{"id":454063,"date":"2022-03-19T22:55:04","date_gmt":"2022-03-19T19:55:04","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=454063"},"modified":"2022-03-19T22:55:04","modified_gmt":"2022-03-19T19:55:04","slug":"bugdanin-qiym%c9%99tind%c9%99-bahalasma-gozl%c9%99nilir-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=454063","title":{"rendered":"Bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tind\u0259 bahala\u015fma g\u00f6zl\u0259nilir? &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p>Bu il yerli bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tinin \u00f6t\u0259n il\u0259 nisb\u0259t\u0259n baha olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259r var. D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259rini art\u0131r\u0131b. Qiym\u0259t dinamikas\u0131 proqnoz verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan ssenari \u00fczr\u0259 inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/kaspi.az\/az\/yayda-bicilecek-qiymeti-ise-indi-kesilir-arasdirma?fbclid=IwAR2-yV8I6hy40RnqZzBYiBswgo3QF8VFmlc2o6tZRqa-iKUriGpXO2Uh4LQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><ins><strong>Kaspi<\/strong><\/ins><\/a>\u00a0q\u0259zeti m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>D\u00fcnya bazar\u0131nda bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti durmadan art\u0131r. T\u0259bii ki, bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi Rusiya-Ukrayna g\u0259rginliyidir. \u00c7\u00fcnki bu iki \u00f6lk\u0259nin d\u00fcnya tax\u0131l bazar\u0131nda pay\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu\u011fda il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini idxal hesab\u0131na qar\u015f\u0131layan \u00f6lk\u0259l\u0259ri qiym\u0259t art\u0131m\u0131 narahat edir, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131. M\u0259hsul xaricd\u0259 hans\u0131 qiym\u0259t\u0259 t\u0259klif olunursa, o qiym\u0259t\u0259 alma\u011fa da m\u0259cburuq. 3 ay sonra is\u0259 yerli bu\u011fdan\u0131n bi\u00e7in m\u00f6vs\u00fcm\u00fc ba\u015flayacaq. D\u00fcnya bazar\u0131ndak\u0131 qiym\u0259t y\u00fcks\u0259lm\u0259si yerli bu\u011fdan\u0131n sat\u0131\u015f\u0131nda da \u00f6z \u0259ksini tapacaqm\u0131? Ad\u0259t\u0259n hans\u0131 m\u0259hsulun qiym\u0259ti bu il baha olursa, n\u00f6vb\u0259ti \u0259kin m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 fermerl\u0259r onlar\u0131n \u0259kilm\u0259sin\u0259 daha \u00e7ox meyil g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bu qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 Az\u0259rbaycanda bu\u011fda \u0259km\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259nl\u0259rin artmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rmi?<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDMvMTkvMTgvNTYvMzkvM2M4YjU4NTgtZjdlZC00MGNiLTlmMzctYWE3M2E1NzQ4Y2ZjLzE2NDc2NjkwMzhfMy5naWYiXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=8ab23104b6ebede0\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert C\u0259f\u0259r \u0130brahimli deyir ki, Ukrayna hadis\u0259l\u0259ri olmasayd\u0131 bel\u0259, bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti \u00f6t\u0259n il\u0259 nisb\u0259t\u0259n baha olacaqd\u0131:<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycanda v\u0259 d\u00fcnyada g\u00fcbr\u0259nin, toxumun qiym\u0259ti k\u0259skin art\u0131b. \u00d6t\u0259n il neftin, dizelin d\u0259 qiym\u0259ti art\u0131r\u0131l\u0131b. \u00d6lk\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin d\u0259y\u0259rind\u0259 art\u0131m var. Bu, ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z b\u00fct\u00fcn mallar\u0131n qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 siray\u0259t edir. Daxili bazarda da bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tinin ke\u00e7\u0259nilki bi\u00e7in d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m. \u00c7\u00fcnki istehsal x\u0259rci y\u00fcks\u0259lib\u201d.<\/p>\n<p>Hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 art\u0131m olmas\u0131na g\u0259linc\u0259, C.\u0130brahimli bildirib ki, ilkin olaraq, t\u0259xmin\u0259n 10 faizlik art\u0131m g\u00f6zl\u0259nilir:<\/p>\n<p>\u201cBu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti bi\u00e7in m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259ki qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bi\u00e7in m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir qiym\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. Sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 qiym\u0259t d\u00fcnya bazar\u0131nda ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r\u0259 uy\u011fun t\u0259nziml\u0259nir. Builki bi\u00e7in m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u0259vv\u0259lki bi\u00e7in d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 10 faizlik qiym\u0259t art\u0131m\u0131 g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. 2021-ci ild\u0259 m\u0259hsul toplananda bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti 34-35 q\u0259pik idi. Sonrak\u0131 tarixl\u0259rd\u0259 50 q\u0259piy\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259ldi. Builki bi\u00e7in ilind\u0259 is\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c qiym\u0259t 40 q\u0259pik v\u0259 onun \u00fcz\u0259rind\u0259 olacaq. Qalanlar\u0131 da siyasi prosesl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Siyasi prosesl\u0259r qaydas\u0131na d\u00fc\u015fs\u0259, ke\u00e7\u0259nilki bi\u00e7in d\u00f6n\u0259min\u0259 paralel qiym\u0259t reall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDMvMTkvMTgvNTYvMzgvNWE5OTZjYzItMDVjNC00NzMyLTliOWItMmVmMGJhOGI0NmViLzE2NDc2NjkwMzhfNC5naWYiXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=31e006e6987f7383\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 R\u0259\u015fad H\u0259s\u0259nov deyir ki, iki s\u0259b\u0259b yerli bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tinin art\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir:<\/p>\n<p>\u201cBirincisi, d\u00fcnya bazar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259r y\u00fcks\u0259lirs\u0259, yerli istehsal\u00e7\u0131 da qiym\u0259tl\u0259ri art\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bu, t\u0259bii bazar qanunauy\u011funlu\u011fudur. \u0130kincisi, son bir ild\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131nda g\u00fcbr\u0259nin qiym\u0259tind\u0259 2 d\u0259f\u0259 art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycanda istehsalda istifad\u0259 olunan g\u00fcbr\u0259l\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si Rusiyadan idxal olunur. Rusiyan\u0131n ba\u015flatd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 bu \u00f6lk\u0259y\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n sanksiyalar fonunda bu \u00f6lk\u0259nin \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac etm\u0259k imkan\u0131 m\u0259hdudla\u015f\u0131r, yaxud ixrac etdiyi t\u0259qdird\u0259, h\u0259min m\u0259hsullara daha b\u00f6y\u00fck r\u00fcsumlar t\u0259klif edir. Da\u015f\u0131nma x\u0259rcl\u0259rinin artmas\u0131 g\u00fcbr\u0259nin v\u0259 bu kimi dig\u0259r pestisidl\u0259rin daha baha qiym\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bel\u0259likl\u0259, m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259ri bahala\u015f\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259klif qiym\u0259ti art\u0131r. H\u0259r iki s\u0259b\u0259b yerli istehsal\u0131n qiym\u0259tinin bahala\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir\u201d.<\/p>\n<p>R.H\u0259s\u0259nov bildirdi ki, \u0259sas bu\u011fda t\u0259l\u0259bat\u0131m\u0131z idxal hesab\u0131na \u00f6d\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn qiym\u0259t dinamikas\u0131 da d\u00fcnyadak\u0131 siyasi prosesl\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq:<\/p>\n<p>\u201cYerli bu\u011fda \u0259rzaq m\u0259qs\u0259dli istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r d\u0259 yararl\u0131 deyil. Az\u0259rbaycan, dem\u0259k olar ki, \u0259rzaq m\u0259qs\u0259dli tax\u0131l\u0131n 90 faizini idxal edir. \u0130dxal olunan tax\u0131l\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si Rusiyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Ke\u00e7\u0259n il 331 milyon dollarl\u0131q \u00fcmumi tax\u0131l idxal olunub ki, onun da 318 milyonu Rusiyadan idxal olunub. Rusiyadan g\u0259l\u0259n tax\u0131l\u0131n da 98 faizi \u0259rzaql\u0131q tax\u0131l idi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, ist\u0259nil\u0259n halda bu istiqam\u0259td\u0259 qiym\u0259t dinamikas\u0131 proqnoz verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan ssenari \u00fczr\u0259 inki\u015faf edir. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r s\u0259rt bahala\u015fma g\u00f6zl\u0259nilir\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDMvMTkvMTgvNTYvMzgvZmJhODcyZDYtNjQ0Yy00Mjg4LWFkYTEtN2FlMTc5N2MwMjViLzE2NDc2NjkwMjdfMi5naWYiXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=b513f381b6fd4db6\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qiym\u0259t art\u0131m\u0131n\u0131n bu\u011fda \u0259km\u0259y\u0259 maraq g\u00f6st\u0259r\u0259nl\u0259rin say\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131na g\u0259linc\u0259, R.H\u0259s\u0259nov bildirib ki, bu faktor t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri qism\u0259n art\u0131ra bil\u0259r:<\/p>\n<p>\u201cMeliorasiya t\u0259dbirl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si yarars\u0131z v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. X\u00fcsusil\u0259 tax\u0131la yararl\u0131 torpaqlardan s\u00f6hb\u0259t gedir. \u00c7\u00fcnki tax\u0131l k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda son \u00e7ar\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. \u018fg\u0259r torpaq m\u0259hsuldard\u0131rsa, orada m\u0259nf\u0259\u0259t normas\u0131 daha y\u00fcks\u0259k olan m\u0259hsullar\u0131n istehsal edilm\u0259si faydal\u0131 hesab edilir. Tax\u0131l su az, \u00e7atan, m\u0259hsuldarl\u0131q z\u0259if olan yerl\u0259rd\u0259 \u0259kilir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, h\u00f6kum\u0259t m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r d\u0259st\u0259kl\u0259s\u0259, t\u0259\u015fviq ets\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 torpaqlar\u0131n \u015foranla\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbirl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirs\u0259, n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 tax\u0131l \u0259kilm\u0259sind\u0259 art\u0131m ola bil\u0259r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu il yerli bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tinin \u00f6t\u0259n il\u0259 nisb\u0259t\u0259n baha olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259r var. D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259rini art\u0131r\u0131b. Qiym\u0259t dinamikas\u0131 proqnoz verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan ssenari \u00fczr\u0259 inki\u015faf edir. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0Kaspi\u00a0q\u0259zeti m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib. D\u00fcnya bazar\u0131nda bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti durmadan art\u0131r. T\u0259bii ki, bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi Rusiya-Ukrayna g\u0259rginliyidir. \u00c7\u00fcnki bu iki \u00f6lk\u0259nin d\u00fcnya tax\u0131l bazar\u0131nda pay\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu\u011fda il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini idxal hesab\u0131na qar\u015f\u0131layan \u00f6lk\u0259l\u0259ri qiym\u0259t art\u0131m\u0131 narahat edir, el\u0259c\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131. M\u0259hsul xaricd\u0259 hans\u0131 qiym\u0259t\u0259 t\u0259klif olunursa, o qiym\u0259t\u0259 alma\u011fa da m\u0259cburuq. 3 ay&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":454064,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/zer-1.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu il yerli bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259tinin \u00f6t\u0259n il\u0259 nisb\u0259t\u0259n baha olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n amill\u0259r var. D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259rini art\u0131r\u0131b. Qiym\u0259t dinamikas\u0131 proqnoz verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan ssenari \u00fczr\u0259 inki\u015faf edir. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0Kaspi\u00a0q\u0259zeti m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib. D\u00fcnya bazar\u0131nda bu\u011fdan\u0131n qiym\u0259ti durmadan art\u0131r. T\u0259bii ki, bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi Rusiya-Ukrayna g\u0259rginliyidir. \u00c7\u00fcnki bu iki \u00f6lk\u0259nin d\u00fcnya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454063"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=454063"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454063\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/454064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=454063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=454063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=454063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}