{"id":45857,"date":"2019-03-16T14:32:48","date_gmt":"2019-03-16T11:32:48","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=45857"},"modified":"2019-03-16T14:32:48","modified_gmt":"2019-03-16T11:32:48","slug":"suyun-xeyri-v%c9%99-ciddi-f%c9%99sadlari-n%c9%99l%c9%99ri-bilm%c9%99liyik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=45857","title":{"rendered":"Suyun xeyri v\u0259 ciddi f\u0259sadlar\u0131 \u2013 N\u0259l\u0259ri bilm\u0259liyik?"},"content":{"rendered":"<p>Su orqanizmin m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 v\u00fccudumuzda ba\u015f ver\u0259n biokimy\u0259vi prosesl\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zedilm\u0259z rola malikdir. \u0130nsan qidas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n madd\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yaln\u0131z su il\u0259 h\u0259zm oluna bil\u0259r. Beynimizin 95, qan\u0131n 83-90, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin 75, s\u00fcm\u00fckl\u0259rin 22-24% sudan ibar\u0259tdir. Sa\u011flam, yetkin insan v\u00fccudunun 50-60%-ni su t\u0259\u015fkil edir, k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 bu r\u0259q\u0259m 70-80% aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r deyir ki, sutkada b\u0259d\u0259n k\u00fctl\u0259sinin h\u0259r kiloqram\u0131na 40 qram su q\u0259bul edilm\u0259lidir. Y\u0259ni, orta \u00e7\u0259kili (70-75 kq) insan g\u00fcnd\u0259 2-3 litr su i\u00e7m\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> bildirir ki, k\u0259skin susuzla\u015fma insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 bel\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Su q\u0259bul etdiyimiz zaman b\u0259d\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259ki z\u0259h\u0259rli tullant\u0131lar orqanizmd\u0259n t\u0259mizl\u0259nir. Eyni zamanda, normada i\u00e7il\u0259n su insan\u0131n sa\u011flam \u00e7\u0259kid\u0259 qalmas\u0131, fiziki inki\u015faf\u0131 v\u0259 xroniki x\u0259st\u0259lik riskl\u0259rinin azalmas\u0131na imkan verir.<\/p>\n<p>Suyun insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn faydalar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, riskl\u0259ri d\u0259 var. \u0130\u00e7m\u0259li sularda \u0259sas\u0259n 3 risk faktoruna rast g\u0259linir. Bunlara mikrobioloji, kimy\u0259vi v\u0259 radioloji risk faktorlar\u0131n\u0131 misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Suyun kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259nm\u0259si t\u0259bii v\u0259 suni ba\u015f verir. Azot, duzlar, aqrokimy\u0259vi preparatlar, metallar, bakteriyalar\u0131n toksinl\u0259ri, insan v\u0259 heyvan d\u0259rmanlar\u0131 suyun kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, i\u00e7m\u0259li sularda kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259rin 50%-i nitrat v\u0259 nitritl\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu da \u0259sas\u0259n aqrokimy\u0259vi preparatlar\u0131n normadan art\u0131q istifad\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259min preparatlar\u0131n komponentl\u0259rinin s\u00fcz\u00fcl\u0259r\u0259k \u015firin su m\u0259nb\u0259l\u0259rini \u00e7irkl\u0259ndirm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Suyun radioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259si sezium, plutonium v\u0259 uran kimi radionukleotidl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 ba\u015f verir. Radioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259 dig\u0259r risk faktorlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 nadir g\u00f6r\u00fcls\u0259 d\u0259, \u0259sas\u0259n \u0259traf m\u00fchitin radioloji tullant\u0131larla \u00e7irkl\u0259nm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yarana bilir. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, radioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259, eyni zamanda, yeralt\u0131 s\u00fcxurlardan s\u00fcz\u00fcl\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259n qurunt sular\u0131ndan qaynaqlan\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131qlamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, h\u0259r il d\u00fcnyada 5 milyondan art\u0131q insan su vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131lan, x\u00fcsusil\u0259, ba\u011f\u0131rsaq infeksiyalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. Z\u0259r\u0259rli mikrorqoniziml\u0259r m\u00fcxt\u0259lif yollarla \u015firin su ehtiyatlar\u0131n\u0131 \u00e7irkl\u0259ndir\u0259 bilir. Bunlardan \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 \u00e7irkab sular\u0131n i\u00e7m\u0259li sulara qar\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, dur\u011fun su h\u00f6vz\u0259l\u0259ri mikroorqanizml\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yarad\u0131r. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, \u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131q su hovuzlar\u0131 v\u0259 t\u0259bii su m\u0259nb\u0259l\u0259ri \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 daha h\u0259ssasd\u0131rlar. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 dezinfeksiya x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 xlor, ozon v\u0259 dig\u0259r dezinfeksiyaedici madd\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edilir. Bu dad \u00fczg\u00fcn t\u0259tbiq edilm\u0259dikd\u0259 kimy\u0259vi risk faktorlar\u0131n\u0131n meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 i\u00e7m\u0259li sular\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n risk faktorlar\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. \u0130\u00e7m\u0259li sular\u0131n qabla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 materiallar d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259dikd\u0259, saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 \u0259m\u0259l edilm\u0259dikd\u0259 v\u0259 ya istifad\u0259 edil\u0259n material t\u0259krar emal olunduqda h\u0259min materiallardan kimy\u0259vi-toksikoloji madd\u0259l\u0259r suyun t\u0259rkibin\u0259 n\u00fcfuz edir. Qabla\u015fd\u0131r\u0131lma materiallar\u0131ndan suya ke\u00e7\u0259n toksikoloji madd\u0259l\u0259rin uzun m\u00fcdd\u0259t q\u0259bulu zamanla daxili orqanlarda v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemind\u0259 ciddi f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin yerl\u0259\u015fdiyi, geosiyasi m\u00f6vqe patogen mikroorqanizml\u0259rin v\u0259 toksiki-kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin i\u00e7m\u0259li su m\u0259nb\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 geni\u015f sah\u0259l\u0259r\u0259 yay\u0131lma riskini daha da art\u0131r\u0131r. Odur ki, elmi prinsipl\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq kimy\u0259vi-toksikoloji riskl\u0259rin t\u0259yini, qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 m\u00fcvafiq sah\u0259d\u0259 riskl\u0259rin idar\u0259edilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 qeyd edil\u0259n risk faktorlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azaltmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.yenicag.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Su orqanizmin m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 v\u00fccudumuzda ba\u015f ver\u0259n biokimy\u0259vi prosesl\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zedilm\u0259z rola malikdir. \u0130nsan qidas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n madd\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yaln\u0131z su il\u0259 h\u0259zm oluna bil\u0259r. Beynimizin 95, qan\u0131n 83-90, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin 75, s\u00fcm\u00fckl\u0259rin 22-24% sudan ibar\u0259tdir. Sa\u011flam, yetkin insan v\u00fccudunun 50-60%-ni su t\u0259\u015fkil edir, k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 bu r\u0259q\u0259m 70-80% aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r deyir ki, sutkada b\u0259d\u0259n k\u00fctl\u0259sinin h\u0259r kiloqram\u0131na 40 qram su q\u0259bul edilm\u0259lidir. Y\u0259ni, orta \u00e7\u0259kili (70-75 kq) insan g\u00fcnd\u0259 2-3 litr su i\u00e7m\u0259lidir. ARANTV.AZ bildirir ki, k\u0259skin susuzla\u015fma insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 bel\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Su q\u0259bul etdiyimiz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":45858,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233.jpg",350,233,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233.jpg",350,233,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233.jpg",350,233,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233-300x200.jpg",300,200,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233.jpg",350,233,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233.jpg",350,233,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233.jpg",350,233,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/su-icmeyenlere-oneriler-1-2-350x233.jpg",350,233,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Su orqanizmin m\u00fcqavim\u0259t g\u00fcc\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131nda v\u0259 v\u00fccudumuzda ba\u015f ver\u0259n biokimy\u0259vi prosesl\u0259rin t\u0259nziml\u0259nm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zedilm\u0259z rola malikdir. \u0130nsan qidas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n madd\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yaln\u0131z su il\u0259 h\u0259zm oluna bil\u0259r. Beynimizin 95, qan\u0131n 83-90, \u0259z\u0259l\u0259l\u0259rin 75, s\u00fcm\u00fckl\u0259rin 22-24% sudan ibar\u0259tdir. Sa\u011flam, yetkin insan v\u00fccudunun 50-60%-ni su t\u0259\u015fkil edir, k\u00f6rp\u0259l\u0259rd\u0259 bu r\u0259q\u0259m 70-80% aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r deyir ki,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45857"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45857"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45857\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/45858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}