{"id":454073,"date":"2022-03-20T08:54:42","date_gmt":"2022-03-20T05:54:42","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=454073"},"modified":"2022-03-20T08:54:42","modified_gmt":"2022-03-20T05:54:42","slug":"novruz-bayraminiz-mubar%c9%99k","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=454073","title":{"rendered":"Novruz bayram\u0131n\u0131z m\u00fcbar\u0259k!"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ziz bayram\u0131\u00a0olan Novruz bayram\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0Novruz irimiqyasl\u0131 bayram kimi yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar qeyd olunur v\u0259 sevincli hadis\u0259l\u0259r\u0259 &#8211; q\u0131\u015f\u0131n bitm\u0259si v\u0259 yaz\u0131n ba\u015flamas\u0131na h\u0259sr edilir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, bu bayram\u0131n tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir. Elmi ara\u015fd\u0131rmalara \u0259sas\u0259n, Novruz bayram\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259 tarixi q\u0259dim zamanlara &#8211; Z\u0259rd\u00fc\u015ft pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00f6vr\u00fcn\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Aliml\u0259r bu bayram\u0131n ya\u015f\u0131n\u0131 minimum 3700 il, maksimum 5000 il m\u00fc\u0259yy\u0259n edirl\u0259r. Q\u0259dim Babilistanda bu bayram nisan ay\u0131n\u0131n (mart-aprel) 21-d\u0259 qeyd edilib v\u0259 12 g\u00fcn davam edib. Bu 12 g\u00fcn\u00fcn h\u0259r birinin \u00f6z ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259si olub. \u0130lk yaz\u0131l\u0131 abid\u0259l\u0259rd\u0259 qeyd edilir ki, Novruz bayram\u0131 eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l 505-ci ild\u0259 meydana g\u0259lib.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/03\/19\/\/-69dd2eff164771180878648263310165201.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u0130slam xadiml\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 c\u0259hd edibl\u0259r ki, bu bayrama dini \u00e7alarlar g\u0259tirsinl\u0259r. Lakin Firdovsi, Rud\u0259ki, \u0130bn Sina, Nizami, S\u0259di, Hafiz v\u0259 ba\u015fqa dahi maarif\u00e7il\u0259r s\u00fcbut edibl\u0259r ki, Novruz bayram\u0131 \u0130slamdan \u00e7ox-\u00e7ox \u0259vv\u0259ll\u0259r meydana g\u0259lib. Novruz bayram\u0131na h\u0259sr edilmi\u015f \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 Nizam\u00fclm\u00fclk\u00fcn \u201cSiyas\u0259tnam\u0259\u201d, \u00d6m\u0259r X\u0259yyam\u0131n \u201cNovruznam\u0259\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rini misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Sovet hakimiyy\u0259ti zaman\u0131 Novruz bayram\u0131 qeyri-r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edilib. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 yaz\u0131n g\u0259li\u015finin bayram kimi qeyd edilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verm\u0259yibl\u0259r. Lakin qada\u011falara baxmayaraq, \u00e7ox\u0259srlik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 sadiq olan h\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259si bu bayram\u0131 qeyd edib.<\/p>\n<p>T\u0259bi\u0259tin oyanmas\u0131 Novruzla ba\u015flay\u0131r v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 h\u0259tta yaz\u0131n g\u0259li\u015fin\u0259 bir ay qalm\u0131\u015f bu bayram\u0131 \u00e7ox t\u0259nt\u0259n\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 qeyd edir. H\u0259r h\u0259ft\u0259nin \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259 ax\u015fam\u0131 ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 uy\u011fun olaraq &#8211; Su, Od, Yel v\u0259 Torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si (ilax\u0131r v\u0259 ya bayram \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si) qeyd edilir.<\/p>\n<p>Novruz bayram\u0131 q\u0259dim ad\u0259tl\u0259r v\u0259 oyunlarla \u00e7ox z\u0259ngindir. Q\u0259dim ad\u0259tl\u0259r\u0259 misal olaraq \u201cX\u0131d\u0131r \u0130lyas\u201d\u0131 (m\u0259hsuldarl\u0131q, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259 simvolu), \u201cKos-kosa\u201d \u0259yl\u0259nc\u0259li meydan oyununu v\u0259 fal a\u00e7man\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanl\u0131lar bayram s\u00fcfr\u0259sini z\u00f6vql\u0259 b\u0259z\u0259yirl\u0259r. S\u00fcfr\u0259d\u0259 \u201cs\u201d h\u0259rfi il\u0259 ba\u015flayan yeddi yem\u0259k, o c\u00fcml\u0259d\u0259n sumax, sirk\u0259, s\u00fcd, s\u0259m\u0259ni, s\u0259bzi v\u0259 sair olmal\u0131d\u0131r. Bundan ba\u015fqa, s\u00fcfr\u0259y\u0259 g\u00fczg\u00fc v\u0259 \u015fam qoyulur, g\u00fczg\u00fcn\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131na is\u0259 b\u0259z\u0259dilmi\u015f yumurta qoyulur. Bunun da simvolik m\u0259nas\u0131 var. \u015eam od, i\u015f\u0131q r\u0259mzi, g\u00fczg\u00fc is\u0259 ayd\u0131nl\u0131q, \u015f\u0259ffafl\u0131q r\u0259mzidir. \u018fn\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bayram\u0131n ilk gec\u0259si h\u0259r k\u0259s evd\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259g\u0259r Novruzun ilk g\u00fcn\u00fc evd\u0259 olmasan, yeddi il evd\u0259 g\u00f6rs\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259n. Q\u0259dim ad\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, bay\u0131r qap\u0131lar ba\u011flanm\u0131r. Novruzun ilk gec\u0259si s\u0259h\u0259r\u0259d\u0259k \u015fam yand\u0131r\u0131l\u0131r: s\u00f6nm\u00fc\u015f ocaq, s\u00f6nm\u00fc\u015f \u015fam u\u011fursuzluq \u0259lam\u0259tidir.<\/p>\n<p>Novruzu qeyd ed\u0259rk\u0259n, k\u0259ndlil\u0259r n\u00f6vb\u0259ti ilin quraq, yaxud ya\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 ke\u00e7\u0259c\u0259yini, m\u0259hsuldar olub-olmayaca\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirirl\u0259r. Ad\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Novruzun ilk g\u00fcn\u00fc yaz, ikinci g\u00fcn\u00fc yay, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fc pay\u0131z, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fc is\u0259 q\u0131\u015f hesab edilir. \u018fg\u0259r ilk g\u00fcn k\u00fcl\u0259k v\u0259 ya\u011f\u0131\u015fs\u0131z olursa, dem\u0259li il k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn u\u011furlu ke\u00e7\u0259c\u0259k. \u018fg\u0259r k\u00fcl\u0259k olarsa, dem\u0259li b\u00fct\u00fcn il bel\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259k. Son \u00fc\u00e7 g\u00fcnd\u0259 d\u0259 ilin qalan f\u0259sill\u0259rinin nec\u0259 ke\u00e7\u0259c\u0259yi bu yolla m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n<p>Novruz \u015f\u0259n v\u0259 sevimli, xalq\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n bayramd\u0131r.<\/p>\n<p>Bir s\u0131ra xalqlar q\u0259dimd\u0259n yaz f\u0259slinin g\u0259lm\u0259sini t\u0259bi\u0259tin canlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011flay\u0131b, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 \u015f\u0259nlikl\u0259r ke\u00e7irib, onu yeni ilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi bayram edibl\u0259r. Q\u0259dim zamanlardan ba\u015flayaraq Az\u0259rbaycan, \u0130ran, \u018ffqan\u0131stan, Tacikistan, \u00d6zb\u0259kistanda v\u0259 bir \u00e7ox \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bahar\u0131n \u2013 yeni ilin g\u0259li\u015fini \u015f\u0259nlikl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131rlar. Mart\u0131n 21-i \u0130ran v\u0259 \u018ffqan\u0131standa r\u0259smi t\u0259qvimin ilk g\u00fcn\u00fc say\u0131l\u0131r. 2009-cu il sentyabr\u0131n 30-da Novruz UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-maddi m\u0259d\u0259ni irs siyah\u0131s\u0131na daxil edilib, 2010-cu il fevral\u0131n 23-d\u0259 is\u0259 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 64-c\u00fc sessiyas\u0131n\u0131n iclas\u0131nda mart\u0131n 21-i Beyn\u0259lxalq Novruz G\u00fcn\u00fc elan edilib.<\/p>\n<p><strong>Novruz bayram\u0131n\u0131z m\u00fcbar\u0259k!<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ziz bayram\u0131\u00a0olan Novruz bayram\u0131d\u0131r. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0Novruz irimiqyasl\u0131 bayram kimi yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar qeyd olunur v\u0259 sevincli hadis\u0259l\u0259r\u0259 &#8211; q\u0131\u015f\u0131n bitm\u0259si v\u0259 yaz\u0131n ba\u015flamas\u0131na h\u0259sr edilir. Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, bu bayram\u0131n tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir. Elmi ara\u015fd\u0131rmalara \u0259sas\u0259n, Novruz bayram\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259 tarixi q\u0259dim zamanlara &#8211; Z\u0259rd\u00fc\u015ft pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00f6vr\u00fcn\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Aliml\u0259r bu bayram\u0131n ya\u015f\u0131n\u0131 minimum 3700 il, maksimum 5000 il m\u00fc\u0259yy\u0259n edirl\u0259r. Q\u0259dim Babilistanda bu bayram nisan ay\u0131n\u0131n (mart-aprel) 21-d\u0259 qeyd edilib v\u0259 12 g\u00fcn davam edib. Bu 12 g\u00fcn\u00fcn h\u0259r birinin \u00f6z ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259si olub. \u0130lk yaz\u0131l\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":454074,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700.jpg",700,700,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700.jpg",700,700,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700.jpg",700,700,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700-365x365.jpg",365,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700.jpg",640,640,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700.jpg",700,700,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700.jpg",700,700,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/20220319204414_17260700-700x620.jpg",700,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ziz bayram\u0131\u00a0olan Novruz bayram\u0131d\u0131r. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0Novruz irimiqyasl\u0131 bayram kimi yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dar qeyd olunur v\u0259 sevincli hadis\u0259l\u0259r\u0259 &#8211; q\u0131\u015f\u0131n bitm\u0259si v\u0259 yaz\u0131n ba\u015flamas\u0131na h\u0259sr edilir. Aliml\u0259rin fikrinc\u0259, bu bayram\u0131n tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir. Elmi ara\u015fd\u0131rmalara \u0259sas\u0259n, Novruz bayram\u0131n\u0131n ke\u00e7irilm\u0259 tarixi q\u0259dim zamanlara &#8211; Z\u0259rd\u00fc\u015ft pey\u011f\u0259mb\u0259rin d\u00f6vr\u00fcn\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Aliml\u0259r bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454073"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=454073"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454073\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/454074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=454073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=454073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=454073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}