{"id":457672,"date":"2022-03-30T18:42:00","date_gmt":"2022-03-30T15:42:00","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=457672"},"modified":"2022-03-30T18:42:00","modified_gmt":"2022-03-30T15:42:00","slug":"abs-n%c9%99sri-hayastan-fondunu-ifsa-etdi-xeyriyy%c9%99-adi-altinda-tor%c9%99dil%c9%99n-cinay%c9%99tl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=457672","title":{"rendered":"AB\u015e n\u0259\u015fri \u201cHayastan\u201d Fondunu if\u015fa etdi: Xeyriyy\u0259 ad\u0131 alt\u0131nda t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi inki\u015fafa yard\u0131m m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan xeyriyy\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n korrupsiya, cinay\u0259tkarl\u0131q v\u0259 h\u0259tta h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259lbirliyinin z\u0259ngin tarix\u0259 malikdir. \u0130ndi is\u0259 bu t\u0259\u015fkilat\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 insanlarda suallar yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda \u201cHimnadram\u201d kimi d\u0259 tan\u0131nan \u201cHayastan\u201d \u00dcmumerm\u0259ni Fondunun \u00fcz\u0259rini qara buludlar al\u0131b. H\u0259l\u0259 1992-ci ild\u0259 yarad\u0131lan t\u0259\u015fkilat beyn\u0259lxalq erm\u0259ni diasporunu \u00f6z do\u011fma \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r, b\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 m\u0259hz el\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn edilir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, t\u0259\u015fkilat\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u0259xmin\u0259n bir milyon Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 toplanm\u0131\u015f 400 milyon dollara yax\u0131n v\u0259saitd\u0259n bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edib.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u201cHimnadram\u201d s\u00f6z verdiyi kimi 2020-ci ilin pay\u0131z\u0131nda \u00f6lk\u0259 qon\u015fusu Az\u0259rbaycanla m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 girdiyi zaman Erm\u0259nistan\u0131n k\u00f6m\u0259yin\u0259 g\u0259ldi. Fond qlobal telemarafonlar vasit\u0259sil\u0259 200 milyon dollardan bir q\u0259d\u0259r az v\u0259sait toplay\u0131b tarixinin \u0259n u\u011furlu ill\u0259rind\u0259n birini ya\u015fad\u0131. AB\u015e, Avropa, Avstraliya v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n dig\u0259r yerl\u0259rind\u0259n 750 min\u0259 yax\u0131n insan Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259d\u0259 erm\u0259nil\u0259r\u0259 yard\u0131m etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn fonda t\u00f6hf\u0259 verib. Fondun nizamnam\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tinin birba\u015fa v\u0259sait al\u0131c\u0131s\u0131 ola bilm\u0259y\u0259c\u0259yi a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rils\u0259 d\u0259, toplanan m\u0259bl\u0259\u011fin t\u0259xmin\u0259n 60 faizi \u201ct\u0259cililik\u201d s\u0259b\u0259bind\u0259n birba\u015fa d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259 bit\u0259nd\u0259 is\u0259 emosional y\u00fcks\u0259li\u015f \u00f6z yerini rasionall\u0131\u011fa verdi v\u0259 donorlar 200 milyon dollar\u0131n nec\u0259 v\u0259 hans\u0131 formada x\u0259rcl\u0259ndiyini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259dil\u0259r. M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 erm\u0259ni siyasi m\u00fchitind\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 sad\u0259 maraq dair\u0259si s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015fd\u0131 v\u0259 yaln\u0131z siyasi \u015fantaj adland\u0131r\u0131la bil\u0259c\u0259k bir m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7evrildi. Erm\u0259nistan\u0131n haz\u0131rk\u0131 h\u00f6kum\u0259ti siyasi r\u0259qibl\u0259ri, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ke\u00e7mi\u015f prezident v\u0259 \u201cHimnadram\u201d idar\u0259 hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc Robert Ko\u00e7aryan t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259 v\u0259saitl\u0259rini israf etm\u0259k v\u0259 m\u0259nims\u0259m\u0259kd\u0259 ittiham olunur.<\/p>\n<p>M\u00fcbahis\u0259y\u0259 son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn Erm\u0259nistan\u0131n ke\u00e7mi\u015f prezidenti Armen Sarkisyan \u201cHimnadram\u201ddan m\u00fcst\u0259qil yoxlama t\u0259l\u0259b edib v\u0259 yoxlama zaman\u0131 pozuntu a\u015fkar edil\u0259rs\u0259, b\u00fct\u00fcn ian\u0259l\u0259ri geri qaytarma\u011f\u0131 t\u0259klif edib. Fondun icra\u00e7\u0131 direktoru Haykak Ar\u015famyan bu q\u0259rarla raz\u0131la\u015f\u0131b. Bununla bel\u0259, yekun yoxlaman\u0131n m\u0259zmunu h\u0259l\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131qlanmay\u0131b. Ar\u015famyan hesab edir ki, iddialar s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 siyasil\u0259\u015fdirilir, h\u0259tta \u201cHimnadram\u201da qar\u015f\u0131 h\u00fccumlar\u0131n b\u0259zi dair\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u201conlayn trol ordusu\u201dndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k h\u0259yata ke\u00e7irildiyini iddia edir.<\/p>\n<p><strong>Sui-istifad\u0259nin Problemli Tarixi<\/strong><\/p>\n<p>\u201cHimnadram\u201d\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn siyas\u0259tl\u0259 he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, ortada olan faktlar tamamil\u0259 f\u0259rqli m\u0259nz\u0259r\u0259ni ortaya qoyur. \u201cHimnadram\u201d yarand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n siyas\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub. 1992-ci ild\u0259 fondun \u0259sas\u0131 qoyulanda ona o vaxtk\u0131 prezident Levon Ter-Petrosyan\u0131n \u00e7oxdank\u0131 dostu v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqi Manu\u015fak Petrosyan r\u0259hb\u0259rlik etdi. Onu m\u0259\u015fhur ed\u0259n t\u0259kc\u0259 Petrosyan\u0131n prezidentl\u0259 \u015f\u0259xsi \u0259laq\u0259l\u0259ri v\u0259 ya onunla eyni vaxtda istefa verm\u0259si deyildi: r\u0259hb\u0259rlik etdiyi alt\u0131 il \u0259rzind\u0259 hans\u0131sa yollarla toplad\u0131\u011f\u0131 s\u0259rv\u0259t, o c\u00fcml\u0259d\u0259n d\u0259bd\u0259b\u0259li evl\u0259ri, ma\u011fazalar\u0131 v\u0259 restoranlar\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 rol oynad\u0131. Bundan \u0259lav\u0259 Petrosyan\u0131n fondla m\u00fcnasib\u0259ti onun istefas\u0131 il\u0259 sonlanmad\u0131. \u201cHimnadram\u201ddan ayr\u0131ld\u0131qdan sonra o, \u201cSpektr\u201d adl\u0131 tikinti \u015firk\u0259tini qurdu. Sonradan b\u00fct\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn \u015firk\u0259tl\u0259r aras\u0131ndan fond m\u0259hz h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259 G\u00fcmr\u00fc U\u015faq \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t M\u0259rk\u0259zinin tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcqavil\u0259 ba\u011flad\u0131.<\/p>\n<p>Kaliforniyada mill\u0259t\u00e7i Da\u015fnak Partiyas\u0131n\u0131n g\u0259ncl\u0259r federasiyas\u0131na r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n diaspor erm\u0259nisi Raffi Ovannisyan fondun yeni icra\u00e7\u0131 direktoru t\u0259yin olunanda ona Ter-Petrosyan\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 pisl\u0259\u015f\u0259n diaspor da\u015fnaklar\u0131 il\u0259 Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u00fcz\u0259ltm\u0259k tap\u015f\u0131r\u0131ld\u0131. 1999-cu ild\u0259 \u201cAzg Daily\u201d\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 Ovannisyan \u201cHimnadram\u201d\u0131n siyasil\u0259\u015fdirildiyini etiraf etdi v\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u201c\u0259lb\u0259tt\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r siyasil\u0259\u015fm\u0259 olub\u201d fikrini s\u0259sl\u0259ndirdi. O, h\u0259tta bu c\u00fcr siyasil\u0259\u015fdirilm\u0259nin diaspora erm\u0259nil\u0259rinin layih\u0259l\u0259rini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259l\u0259rin\u0259 nec\u0259 mane\u0259 olmas\u0131na dair n\u00fcmun\u0259 d\u0259 g\u00f6st\u0259rib:<\/p>\n<p>\u201cBir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l yunan-erm\u0259ni icmas\u0131 Erm\u0259nistana ian\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn 300 min dollar toplam\u0131\u015fd\u0131. Siyasi s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 ian\u0259 daim t\u0259xir\u0259 sal\u0131n\u0131rd\u0131\u201d.<\/p>\n<p>\u201cHimnadram\u201dla ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131q fondun t\u0259r\u0259fke\u015flik n\u00fcmun\u0259l\u0259ri s\u0259rh\u0259dini a\u015f\u0131r, bu h\u0259m d\u0259 onun v\u0259saitl\u0259rinin nec\u0259 x\u0259rcl\u0259nm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2007-ci ild\u0259 \u201cHimnadram\u201d Sevan g\u00f6l\u00fcn\u00fcn \u00e7im\u0259rlikl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cKaputak Sevan\u201d kurort kompleksind\u0259 vinds\u00f6rfinq m\u0259rk\u0259zinin tikintisini maliyy\u0259l\u0259\u015fdirib. Kurort is\u0259 \u201ct\u0259sad\u00fcf\u0259n\u201d ke\u00e7mi\u015f prezident Robert Ko\u00e7aryan\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Bella Ko\u00e7aryana m\u0259xsus olub. Fond h\u0259m\u00e7inin obyekt \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b olunan avadanl\u0131qlar\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 da maliyy\u0259l\u0259\u015fdirib. \u0130ndiki m\u0259qamda sual do\u011furan m\u0259rk\u0259zin tikinti b\u00fcdc\u0259sinin fond t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259smi olaraq tamamil\u0259 f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 izah edilm\u0259sidir. H\u0259tta Ko\u00e7aryan\u0131n vinds\u00f6rfinq\u0259 \u015f\u0259xsi mara\u011f\u0131n\u0131n da bu c\u00fcr m\u0259rk\u0259zin tikintisin\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir etdiyini ehtimal etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Dig\u0259r uy\u011funsuz hallar da kifay\u0259t q\u0259d\u0259rdir. Fondun 2013-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7irdiyi illik telemarafondan sonra m\u0259lum oldu ki, Qaraba\u011fda Erm\u0259nistan\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259diyi separat\u00e7\u0131 rejim \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259bd\u0259b\u0259li xidm\u0259ti avtomobill\u0259r al\u0131n\u0131b, h\u0259m\u00e7inin bu rejim\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin \u015f\u0259xsi bank kreditl\u0259ri \u00f6d\u0259nilib.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, \u201cHimnadram\u201d\u0131n dig\u0259r bir icra\u00e7\u0131 direktoru Ara Vardanyan 2018-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan Milli T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259nims\u0259m\u0259 v\u0259 v\u0259saitd\u0259n sui-istifad\u0259d\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li bilin\u0259r\u0259k h\u0259bs edilib. MTX-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Vardanyan onlayn-qembling (qumar oyunlar\u0131) \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cHimnadram\u201d\u0131n 20 milyon dram (t\u0259xmin\u0259n 41 500 dollar) limiti olan kredit kart\u0131ndan istifad\u0259 etdiyini etiraf edib. O, sonradan kredit kart\u0131 hesab\u0131n\u0131 ian\u0259 edilmi\u015f pullarla doldurub. Daha sonra \u00f6z ifad\u0259sind\u0259 Vardanyan bildirib ki, o, \u00e7at\u0131\u015fmayan pullar\u0131 \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xsi pullar\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259li olub.<\/p>\n<p>Dem\u0259k ki, burada potensial \u00e7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 var. \u0130llik 300 milyon dollarl\u0131q qara bazara sahib, d\u00fcnyan\u0131n vergid\u0259n yay\u0131nan \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda ilk pill\u0259l\u0259rd\u0259 olan Erm\u0259nistan v\u0259 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 beyn\u0259lxalq inspeksiyan\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 leqal boz zona olan Qaraba\u011f uzun m\u00fcdd\u0259t \u201cHimnadram\u201d\u0131n geni\u015f v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u00e7irkli pullar\u0131n yuyulmas\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nacaq olub. Unutmay\u0131n ki, \u201cHimnadram\u201d\u0131n on alt\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259ki filiallar\u0131 xeyriyy\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn vergil\u0259rd\u0259n azadd\u0131rlar. Uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 b\u0259zi erm\u0259ni oliqarxlar\u0131 bu vergisiz statusdan geni\u015f istifad\u0259 edibl\u0259r. Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 jurnalistl\u0259r bel\u0259 bir hadis\u0259nin \u00fcst\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131blar:<\/p>\n<p>\u0130nvestorlar Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda otel tikm\u0259k niyy\u0259tin\u0259 g\u0259libl\u0259r. Qondarma respublikan\u0131n a\u011f\u0131r iqtisadi v\u0259ziyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu, t\u0259hl\u00fck\u0259li bir i\u015f idi. Onlar s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259ni a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irirl\u0259r: investorlar AB\u015e-dak\u0131 \u201cHayastan \u00dcmumerm\u0259ni Fonduna k\u00fclli miqdarda v\u0259sait ian\u0259 edir v\u0259 onu Qaraba\u011fda geri al\u0131rlar, bu zaman fonda da m\u00fc\u0259yy\u0259n faiz ay\u0131r\u0131rlar ki, bu da onlar\u0131n AB\u015e-a \u00f6d\u0259m\u0259li olacaqlar\u0131 g\u0259lir vergisi m\u0259bl\u0259\u011find\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 az idi.<\/p>\n<p><strong>\u201cHimnadram\u201d Qaraba\u011fda<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259razisi olan, lakin 2020-ci il m\u00fcharib\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r Erm\u0259nistan h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin effektiv n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda olan Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259si Kim Karda\u015fyan v\u0259 Serj Tankyan kimi m\u0259\u015fhurlar\u0131n da f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259diyi \u201cHimnadram\u201d\u0131n otuz illik f\u0259aliyy\u0259tinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayan\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cHimnadram\u201d Erm\u0259nistan v\u0259 Qaraba\u011f\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n iki magistral yolun tikintisini maliyy\u0259l\u0259\u015fdirib: biri Az\u0259rbaycan\u0131n insans\u0131zla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015eu\u015fa v\u0259 La\u00e7\u0131n rayonlar\u0131ndan, dig\u0259ri is\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir. Qaraba\u011fda bir s\u0131ra dig\u0259r yollar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Araz \u00e7ay\u0131n\u0131n c\u0259nub sahill\u0259rini Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u015eimal-\u0421\u0259nub yolu da asfaltlan\u0131b. Bu yol \u0259vv\u0259ll\u0259r \u0259sas\u0259n narkotik v\u0259 silah ticar\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Bu yollar zahir\u0259n insanlar\u0131n v\u0259 y\u00fckl\u0259rin h\u0259r iki istiqam\u0259td\u0259 gedi\u015f-g\u0259li\u015fini asanla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olsa da, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistan v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n faktiki olaraq vahid iqtisadi m\u0259kanda birl\u0259\u015fm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdu. Dig\u0259r hallarda bu yollar Erm\u0259nistan\u0131n beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259rini faktiki ilhaq\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259 bu layih\u0259l\u0259rin h\u0259rbi-strateji n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 var. 1994-c\u00fc ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n birinci Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 arxa c\u0259bh\u0259 t\u0259minat\u0131nda \u00e7oxsayl\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n erm\u0259ni silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri n\u0259zar\u0259tl\u0259ri alt\u0131nda olan \u0259razil\u0259rd\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 h\u0259rbi t\u0259yinatl\u0131 yollar\u0131n tikintisin\u0259 ba\u015flad\u0131lar. H\u0259min yollar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tini m\u0259hz \u201cHimnadram\u201d maliyy\u0259l\u0259\u015fdirdi: fondun ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, be\u015finci, alt\u0131nc\u0131, yeddinci, on alt\u0131nc\u0131 v\u0259 on yeddinci telemarafonlar\u0131n\u0131n ham\u0131s\u0131 yol tikintisi \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait toplama\u011fa h\u0259sr olunmu\u015fdu v\u0259 bununla\u00a0t\u0259xmin\u0259n 67 milyon dollar toplanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>\u201cHimnadram\u201d\u0131n Qaraba\u011fdak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259kc\u0259 yol tikintisi il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. \u201cQaraba\u011f k\u0259ndl\u0259rinin m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Qaraba\u011fa qanunsuz k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259y\u0259 sponsorluq edib. X\u00fcsusil\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarix\u0259n m\u0259skunla\u015fd\u0131qlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 \u0259halinin yenid\u0259n m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 c\u0259hdl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si onu g\u00f6st\u0259rir ki, layih\u0259nin m\u0259qs\u0259di evsizl\u0259ri ya\u015fay\u0131\u015f yeri il\u0259 t\u0259min etm\u0259kd\u0259n daha art\u0131q olub: m\u0259qs\u0259d az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z evl\u0259rin\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, \u0259razid\u0259 yeni demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t yaratmaq v\u0259 fakt qar\u015f\u0131s\u0131nda qoymaq idi.<\/p>\n<p><strong>Pullar hara x\u0259rcl\u0259nib?<\/strong><\/p>\n<p>\u201cHimnadram\u201d\u0131n de-fakto Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi i\u015f\u011fal\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n s\u00fclh t\u0259klifl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 mane olmaq m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan Qaraba\u011fda onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259yl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, fondun 2020-ci il Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 toplanm\u0131\u015f ian\u0259l\u0259rinin m\u0259hz nec\u0259 x\u0259rcl\u0259ndiyini soru\u015fmaq m\u0259ntiqlidir. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f naziri Nikol Pa\u015finyan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u201cHimnadram\u201d\u0131n Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259tin\u0259 etdiyi ian\u0259l\u0259r h\u00f6kum\u0259tin h\u0259rbi x\u0259rcl\u0259rinin t\u0259qrib\u0259n yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259yib. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 yen\u0259 d\u0259 qanuniliyi \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131nda olan, fondun nizamnam\u0259sin\u0259 birba\u015fa zidd olan m\u0259qamd\u0131r. Maliyy\u0259 naziri Vazgen Arutyunyan K\u0130V-in suallar\u0131na cavab olaraq bildirib ki, r\u0259hb\u0259rlik etdiyi qurum m\u00fcharib\u0259 boyu \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 tibbi yard\u0131m g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 m\u00fch\u00fcm infrastrukturun saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 pul v\u0259saitl\u0259rinin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t edib.<\/p>\n<p>\u201cHimnadram\u201d\u0131n \u0259vv\u0259lki f\u0259aliyy\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 Pa\u015finyan v\u0259 Arutyunyan\u0131n a\u00e7\u0131qlamalar\u0131 \u201cHimnadram\u201d\u0131n toplad\u0131\u011f\u0131 bir sentin bel\u0259 h\u0259rbi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259rcl\u0259nm\u0259diyin\u0259\u201d inanma\u011f\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz edir. \u018fg\u0259r Erm\u0259nistan\u0131n m\u00fcharib\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin \u201ct\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131\u201d beyn\u0259lxalq ian\u0259l\u0259r hesab\u0131na qar\u015f\u0131lan\u0131bsa, o zaman y\u0259qin ki, v\u0259saitin bir hiss\u0259si t\u0259kc\u0259 h\u0259rbi texnikan\u0131n al\u0131nmas\u0131na deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini at\u0259\u015f\u0259 tutan erm\u0259ni artilleriya qo\u015funlar\u0131n\u0131n dislokasiya bazalar\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f h\u0259rbi texnikan\u0131 t\u0259mir ed\u0259n t\u0259mir zavodlar\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131na istifad\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Xeyriyy\u0259 pullar\u0131n\u0131n h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edildiyi s\u00fcbut olunarsa, \u201cHimnadram\u201d\u0131n bir \u00e7ox h\u00fcquqi yurisdiksiyalarda vergid\u0259n azad statusu sual alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r. Uzun ill\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rmalar AB\u015e-da yerl\u0259\u015f\u0259n xeyriyy\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n insanlar\u0131 nec\u0259 aldatd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 h\u0259tta terror t\u0259\u015fkilatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ian\u0259 toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, \u201cErm\u0259nistan\u201d fondunun vergisiz statusunun ba\u015fda AB\u015e olmaqla m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan m\u00fcxt\u0259lif \u0259laq\u0259dar qruplar\u0131n yoxlama olmadan insanlardan pul almaq v\u0259 yekun n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259m dar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259ki oliqarx maraqlar\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi cinay\u0259tl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla, h\u0259rbi m\u0259qs\u0259dl\u0259ri d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259y\u0259 imkan verdiyini ehtimal etm\u0259kd\u0259 q\u0259rib\u0259 he\u00e7 n\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p>Odur ki, t\u0259kc\u0259 diaspor erm\u0259nil\u0259ri deyil, h\u0259m d\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar da \u201cHimnadram\u201d\u0131n v\u0259saitl\u0259rinin nec\u0259 istifad\u0259 edildiyini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 can at\u0131rlar. Bunun \u0259sas\u0131nda is\u0259 fondun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 h\u00fcquqi qiym\u0259t verm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olacaq.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/nationalinterest.org\/blog\/buzz\/what-going-armenia-fund-201339?fbclid=IwAR0FOOzBPwe7CYCE_PmN2opOZDT38gvrG5pw8HTRtS-aHQYZdcrpj0IDlXA\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u201cThe National Interest\u201d<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi inki\u015fafa yard\u0131m m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan xeyriyy\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n korrupsiya, cinay\u0259tkarl\u0131q v\u0259 h\u0259tta h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259lbirliyinin z\u0259ngin tarix\u0259 malikdir. \u0130ndi is\u0259 bu t\u0259\u015fkilat\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 insanlarda suallar yaran\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda \u201cHimnadram\u201d kimi d\u0259 tan\u0131nan \u201cHayastan\u201d \u00dcmumerm\u0259ni Fondunun \u00fcz\u0259rini qara buludlar al\u0131b. H\u0259l\u0259 1992-ci ild\u0259 yarad\u0131lan t\u0259\u015fkilat beyn\u0259lxalq erm\u0259ni diasporunu \u00f6z do\u011fma \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r, b\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 m\u0259hz el\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn edilir. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, t\u0259\u015fkilat\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 t\u0259xmin\u0259n bir milyon Erm\u0259nistan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 toplanm\u0131\u015f 400 milyon dollara yax\u0131n v\u0259saitd\u0259n bu v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":457673,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/FotoJet-2-14.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130qtisadi inki\u015fafa yard\u0131m m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan xeyriyy\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n korrupsiya, cinay\u0259tkarl\u0131q v\u0259 h\u0259tta h\u0259rbi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259lbirliyinin z\u0259ngin tarix\u0259 malikdir. \u0130ndi is\u0259 bu t\u0259\u015fkilat\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 insanlarda suallar yaran\u0131r. Erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda \u201cHimnadram\u201d kimi d\u0259 tan\u0131nan \u201cHayastan\u201d \u00dcmumerm\u0259ni Fondunun \u00fcz\u0259rini qara buludlar al\u0131b. H\u0259l\u0259 1992-ci ild\u0259 yarad\u0131lan t\u0259\u015fkilat beyn\u0259lxalq erm\u0259ni diasporunu \u00f6z do\u011fma \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/457672"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=457672"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/457672\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/457673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=457672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=457672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=457672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}