{"id":472439,"date":"2022-05-09T08:25:20","date_gmt":"2022-05-09T05:25:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=472439"},"modified":"2022-05-09T08:25:20","modified_gmt":"2022-05-09T05:25:20","slug":"buraxilis-yoxsa-ixtisas-imtahani-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=472439","title":{"rendered":"Burax\u0131l\u0131\u015f, yoxsa ixtisas imtahan\u0131? &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p>\u201cYax\u0131n iki il \u0259rzind\u0259 informatika f\u0259nni burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131na sal\u0131nacaq\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayevin\u00a0bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u201cR\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat: M\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 real imkanlar\u201d m\u00f6vzusunda II Beyn\u0259lxalq konfransda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu fikirl\u0259r f\u0259nn \u0259traf\u0131nda bir s\u0131ra suallar yarad\u0131b. Nazir qeyd edib ki, bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 informatika elml\u0259ri \u00fczr\u0259 imtahan ver\u0259c\u0259k abituriyentl\u0259r\u0259 \u015famil olunacaq: \u201c\u0130nformatika f\u0259nninin burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131na sal\u0131nmas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259klidir. Bununla ba\u011fl\u0131 naraz\u0131l\u0131qlar ola bil\u0259r. Amma g\u0259lin bu naraz\u0131l\u0131qlara qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xaq\u201d.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi (D\u0130M) is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 bu f\u0259nn \u00fczr\u0259 q\u0259bul proqram\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n art\u0131q yekunla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Y\u0259ni q\u0259bul imtahanlar\u0131na (R\u0130 altqrupuna daxil olan) ilk d\u0259f\u0259 sal\u0131nacaq informatika f\u0259nni \u00fczr\u0259 suallar kurikulumun t\u0259lim n\u0259tic\u0259l\u0259rinin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun haz\u0131rlan\u0131b. Proqrama \u00fcmumt\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin V-XI sinif d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 m\u0259zmun standartlar\u0131n\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn verilmi\u015f m\u00f6vzular daxil edilib: \u201c2023-c\u00fc ild\u0259 informatika f\u0259nni \u00fczr\u0259 imtahan verm\u0259k ist\u0259y\u0259n abituriyentl\u0259r bu proqram \u0259sas\u0131nda imtahana haz\u0131rla\u015fa bil\u0259rl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>D\u0130M-in \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri Xanlar Xanlarzad\u0259 m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/kaspi.az\/buraxilis-yoxsa-ixtisas-imtahani-arasdirma?fbclid=IwAR08l393fMY-a-DtUlak4NfrWaohOF0ZI2qWoK7bA_HxNaW_x5vx5MSe9CE\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u201cKaspi\u201d q\u0259zeti<\/strong><\/a>nin sual\u0131n\u0131 cavabland\u0131raraq qeyd etdi ki, D\u0130M 2023\/2024-c\u00fc t\u0259dris ilind\u0259n bel\u0259 bir d\u0259yi\u015fikliyin olaca\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumat\u0131 art\u0131q verib: \u201cN\u00f6vb\u0259ti ild\u0259n I ixtisas qrupunda kiml\u0259r ki, informatika y\u00f6n\u00fcml\u00fc ixtisaslar\u0131 se\u00e7irl\u0259r, informatikadan imtahan ver\u0259c\u0259kl\u0259r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n, kimya y\u00f6n\u00fcml\u00fc ixtisas\u0131 se\u00e7\u0259nl\u0259r h\u0259m kimyadan, h\u0259m d\u0259 informatika f\u0259nnind\u0259n imtahan ver\u0259c\u0259kl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>\u0130nformatika f\u0259nninin burax\u0131l\u0131\u015f, yaxud I qrup \u00fczr\u0259 informatika y\u00f6n\u00fcml\u00fc ixtisaslar\u0131n m\u00fcsabiq\u0259sin\u0259 \u00a0daxil edil\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r bir q\u0259d\u0259r anla\u015f\u0131lmazl\u0131q yarad\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u201cF\u0259nn burax\u0131l\u0131\u015f, yoxsa I ixtisas qrupu \u00fczr\u0259 q\u0259bul imtahan\u0131na daxil edil\u0259c\u0259k?\u201d sual\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 \u201c\u0130nformatika f\u0259nni il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rslikl\u0259r hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir?\u201d, \u201cKadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 nec\u0259dir?\u201d, \u201c\u015eagirdl\u0259rin f\u0259nn\u0259 mara\u011f\u0131 varm\u0131?\u201d v\u0259 s. kimi meydana \u00e7\u0131xan suallara t\u0259hsil ekspertl\u0259rinin cavablar\u0131 is\u0259 birm\u0259nal\u0131 deyil.<\/p>\n<p>T\u0259hsil Nazirliyi yan\u0131nda \u0130ctimai \u015euran\u0131n \u00fczv\u00fc R\u00fcf\u0259t \u018fs\u0259dzad\u0259nin\u00a0fikrinc\u0259, problem, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u015fagirdl\u0259rin informatika f\u0259nnini ciddiy\u0259 almamas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, \u015fagirdl\u0259rin bu f\u0259nn\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t yetirm\u0259si v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin h\u0259v\u0259sl\u0259 yana\u015fmas\u0131 laz\u0131md\u0131r: \u201cProblem yana\u015fma olaraq \u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131n nec\u0259 qorunmas\u0131ndan da qaynaqlan\u0131r. \u00c7\u00fcnki informatika bilikl\u0259rini yoxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn imtahanda test kifay\u0259t etmir. A\u00e7\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r layih\u0259 formas\u0131nda yoxlana bil\u0259r. \u0130nformatika q\u0259bul imtahan\u0131na sal\u0131nanda hans\u0131 m\u00f6vzular v\u0259 hans\u0131 d\u00f6vrd\u0259n t\u0259klif olunacaq v\u0259 ya b\u00fct\u00fcn \u015fagirdl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259kmi? Yoxsa 5 ild\u0259n sonra m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259n \u015fagirdl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k? Bu istiqam\u0259td\u0259 d\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r var\u201d. Ekspert hesab edir ki, proqram bax\u0131m\u0131ndan f\u0259nnin t\u0259tbiqinin zaman almas\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. \u00dcst\u0259lik, orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri informatikadan \u015fagird haz\u0131rlama\u011fa da haz\u0131r deyill\u0259r: \u201cT\u0259bii ki, bu fikir ham\u0131ya aid deyil. M\u00fc\u0259yy\u0259n qisim m\u00fc\u0259lliml\u0259r buna haz\u0131rd\u0131r. Sad\u0259c\u0259 biz\u0259 laz\u0131m olacaq q\u0259d\u0259r, bunu k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259c\u0259k m\u00fc\u0259lliml\u0259rin say\u0131 azd\u0131r. Narahatl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi budur. \u00c7\u00fcnki t\u0259hsil n\u0259tic\u0259sini sonda qiym\u0259tl\u0259ndirib u\u011furu g\u00f6st\u0259r\u0259n faktor D\u0130M oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, qurum bunu q\u0259bula t\u0259tbiq etm\u0259lidir ki, \u015fagird v\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin m\u0259suliyy\u0259ti arts\u0131n\u201d. R.\u018fs\u0259dzad\u0259 qeyd edir ki, I qrup \u00fczr\u0259 haz\u0131rla\u015fan, m\u0259s\u0259l\u0259n, komp\u00fcter m\u00fch\u0259ndisliyi v\u0259 s. ixtisaslar\u0131 se\u00e7\u0259n abituriyentin komp\u00fcterl\u0259 ba\u011fl\u0131 ilkin bilgil\u0259ri olmayacaqsa, universitetd\u0259 ciddi \u00a0probleml\u0259 qar\u015f\u0131la\u015facaq. Bel\u0259 ki, universitet onu m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259viyy\u0259d\u0259n \u00f6yr\u0259tm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r, amma \u0259vv\u0259lki t\u0259hsil s\u0259viyy\u0259sind\u0259 bo\u015fluq olsa, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>ADA Universitetind\u0259 \u0130T M\u00fch\u0259ndislik kafedras\u0131nda (School of IT and Engineering) \u201cProgramla\u015fd\u0131rman\u0131n \u018fsaslar\u0131\u201d f\u0259nnini t\u0259dris ed\u0259n R\u0259\u015fad \u018fliyev\u00a0qeyd edir ki, informatika ixtisas\u0131nda \u201cAl\u0259tl\u0259rin \u00a0istifad\u0259si\u201d, \u201cAlqoritmik dill\u0259r\u201d v\u0259 s. istiqam\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur: \u201c\u015eagirdl\u0259r \u201cAlqoritmik dill\u0259r\u201di ke\u00e7irl\u0259rs\u0259, imtahanda m\u00fc\u0259yy\u0259n alqoritmik tap\u015f\u0131r\u0131qlar ola bil\u0259r\u201d. Ekspertin fikrinc\u0259, \u015fagirdl\u0259ri haz\u0131rla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn pe\u015f\u0259kar m\u00fc\u0259lliml\u0259r\u0259 d\u0259 ehtiyac var: \u201cM\u00fc\u0259lliml\u0259r o d\u0259rsi ke\u00e7m\u0259s\u0259l\u0259r, t\u0259dris problemi ya\u015fanar. N\u0259 olsun ki, kurikulum \u00fczr\u0259 t\u0259dris proqram\u0131 haz\u0131rlan\u0131b, ancaq bunu t\u0259dris ed\u0259c\u0259k m\u00fc\u0259llimin olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu bax\u0131mdan, bu sah\u0259d\u0259 kadr problemi var. M\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fi odur ki, u\u015faqlar\u0131n m\u0259kt\u0259b vaxt\u0131ndan bu bacar\u0131qlara yiy\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rinin g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 onlar\u0131n bu istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 ixtisas se\u00e7imind\u0259, karyera qurmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck faydas\u0131 olacaq\u201d.<\/p>\n<p>\u0130nformatikan\u0131 m\u00fcasir d\u00fcnyada vacib sah\u0259 hesab ed\u0259n t\u0259hsil eksperti Qo\u015fqar M\u0259h\u0259rr\u0259movun\u00a0fikrinc\u0259, art\u0131q d\u00fcnyada informatikan\u0131n m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259diyi sah\u0259 yoxdur: \u201c\u0130nc\u0259s\u0259n\u0259td\u0259n tibb\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259r o c\u00fcml\u0259d\u0259n, m\u00fch\u0259ndisliyin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri informatika il\u0259 \u0259laq\u0259lidir. Ancaq bu istiqam\u0259td\u0259 kitablar\u0131m\u0131z, d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rimiz, m\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz yet\u0259rli q\u0259d\u0259r deyil. Hans\u0131 s\u0259pkid\u0259 suallar soru\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259l\u0259 tam bilmirik\u201d. Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259, beyn\u0259lxalq kurikulumlarda bu f\u0259nn imtahana daxildir. O, informatika f\u0259nni \u0259traf\u0131nda yarana bil\u0259c\u0259k naraz\u0131l\u0131qlar\u0131 is\u0259 t\u0259bii hesab edir: \u201cB\u00fct\u00fcn n\u00f6v d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ham\u0131s\u0131nda c\u0259miyy\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259n bir qismi etiraz edir. \u00c7\u00fcnki insanlar komfort zonadan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f olurlar. Qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik olduqda bundan narahatl\u0131q ke\u00e7irirl\u0259r. Bu, bir psixoloji hald\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, sual bank\u0131 yoxdur; informatika f\u0259nni \u00fczr\u0259 suallar\u0131 kim v\u0259 nec\u0259, hans\u0131 kitablardan haz\u0131rlayacaq v\u0259 s. kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r insanlar\u0131 narahat etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 naraz\u0131l\u0131qlar olacaq. Bununla bel\u0259, hesab edir\u0259m ki, bu f\u0259nnin indiy\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259bul imtahan\u0131na sal\u0131nmamas\u0131 q\u0259bah\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7ox g\u00fcman ki, informatika f\u0259nni \u0259traf\u0131nda yaranacaq naraz\u0131l\u0131qlar zamanla h\u0259llini tapacaq. Ancaq \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 &#8211; \u201c\u0130nformatika f\u0259nni \u2013 burax\u0131l\u0131\u015f, yoxsa ixtisas qrupu \u00fczr\u0259 imtahan f\u0259nni kimi?\u201d sual\u0131n\u0131n cavab\u0131 tap\u0131landan sonra. F\u0259nnin burax\u0131l\u0131\u015f imtahan\u0131na ged\u0259n b\u00fct\u00fcn \u015fagirdl\u0259ri, yoxsa informatika y\u00f6n\u00fcml\u00fc ixtisas\u0131 se\u00e7m\u0259k ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259yini b\u0259ri ba\u015fdan ayd\u0131nla\u015fd\u0131rma\u011fa ehtiyac var\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cYax\u0131n iki il \u0259rzind\u0259 informatika f\u0259nni burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131na sal\u0131nacaq\u201d. T\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayevin\u00a0bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u201cR\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat: M\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 real imkanlar\u201d m\u00f6vzusunda II Beyn\u0259lxalq konfransda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu fikirl\u0259r f\u0259nn \u0259traf\u0131nda bir s\u0131ra suallar yarad\u0131b. Nazir qeyd edib ki, bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 informatika elml\u0259ri \u00fczr\u0259 imtahan ver\u0259c\u0259k abituriyentl\u0259r\u0259 \u015famil olunacaq: \u201c\u0130nformatika f\u0259nninin burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131na sal\u0131nmas\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259klidir. Bununla ba\u011fl\u0131 naraz\u0131l\u0131qlar ola bil\u0259r. Amma g\u0259lin bu naraz\u0131l\u0131qlara qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xaq\u201d. D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zi (D\u0130M) is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 bu f\u0259nn \u00fczr\u0259 q\u0259bul proqram\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n art\u0131q yekunla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirir. Y\u0259ni q\u0259bul&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":472440,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/ksp.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cYax\u0131n iki il \u0259rzind\u0259 informatika f\u0259nni burax\u0131l\u0131\u015f imtahanlar\u0131na sal\u0131nacaq\u201d. T\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayevin\u00a0bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u201cR\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat: M\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 real imkanlar\u201d m\u00f6vzusunda II Beyn\u0259lxalq konfransda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu fikirl\u0259r f\u0259nn \u0259traf\u0131nda bir s\u0131ra suallar yarad\u0131b. Nazir qeyd edib ki, bu, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 informatika elml\u0259ri \u00fczr\u0259 imtahan ver\u0259c\u0259k abituriyentl\u0259r\u0259 \u015famil olunacaq: \u201c\u0130nformatika f\u0259nninin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472439"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472439"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472439\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/472440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472439"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472439"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472439"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}