{"id":469788,"date":"2022-04-30T09:47:06","date_gmt":"2022-04-30T06:47:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=469788"},"modified":"2022-04-30T09:47:06","modified_gmt":"2022-04-30T06:47:06","slug":"dosta-v%c9%99-dostluga-dair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=469788","title":{"rendered":"Dosta v\u0259 dostlu\u011fa dair&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>\u015e\u0259hriyar Del Gerani yaz\u0131r&#8230;<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Kim n\u0259 deyir desin, h\u0259yat dediyimiz bu \u201ch\u0259r n\u0259dirs\u0259\u201d \u00e7ox \u00e7\u0259tin \u015feydir. \u00c7ox adama el\u0259 g\u0259lir ki, ya\u015famaq asand\u0131r. Amma el\u0259 deyil. Ger\u00e7\u0259kd\u0259n, d\u00fcnya h\u0259ssas q\u0259lbl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259h\u0259nn\u0259mdir. D\u00fcnya zarafat yer deyil, ya\u015famaq ciddilik t\u0259l\u0259b edir. Bu f\u0259r\u0259hsiz d\u00fcnyada dostsuz xo\u015f g\u00fcz\u0259ran ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? \u018flb\u0259tt\u0259, yox.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>D\u00fcz\u00fc, \u0259ks\u0259riyy\u0259tin ba\u015f\u0131 \u00e7atm\u0131r. Burada gizl\u0259tm\u0259li bir \u015fey yoxdur. Adamlar b\u0259sitl\u0259\u015fir getdikc\u0259. G\u0259r\u0259k reall\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir-birimiz\u0259 dey\u0259k, ba\u015fa salaq. He\u00e7 k\u0259s incim\u0259sin, h\u0259yat\u0131 oldu\u011fu kimi g\u00f6rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. S\u0259yd\u0259\u015flik trend olub. Bamb\u0131l\u0131l\u0131q elitala\u015f\u0131b, z\u00f6vql\u0259r a\u015f\u0131lan\u0131b. H\u0259r\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n bir artist d\u00fcz\u0259ldib, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc h\u0131r\u0131lda\u015f\u0131r. Bax\u0131rsan, g\u00fcl kimi adamd\u0131, amma n\u0259 vecin\u0259, a\u011fl\u0131 yoxdur, kef edir. Bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 adamdan x\u00fcsusi istedad, bacar\u0131q t\u0259l\u0259b edir ya\u015famaq. Kim n\u0259 deyir desin, bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 adam \u00fc\u00e7\u00fcn dostsuzluq d\u00f6z\u00fclm\u0259zdir. H\u0259tta, dostsuz ya\u015famaq haradasa m\u00fcmk\u00fcn deyil art\u0131q. Bu boyda adilik, b\u0259sitlik, bozluq v\u0259 bo\u015fluq adam\u0131 \u00fcy\u00fcd\u00fcb bir ovuc k\u0259p\u0259k ed\u0259r v\u0259 k\u00fcl\u0259kd\u0259-tufanda deyil, f\u0131rt\u0131nada da yox, bir asq\u0131raq havas\u0131nda g\u00f6y\u0259 sovurar b\u00fcsb\u00fct\u00fcn.<\/p>\n<p>B\u0259s, dostluq etm\u0259k asand\u0131rm\u0131? Deyil! Dostluq etm\u0259k \u00e7\u0259tindirmi? O da deyil. S\u00f6hb\u0259t a\u011f\u0131ll\u0131 adamlardan gedirs\u0259, dem\u0259li, sad\u0259c\u0259 adam olacaqsan, yet\u0259r. Y\u0259ni adam kimi adam. V\u0259ssalam. Dostluq da b\u00fct\u00fcn dig\u0259r sevdalar kimi s\u00f6zl\u0259rd\u0259n \u00e7ox h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rdir. Dostluq da isim deyil, feildir. Davran\u0131\u015f\u0131 bilm\u0259k \u015f\u0259rtdir. S\u00f6z s\u00f6z\u00fc \u00e7\u0259kib g\u0259tirmi\u015fk\u0259n bunu da deyim, dostluq da bir s\u0259n\u0259tdir. S\u0259n bu s\u0259n\u0259ti h\u0259r inc\u0259 detallar\u0131na q\u0259d\u0259r duymal\u0131, \u00f6yr\u0259nm\u0259li v\u0259 bilm\u0259lis\u0259n. Dostlu\u011fun yolun-yola\u011fas\u0131n\u0131 idrak etm\u0259lis\u0259n. Adam var, yolu-yola\u011fan\u0131 bilmir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bunu bils\u0259, h\u0259r \u015fey qaydas\u0131na d\u00fc\u015f\u0259r, da\u015flar yerin\u0259 oturar. Amma bilmir. Bunu qoyub o birin\u0259 ke\u00e7ir\u0259m. Bir g\u00fcn dostlarla Tiflis\u0259 gedirdik. Ad\u0259timiz \u00fczr\u0259 K\u00fcrd\u0259mird\u0259 \u00e7ay fasil\u0259sin\u0259 dayand\u0131q. He\u00e7 vaxt yad\u0131mdan \u00e7\u0131xmayacaq v\u0259 m\u0259ni uzun ill\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259c\u0259k bir c\u00fcml\u0259y\u0259 rast g\u0259ldim K\u00fcrd\u0259mirin \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, insan z\u0259kas\u0131 aciz qal\u0131r bel\u0259 durumlarda. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan \u00e7al\u0131\u015f, ne\u00e7\u0259 gec\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn, idrak\u0131 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u0259min c\u00fcml\u0259 ki\u015fi tualetinin i\u00e7 divar\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. C\u00fcml\u0259 bel\u0259 idi: \u201cAyka, s\u0259n\u0259 d\u0259lil\u0259r kimi a\u015fiq\u0259m\u02dd. Oxuyanda heyr\u0259t\u0259 g\u0259ldim. \u0130lahi, insan c\u0259hal\u0259tinin dibi g\u00f6r\u00fcnm\u0259z imi\u015f. Bunca int\u0259has\u0131z, g\u00f6z i\u015fl\u0259dikc\u0259 uzanan nadanl\u0131q sahibi \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015famaqdan asan n\u0259 ola bil\u0259r ki? Kims\u0259ni a\u015fa\u011f\u0131lam\u0131r, q\u0131nam\u0131r\u0131q, \u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 toz qondurmuruq. B\u0259lk\u0259 d\u0259 h\u0259min a\u015fiq b\u0259nd\u0259 haql\u0131d\u0131r, b\u0259lk\u0259 d\u0259 do\u011frudan do\u011fruya Aykaya d\u0259lil\u0259r kimi a\u015fiqdir. H\u0259r halda he\u00e7 bir a\u011fl\u0131 ba\u015f\u0131nda olan heyv\u0259r\u0259 K\u00fcrd\u0259mirin \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259ki ki\u015fi tualetinin i\u00e7 divar\u0131na sevgi mesaj\u0131 yazmaz. Di g\u0259l, sevginin yolu-yola\u011fas\u0131 bu deyil. Ola bil\u0259r, k\u00fct bir ehtimal olsa da, m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ki, Ayka xan\u0131m n\u0259 vaxtsa bir g\u00fcn K\u00fcrd\u0259mirin \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259ki h\u0259min \u00e7ayxanada olsun. Bu da m\u00fcmk\u00fcn ehtimallardan biridir v\u0259 dan\u0131lmaz faktd\u0131r ki, Ayka xan\u0131m \u00e7ayxanan\u0131n tualetind\u0259n d\u0259 istifad\u0259 etsin. Lakin, a\u011flas\u0131\u011fmaz olayd\u0131r hans\u0131sa bir qad\u0131n\u0131n K\u00fcrd\u0259mirin \u00e7\u00f6l\u00fcnd\u0259ki \u00e7ayxanan\u0131n ki\u015fi tualetin\u0259 girm\u0259si. H\u0259l\u0259-h\u0259l\u0259 Ayka xan\u0131m d\u00fcnyas\u0131nda bel\u0259 bir i\u015f g\u00f6rm\u0259z. Tamam, ayd\u0131nd\u0131r. B\u0259s, bizim a\u015fiq niy\u0259 bu yola \u0259l at\u0131b? Hans\u0131 kor \u00fcmidl\u0259r o a\u015fiqi bu yola s\u00f6vq edib? Bilmirik. Hadis\u0259nin \u00fcst\u00fcnd\u0259n yalan olmas\u0131n, 10 il ke\u00e7ib, h\u0259l\u0259 d\u0259 yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 t\u00fckl\u0259rim biz-biz olur. Allah uzaq el\u0259sin. N\u0259 is\u0259, s\u00f6z\u00fcm ondad\u0131r ki, \u00e7ox adam yolu-yola\u011fan\u0131 bilmir. N\u0259 ail\u0259d\u0259, n\u0259 sevgid\u0259, n\u0259 d\u0259 dostluqda.<\/p>\n<p>Rast ki s\u00f6hb\u0259t dostluqdan d\u00fc\u015f\u00fcb, \u00fcst\u0259lik a\u011f\u0131ll\u0131 adamlardan, g\u0259r\u0259kdir bir ne\u00e7\u0259 m\u0259tl\u0259b\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259k v\u0259 xat\u0131rladaq b\u0259zi m\u0259qamlar\u0131. H\u0259r k\u0259sin xat\u0131rlama\u011fa ehtiyac\u0131 var. G\u00fclm\u0259li g\u0259lm\u0259sin siz\u0259, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 b\u0259z\u0259n adamlar\u0131n yax\u015f\u0131 adam olmaq yad\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131r. \u00d6m\u00fcr o q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 ke\u00e7ir, adam t\u0259n\u0259gn\u0259f\u0259s olur. Bu arada, bu s\u00f6z \u02ddt\u0259ng\u0130n\u0259f\u0259s\u02dd deyil, t\u0259ng\u018fn\u0259f\u0259sdir. N\u0259f\u0259sin t\u0259ng\u0259 g\u0259lm\u0259yind\u0259n gedir s\u00f6hb\u0259t. Y\u0259ni n\u0259f\u0259sin usanma\u011f\u0131ndan. Dil\u00e7il\u0259r, redaktorlar, m\u0259xsus\u0259n h\u0259kiml\u0259r bu s\u00f6z\u00fc yad\u0131nda saxlas\u0131n. Bel\u0259 d\u0259 ki, \u00f6z\u00fc bil\u0259r kim nec\u0259 yaz\u0131r. Bizd\u0259n dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131 g\u0259zm\u0259yi \u00e7ox sevir\u0259m. Ke\u00e7\u0259n h\u0259ft\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259n q\u0259dim q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131 olan \u201cKaracaahmet Mezarl\u0131\u011f\u0131\u201dna getmi\u015fdim. \u00dcsk\u00fcdarda yerl\u0259\u015fir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u0130stanbula s\u0259f\u0259r ed\u0259n h\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr\u0259m bu \u00fcnvan\u0131. \u00c7oxlu sayda m\u0259tl\u0259bl\u0259ri ba\u015fa sal\u0131r bu m\u0259kan. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, q\u0259biristanl\u0131qlar mistik yerl\u0259rdir. Bo\u015f vaxtlar\u0131n\u0131zda m\u00fctl\u0259q gedin. X\u00fclas\u0259, q\u0259bir da\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 m\u0259hz bel\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131: \u201c\u0130yilik iyidir\u201d. Ert\u0259si g\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 bir dostumuz q\u0259rib\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259n\u0259 telefonunda aktyor Ali S\u00fcrmelinin bir videosunu g\u00f6st\u0259rdi v\u0259 Ali b\u0259y h\u0259min videoda ba\u015fqa bir m\u0259zarl\u0131qda g\u00f6rd\u00fcy\u00fc eyni \u0130lahi s\u0259dan\u0131 n\u0259ql edirdi: \u201cYax\u015f\u0131l\u0131q yax\u015f\u0131d\u0131r&#8230;\u201d Bu da ba\u015fqa bir mistika. S\u00f6z\u00fcm ondad\u0131r ki, yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 xat\u0131rlatmaq da yax\u015f\u0131l\u0131qd\u0131r. \u00c7al\u0131\u015f\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131n. Yax\u015f\u0131l\u0131q bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k v\u0259 dan\u0131\u015fmaq zamanla insan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 yax\u015f\u0131 kims\u0259y\u0259 \u00e7evirir. Bir n\u0259f\u0259r Rumi \u0259f\u0259ndid\u0259n soru\u015fur: \u201cYax\u015f\u0131 insanlar\u0131 nec\u0259 tan\u0131maq olar ilk bax\u0131\u015fdan?\u201d Rumi cavab verir: \u201c\u018fg\u0259r bir insan s\u0259n\u0259 Allah\u0131 xat\u0131rlad\u0131rsa, dem\u0259li, yax\u015f\u0131 adamd\u0131r. \u015eeytan\u0131 xat\u0131rlad\u0131rsa, dem\u0259li, yax\u015f\u0131 adam deyil\u201d. Yax\u015f\u0131 adam deyil, y\u0259ni pis adamd\u0131r. Ruminin \u201cpis\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n xo\u015fu g\u0259lm\u0259zmi\u015f v\u0259 bacard\u0131qca i\u015fl\u0259tm\u0259zmi\u015f bu s\u00f6z\u00fc. Amma biz Rumi deyilik, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259dirik. Pis adamd\u0131r. N\u0259 ed\u0259k? Pis adamlardan qa\u00e7maq laz\u0131m. \u00c7al\u0131\u015f\u0131n pis adamlardan uzaq olun, h\u0259tta \u0259n do\u011fman\u0131z olsa bel\u0259. Yax\u015f\u0131l\u0131q kimi pislik d\u0259 yoluxucudur \u00e7\u00fcnki.<\/p>\n<p>Dostluq haqq\u0131nda d\u00fcsturlardan biri d\u0259 \u0130mam Sadiqin zaman-zaman xat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m bu h\u0259disidir: \u201cDostlu\u011fun b\u0259lli s\u0259rh\u0259dl\u0259ri var. Kim onlar\u0131n ham\u0131s\u0131na, ya bir ne\u00e7\u0259sin\u0259 malik olsa, dostdur, \u0259ks halda, onu \u0259sla dost bilm\u0259.<\/p>\n<p>1. Zahird\u0259 v\u0259 batind\u0259 s\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 eyni olsun;<br \/>\n2. S\u0259nin ab\u0131r-h\u0259yan\u0131 \u00f6z abr\u0131, \u00f6z h\u0259yas\u0131, s\u0259nin eyibini v\u0259 r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z eyibi v\u0259 r\u00fcsvay\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilsin;<br \/>\n3. S\u0259rv\u0259t v\u0259 m\u0259qam onun s\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tini d\u0259yi\u015fm\u0259sin;<br \/>\n4. \u018flind\u0259n g\u0259l\u0259n k\u00f6m\u0259yi s\u0259nd\u0259n \u0259sirg\u0259m\u0259sin;<br \/>\n5. \u00c7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259 s\u0259ni t\u0259nha qoymas\u0131n\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259r g\u00fcn xat\u0131rlayaca\u011f\u0131m\u0131z, yaz\u0131b cibimizd\u0259 da\u015f\u0131yaca\u011f\u0131m\u0131z, hafiz\u0259mizd\u0259 saxlay\u0131b d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 zikr ed\u0259c\u0259yimiz bir m\u0259tndir. \u018fn t\u0259sirli b\u0259ndi is\u0259 sonuncudur \u2013 \u00c7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259 s\u0259ni t\u0259nha qoymas\u0131n&#8230;<\/p>\n<p>Ya\u015famaq h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u00e7\u0259tindir, h\u0259yat ger\u00e7\u0259kd\u0259n m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tlidir a\u011f\u0131ll\u0131 adamlar \u00fc\u00e7\u00fcn. G\u0259r\u0259kdir insan\u0131n s\u0131\u011f\u0131nma\u011fa bir dostu olsun. T\u0259nhala\u015fmas\u0131n insan. T\u0259nhal\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u0130nsan t\u0259nhala\u015fanda pis adama \u00e7evril\u0259 bilir. T\u0259nhal\u0131q birc\u0259 Allaha yara\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Dostlu\u011fun \u0259n m\u00fcbar\u0259k t\u0259r\u0259fi m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 azad olmas\u0131d\u0131r. Y\u0259ni dostu h\u0259r k\u0259s \u00f6z\u00fc se\u00e7ir. Biz ad\u0259t\u0259n se\u00e7\u0259 bilm\u0259diyimiz n\u0259sn\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyirik. M\u0259s\u0259l\u0259n, ana m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir, ata m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir, V\u0259t\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir v\u0259 s. Halbuki n\u0259 ana-atam\u0131z\u0131, n\u0259 d\u0259 V\u0259t\u0259nimizi \u00f6z\u00fcm\u00fcz se\u00e7irik. Burada biz\u0259 se\u00e7im haqq\u0131 tan\u0131nmay\u0131b, \u0130lahi t\u0259qdirdir. Amma dostu \u00f6z\u00fcm\u00fcz se\u00e7irik. \u0130st\u0259nil\u0259n halda dostlu\u011fun da \u0130lahi t\u0259qdir oldu\u011funa \u015f\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m. Di g\u0259l ki, bu se\u00e7imd\u0259 m\u0259nim d\u0259 s\u0259s haqq\u0131m var, s\u0259nin d\u0259 s\u0259s haqq\u0131n var. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n insani m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259si el\u0259 dostluqdur. Dey\u0259 bil\u0259rik ki, dostluq da m\u00fcq\u0259dd\u0259sdir. Bax\u0131rsan, qan\u0131 qan\u0131ndan deyil, s\u00fcd\u00fc s\u00fcd\u00fcnd\u0259n, amma can\u0131 can\u0131ndand\u0131r, ruhu ruhundan. Bu g\u00f6z\u0259l d\u00fcnyada m\u0259n\u0259 do\u011fma qarda\u015flar g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259zsiniz onlar h\u0259m d\u0259 dost olsunlar. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259nim tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m el\u0259 qarda\u015flar yoxdur. Bunun \u00e7oxlu sayda psixoloji, h\u0259tta sosioloji s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bu, ba\u015fqa bir m\u0259qal\u0259nin m\u00f6vzusudur. Dediyim budur ki, ata dost ola bilmir adama, bac\u0131 da, qarda\u015f da, \u0259mi d\u0259, day\u0131 da. Birc\u0259 anadan ba\u015fqa. Bu fani d\u00fcnyada ana yegan\u0259 varl\u0131qd\u0131r ki, \u00f6vlad\u0131n\u0131 t\u0259m\u0259nnas\u0131z sevir, bunu bacar\u0131r. Birc\u0259 bu s\u0259b\u0259b anan\u0131 \u00f6vlada dost ed\u0259 bilir. Bu da ba\u015fqa m\u0259qal\u0259nin m\u00f6vzusudur. Amma dost bir ba\u015fqa \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr, bir ba\u015fqa anlay\u0131\u015fd\u0131r. Qarda\u015f el\u0259 qarda\u015fd\u0131r, ata sad\u0259c\u0259 atad\u0131r, bac\u0131 bac\u0131d\u0131r, \u0259mi \u0259midir, day\u0131 day\u0131d\u0131r, amma dost b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131d\u0131r, c\u0259midir. Dostu dost ed\u0259n d\u0259 bu f\u00f6vq\u0259lad\u0259 m\u0259ziyy\u0259tidir. M\u0259n \u00f6z\u00fcmd\u0259n t\u0259z\u0259 m\u0259nalar uydurmuram. Kims\u0259 incim\u0259sin. Bel\u0259 pis \u00e7\u0131xmas\u0131n, m\u0259n\u0259 deyil\u0259nl\u0259ri deyir\u0259m. H\u0259zr\u0259t \u018fli \u0259f\u0259ndimizin t\u0259sbitidir: \u201cDost yax\u0131nlar\u0131n \u0259n yax\u0131n\u0131d\u0131r\u201d. N\u0259 m\u0259na uydura, n\u0259 c\u00fcml\u0259 yaza, n\u0259 misra c\u0131zasan bundan yuxar\u0131da olsun?<\/p>\n<p>Q\u0259dim kitablarda yaz\u0131l\u0131r ki, \u00e7ox zaman dostluqlar uzun s\u00fcr\u00fcb \u0259b\u0259di olmaya bilir. Hadis\u0259l\u0259rin gedi\u015find\u0259n v\u0259 zaman\u0131n g\u0259rdi\u015find\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. B\u0259z\u0259n bahar buludu kimi gah ya\u011far, gah k\u0259s\u0259r. H\u0259dd-kamala \u00e7atm\u0131\u015f, uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6z t\u0259rav\u0259tini v\u0259 t\u0259z\u0259liyini, m\u00fcbar\u0259kliyini v\u0259 h\u0259qiqiliyini m\u00fchafiz\u0259 etmi\u015f, qorumu\u015f dostluqlara da b\u0259z\u0259n b\u0259dn\u0259z\u0259r olur, g\u00f6z d\u0259yir, bir anda nifr\u0259t v\u0259 \u0259dav\u0259t\u0259 \u00e7evrilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 adamlar g\u0259r\u0259kdir h\u0259r m\u0259qamda t\u0259mkinli olsunlar, h\u00f6vs\u0259l\u0259siz davran\u0131\u015f s\u0259rgil\u0259m\u0259sinl\u0259r. \u0130nsan q\u0259lbind\u0259n z\u0259rif he\u00e7 n\u0259 yoxdur. Ac\u0131 s\u00f6zl\u0259rl\u0259, s\u0259rt davran\u0131\u015fla q\u0131r\u0131lan k\u00f6n\u00fcll\u0259rin b\u0259rpas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259dim. Nalayiq davran\u0131\u015fla viran olan q\u0259lbl\u0259ri xarabaya d\u00f6n\u0259n g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n bizi \u00e7a\u015fd\u0131ran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 z\u0259kas\u0131 yeti\u015fm\u0259mi\u015f b\u00f6y\u00fckl\u0259rimizd\u0259n e\u015fitdiyimiz pu\u00e7 v\u0259 xor c\u00fcml\u0259l\u0259rdir. H\u0259r k\u0259s e\u015fidib y\u0259qin. Bir d\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u0259n sa\u00e7\u0131-saqqal\u0131 a\u011farm\u0131\u015f, \u0259sas\u0131 \u0259lind\u0259, eyn\u0259yi g\u00f6z\u00fcnd\u0259, q\u0131r\u0131\u015flar\u0131 aln\u0131nda bir n\u0259f\u0259r olduqca m\u00fcdrik g\u00f6rk\u0259m al\u0131b a\u011f\u0131r-a\u011f\u0131r n\u0259f\u0259s il\u0259, l\u0259ng\u0259rli s\u0259sl\u0259 z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 utanmadan bel\u0259 deyir: \u201cBu d\u00fcnyada dost yoxdur, bala. Dostluq bo\u015f \u015feydir&#8230;\u201d. \u018fvv\u0259la biz \u00e7ox yax\u015f\u0131 bilirik. Ki, \u0259g\u0259r bir m\u0259fhum varsa, o, m\u00fctl\u0259qdir, var. \u0130kincisi, Allah Quranda dostluqdan b\u0259hs edir, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rd\u0259n, imamlardan h\u0259disl\u0259r var, aliml\u0259r ara\u015fd\u0131rma aparm\u0131\u015f, \u00e7\u0131x\u0131\u015flar etmi\u015f, yaz\u0131\u00e7\u0131lar hekay\u0259l\u0259r, romanlar yazm\u0131\u015f, \u015fairl\u0259r \u015feirl\u0259r, n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r yaratm\u0131\u015f, rejissorlar filml\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f, \u00fcst\u0259lik, i\u00e7ind\u0259 oldu\u011fumuz zamanda nec\u0259 l\u0259yaq\u0259tli, ne\u00e7\u0259 m\u0259rif\u0259tli, \u00fcr\u0259ka\u00e7an, sadiq dostluqlara \u015fahid olmu\u015fuq, oluruq. M\u0259g\u0259r bunlar ham\u0131s\u0131 bo\u015f v\u0259 pu\u00e7durmu? Ay qocala bilm\u0259mi\u015f a\u011fsaqqal, alimd\u0259n, yaz\u0131\u00e7\u0131dan, \u015faird\u0259n, ondan, m\u0259nd\u0259n, bizd\u0259n \u00e7ox bilirs\u0259n, ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fck. Yax\u015f\u0131, Allahdan da \u00e7ox bilirs\u0259n? Hara t\u0259l\u0259sirs\u0259n? Bu m\u0259qal\u0259ni oxuyan a\u011fsaqqal v\u0259 a\u011fbir\u00e7\u0259kl\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edirik ki, t\u0259l\u0259sm\u0259sinl\u0259r. Dostlu\u011fun yoxlu\u011fu haqq\u0131nda f\u0259tva verm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259sinl\u0259r. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Allahdan \u00e7ox bilm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259sm\u0259sinl\u0259r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, ya\u015f he\u00e7 k\u0259s\u0259 a\u011f\u0131l vermir, z\u0259ka b\u0259x\u015f etmir. \u018fg\u0259r el\u0259 olsayd\u0131, b\u00fct\u00fcn ya\u015fl\u0131 adamlar dahi olard\u0131. Ya\u015f, \u00f6m\u00fcr, g\u00fcn h\u0259r n\u0259 varsa adamda, onun \u00fcz\u0259rin\u0259 olan\u0131 g\u0259lir, olan\u0131 g\u0259tirir, m\u00f6vcud olan\u0131 art\u0131r\u0131r y\u0259ni. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u0259fehl\u0259r ya\u015f \u00f6td\u00fckc\u0259 axmaq, a\u011f\u0131ll\u0131lar ya\u015fland\u0131qca m\u00fcdrik olurlar. \u018fslind\u0259, biz bu c\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n adamlar\u0131 da q\u0131nam\u0131r\u0131q. N\u0259d\u0259n ki, onun h\u0259yat\u0131nda bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc ba\u015f vermi\u015f, dost sar\u0131dan b\u0259xti g\u0259tirm\u0259mi\u015f, x\u0259yal q\u0131r\u0131ql\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Ke\u00e7mi\u015f olsun. Amma bu, ona z\u0259man\u0259t vermir ki, hans\u0131sa g\u0259ncin, hans\u0131sa yeniyetm\u0259nin \u00fcr\u0259yin\u0259 xal, zehnin\u0259 qurd salasan. S\u0259nin dostun yoxdursa, s\u0259n dost ola bilm\u0259mis\u0259ns\u0259, o dem\u0259k deyil ki, dost yoxdur, dostluq pu\u00e7dur.<\/p>\n<p>Dostluq sevgid\u0259n b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, \u00e7\u00fcnki daha uzun s\u00fcr\u0259r. H\u0259qiqi dostlar ulduzlar kimidir, onlar qaranl\u0131q \u00e7\u00f6k\u0259rk\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259r. \u0130deal dost axtar\u0131\u015f\u0131nda olmaq \u0259slind\u0259 dost axtarmamaqd\u0131r. Dostluqda g\u0259r\u0259k oldu\u011fu kimi q\u0259bul ed\u0259s\u0259n insan\u0131. Atalar m\u0259s\u0259lind\u0259 deyildiyi kimi, \u201cD\u0259v\u0259\u00e7iyl\u0259 dost olan\u0131n darvazas\u0131 gen g\u0259r\u0259k\u201d. Bu, \u015f\u0259rtdir ki, dostlar eyni ruhdan do\u011fulsunlar. T\u00fclk\u00fcyl\u0259 toyu\u011fun, \u015firl\u0259 dov\u015fan\u0131n dostlu\u011funa a\u011f\u0131l deyil, m\u0259d\u0259 q\u0259rar ver\u0259r.<\/p>\n<p>Yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259qamlardan biri d\u0259 \u201c\u0130nsan\u0131 \u0259vv\u0259lc\u0259 s\u0131na, sonra dost ol\u201d t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcd\u00fcr. B\u00fcsb\u00fct\u00fcn yanl\u0131\u015fd\u0131r. Yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kimi, h\u0259yat \u00e7\u0259tin, ya\u015fam q\u0259liz, insan is\u0259 z\u0259if v\u0259 acizdir. Ola bil\u0259r hans\u0131sa dost s\u0259nin \u00e7\u0259tin bir h\u0259yat situasiyas\u0131nda qal\u0131b s\u0131naq ad\u0131 verdiyin ke\u00e7idd\u0259 axsas\u0131n, b\u00fcdr\u0259sin, s\u0259nin o m\u0259nas\u0131z s\u0131na\u011f\u0131ndan ke\u00e7\u0259 bilm\u0259sin. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259nim ba\u015f\u0131ma g\u0259lib. \u00c7ox \u00e7\u0259tin, h\u0259dsiz d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli, ifad\u0259 etm\u0259y\u0259 bel\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kdiyim a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259r dikt\u0259 edib h\u0259yat, dostumu aciz g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m, amma yen\u0259 d\u0259 boynuna sar\u0131lm\u0131\u015fam. Ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u0259m ki, bu ke\u00e7idd\u0259n adlamaq onun xarakterin\u0259 g\u00f6r\u0259 deyil. O, bunu bacarmayacaq. Bacarmay\u0131b da. Amma bu hadis\u0259 onun m\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131 dostlu\u011funa k\u00f6lg\u0259 salmay\u0131b. Buna imkan verm\u0259mi\u015f\u0259m. M\u0259n d\u0259 ox\u015far durumda eyni acizliyi ya\u015faya bil\u0259r\u0259m. H\u0259yat proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmay\u0131b. \u0130nsan\u0131 g\u00fcc\u00fc \u00e7atmayacaq y\u00fckl\u0259rin alt\u0131na it\u0259l\u0259m\u0259k zal\u0131ml\u0131q, cahillikdir. Dost adam g\u0259r\u0259k ba\u011f\u0131\u015flama\u011f\u0131 bacars\u0131n. Ba\u011f\u0131\u015flamaqdan ali bir nem\u0259t yoxdur b\u0259lk\u0259 d\u0259 dostlu\u011fu b\u0259sl\u0259y\u0259c\u0259k. Ba\u011f\u0131\u015flamaq a\u00e7ar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259diyi qap\u0131 da yoxdur. H\u0259r g\u00fcn kimis\u0259 ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n. \u018fn az\u0131ndan \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc. Ba\u011f\u0131\u015flamaq ruhu duruldur. Dostluqlar\u0131 bir-birinizi ba\u011f\u0131\u015flayaraq b\u00f6y\u00fcd\u00fcn, qoruyun, saxlay\u0131n, m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirin. \u00c7\u00fcnki dostlar v\u0259 dostluqlar d\u00fcnyaya laz\u0131md\u0131r, insana laz\u0131md\u0131r, Allaha laz\u0131md\u0131r. Allah nec\u0259 haqd\u0131r?!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015e\u0259hriyar Del Gerani yaz\u0131r&#8230; Kim n\u0259 deyir desin, h\u0259yat dediyimiz bu \u201ch\u0259r n\u0259dirs\u0259\u201d \u00e7ox \u00e7\u0259tin \u015feydir. \u00c7ox adama el\u0259 g\u0259lir ki, ya\u015famaq asand\u0131r. Amma el\u0259 deyil. Ger\u00e7\u0259kd\u0259n, d\u00fcnya h\u0259ssas q\u0259lbl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259h\u0259nn\u0259mdir. D\u00fcnya zarafat yer deyil, ya\u015famaq ciddilik t\u0259l\u0259b edir. Bu f\u0259r\u0259hsiz d\u00fcnyada dostsuz xo\u015f g\u00fcz\u0259ran ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? \u018flb\u0259tt\u0259, yox. D\u00fcz\u00fc, \u0259ks\u0259riyy\u0259tin ba\u015f\u0131 \u00e7atm\u0131r. Burada gizl\u0259tm\u0259li bir \u015fey yoxdur. Adamlar b\u0259sitl\u0259\u015fir getdikc\u0259. G\u0259r\u0259k reall\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bir-birimiz\u0259 dey\u0259k, ba\u015fa salaq. He\u00e7 k\u0259s incim\u0259sin, h\u0259yat\u0131 oldu\u011fu kimi g\u00f6rm\u0259k laz\u0131md\u0131r. S\u0259yd\u0259\u015flik trend olub. Bamb\u0131l\u0131l\u0131q elitala\u015f\u0131b, z\u00f6vql\u0259r a\u015f\u0131lan\u0131b. H\u0259r\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n bir artist d\u00fcz\u0259ldib, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":469789,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/FotoJet-72-2.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u015e\u0259hriyar Del Gerani yaz\u0131r&#8230; Kim n\u0259 deyir desin, h\u0259yat dediyimiz bu \u201ch\u0259r n\u0259dirs\u0259\u201d \u00e7ox \u00e7\u0259tin \u015feydir. \u00c7ox adama el\u0259 g\u0259lir ki, ya\u015famaq asand\u0131r. Amma el\u0259 deyil. Ger\u00e7\u0259kd\u0259n, d\u00fcnya h\u0259ssas q\u0259lbl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259h\u0259nn\u0259mdir. D\u00fcnya zarafat yer deyil, ya\u015famaq ciddilik t\u0259l\u0259b edir. Bu f\u0259r\u0259hsiz d\u00fcnyada dostsuz xo\u015f g\u00fcz\u0259ran ya\u015famaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? \u018flb\u0259tt\u0259, yox. D\u00fcz\u00fc, \u0259ks\u0259riyy\u0259tin ba\u015f\u0131 \u00e7atm\u0131r. Burada&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469788"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=469788"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/469788\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/469789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=469788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=469788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=469788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}