u00f6y\u00fck\u015for g\u00f6l\u00fc \u00fcz\u0259rind\u0259 100 kVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 pilot \u00fcz\u0259n fotovoltaik sistemin qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Habel\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f qur\u011fular\u0131n\u0131n qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6z\u0259l sektorun i\u015ftirak\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqi m\u0259qs\u0259dil\u0259 biznes modell\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, t\u0259liml\u0259r vasit\u0259sil\u0259 milli potensial\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Layih\u0259nin icras\u0131n\u0131n 2023-c\u00fc ilin mart ay\u0131na q\u0259d\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259rpa olunan enerji texnologiyalar\u0131 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 v\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131ya qoyduqlar\u0131 iqlim h\u0259d\u0259fl\u0259ri \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d ke\u00e7idini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. COVID-19 b\u00f6hran\u0131n\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, 2020-ci ild\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 260 QVt-dan \u00e7ox olan b\u0259rpa olunan enerji stansiyalar\u0131 istismara verilib ki, bu, 2019-cu ild\u0259ki rekordu t\u0259xmin\u0259n 50 faiz \u00fcst\u0259l\u0259yir. Beyn\u0259lxalq B\u0259rpa olunan Enerji Agentliyinin (IRENA) m\u00fcvafiq hesabat\u0131ndan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, \u00f6t\u0259n il istismara verilmi\u015f yeni elektrik enerjisi qoyulu\u015f g\u00fccl\u0259rinin 80 faizd\u0259n \u00e7oxunu b\u0259rpa olunan enerji t\u0259\u015fkil edib, bunun 91 faizi is\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb. \u00dcmumilikd\u0259 \u00f6t\u0259n ilin sonunda d\u00fcnyada b\u0259rpa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":452575,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u0259rpa olunan enerji texnologiyalar\u0131 s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 v\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131ya qoyduqlar\u0131 iqlim h\u0259d\u0259fl\u0259ri \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d ke\u00e7idini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259kd\u0259dir. COVID-19 b\u00f6hran\u0131n\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, 2020-ci ild\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u00fcmumi g\u00fcc\u00fc 260 QVt-dan \u00e7ox olan b\u0259rpa olunan enerji stansiyalar\u0131 istismara verilib ki, bu, 2019-cu ild\u0259ki rekordu t\u0259xmin\u0259n 50 faiz \u00fcst\u0259l\u0259yir. Beyn\u0259lxalq B\u0259rpa olunan Enerji Agentliyinin (IRENA) m\u00fcvafiq hesabat\u0131ndan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/452574"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=452574"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/452574\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/452575"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=452574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=452574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=452574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}