{"id":463461,"date":"2022-04-15T07:08:53","date_gmt":"2022-04-15T04:08:53","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=463461"},"modified":"2022-04-15T07:08:53","modified_gmt":"2022-04-15T04:08:53","slug":"qolodomor-sohb%c9%99ti-v%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=463461","title":{"rendered":"Qolodomor s\u00f6hb\u0259ti v\u0259&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>2013-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda Ukraynan\u0131n d\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur Truskavets kurort \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki \u201cAlmaz\u201d sanatoriyas\u0131nda m\u00fcalic\u0259 al\u0131rd\u0131m. Sanatoriyan\u0131n yem\u0259kxanas\u0131nda h\u0259r biri 4 n\u0259f\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f masalardan birinin arxas\u0131nda m\u0259niml\u0259 birlikd\u0259 Rusiyan\u0131n Varonej \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n g\u0259lmi\u015f 70-75 ya\u015flar\u0131nda pensiya\u00e7\u0131 qad\u0131n, Ukraynan\u0131n Vinnitsa vilay\u0259tind\u0259n olan 40-45 ya\u015f civar\u0131nda sahibkar xan\u0131m v\u0259 bu \u00f6lk\u0259 ordusunun g\u0259nc zabiti otururdu. T\u0259bii ki, yem\u0259k vaxtlar\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda s\u00f6hb\u0259tl\u0259r edir, h\u0259r hans\u0131 bir m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259traf\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131rd\u0131q.<\/p>\n<p>Bir g\u00fcn \u015fam yem\u0259yi zaman\u0131 nec\u0259 oldusa s\u00f6hb\u0259t Qolodomordan d\u00fc\u015fd\u00fc. Sahibkar xan\u0131m Qolodomor faci\u0259sinin d\u0259h\u015f\u0259tli f\u0259sadlar\u0131ndan dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flayar-ba\u015flamaz rus qad\u0131n onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc yar\u0131m\u00e7\u0131q k\u0259sib qaba formada \u201cNe kakoqo Qolodomora ne b\u0131lo\u201d (He\u00e7 bir Qolodomor olmay\u0131b) dey\u0259r\u0259k s\u0259rt \u015f\u0259kild\u0259 etiraz etdi. D\u0259rhal da fikrini \u201c\u0259sasland\u0131rmaq\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn Sovet h\u00f6kum\u0259tinin \u201cinsanp\u0259rv\u0259rliyind\u0259n\u201d, \u201chumanizmind\u0259n\u201d\u00a0 uzun-uzad\u0131 b\u0259la\u011f\u0259tl\u0259 s\u00f6hb\u0259t a\u00e7ma\u011fa ba\u015flad\u0131. H\u0259ms\u00f6hb\u0259tinin \u201cd\u0259lil-s\u00fcbutlar\u0131na\u201d ax\u0131rad\u0259k sakit, t\u0259mkinl\u0259 qulaq asan ukraynal\u0131 xan\u0131m sonda ona ikic\u0259 k\u0259lm\u0259 il\u0259 cavab verdi: \u201cQolodomor b\u0131l\u201d. Onun bu cavab\u0131 rusiyal\u0131 qad\u0131n\u0131, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, yenid\u0259n \u201ccin at\u0131na mindirdi\u201d v\u0259 ba\u015flad\u0131, n\u0259 ba\u015flad\u0131&#8230; Ukraynal\u0131lar\u0131 \u201caydan ar\u0131, sudan duru\u201d Sovet hakimiyy\u0259tin\u0259 b\u00f6htan atmaqda, mill\u0259t\u00e7ilikd\u0259, daha n\u0259 bilim n\u0259l\u0259rd\u0259 ittiham ed\u0259n rus qad\u0131n \u201cQolodomor m\u0259s\u0259l\u0259si\u201dnin q\u0259sd\u0259n uyduruldu\u011funu iddia ed\u0259nd\u0259 bu qeydl\u0259rin m\u00fc\u0259llifinin \u00a0d\u0259 getdikc\u0259 daha dramatik xarakter alan \u201cb\u0131l\u201d, \u201cne b\u0131l\u201d m\u00fcbahis\u0259sin\u0259 qo\u015fulmas\u0131 situasiyan\u0131 tamamil\u0259 d\u0259yi\u015fdirdi. Bizim 30-cu ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 totalitar Sovet rejiminin \u201cip\u0259-sapa\u201d yatmayan Ukrayna xalq\u0131n\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiq etdiyi Qolodomorun XX \u0259srin \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tli soyq\u0131r\u0131m\u0131 aktlar\u0131ndan biri oldu\u011funu tarixi faktlar \u0259sas\u0131nda diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131m\u0131z n\u0259hay\u0259t, tarixd\u0259n bix\u0259b\u0259r \u00a0rus qad\u0131n\u0131 susma\u011fa m\u0259cbur etdi. Ortaya d\u0259rin s\u00fckut \u00e7\u00f6kd\u00fc v\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259t \u015fam yem\u0259yinin sonunad\u0259k davam etdi. Ad\u0259t\u0259n masadan ham\u0131dan sonra qalxan rusiyal\u0131 qonaq bu d\u0259f\u0259 t\u0259l\u0259m-t\u0259l\u0259sik yem\u0259yini yeyib sa\u011folla\u015fmadan \u0259s\u0259bi halda yem\u0259kxanan\u0131 t\u0259rk etdi.<\/p>\n<p>Ert\u0259si g\u00fcn s\u0259h\u0259r yem\u0259yi zaman\u0131 onun bizim masan\u0131n yan\u0131ndan \u00fcz\u00fcm\u00fcz\u0259 bel\u0259 baxmadan \u00f6t\u00fcb ke\u00e7\u0259r\u0259k ba\u015fqa masan\u0131n arxas\u0131nda oturdu\u011funu g\u00f6rd\u00fck v\u0259 bundan sonra sanatoriyada oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 bir d\u0259f\u0259 d\u0259 olsun he\u00e7 birimizl\u0259 salamla\u015fmad\u0131. Bu prosesi diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259y\u0259n ukraynal\u0131 xan\u0131m\u0131n \u00f6z taleyini \u00f6z\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k h\u00fcququna malik m\u00fcst\u0259qil\u00a0 bir \u00f6lk\u0259nin \u0259razisind\u0259 \u00a0\u00f6z\u00fcn\u00fc qonaq kimi aparmal\u0131 olan rusiyal\u0131 turistin he\u00e7 bir \u0259ndaz\u0259y\u0259 s\u0131\u011fmayan davran\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 dediyi a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259r aradan 10 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7m\u0259sin\u0259 baxmayaraq h\u0259l\u0259 d\u0259 yad\u0131mdan \u00e7\u0131xmay\u0131b: \u201c\u018fslind\u0259, biz burada onun milli heysiyyat\u0131na toxunacaq he\u00e7 bir qeyri-etik \u00a0ifad\u0259 i\u015fl\u0259tm\u0259dik. \u018fksin\u0259, xalqlar h\u0259bsxanas\u0131 adland\u0131r\u0131lan Sovet hakimiyy\u0259tinin totalitar, antihumanist mahiyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z fikirl\u0259rimizi s\u00f6yl\u0259m\u0259kl\u0259 b\u00fct\u00fcn mill\u0259tl\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n ruslar\u0131n da bu siyas\u0259td\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kdikl\u0259rini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259dik. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259ms\u00f6hb\u0259timiz bu tarixi h\u0259qiq\u0259ti yax\u0131na bel\u0259 buraxmad\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar bir daha s\u00fcbut edir ki, cinsind\u0259n, siyasi m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n, ictimai m\u00f6vqeyind\u0259n, sosial m\u0259n\u015f\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r bir rusun daxilind\u0259 \u201cvelikorus \u015f\u00f6vinizmi\u201dnin i\u015fart\u0131lar\u0131 gizl\u0259nir v\u0259 zaman\u0131 g\u0259l\u0259nd\u0259 bu i\u015fart\u0131lar q\u0131\u011f\u0131lc\u0131ma, daha sonra is\u0259 alova \u00e7evrilir.\u201d Y\u0259qin ki, \u0259lav\u0259 \u015f\u0259rh\u0259 ehtiyac yoxdur&#8230;<\/p>\n<p>Z\u0259ruri xat\u0131rlatma: Qolodomor &#8211; 1932-1933-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Sovet kommunist rejimi t\u0259r\u0259find\u0259n Ukrayna xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f soyq\u0131r\u0131m\u0131 akt\u0131d\u0131r. Bu d\u0259h\u015f\u0259tli \u00a0faci\u0259ni ukraynal\u0131lar \u00f6z dill\u0259rind\u0259 &#8220;acl\u0131q&#8221; v\u0259 &#8220;\u00f6l\u00fcm&#8221; m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n &#8220;Qolodomor&#8221; \u2013 terror\u00e7uluq, b\u00f6y\u00fck a\u00e7l\u0131q adland\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259nin k\u00f6k\u00fc bununla ba\u011fl\u0131d\u0131r ki, 1920-1930-cu ill\u0259rd\u0259 b\u0259zi Ukrayna kommunistl\u0259ri Moskvadan daha geni\u015f muxtariyy\u0259t alma\u011fa c\u0259hd g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r. Bu prosesi diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259y\u0259n\u00a0 \u201dq\u0131rm\u0131z\u0131 \u00a0imperiya\u201dn\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130osif Stalin anlay\u0131rd\u0131 ki, ukraynala\u015fd\u0131rma siyas\u0259ti Sovet h\u00f6kum\u0259tinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdiyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259l\u0259rd\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xmaqdad\u0131r. Repressiv Stalin rejimi bel\u0259 hesab edirdi ki, art\u0131q ukraynal\u0131lar Sovet imperiyas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 geosiyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259ri yolunda ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 \u00e7evrilibl\u0259r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Sovet rejimi ukraynal\u0131lara qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q m\u00fcharib\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f acl\u0131\u011f\u0131n m\u0259qs\u0259di milli elitan\u0131n v\u0259 onun sosial d\u0259st\u0259yinin l\u0259\u011fv edilm\u0259si yolu il\u0259 Ukrayna milli ideologiyas\u0131n\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131, daha sonra is\u0259 Qolodomordan sa\u011f \u00e7\u0131xm\u0131\u015f k\u0259ndlil\u0259ri ita\u0259tkar kolxoz\u00e7ulara \u2013 d\u00f6vl\u0259t qullar\u0131na \u00e7evirm\u0259k idi.<\/p>\n<p>Qolodomorla eyni vaxtda totalitar Stalin rejimi ukraynal\u0131lara qar\u015f\u0131 k\u00fctl\u0259vi repressiyalara ba\u015flad\u0131. Art\u0131q 1933-cu ild\u0259 h\u0259bs edil\u0259nl\u0259rin say\u0131 125 min n\u0259f\u0259ri \u00f6tm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>Onu daha x\u00fcsusi vur\u011fulamaq g\u0259r\u0259kdir ki, Qolodomor milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoymaqla yana\u015f\u0131, ukraynal\u0131lar\u0131n bir xalq kimi bir ne\u00e7\u0259 n\u0259sillik inki\u015faf\u0131n\u0131 da l\u0259ngitdi. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 1933-c\u00fc ilin q\u0131\u015f v\u0259 yaz aylar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131. Bu zaman h\u0259r g\u00fcn orta hesabla 25 min insan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015firdi. Sovet Ukraynas\u0131 v\u0259 Rusiyan\u0131n Kuban regionunun ukraynal\u0131lar m\u0259skunla\u015fm\u0131\u015f hiss\u0259si ordu t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchasir\u0259y\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259hali yem\u0259k tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r qon\u015fu Sovet respublikalar\u0131na ged\u0259 bilmirdi. K\u0259ndlil\u0259r u\u015faqlar\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 onlar\u0131 Ukraynan\u0131n acl\u0131qdan daha az z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 qoyub geri qay\u0131d\u0131rd\u0131lar. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1933-c\u00fc ilin yaz\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda yaln\u0131z Kiyevd\u0259 300 min kims\u0259siz u\u015faq qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. Yetimxanalarda yer olmad\u0131\u011f\u0131ndan bu u\u015faqlar\u0131n \u00e7oxu k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 acl\u0131q v\u0259 x\u0259st\u0259likd\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015firdi.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, tarixd\u0259n bix\u0259b\u0259r rusiyal\u0131 qad\u0131n\u0131n iddias\u0131n\u0131n \u0259ksin\u0259 olaraq Qolodomor olub v\u0259 bu amans\u0131z soyq\u0131r\u0131m\u0131 akt\u0131 \u00f6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Ukrayna xalq\u0131na he\u00e7 vaxt yadda\u015flardan silinm\u0259y\u0259c\u0259k f\u0259lak\u0259t v\u0259 b\u0259db\u0259xtlik \u201cb\u0259x\u015f\u201d edib. Bel\u0259 bir reall\u0131qda hans\u0131 m\u0259ntiql\u0259 v\u0259 nec\u0259 iddia etm\u0259k olar ki, Qolodomor olmay\u0131b?!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2013-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda Ukraynan\u0131n d\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur Truskavets kurort \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki \u201cAlmaz\u201d sanatoriyas\u0131nda m\u00fcalic\u0259 al\u0131rd\u0131m. Sanatoriyan\u0131n yem\u0259kxanas\u0131nda h\u0259r biri 4 n\u0259f\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f masalardan birinin arxas\u0131nda m\u0259niml\u0259 birlikd\u0259 Rusiyan\u0131n Varonej \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n g\u0259lmi\u015f 70-75 ya\u015flar\u0131nda pensiya\u00e7\u0131 qad\u0131n, Ukraynan\u0131n Vinnitsa vilay\u0259tind\u0259n olan 40-45 ya\u015f civar\u0131nda sahibkar xan\u0131m v\u0259 bu \u00f6lk\u0259 ordusunun g\u0259nc zabiti otururdu. T\u0259bii ki, yem\u0259k vaxtlar\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda s\u00f6hb\u0259tl\u0259r edir, h\u0259r hans\u0131 bir m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259traf\u0131nda fikir m\u00fcbadil\u0259si apar\u0131rd\u0131q. Bir g\u00fcn \u015fam yem\u0259yi zaman\u0131 nec\u0259 oldusa s\u00f6hb\u0259t Qolodomordan d\u00fc\u015fd\u00fc. Sahibkar xan\u0131m Qolodomor faci\u0259sinin d\u0259h\u015f\u0259tli f\u0259sadlar\u0131ndan dan\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flayar-ba\u015flamaz rus qad\u0131n onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc yar\u0131m\u00e7\u0131q&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":463462,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/23716803164995366324501527110284151.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"2013-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda Ukraynan\u0131n d\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur Truskavets kurort \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki \u201cAlmaz\u201d sanatoriyas\u0131nda m\u00fcalic\u0259 al\u0131rd\u0131m. Sanatoriyan\u0131n yem\u0259kxanas\u0131nda h\u0259r biri 4 n\u0259f\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f masalardan birinin arxas\u0131nda m\u0259niml\u0259 birlikd\u0259 Rusiyan\u0131n Varonej \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n g\u0259lmi\u015f 70-75 ya\u015flar\u0131nda pensiya\u00e7\u0131 qad\u0131n, Ukraynan\u0131n Vinnitsa vilay\u0259tind\u0259n olan 40-45 ya\u015f civar\u0131nda sahibkar xan\u0131m v\u0259 bu \u00f6lk\u0259 ordusunun g\u0259nc zabiti otururdu. T\u0259bii ki, yem\u0259k vaxtlar\u0131nda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/463461"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=463461"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/463461\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/463462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=463461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=463461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=463461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}