{"id":454444,"date":"2022-03-21T11:52:41","date_gmt":"2022-03-21T08:52:41","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=454444"},"modified":"2022-03-21T11:52:41","modified_gmt":"2022-03-21T08:52:41","slug":"bu-gun-beyn%c9%99lxalq-mes%c9%99l%c9%99r-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=454444","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Mart\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n sayt\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131 2012-ci ild\u0259 mart\u0131n 21-ni Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc elan edib. Bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn me\u015f\u0259 tipl\u0259rinin ekoloji vacibliyi vur\u011fulan\u0131r, onlar\u0131n qorunmas\u0131na v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldilir. H\u0259r il bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011fac\u0259km\u0259 aksiyalar\u0131, regional v\u0259 beyn\u0259lxalq f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r, t\u0259\u015fviqat v\u0259 t\u0259bli\u011fat i\u015fl\u0259ri il\u0259 yadda qal\u0131r.<\/p>\n<p>2022-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada &#8220;Me\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 davaml\u0131 istehsal v\u0259 istehlak&#8221; devizi alt\u0131nda qeyd olunur.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya h\u0259r il 10 milyon hektar me\u015f\u0259ni itirir<\/strong><\/p>\n<p>Yer k\u00fcr\u0259sinin \u0259n qiym\u0259tli t\u0259bii s\u0259rv\u0259ti hesab olunan me\u015f\u0259l\u0259r planetin quru s\u0259thinin \u00fc\u00e7d\u0259birini tutur. Haz\u0131rda d\u00fcnyada me\u015f\u0259l\u0259rin \u00fcmumi sah\u0259si 38 milyon kvadratkilometr\u0259 yax\u0131nd\u0131r. Bunun 13 faizi x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rin\u0259 aiddir. Me\u015f\u0259l\u0259r 60 mind\u0259n \u00e7ox a\u011fac n\u00f6v\u00fc il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n quru biom\u00fcxt\u0259lifliyinin t\u0259xmin\u0259n 80 faizin\u0259 ev sahibliyi edir. T\u0259qrib\u0259n 1,6 milyard insan qida, s\u0131\u011f\u0131nacaq, enerji, d\u0259rman v\u0259 g\u0259lir \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. D\u00fcnya h\u0259r il 10 milyon hektar me\u015f\u0259ni itirir. Bu da t\u0259xmin\u0259n \u0130slandiyan\u0131n \u0259razisin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. D\u00fcnyada \u0259hali art\u0131m\u0131 me\u015f\u0259l\u0259rin azalmas\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 ya\u015f\u0131ll\u0131qlar k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ehtiyaclar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn, el\u0259c\u0259 d\u0259 ticar\u0259t, yanacaq v\u0259 s. m\u0259qs\u0259dl\u0259 q\u0131r\u0131l\u0131r. Me\u015f\u0259l\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0131r\u0131lmas\u0131 \u201cistixana effekti\u201dn\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6t\u0259n il Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan me\u015f\u0259b\u0259rpa t\u0259dbirl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Respublikam\u0131z\u0131n me\u015f\u0259 f\u043endu sah\u0259si 1213,7 min hektar olmaqla \u00fcmumi \u0259razinin 14 faizini t\u0259\u015fkil edir. Me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fc sah\u0259l\u0259r is\u0259 1021 min hektard\u0131r ki, bu da respublika \u0259razisinin 11,8 faizini \u0259hat\u0259 edir. \u00d6lk\u0259mizin \u00fcmumi me\u015f\u0259 \u0259razil\u0259rinin 49 faizi B\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n, 34 faizi Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n, 15 faizi Tal\u0131\u015f da\u011flar\u0131n\u0131n, 2 faizi is\u0259 aran zonas\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. XVIII-XIX \u0259srl\u0259rd\u0259 indiki Az\u0259rbaycan \u0259razisinin 35 faizi me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fc olub. Haz\u0131rda me\u015f\u0259 il\u0259 \u00f6rt\u00fcl\u00fc sah\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 11,8 faizini t\u0259\u015fkil edir. Az\u0259rbaycan me\u015f\u0259l\u0259ri d\u00fcnya me\u015f\u0259l\u0259rinin birinci qrupuna aiddir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 me\u015f\u0259 siyas\u0259ti Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyinin m\u00fcvafiq qurumu &#8211; Me\u015f\u0259l\u0259rin \u0130nki\u015faf\u0131 Xidm\u0259ti vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sind\u0259n\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259rinin seyr\u0259kl\u0259\u015fm\u0259sinin v\u0259 azalmas\u0131n\u0131n, torpaqlar\u0131n eroziyas\u0131 v\u0259 t\u0259bii biosenozlar\u0131n yoxa \u00e7\u0131xmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 2021-ci ild\u0259 Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi yan\u0131nda Me\u015f\u0259l\u0259rin \u0130nki\u015faf\u0131 Xidm\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n 9328,2 hektar me\u015f\u0259 fondu sah\u0259l\u0259rind\u0259 me\u015f\u0259b\u0259rpa t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilib. G\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f t\u0259dbirl\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 512,2 hektar sah\u0259d\u0259 me\u015f\u0259 \u0259kinl\u0259ri, 197 hektar sah\u0259d\u0259 me\u015f\u0259 s\u0259pinl\u0259ri i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b, 64 hektar sah\u0259d\u0259 me\u015f\u0259-ba\u011flar, 5 hektar sah\u0259d\u0259 tez b\u00f6y\u00fcy\u0259n a\u011fac cinsl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t s\u0259naye \u0259h\u0259miyy\u0259tli plantasiyalar sal\u0131n\u0131b v\u0259 8550 hektar sah\u0259d\u0259 t\u0259bii b\u0259rpaya k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rilib. \u00dcmumilikd\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rilmi\u015f me\u015f\u0259 \u0259kinl\u0259rinin, s\u0259pinl\u0259rinin v\u0259 me\u015f\u0259-ba\u011flar\u0131n\u0131n sah\u0259si 18762,5 hektar t\u0259\u015fkil edib. Bundan ba\u015fqa, s\u0259pin sah\u0259l\u0259rind\u0259 14,3 hektar sah\u0259y\u0259 toxumlar s\u0259pilib, 3,8 hektar \u00e7ilik k\u00f6kl\u0259ndirm\u0259si sah\u0259l\u0259rin\u0259 185 min \u0259d\u0259d \u00e7ilik basd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>2021-ci ild\u0259 me\u015f\u0259 fondu sah\u0259l\u0259rind\u0259n 45,7 ton meyv\u0259 v\u0259 me\u015f\u0259 a\u011fac toxumlar\u0131 t\u0259dar\u00fck edilib ki, bunlar\u0131n da 2,5 tonu qoz, 0,3 tonu badam, 0,6 tonu dig\u0259r meyv\u0259 a\u011faclar\u0131n\u0131n, 38,3 tonu pal\u0131d, 4,0 tonu dig\u0259r me\u015f\u0259 a\u011faclar\u0131 toxumlar\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>Bu il Az\u0259rbaycanda 3 milyon a\u011fac\u0131n \u0259kilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>Ekologiya v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r nazirinin m\u00fcavini V\u00fcqar K\u0259rimovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2021-ci ild\u0259 807 hektar me\u015f\u0259 \u0259razisind\u0259 846 min 885 m\u00fcxt\u0259lif a\u011fac v\u0259 kol cinsin\u0259 m\u0259nsub tingl\u0259r \u0259kilib. 23 tondan \u00e7ox toxum s\u0259pilib. Nazir m\u00fcavini bu il Az\u0259rbaycanda 3 milyon a\u011fac\u0131n \u0259kilm\u0259sinin planla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da qeyd edib. Bildirilib ki, yaz m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 azad edilmi\u015f torpaqlarda \u00fcmumilikd\u0259 40 hektar \u0259razid\u0259 \u0259kin i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>&#8220;Me\u015f\u0259 fondu torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n hans\u0131 hiss\u0259si ki, Tuqay me\u015f\u0259l\u0259rinin \u0259razisin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, orada da me\u015f\u0259b\u0259rpa v\u0259 yeni me\u015f\u0259 zolaqlar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r var. Bu, \u0259sas\u0259n K\u00fcrboyu \u0259razil\u0259rdir. Burada seyr\u0259lmi\u015f v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n m\u0259hv olmu\u015f me\u015f\u0259l\u0259rin m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir&#8221;, &#8211; dey\u0259 V.K\u0259rimov diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Ekologiya v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r nazirinin m\u00fcavini Firdovsi \u018fliyev is\u0259 \u00f6t\u0259n il \u00fcmumilikd\u0259 Az\u0259rbaycanda 2 milyona yax\u0131n a\u011fac \u0259kildiyini, onun 1 milyona q\u0259d\u0259rinin &#8220;Ya\u015f\u0131l Marafon&#8221; kampaniyas\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc deyib: &#8220;\u00d6t\u0259n il noyabr\u0131n 8-d\u0259 Topxana me\u015f\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131. Bel\u0259 ki, h\u0259min g\u00fcn \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 44 min a\u011fac \u0259kildi v\u0259 a\u011fac\u0259km\u0259 aksiyas\u0131 Topxana me\u015f\u0259l\u0259rinin \u0259razisind\u0259 d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi. \u00d6t\u0259n il i\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 20 mind\u0259n \u00e7ox ting \u0259kilib, eyni zamanda, 3 tona yax\u0131n m\u00fcxt\u0259lif a\u011fac cinsl\u0259rinin toxumlar\u0131 s\u0259pilib&#8221;.<\/p>\n<p>Nazir m\u00fcavini bildirib ki, pay\u0131z v\u0259 q\u0131\u015f a\u011fac\u0259km\u0259 aksiyas\u0131 m\u0259fhumlar\u0131 aradan qald\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 a\u011fac\u0259km\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri m\u00fct\u0259madi olaraq davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Me\u015f\u0259l\u0259rin \u0130nki\u015faf\u0131 Xidm\u0259tinin r\u0259smisi Vahid F\u0259rz\u0259liyev is\u0259 qeyd edib ki, bu il yaz \u0259kin plan\u0131na uy\u011fun olaraq \u00fcmumilikd\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 344 hektar me\u015f\u0259 fondu torpa\u011f\u0131nda me\u015f\u0259b\u0259rpa i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131, h\u0259r b\u00f6lg\u0259nin iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011fun \u00fcmumilikd\u0259 700 mind\u0259n \u00e7ox me\u015f\u0259cinsli a\u011fac\u0131n \u0259kilm\u0259si, 6 min kiloqramdan \u00e7ox toxumun s\u0259pilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mart\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. ARANTV.AZ BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n sayt\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131 2012-ci ild\u0259 mart\u0131n 21-ni Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc elan edib. Bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn me\u015f\u0259 tipl\u0259rinin ekoloji vacibliyi vur\u011fulan\u0131r, onlar\u0131n qorunmas\u0131na v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldilir. H\u0259r il bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011fac\u0259km\u0259 aksiyalar\u0131, regional v\u0259 beyn\u0259lxalq f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r, t\u0259\u015fviqat v\u0259 t\u0259bli\u011fat i\u015fl\u0259ri il\u0259 yadda qal\u0131r. 2022-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada &#8220;Me\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 davaml\u0131 istehsal v\u0259 istehlak&#8221; devizi alt\u0131nda qeyd olunur. D\u00fcnya h\u0259r il 10 milyon hektar me\u015f\u0259ni itirir Yer&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":454445,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669.jpg",981,669,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669.jpg",981,669,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669.jpg",981,669,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669.jpg",981,669,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669.jpg",981,669,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/16478520483882351668_1000x669-981x620.jpg",981,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Mart\u0131n 21-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. ARANTV.AZ BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n sayt\u0131na istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, BMT-nin Ba\u015f Assambleyas\u0131 2012-ci ild\u0259 mart\u0131n 21-ni Beyn\u0259lxalq Me\u015f\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc elan edib. Bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn me\u015f\u0259 tipl\u0259rinin ekoloji vacibliyi vur\u011fulan\u0131r, onlar\u0131n qorunmas\u0131na v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldilir. H\u0259r il bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 a\u011fac\u0259km\u0259 aksiyalar\u0131, regional v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454444"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=454444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/454444\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/454445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=454444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=454444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=454444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}