{"id":453632,"date":"2022-03-19T10:39:02","date_gmt":"2022-03-19T07:39:02","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=453632"},"modified":"2022-03-19T10:39:02","modified_gmt":"2022-03-19T07:39:02","slug":"az%c9%99rbaycanda-467-nov-agac-v%c9%99-kol-bitir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=453632","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda 467 n\u00f6v a\u011fac v\u0259 kol bitir"},"content":{"rendered":"<p>T\u0259bii me\u015f\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tinin y\u00fczd\u0259 s\u0259kkiz faizini t\u0259\u015fkil edir. Me\u015f\u0259 fondu torpaqlar\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 12 faizini \u0259hat\u0259 edir. Qafqaz\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli, nadir v\u0259 n\u0259sli k\u0259silm\u0259kd\u0259 olan bitkil\u0259rinin bir \u00e7oxuna respublikam\u0131z\u0131n \u0259razisind\u0259ki me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 467 n\u00f6v a\u011fac v\u0259 kol bitkisi var. Onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqazda, daha d\u0259qiq des\u0259k, B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n orta v\u0259 da\u011fl\u0131q qur\u015faqlar\u0131nda yay\u0131l\u0131b. Bundan ba\u015fqa, qu\u015flar v\u0259 ya k\u00fcl\u0259k vasit\u0259sil\u0259, m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla ba\u015fqa yerl\u0259rin d\u0259 bitkil\u0259rinin toxumu \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bilir v\u0259 h\u0259min toxumlar torpaqda inki\u015faf ed\u0259r\u0259k c\u00fcc\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n, iki il \u0259vv\u0259l Balak\u0259n rayonunda q\u0259rib\u0259 bir bitki il\u0259 rastla\u015fd\u0131q. Ad\u0259m a\u011fac\u0131 adland\u0131r\u0131lan h\u0259min bitkinin \u0259sas v\u0259t\u0259ni \u00c7in olsa da, son vaxtlar onu b\u0259z\u0259k bitkisi kimi bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycana da g\u0259tiribl\u0259r. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 G\u00fcrc\u00fcstanda bu bitkinin me\u015f\u0259l\u0259ri sal\u0131n\u0131r. Balak\u0259nd\u0259 h\u0259min bitkinin toxumu me\u015f\u0259l\u0259rin i\u00e7\u0259risin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. Bununla h\u0259m me\u015f\u0259nin s\u0131xl\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 z\u0259nginliyi art\u0131r. El\u0259c\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox bitkil\u0259r var ki, yerli me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131nda bits\u0259l\u0259r d\u0259, tam \u00f6yr\u0259nilm\u0259yib.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a verdiyi a\u00e7\u0131qlamada Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi N\u0259batat Ba\u011f\u0131n\u0131n nadir v\u0259 n\u0259sli k\u0259silm\u0259kd\u0259 olan bitkil\u0259r laboratoriyas\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, biologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Yusif Zeynalov m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p>Bioloq bildirib ki, vaxtil\u0259 bir \u00e7ox rayon v\u0259 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 qaz v\u0259 yanacaq olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 me\u015f\u0259l\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 m\u0259hv edilir, n\u0259tic\u0259d\u0259 azalma ba\u015f verirdi. Son ill\u0259rd\u0259 is\u0259 rayonlar\u0131n \u00e7oxunda, da\u011fl\u0131q b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 me\u015f\u0259 \u0259t\u0259kl\u0259ri v\u0259 talalarda a\u011faclar \u0259kilir, me\u015f\u0259l\u0259rin t\u0259krar b\u0259rpa olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir: \u201c\u0130st\u0259r d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131, ist\u0259r elm adamlar\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 me\u015f\u0259\u00e7i v\u0259 ba\u011fbanlar me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rinin ki\u00e7ilm\u0259m\u0259sin\u0259, \u0259n az\u0131 onu qoruyub saxlama\u011fa v\u0259 ya art\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u00d6lk\u0259mizin i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 d\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rin b\u0259rpa edilm\u0259si, yeni me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rinin sal\u0131nmas\u0131 ba\u015fl\u0131ca m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. M\u0259nfur qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n vandall\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 olan bir \u00e7ox bitkil\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 y\u00fczillik \u00e7inar a\u011faclar\u0131 k\u0259sil\u0259r\u0259k xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 sat\u0131l\u0131b, ya\u015f\u0131ll\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n areallar\u0131 ki\u00e7ilib. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 me\u015f\u0259b\u0259rpa t\u0259dbirl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qar\u015f\u0131da durur. Elm adamlar\u0131 h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n b\u0259rpa olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yerli \u0259razid\u0259 olan a\u011faclar\u0131n n\u00f6vl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n toxumlar\u0131ndan g\u0259tiril\u0259r\u0259k \u015fitillikl\u0259r sal\u0131nmas\u0131, onlar\u0131n azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin t\u0259bi\u0259tin\u0259 t\u0259krar geri g\u00f6nd\u0259ril\u0259r\u0259k \u0259kilib-bec\u0259rilm\u0259si, me\u015f\u0259l\u0259rin \u0259vv\u0259lkind\u0259n d\u0259 yax\u015f\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131nmas\u0131 t\u0259klifini ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Me\u015f\u0259l\u0259rin b\u0259rpa olunmas\u0131 oradak\u0131 bir \u00e7ox canl\u0131lar\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq, qu\u015flar, ki\u00e7ik canl\u0131lar, heyvan n\u00f6vl\u0259ri \u00e7oxalacaq. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bi\u0259ti v\u0259 t\u0259bii varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259rpa edilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verilmi\u015f olar\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis qeyd edib ki, son vaxtlar x\u00fcsus\u0259n K\u00fcr \u00e7ay\u0131nda suyun miqdar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 t\u0259bii f\u0259lak\u0259t\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r: \u201cMe\u015f\u0259l\u0259ri qorumaq, areal\u0131n\u0131 v\u0259 z\u0259nginliyini art\u0131rmaq orada suya olan t\u0259l\u0259bat\u0131 qar\u015f\u0131lamaq dem\u0259kdir. Me\u015f\u0259 areal\u0131n\u0131n artmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 ya\u011f\u0131\u015f ya\u011fark\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n suyun tez bir zamanda buxarlan\u0131b getm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nar, m\u00fcxt\u0259lif yollarla \u00e7aylara, oradan da K\u00fcr \u00e7ay\u0131na axar. K\u00fcrd\u0259 suyun s\u0259viyy\u0259sini qald\u0131rma\u011f\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli vasit\u0259l\u0259rind\u0259n biri me\u015f\u0259l\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu, olduqca vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. H\u0259r k\u0259s bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259, \u0259n az\u0131 bir a\u011fac \u0259km\u0259kl\u0259 t\u0259bi\u0259timizin b\u0259rpas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki texnologiya yax\u015f\u0131 inki\u015faf etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn me\u015f\u0259salma i\u015fl\u0259ri \u00e7ox asanla\u015f\u0131b. A\u011faclar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla t\u0259bi\u0259timizi v\u0259 suyumuzu qorumu\u015f olar\u0131q\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259bii me\u015f\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tinin y\u00fczd\u0259 s\u0259kkiz faizini t\u0259\u015fkil edir. Me\u015f\u0259 fondu torpaqlar\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 12 faizini \u0259hat\u0259 edir. Qafqaz\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli, nadir v\u0259 n\u0259sli k\u0259silm\u0259kd\u0259 olan bitkil\u0259rinin bir \u00e7oxuna respublikam\u0131z\u0131n \u0259razisind\u0259ki me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 467 n\u00f6v a\u011fac v\u0259 kol bitkisi var. Onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqazda, daha d\u0259qiq des\u0259k, B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n orta v\u0259 da\u011fl\u0131q qur\u015faqlar\u0131nda yay\u0131l\u0131b. Bundan ba\u015fqa, qu\u015flar v\u0259 ya k\u00fcl\u0259k vasit\u0259sil\u0259, m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla ba\u015fqa yerl\u0259rin d\u0259 bitkil\u0259rinin toxumu \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bilir v\u0259 h\u0259min toxumlar torpaqda inki\u015faf ed\u0259r\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":453633,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669.jpg",1000,666,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669.jpg",1000,666,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669.jpg",1000,666,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669-840x559.jpg",640,426,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669.jpg",1000,666,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669.jpg",1000,666,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/1647674775390609764_1000x669-1000x620.jpg",1000,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u0259bii me\u015f\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tinin y\u00fczd\u0259 s\u0259kkiz faizini t\u0259\u015fkil edir. Me\u015f\u0259 fondu torpaqlar\u0131 is\u0259 \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 12 faizini \u0259hat\u0259 edir. Qafqaz\u0131n \u0259n \u00f6n\u0259mli, nadir v\u0259 n\u0259sli k\u0259silm\u0259kd\u0259 olan bitkil\u0259rinin bir \u00e7oxuna respublikam\u0131z\u0131n \u0259razisind\u0259ki me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Az\u0259rbaycan t\u0259bi\u0259tind\u0259 t\u0259xmin\u0259n 467 n\u00f6v a\u011fac v\u0259 kol bitkisi var. Onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Qafqazda, daha d\u0259qiq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/453632"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=453632"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/453632\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/453633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=453632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=453632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=453632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}