{"id":472344,"date":"2022-05-08T13:26:33","date_gmt":"2022-05-08T10:26:33","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=472344"},"modified":"2022-05-08T13:26:33","modified_gmt":"2022-05-08T10:26:33","slug":"mayin-8-i-beyn%c9%99lxalq-talassemiya-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=472344","title":{"rendered":"May\u0131n 8-i Beyn\u0259lxalq Talassemiya G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>H\u0259r il may\u0131n 8-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Talassemiya G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, talassemiyan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r formalar\u0131na \u0259ks\u0259r hallarda qan qohumlu\u011fu olan nikahlarda t\u0259sad\u00fcf edilir. Bir-biri il\u0259 yax\u0131n qohum olan g\u0259ncl\u0259rin ail\u0259 qurmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 a\u011f\u0131r patologiyal\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n talassemiyal\u0131 u\u015faqlar\u0131n do\u011fulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Talassemiya x\u0259st\u0259liyi erk\u0259n t\u0259zah\u00fcr etdiyi halda, u\u015fa\u011f\u0131n fiziki v\u0259 \u0259qli inki\u015faf\u0131n\u0131n l\u0259ngim\u0259sin\u0259, \u00fcz skeletinin kobud d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 &#8211; kvadrat k\u0259ll\u0259, y\u0259h\u0259rvar\u0131 burun, di\u015fl\u0259rin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si, alt v\u0259 \u00fcst \u00e7\u0259n\u0259l\u0259rin \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259si v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r hallara s\u0259b\u0259b olur. H\u0259min u\u015faqlarda bir q\u0259d\u0259r sar\u0131l\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir v\u0259 onlar tez-tez infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yoluxurlar.<\/p>\n<p>A\u011f\u0131r talassemiya formalar\u0131nda u\u015faqlar h\u0259yatlar\u0131n\u0131 erk\u0259n d\u00f6vrd\u0259 itirir, orta a\u011f\u0131r talassemiya zaman\u0131 u\u015faqlar yetkin ya\u015fa q\u0259d\u0259r ya\u015fay\u0131rlar. Talassemiya zaman\u0131 qan\u0131n r\u0259ng g\u00f6st\u0259ricisi a\u015fa\u011f\u0131 enir. Qanda d\u0259mirin miqdar\u0131 ya norma daxilind\u0259, ya da artm\u0131\u015f olur. Eritrositl\u0259r patologiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l par\u00e7alan\u0131r, bir \u00e7ox hallarda qanda z\u00fclal\u0131n miqdar\u0131 y\u00fcks\u0259lir, dalaq is\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr.<\/p>\n<p>Valideynl\u0259rd\u0259n gen vasit\u0259sil\u0259 u\u015fa\u011fa ke\u00e7\u0259n a\u011f\u0131r irsi qan x\u0259st\u0259liyi olan talassemiya genetik \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259 hemoqlobin sintezinin pozulmas\u0131 v\u0259 xroniki anemiya il\u0259 xarakteriz\u0259 edilir. D\u0259mir defisitli anemiyada d\u0259mir preparatlar\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si qan\u0131n t\u0259rkibinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olursa, talassemiya zaman\u0131 bu preparatlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si x\u0259st\u0259y\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Talassemiya m\u00fcalic\u0259 olunmasa da, x\u0259st\u0259y\u0259 qan k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259kl\u0259 onun v\u0259ziyy\u0259tini y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Problemin daha bir m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulu is\u0259 s\u00fcm\u00fck iliyinin k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sidir. H\u0259m\u00e7inin ayda bir d\u0259f\u0259 d\u0259ri alt\u0131na d\u0259rman yeritm\u0259kl\u0259 qan\u0131n laxtalanmas\u0131n\u0131 normal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 salan v\u0259 x\u0259st\u0259nin tam sa\u011flam ya\u015famas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k olur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 3500 n\u0259f\u0259r talassemiyal\u0131 x\u0259st\u0259 var. Son ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 talassemiya x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcalic\u0259si v\u0259 diaqnostikas\u0131 sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. \u201cHemofiliya v\u0259 talassemiya irsi qan x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanun h\u0259min x\u0259st\u0259l\u0259rin donor qan\u0131na v\u0259 d\u0259mirqovucu d\u0259rman preparatlar\u0131na ehtiyac\u0131n\u0131n tam \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259, onlar\u0131n sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na imkan yarad\u0131b.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Respublika Talassemiya M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fcalic\u0259sinin m\u00fcasir s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkili m\u00fcmk\u00fcn olub. Art\u0131q \u00f6lk\u0259mizd\u0259 talassemiyan\u0131n radikal m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulu olan s\u00fcm\u00fck iliyi transplantasiyas\u0131 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2015-ci il fevral\u0131n 10-da imzalad\u0131\u011f\u0131 S\u0259r\u0259ncamla t\u0259sdiq etdiyi \u201cTalassemiya il\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 dair 2015-2020-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d x\u0259st\u0259liyin profilaktikas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, \u0259hali aras\u0131nda maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na v\u0259 talassemiyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n tibbi yard\u0131m\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259mizd\u0259 talassemiya x\u0259st\u0259liyinin profilaktikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si yolu il\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259, \u0259lillik v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131ndan ibar\u0259tdir. G\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 talassemiyal\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin normal h\u0259yat f\u0259aliyy\u0259ti t\u0259min olunub, bu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259lillik v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 azal\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r il may\u0131n 8-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Talassemiya G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, talassemiyan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r formalar\u0131na \u0259ks\u0259r hallarda qan qohumlu\u011fu olan nikahlarda t\u0259sad\u00fcf edilir. Bir-biri il\u0259 yax\u0131n qohum olan g\u0259ncl\u0259rin ail\u0259 qurmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 a\u011f\u0131r patologiyal\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n talassemiyal\u0131 u\u015faqlar\u0131n do\u011fulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Talassemiya x\u0259st\u0259liyi erk\u0259n t\u0259zah\u00fcr etdiyi halda, u\u015fa\u011f\u0131n fiziki v\u0259 \u0259qli inki\u015faf\u0131n\u0131n l\u0259ngim\u0259sin\u0259, \u00fcz skeletinin kobud d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 &#8211; kvadrat k\u0259ll\u0259, y\u0259h\u0259rvar\u0131 burun, di\u015fl\u0259rin yerd\u0259yi\u015fm\u0259si, alt v\u0259 \u00fcst \u00e7\u0259n\u0259l\u0259rin \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259si v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r hallara s\u0259b\u0259b olur. H\u0259min u\u015faqlarda bir q\u0259d\u0259r sar\u0131l\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir v\u0259 onlar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":472345,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669.jpg",984,669,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669.jpg",984,669,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669.jpg",984,669,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669-537x365.jpg",537,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669-840x571.jpg",640,435,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669.jpg",984,669,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669.jpg",984,669,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/16519955246088545236_1000x669-984x620.jpg",984,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r il may\u0131n 8-i d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Talassemiya G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, talassemiyan\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r formalar\u0131na \u0259ks\u0259r hallarda qan qohumlu\u011fu olan nikahlarda t\u0259sad\u00fcf edilir. Bir-biri il\u0259 yax\u0131n qohum olan g\u0259ncl\u0259rin ail\u0259 qurmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 a\u011f\u0131r patologiyal\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n talassemiyal\u0131 u\u015faqlar\u0131n do\u011fulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Talassemiya x\u0259st\u0259liyi erk\u0259n t\u0259zah\u00fcr etdiyi halda, u\u015fa\u011f\u0131n fiziki v\u0259 \u0259qli&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472344"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472344"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472344\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/472345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}