{"id":472130,"date":"2022-05-07T09:03:46","date_gmt":"2022-05-07T06:03:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=472130"},"modified":"2022-05-07T09:03:46","modified_gmt":"2022-05-07T06:03:46","slug":"susanin-daglari-basi-dumansiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=472130","title":{"rendered":"\u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131 ba\u015f\u0131 dumans\u0131z"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>\u201c\u015eu\u015fa \u0130li\u201dnin i\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcn\u0259nki b\u0259dbinlikd\u0259n\u00a0bug\u00fcnk\u00fc nikbinliy\u0259 yol alan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u015f\u0259xsi arxivimi v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259rk\u0259n 2005-ci il may\u0131n 7-d\u0259 \u201cG\u00fcnay\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f \u201c\u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131 ba\u015f\u0131 dumanl\u0131&#8230;\u201d\u00a0 s\u0259rl\u00f6vh\u0259li rekviyem n\u0259z\u0259r-diqq\u0259timi c\u0259lb etdi. A\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259m. \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n 13-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131m\u0131 didib-par\u00e7alayan qaraqar\u0131\u015f\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m h\u0259min rekviyem ilk c\u00fcml\u0259sind\u0259n son k\u0259lm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259dbinlik notlar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015fdi. T\u0259qrib\u0259n bir \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l g\u00f6rk\u0259mli mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7i \u015fair, dramaturq, \u201c\u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin tarixi\u201d \u0259s\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi H\u0259s\u0259n \u0130xfa \u018flizad\u0259nin insan\u0131n ruhunu co\u015fduran, q\u0259lbini riqq\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ata-babalar\u0131m\u0131z\u0131n bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s qala-\u015f\u0259h\u0259rimiz\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n \u201c&#8230;\u015eu\u015fa! Bu ad n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ziz, do\u011fma bir ad: n\u0259 q\u0259d\u0259r diln\u0259vaz v\u0259 mehriban ana-v\u0259t\u0259ndir. \u015eu\u015fa o q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259l bir yerdir ki, o ad\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda daima diz \u00e7\u00f6k\u0259r\u0259k \u201cxaki-payini\u201d h\u00f6rm\u0259tl\u0259 \u00f6pm\u0259k m\u0259nim m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259zif\u0259m olub. Bu \u015f\u0259h\u0259rin u\u011frunda h\u0259r bir varl\u0131qdan: candan, maldan, h\u0259yatdan v\u0259 sair\u0259d\u0259k ke\u00e7m\u0259k, al qana boyanmaq, m\u0259hv olmaq m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir s\u0259ad\u0259t v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli bir hald\u0131r\u201d k\u0259lamlar\u0131 il\u0259 ba\u015flayan rekviyemd\u0259 \u00a0\u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, bax, budur Qaraba\u011f adl\u0131 c\u0259nn\u0259t m\u0259kan\u0131m\u0131z\u0131n, g\u00f6z\u0259llik tac\u0131 \u015eu\u015fam\u0131z\u0131n q\u0259d\u0259ri, qiym\u0259ti! Onu da x\u00fcsusi vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131m \u00a0ki, tarix boyu milli ruhumuzun be\u015fiyi, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n qeyr\u0259t tac\u0131, q\u0259lbimizin \u0259n inc\u0259, \u0259n k\u00f6vr\u0259k \u015f\u00fc\u015f\u0259si olmu\u015f \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s diyar\u0131n h\u0259r qar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ya\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n murdarlanmas\u0131 dem\u0259k idi. \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 tarixin ke\u015fm\u0259ke\u015fli d\u00f6n\u0259ml\u0259rind\u0259 bu c\u0259nn\u0259t m\u0259kana di\u015f q\u0131cayan ya\u011f\u0131lar\u0131n tamah di\u015fini s\u0131nd\u0131ran, baldan da \u015firin s\u00f6z\u00fc-s\u00f6hb\u0259ti, k\u00f6n\u00fcll\u0259ri ox\u015fayan poeziyas\u0131, ruhumuzu f\u0259th ed\u0259n musiqisi, ba\u015fqa t\u0259krars\u0131z t\u0259bii g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini demirik, t\u0259kc\u0259 heyr\u0259tamizlik \u00a0r\u0259mzi xar\u0131b\u00fclb\u00fcl\u00fc il\u0259 b\u0259nz\u0259rsizlik m\u00fcc\u0259ss\u0259m\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259n Qaraba\u011f adl\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s V\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131n\u0131n ba\u011fr\u0131na ox sanc\u0131lmas\u0131 dem\u0259k idi.<\/p>\n<p>Rekviyemd\u0259 cavab\u0131 yaln\u0131z 15 il yar\u0131m sonra- 2020-ci noyabr\u0131n 8-d\u0259\u00a0 tap\u0131lan suallar bir-birini \u0259v\u0259z edirdi: Nec\u0259 oldu ki, Qaraba\u011f adl\u0131 q\u0259dir-qiym\u0259ti he\u00e7 bir mal-d\u00f6vl\u0259tl\u0259 m\u00fcqayis\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259y\u0259n \u00fcz\u00fcy\u00fcn brilyant qa\u015f\u0131, ata-babalar\u0131m\u0131z\u0131n u\u011frunda h\u0259r bir \u015feyl\u0259rind\u0259n- canlar\u0131ndan, mallar\u0131ndan ke\u00e7dikl\u0259ri, yolunda al qana boyanma\u011f\u0131 \u015f\u0259r\u0259f\u00a0 sayd\u0131qlar\u0131 t\u0259miz, billur q\u0259lb \u015f\u00fc\u015f\u0259miz erm\u0259ni kimi r\u0259zil, insanl\u0131qdan, m\u0259d\u0259niyy\u0259td\u0259n, sivilizasiyadan x\u0259b\u0259rsiz, \u00a0k\u0259mf\u00fcrs\u0259t tarixi d\u00fc\u015fm\u0259nin murdar p\u0259nc\u0259sin\u0259\u00a0 ke\u00e7di? Nec\u0259 oldu ki, yaran\u0131\u015f\u0131ndan f\u0259th olunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz g\u00f6r\u00fcn\u0259n uca da\u011flar\u0131n zirv\u0259sind\u0259 q\u0259rar tutan t\u0259bii qala-\u015f\u0259h\u0259rimiz bel\u0259 asanl\u0131qla d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 t\u0259slim edildi? Nec\u0259 oldu ki, \u201c\u015eu\u015fa i\u015f\u011fal olunsa ba\u015f\u0131ma g\u00fcll\u0259 \u00e7axaca\u011fam\u201d dey\u0259n \u201cpsevdoq\u0259hr\u0259manlar\u201ddan sonralar bu t\u0259bii qala-\u015f\u0259h\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 asanl\u0131qla t\u0259slim edilm\u0259sinin haqq-hesab\u0131n\u0131, hesabat\u0131n\u0131 sormad\u0131q?.. \u00a0Bel\u0259 bir m\u00fcqayis\u0259 d\u0259\u00a0 aparm\u0131\u015fd\u0131m ki, halbuki bu c\u0259nn\u0259t diyar\u0131n q\u0259hr\u0259manl\u0131q tarixind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n \u201cQaraba\u011fnam\u0259l\u0259r\u201di v\u0259r\u0259ql\u0259s\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, ta q\u0259dimd\u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s Qaraba\u011f torpa\u011f\u0131na \u0259l uzadan d\u00fc\u015fm\u0259nin \u0259li bil\u0259yind\u0259n\u00a0 k\u0259silib. Bu yurda k\u0259c baxanlar\u0131n\u00a0 g\u00f6z\u00fcn\u0259 mil sal\u0131n\u0131b.\u00a0 X\u00fcsusil\u0259, XVIII-XIX \u0259srl\u0259rd\u0259\u00a0 b\u00f6y\u00fck siyasi oyunlar\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayanan Qaraba\u011f\u00a0 xanl\u0131\u011f\u0131, bu qiym\u0259tli \u00fcz\u00fcy\u00fcn qa\u015f\u0131 say\u0131lan \u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan\u0131n qeyr\u0259t, \u015f\u0259r\u0259f simvolu, \u015f\u00f6hr\u0259t tac\u0131, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda al\u0131nmaz qalas\u0131 olub.<\/p>\n<p>Onu da xat\u0131rlatm\u0131\u015fd\u0131m ki, \u0259sas\u0131 1750-ci ild\u0259 Qaraba\u011f xan\u0131 P\u0259nah\u0259li xan t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan bu \u015f\u0259h\u0259rin\u00a0 m\u00f6vcudlu\u011fu d\u00f6vr\u00fcnd\u0259\u00a0 \u00e7a\u011fr\u0131lmam\u0131\u015f \u201cqonaq\u201d t\u0259k birc\u0259 d\u0259f\u0259 \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131 adlaya bilmi\u015fdi: \u201cAdlam\u0131\u015fd\u0131 v\u0259\u2026\u015f\u0259h\u0259r\u0259 sahib oldu\u011fu birinci\u00a0 gec\u0259d\u0259\u00a0 burada\u00a0 ba\u015f qoyub getmi\u015fdi. Bu, \u00a0A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015eah Qacar idi. \u00a0O, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 h\u0259min \u00a0d\u00f6vr\u00fcn \u0259n m\u00fcasir silahlar\u0131 il\u0259 silahlanm\u0131\u015f qo\u015funlar\u0131 il\u0259 bu al\u0131nmaz qalaya h\u00fccum etmi\u015f, h\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 \u015fu\u015fal\u0131lar\u0131n igidliyi, qeyr\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda geri \u00e7\u0259kilm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015fdu. G\u00f6r\u00fcn, 1795-ci ild\u0259 fateh A\u011fa M\u0259h\u0259mm\u0259d \u015eah Qacar 33 g\u00fcn m\u00fchasir\u0259d\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131\u00a0 \u015eu\u015fan\u0131 f\u0259th etm\u0259yin\u00a0 qeyri-m\u00fcmk\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u0259 \u0259min olub n\u0259 demi\u015fdi: \u201c Qal\u0131b m\u0259\u011flubiyy\u0259t\u0259 u\u011fray\u0131nca, yar\u0131 yoldan\u00a0 qay\u0131tmaq daha yax\u015f\u0131d\u0131r. Bizim xilas\u0131m\u0131z o ola bil\u0259r ki, atlar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcy\u0259nini bu b\u0259db\u0259xtlik v\u0259 f\u0259lak\u0259t g\u0259tir\u0259n yerd\u0259n ba\u015fqa s\u0259mt\u0259 \u00e7evir\u0259k. \u018fks t\u0259qdird\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bizim b\u00fct\u00fcn qo\u015funlar\u0131m\u0131z bu d\u0259rin\u00a0 qanl\u0131 d\u0259nizd\u0259 m\u0259hv olar v\u0259 bizl\u0259rd\u0259n he\u00e7 birimiz \u0130ran torpa\u011f\u0131na sa\u011f-salamat gedib \u00e7\u0131xmar\u0131q.\u201d \u00a0Amma\u00a0 Qacar s\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcnd\u0259 durmam\u0131\u015f, sonradan \u015eu\u015fan\u0131 bir gec\u0259liy\u0259 f\u0259th etm\u0259si ona \u00a0h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na ba\u015fa g\u0259lmi\u015fdi. Amma indi? \u00a0D\u00fcz 13 ildir ki, aranl\u0131-da\u011fl\u0131 Qaraba\u011f\u0131n dig\u0259r dilb\u0259r gu\u015f\u0259l\u0259ri kimi, \u015eu\u015fa da d\u00fc\u015fm\u0259n\u00a0 tapda\u011f\u0131 alt\u0131nda inild\u0259yir. Y\u0259qin ki, q\u0259birl\u0259ri \u00e7atlay\u0131r, ruhlar\u0131 od tutub yan\u0131r xan babalar\u0131m\u0131z\u0131n, xan\u0131m-xat\u0131n n\u0259n\u0259l\u0259rimizin. Niy\u0259 biz onlar\u0131n adlar\u0131na layiq \u00f6vlad ola bilm\u0259dik? Hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n hakimiyy\u0259t, kreslo h\u0259risliyimiz V\u0259t\u0259n, torpaq, mill\u0259t\u00a0 kimi\u00a0 \u00fclvid\u0259n d\u0259 \u00fclvi, m\u00fcq\u0259dd\u0259sd\u0259n d\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s anlay\u0131\u015flar\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259di v\u0259&#8230; al\u0131nmaz qalam\u0131z x\u0259yan\u0259tin, satq\u0131nl\u0131\u011f\u0131n qurban\u0131 oldu? N\u0259d\u0259n xan babalar\u0131m\u0131z\u0131n biz\u0259 \u0259rm\u0259\u011fan etdikl\u0259ri ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n tac\u0131, q\u0259lbimizin\u00a0 saf, \u00fclvi \u015f\u00fc\u015f\u0259si, namus, qeyr\u0259t qalam\u0131z \u015eu\u015fam\u0131z\u0131 erm\u0259ni kimi t\u00fclk\u00fc xisl\u0259tli, t\u00fclk\u00fc sif\u0259tli, insanl\u0131qdan k\u0259nar tarixi d\u00fc\u015fm\u0259nimiz\u0259 m\u00fcqavim\u0259tsiz-filans\u0131z \u201c\u0259rm\u0259\u011fan\u201d etdik? V\u0259 bu x\u0259yan\u0259t, satq\u0131nl\u0131q\u00a0 n\u0259tic\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti \u00a0d\u0259f\u0259 do\u011frand\u0131q, qay\u00e7\u0131land\u0131q, k\u0259sildik!\u00a0 M\u0259nz\u0259r\u0259 \u00fcr\u0259kda\u011flayand\u0131r! Bir zamanlar 400 min kvadratkilometr \u0259raziy\u0259 sahib olan b\u00f6y\u00fck mill\u0259t indi 69 min kvadratkilometrlik ki\u00e7ik bir sah\u0259y\u0259 s\u0131\u011f\u0131n\u0131b, \u015eu\u015fas\u0131z, Qaraba\u011fs\u0131z qal\u0131b&#8230;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn erm\u0259nil\u0259rin\u00a0 tarixi ad\u0131n\u0131 h\u0259yas\u0131zcas\u0131na, b\u0131rs\u0131zcas\u0131na \u00f6z\u00fcn\u00fcnk\u00fcl\u0259\u015fdirib \u201c\u015eu\u015fi\u201d qoyduqlar\u0131\u00a0 \u015eu\u015fan\u0131n ba\u015f\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 \u00e7atan da\u011flar\u0131n\u0131 s\u0131x duman, \u00e7\u0259n al\u0131b. Bu dumandan, bu \u00e7\u0259nd\u0259n c\u0259nn\u0259t diyar\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fcnm\u0259z olub.\u00a0 Daha bu c\u0259nn\u0259t m\u0259kandan Xan \u0259minin m\u0259lah\u0259tli s\u0259si havalanm\u0131r. Daha \u015eu\u015fan\u0131n h\u0259r yandan sora\u011f\u0131 g\u0259lmir. Daha \u0130sa bula\u011f\u0131 da t\u0259rif\u0259layiq deyil. Daha \u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131, divar\u0131 q\u0131zlar oyla\u011f\u0131 deyil. Daha ax\u015famlar\u00a0 \u015eu\u015fan\u0131n s\u0259mas\u0131nda ulduzlar da do\u011fmur. \u00a0Daha onlardan da g\u00f6z\u0259l g\u0259linl\u0259r, q\u0131zlar yol \u00fcst\u00fcnd\u0259 oturub yarlar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259mirl\u0259r. Daha bu c\u0259nn\u0259t m\u0259kan\u0131n d\u0259rdind\u0259n \u00f6lm\u0259y\u0259 g\u00fcmanl\u0131 olanlar da yoxdur&#8230;.Ah, bu n\u0259 d\u0259h\u015f\u0259t, bu n\u0259 r\u0259zal\u0259t! Bu g\u00fcn qara dumana, \u00e7\u0259n\u0259 b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f Qaraba\u011f da\u011flar\u0131n\u0131n o tay\u0131ndan erm\u0259ni d\u0131\u011falar\u0131n\u0131n \u0259caib s\u0259sl\u0259ri e\u015fidilir. D\u0259h\u015f\u0259tdir, vallah d\u0259h\u015f\u0259tdir!\u201d<\/p>\n<p>Daha sonra \u015eu\u015fan\u0131 i\u015f\u011falda saxlad\u0131qlar\u0131 13 il \u0259rzind\u0259 erm\u0259nil\u0259rin bu c\u0259nn\u0259t m\u0259kan\u0131m\u0131zdan az\u0259rbaycanl\u0131, m\u00fcs\u0259lman izl\u0259rini itirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0131xard\u0131qlar\u0131 min c\u00fcr hoqqadan \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 b\u0259hs olunan, yuxar\u0131da da qeyd etdiyim kimi, ba\u015fdan-aya\u011fa b\u0259dbin ovqatda\u00a0 yaz\u0131lm\u0131\u015f rekviyemi bu c\u00fcml\u0259l\u0259rl\u0259 bitirmi\u015fdim: \u201cElimizin ad\u0259tidir, xalq\u0131n, ayr\u0131-ayr\u0131 f\u0259rdl\u0259rin ba\u015f\u0131na\u00a0 bir i\u015f g\u0259l\u0259nd\u0259 \u201cAllah s\u0259bir versin\u201d deyirik. Allah Qaraba\u011f d\u0259rdin\u0259 d\u00f6zm\u0259kd\u0259 biz\u0259 he\u00e7 s\u0259bir verm\u0259sin. Amin!\u201d<\/p>\n<p>&#8230; Ax\u0131r ki, Ulu Tanr\u0131 dualar\u0131m\u0131z\u0131 e\u015fitdi. S\u0259brimizi da\u015fd\u0131rd\u0131 v\u0259 2020-ci il sentyabr\u0131n 27-d\u0259 q\u00fcdr\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusunun ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, ba\u015f memar\u0131 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan, yenilm\u0259z S\u0259rk\u0259rd\u0259 \u0130lham \u018fliyev olan Q\u0259l\u0259b\u0259 soraql\u0131 Z\u0259f\u0259r y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rinin n\u00f6vb\u0259si g\u00f6z\u0259l \u015eu\u015fam\u0131za da g\u0259lib \u00e7atd\u0131.<\/p>\n<p>\u201c\u018fziz h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259r, \u0259ziz bac\u0131lar v\u0259 qarda\u015flar!<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck f\u0259xar\u0259t v\u0259 q\u00fcrur hissi il\u0259 b\u0259yan edir\u0259m ki, \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259ri i\u015f\u011faldan azad edildi! \u015eu\u015fa bizimdir! Qaraba\u011f bizimdir! Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m. B\u00fct\u00fcn \u015fu\u015fal\u0131lar\u0131 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir\u0259m.\u201d<\/p>\n<p>2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259, V\u0259t\u0259n\u00a0 m\u00fcharib\u0259sinin 43-c\u00fc g\u00fcn\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u00a0 \u0130lham \u018fliyevin \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131ndan xalq\u0131m\u0131za, \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 ifad\u0259 etdiyi kimi, sonsuz f\u0259xar\u0259t v\u0259 q\u00fcrur hissi il\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu m\u00fcjd\u0259ni b\u00f6y\u00fck h\u0259y\u0259canla dinl\u0259y\u0259n,\u00a0 \u00e7\u00f6hr\u0259l\u0259ri sevincl\u0259, \u0259ll\u0259ri \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayraqlar\u0131m\u0131zla, dill\u0259ri V\u0259t\u0259nin, xalq\u0131m\u0131z\u0131n q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yi olan \u015eu\u015fan\u0131 v\u0259sf ed\u0259n n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rl\u0259, \u015f\u00fcarlarla \u201csilahlanm\u0131\u015f\u201d milyonlarla soyda\u015f\u0131m\u0131z, h\u0259tta az\u0259rbaycanl\u0131 olmayan, lakin apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcq\u0259dd\u0259s sava\u015fda haqq i\u015fimiz\u0259 d\u0259st\u0259k ver\u0259n minl\u0259rl\u0259 \u0259dal\u0259tsev\u0259r insanlar bir g\u00f6z q\u0131rp\u0131m\u0131nda k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259, meydanlara ax\u0131\u015fd\u0131lar. B\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n bu insanlar\u0131n b\u0259lk\u0259 d\u0259 he\u00e7 95 faizi \u015eu\u015fan\u0131 g\u00f6rm\u0259diyi, h\u0259tta b\u0259zil\u0259ri bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u015f\u0259h\u0259rin\u00a0 harada yerl\u0259\u015fdiyini bilm\u0259diyi halda onlar\u0131 bel\u0259\u00a0 co\u015fquya, bu ehtirasa s\u00f6vq ed\u0259n n\u0259 idi? Fikrimc\u0259, bu suala c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131ndan xalq\u0131m\u0131za \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u00fcraci\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi yer alan bu m\u00fcdrik k\u0259lamlardan g\u00f6z\u0259l cavab ola bilm\u0259z: \u201c\u015eu\u015fan\u0131n Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 x\u00fcsusi yeri vard\u0131r. Bu, bizim q\u0259dim, tarixi \u015f\u0259h\u0259rimizdir.\u00a0 \u018fsrl\u0259rboyu az\u0259rbaycanl\u0131lar \u015eu\u015fada ya\u015fay\u0131b, qurub, yarad\u0131b. \u015eu\u015fa n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n, b\u00fct\u00fcn Qafqaz\u0131n incisidir. Ancaq m\u0259nfur d\u00fc\u015fm\u0259n \u015eu\u015fan\u0131 i\u015f\u011fal alt\u0131nda saxlamaqla bizim m\u0259d\u0259ni irsimiz\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurdu, bizim tarixi abid\u0259l\u0259rimizi da\u011f\u0131td\u0131, bizim m\u0259scidl\u0259rimizi da\u011f\u0131td\u0131, t\u0259hqir etdi. Biz indi \u015eu\u015faya qay\u0131tm\u0131\u015f\u0131q. B\u00fct\u00fcn tarixi abid\u0259l\u0259rimizi b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik, b\u00fct\u00fcn m\u0259scidl\u0259ri b\u0259rpa ed\u0259c\u0259yik, 28 ild\u0259n sonra \u015eu\u015fada yen\u0259 d\u0259 azan s\u0259si e\u015fidil\u0259c\u0259kdir.\u201d<\/p>\n<p>&#8230;D\u00fcz 17 il bundan \u0259vv\u0259l, \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n 13-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 bir g\u00fcn qalm\u0131\u015f i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n\u00a0 a\u011f\u0131 ruhlu, a\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li yaz\u0131ma \u201c\u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131 ba\u015f\u0131 dumanl\u0131&#8230;\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259sini se\u00e7mi\u015fdim. T\u0259bii ki, \u015eu\u015fan\u0131n o zamank\u0131 durumuna \u00a0adekvat olaraq b\u0259dbinlik notlar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n bundan daha \u201cu\u011furlu\u201d ba\u015fl\u0131q se\u00e7m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi.\u00a0 Bu g\u00fcn is\u0259 yenid\u0259n do\u011fulmas\u0131n\u0131n tarixi 27 sentyabr \u00a02020-ci ild\u0259n ba\u015flayan Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun h\u0259r qar\u0131\u015f\u0131 kimi,\u00a0 art\u0131q\u00a0 \u00f6z tarixi ad\u0131na v\u0259 \u00f6z tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fan \u015eu\u015fan\u0131n da ba\u015f\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 \u00e7atan da\u011flar\u0131nda bir q\u0259rin\u0259d\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u201cl\u00f6vb\u0259r\u201d salan \u00a0qara buludlar, \u00a0duman, \u00e7\u0259n \u00e7\u0259kilib gedib. D\u00fcz 28 il \u00e7a\u011fda\u015f tariximizin \u0259n h\u00fcznl\u00fc, \u0259n a\u011fr\u0131l\u0131 an\u0131 kimi qeyd etdiyimiz \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 g\u00fcn\u00fcn\u00fc -8 may\u0131 art\u0131q ikinci ildir ki, tamam ba\u015fqa ovqatda qar\u015f\u0131lay\u0131r\u0131q. O s\u0259b\u0259bd\u0259n ki, nikbin notlara s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k bug\u00fcn\u00fcnd\u0259n f\u0259xrl\u0259, q\u00fcrurla, \u00a0s\u00f6hb\u0259t a\u00e7d\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu c\u0259nn\u0259t m\u0259kan\u0131m\u0131z art\u0131q \u00a0azadd\u0131r. Bu g\u00fcn Qaraba\u011f adl\u0131 b\u0259nz\u0259rsiz \u00fcz\u00fcy\u00fcn brilyant qa\u015f\u0131 \u015eu\u015fam\u0131z\u0131n ayd\u0131n s\u0259mas\u0131nda P\u0259nah\u0259li xan\u0131n, \u0130brahim X\u0259lil xan\u0131n, \u0259s\u0259rind\u0259n iqtibas g\u0259tirdiyimiz H\u0259s\u0259n \u0130xfa \u018flizad\u0259nin, \u00a0Mir M\u00f6vs\u00fcm N\u0259vvab\u0131n, Xan q\u0131z\u0131 Nat\u0259van\u0131n, Molla P\u0259nah Vaqifin, Qas\u0131m b\u0259y Zakirin, \u00a0Seyidcan\u0131n, Xan \u0259minin, Cabbar Qarya\u011fd\u0131o\u011flunun, Seyid \u015eu\u015finskinin, \u00dczeyir b\u0259y Hac\u0131b\u0259ylinin, B\u00fclb\u00fcl\u00fcn v\u0259 adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bilm\u0259diyimiz onlarla dig\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t korifeyl\u0259rimizin azad ruhlar\u0131 s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 dola\u015fmaqdad\u0131r. \u00a0Art\u0131q bu g\u00fcn tarixi simas\u0131 qorunub saxlanmaqla s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u0259rpa olunan v\u0259 yenid\u0259n qurulan, m\u00f6t\u0259b\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irildiyi \u00fcnvana \u00e7evril\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n v\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 statusunu f\u0259xrl\u0259, q\u00fcrurla da\u015f\u0131yan \u015eu\u015fadan \u0259vv\u0259ll\u0259r oldu\u011fu kimi, yen\u0259 d\u0259 Xan \u0259minin m\u0259lah\u0259tli s\u0259si havalan\u0131r. Art\u0131q bu c\u0259nn\u0259t m\u0259kan\u0131n sora\u011f\u0131 h\u0259r yandan g\u0259lm\u0259kd\u0259dir. \u0130sa bula\u011f\u0131 da \u0259vv\u0259lki kimi t\u0259rif\u0259layiqdir. \u015eu\u015fada ax\u015famlar ulduzlar da do\u011fur. Onlardan da g\u00f6z\u0259l g\u0259linl\u0259rin, q\u0131zlar\u0131n yenid\u0259n yol \u00fcst\u00fcnd\u0259 oturub yarlar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259ri, da\u011flar\u0131n\u0131n, divarlar\u0131n\u0131n q\u0131zlar oyla\u011f\u0131 olaca\u011f\u0131 \u00a0g\u00fcn d\u0259 uzaqda deyil&#8230;<\/p>\n<p>Yenid\u0259n do\u011fu\u015fun, 28 ild\u0259n sonra qovu\u015fdu\u011fun azadl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcbar\u0259k, \u0259ziz \u015eu\u015fam!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u015eu\u015fa \u0130li\u201dnin i\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcn\u0259nki b\u0259dbinlikd\u0259n\u00a0bug\u00fcnk\u00fc nikbinliy\u0259 yol alan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u015f\u0259xsi arxivimi v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259rk\u0259n 2005-ci il may\u0131n 7-d\u0259 \u201cG\u00fcnay\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f \u201c\u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131 ba\u015f\u0131 dumanl\u0131&#8230;\u201d\u00a0 s\u0259rl\u00f6vh\u0259li rekviyem n\u0259z\u0259r-diqq\u0259timi c\u0259lb etdi. A\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259m. \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n 13-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131m\u0131 didib-par\u00e7alayan qaraqar\u0131\u015f\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m h\u0259min rekviyem ilk c\u00fcml\u0259sind\u0259n son k\u0259lm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259dbinlik notlar\u0131 \u00fcst\u00fcnd\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015fdi. T\u0259qrib\u0259n bir \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l g\u00f6rk\u0259mli mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7i \u015fair, dramaturq, \u201c\u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin tarixi\u201d \u0259s\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi H\u0259s\u0259n \u0130xfa \u018flizad\u0259nin insan\u0131n ruhunu co\u015fduran, q\u0259lbini riqq\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ata-babalar\u0131m\u0131z\u0131n bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s qala-\u015f\u0259h\u0259rimiz\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n \u201c&#8230;\u015eu\u015fa!&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":472131,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/015e3193162339203129673418110289170-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201c\u015eu\u015fa \u0130li\u201dnin i\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcn\u0259nki b\u0259dbinlikd\u0259n\u00a0bug\u00fcnk\u00fc nikbinliy\u0259 yol alan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u015f\u0259xsi arxivimi v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259rk\u0259n 2005-ci il may\u0131n 7-d\u0259 \u201cG\u00fcnay\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u0259rc olunmu\u015f \u201c\u015eu\u015fan\u0131n da\u011flar\u0131 ba\u015f\u0131 dumanl\u0131&#8230;\u201d\u00a0 s\u0259rl\u00f6vh\u0259li rekviyem n\u0259z\u0259r-diqq\u0259timi c\u0259lb etdi. A\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259m. \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131n\u0131n 13-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131m\u0131 didib-par\u00e7alayan qaraqar\u0131\u015f\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin t\u0259siri alt\u0131nda q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m h\u0259min rekviyem ilk c\u00fcml\u0259sind\u0259n son k\u0259lm\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259dbinlik&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472130"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472130\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/472131"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}