{"id":472471,"date":"2022-05-09T10:37:48","date_gmt":"2022-05-09T07:37:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=472471"},"modified":"2022-05-09T10:37:48","modified_gmt":"2022-05-09T07:37:48","slug":"ulu-ond%c9%99r-heyd%c9%99r-%c9%99liyevin-milli-dovl%c9%99t-quruculugu-v%c9%99-muasir-inkisaf-strategiyasi-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=472471","title":{"rendered":"Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf strategiyas\u0131 &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Samir Nuriyev \u201cUlu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf strategiyas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/xeber\/Ulu_onder_Heyder_Aliyevin_milli_dovlet_quruculugu_ve_muasir_inkisaf_strategiyasi-2126453?fbclid=IwAR2kr2ZrWDwJaUSUSzXn6ZS-XYA2XDc3wslFpXqZyHHmyPcBkLZDj0QyxTk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-da d\u0259rc olunan m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>XX \u0259srin sonlar\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcquta u\u011framas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ninin formala\u015fma\u011fa, beyn\u0259lxalq arenada yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z tarixinin m\u00fch\u00fcm v\u0259 taley\u00fckl\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Ciddi t\u0259b\u0259dd\u00fclatlar v\u0259 t\u0259lat\u00fcml\u0259r burul\u011fan\u0131nda t\u0259kba\u015f\u0131na m\u00fcbariz\u0259 aparmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015f xalq\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r s\u0131naqlar\u0131 arxada qoyaraq ayd\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru inamla add\u0131mlama\u011f\u0131 bacard\u0131. Ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 30 il sonra yaranm\u0131\u015f reall\u0131qlar prizmas\u0131ndan n\u0259z\u0259r sald\u0131qda Az\u0259rbaycan\u0131 a\u011f\u0131r b\u00f6hrandan sabit v\u0259 etibarl\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t kimi \u00e7\u0131xaran geosiyasi, sosial, iqtisadi, h\u0259rbi amill\u0259rin uzun bir siyah\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259rtib etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Lakin, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz, Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas amil tarixin h\u0259lledici m\u0259qam\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesl\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u0259qiq qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259yi v\u0259 bu prosesl\u0259ri milli m\u0259nafel\u0259rin t\u0259l\u0259b etdiyi ayd\u0131n bir istiqam\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259ltm\u0259yi bacaran siyasi liderin m\u00f6vcudlu\u011fu olub. 1990-c\u0131 ill\u0259rin son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u011f\u0131r, bir \u00e7ox hallarda h\u0259tta \u00fcmidsiz hesab edil\u0259n reall\u0131qlar\u0131 il\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin d\u00fcnyadak\u0131 haz\u0131rk\u0131 yerinin m\u00fcqayis\u0259si \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259ht\u0259l\u015f\u00fcurunda \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259rin iz buraxm\u0131\u015f dahi obraz\u0131n\u0131 daha ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMDkvMTEvMjQvMjAvNzAzYzRkZTgtZmNiZC00ZjM2LThiYTAtZGE0NGY3MGQxZjhlLzE2NTIwNzk4NTMyMzQ3ODU3ODUzXzEwMDB4NjY5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=e42933ff0952341c\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6qt\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi siyasi, sosial-iqtisadi v\u0259 b\u0259zi hallarda h\u0259rbi eksperimentl\u0259r bir \u00e7ox xalqlar\u0131n taleyini v\u0259 tarixini d\u0259yi\u015fdi. Bu proses indi d\u0259 davam edir. Y\u0259qin ki, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin iqtisadi v\u0259 siyasi maraqlar\u0131 durduqca, bu prosesin xarakterini v\u0259 m\u0259zmununu d\u0259yi\u015fm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qlobal liderlik u\u011frunda ged\u0259n m\u00fcbariz\u0259nin m\u00fcmk\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rini proqnozla\u015fd\u0131raraq \u00f6z d\u00f6vl\u0259tinin beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r z\u0259ncirinin t\u0259hl\u00fck\u0259siz, eyni zamanda, t\u0259sirli h\u0259lq\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tidir.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Liderin siyasi portretinin \u0259n \u0259sas cizgil\u0259rind\u0259n biri onun zaman\u0131 v\u0259 prosesl\u0259ri d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259n d\u0259rin z\u0259kaya sahib olmas\u0131d\u0131r. O, d\u00fcnyada v\u0259 regionda c\u0259r\u0259yan ed\u0259n prosesl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259craya y\u00f6n\u0259ldiyi vaxtda sanki zaman\u0131 dayand\u0131rmaqla h\u0259r \u015feyi ilkin n\u00f6qt\u0259d\u0259n ba\u015flama\u011f\u0131 bacard\u0131, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n \u00e7\u0259tin anda \u0259n d\u00fczg\u00fcn q\u0259rarlar q\u0259bul etdi v\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcqutu n\u0259tic\u0259sind\u0259 da\u011f\u0131lan geosiyasi konfiqurasiyada h\u0259l\u0259 formala\u015fmam\u0131\u015f bir d\u00f6vl\u0259ti d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc f\u0259lak\u0259tli v\u0259ziyy\u0259td\u0259n \u00e7\u0131xarma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi m\u00fcdrikliyi ona beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin institusional \u0259saslar\u0131n\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259, beyn\u0259lxalq arbitr kimi d\u00fcnya nizam\u0131n\u0131 qorumaq missiyas\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00f6z funksionall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirdiyini d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcnd\u0259mini dikt\u0259 ed\u0259n g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri il\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qurma\u011fa imkan verdi.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMDkvMTEvMjQvMjAvZjBlNDM4ZDAtMzM4NS00NTI1LWE2OTktZDIyZjJiMjBjZTg2LzE2NTIwNzk4NTM2MDIyMDM3MTE0XzEwMDB4NjY5LmpwZyJdLFsicCIsImVuY29kZSIsImpwZyIsIi1xdWFsaXR5IDgwIl0sWyJwIiwidGh1bWIiLCI1OTB4NTkwXHUwMDNlIl1d?sha=40b7a5a9c49deea2\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>SSR\u0130-nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra yaranan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131 f\u0259rql\u0259ndir\u0259n yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus tarixi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, ke\u00e7mi\u015fi deyil, h\u0259m d\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n, \u00fczl\u0259\u015fdiyi probleml\u0259rin m\u00fcr\u0259kk\u0259b xarakteri oldu. Az\u0259rbaycan\u0131 tarixin b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n h\u0259lledici m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 a\u011f\u0131r b\u00f6hrandan qurtaran \u00dcmummilli Liderin b\u00fcn\u00f6vr\u0259d\u0259n qurma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan postsovet m\u0259kan\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259rin adi h\u0259yat normas\u0131na \u00e7evrildiyi, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nliyin ictimai t\u0259f\u0259kk\u00fcrd\u0259 reall\u0131q kimi q\u0259bul olundu\u011fu, ke\u00e7mi\u015fl\u0259 b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131n qopdu\u011fu, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 aparan k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin h\u0259l\u0259 qurulmad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n siyasi s\u0259hn\u0259sin\u0259 inamla \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 v\u0259 t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 yenid\u0259n siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259klif etdiyi milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf strategiyas\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 bir s\u0131ra vacib komponentl\u0259ri birl\u0259\u015fdirirdi:<\/p>\n<p>&#8211; m\u00fcst\u0259qilliyin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si;<\/p>\n<p>&#8211; ictimai-siyasi sabitlik;<\/p>\n<p>&#8211; iqtisadi inki\u015faf v\u0259 g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat;<\/p>\n<p>&#8211; islahatlar v\u0259 m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259t quruculu\u011fu;<\/p>\n<p>&#8211; m\u00fcasir v\u0259 g\u00fccl\u00fc ordu quruculu\u011fu;<\/p>\n<p>&#8211; suverenlik, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemin\u0259 inteqrasiya;<\/p>\n<p>&#8211; az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131na \u0259saslanan milli birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik;<\/p>\n<p>&#8211; milli \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 tarixi k\u00f6kl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b, taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim olunan inki\u015faf strategiyas\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, dig\u0259r g\u00fccl\u0259rin irad\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan v\u0259 yaln\u0131z milli maraqlar\u0131 r\u0259hb\u0259r tutan m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini, \u00f6lk\u0259d\u0259 separat\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma meyill\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 v\u0259 sabitliyin, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259sini, institusional islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si yolu il\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyinin v\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, beyn\u0259lxalq al\u0259ml\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu v\u0259 etibarl\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131n\u0131, m\u00fch\u00fcm enerji layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 iqtisadi inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri resurslar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sini, c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif sosial t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri aras\u0131nda az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131na \u0259saslanan s\u0131x birliyin t\u0259minat\u0131n\u0131 v\u0259 son n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpa olunmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. Ulu \u00d6nd\u0259rin milli ideyaya, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 d\u0259rin ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin, ideya v\u0259 t\u0259klifl\u0259rin, xarici siyas\u0259td\u0259 \u00e7evik, bir \u00e7ox hallarda he\u00e7 d\u0259 ham\u0131n\u0131n d\u0259rhal anlaya bilm\u0259diyi uzaqg\u00f6r\u0259n add\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131na xidm\u0259t etm\u0259sin\u0259 olan sars\u0131lmaz ictimai etimad Az\u0259rbaycan\u0131n qurtulu\u015funun siyasi-f\u0259ls\u0259fi mahiyy\u0259tini t\u0259\u015fkil ed\u0259n m\u00fch\u00fcm amildir.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 par\u00e7alanmaq v\u0259 d\u00fcnya x\u0259rit\u0259sind\u0259n silinm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u0131 bu f\u0259lak\u0259td\u0259n yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevin qurtara bil\u0259c\u0259yini t\u0259kc\u0259 onun t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 deyil, r\u0259qibl\u0259ri d\u0259 yax\u015f\u0131 anlay\u0131rd\u0131. \u00d6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si h\u0259ddin\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f silahl\u0131 qar\u015f\u0131durma c\u0259hdl\u0259rin\u0259 m\u0259hz g\u00fccl\u00fc siyasi xadim, praqmatik lider, m\u00fcdrik d\u00f6vl\u0259t adam\u0131 kimi Heyd\u0259r \u018fliyevin titanik s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 son qoyuldu, siyasi m\u00fcbariz\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 meydanlardan parlament\u0259, se\u00e7ki platformas\u0131na transformasiya olundu, \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitlik b\u0259rq\u0259rar edildi.<\/p>\n<p>M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fcdrik siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan regionun \u0259n etibarl\u0131 v\u0259 g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fcnyaya t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Birq\u00fctbl\u00fc d\u00fcnyaya s\u00fcr\u0259tli ke\u00e7idin ciddi b\u00f6hran, bir \u00e7ox hallarda f\u0259lak\u0259tl\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tin v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u015e\u0259rq v\u0259 Q\u0259rb aras\u0131nda k\u00f6rp\u00fc funksiyas\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259 bildi. 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n iki f\u0259rqli sivilizasiyas\u0131n\u0131 qovu\u015fduran b\u00fct\u00fcn k\u00f6rp\u00fcl\u0259rin yand\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131, planetin co\u011frafiyas\u0131ndan silin\u0259c\u0259yini g\u00fcman edirdil\u0259r. Lakin 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259ri kimi qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata v\u0259siq\u0259 qazanmas\u0131 il\u0259 bu g\u00fcmanlar yox oldu. Bu, \u0259lb\u0259tt\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev siyasi d\u00fchas\u0131n\u0131n n\u0259inki Az\u0259rbaycan v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n, eyni zamanda, bu g\u00fcn \u2013 XXI \u0259srd\u0259 30 il \u00f6nc\u0259kind\u0259n daha b\u00f6y\u00fck aktuall\u0131q k\u0259sb ed\u0259n Avropan\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 tarixi t\u00f6hf\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>1995-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeni Konstitusiyas\u0131 q\u0259bul olunduqdan sonra c\u0259miyy\u0259t h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 k\u00f6kl\u00fc islahatlar\u0131n realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015fland\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 \u00e7oxpartiyal\u0131 siyasi sistem formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, fikir pl\u00fcralizmi, s\u00f6z v\u0259 m\u0259lumat azadl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edildi. Az\u0259rbaycanda bazar iqtisadiyyat\u0131 quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131, neft strategiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq z\u0259man\u0259ti v\u0259 maddi resurslar\u0131 t\u0259min olundu. T\u0259kc\u0259 onu qeyd etm\u0259k kifay\u0259tdir ki, Ulu \u00d6nd\u0259rin \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycanda h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n iqtisadi islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00fcmumi daxili m\u0259hsul 71 faiz artd\u0131. 1993-2002-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda istehsal v\u0259 qeyri-istehsal sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131na 8,2 milyard manat s\u0259rmay\u0259 c\u0259lb edildi. S\u00fcr\u0259tl\u0259 artan inflyasiyan\u0131n dayand\u0131r\u0131lmas\u0131, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sinin 1993-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2,8 d\u0259f\u0259 artaraq 3,8 milyard AB\u015e dollar\u0131na \u00e7atmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 davaml\u0131 inki\u015fafa imkan yaradan yeni iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin qurulmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259si idi. \u00dcmummilli Liderin n\u0259tic\u0259y\u0259 hesablanm\u0131\u015f siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm parametrl\u0259rind\u0259n biri &#8211; g\u00fccl\u00fc milli iqtisadiyyat\u0131n qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi u\u011furlar \u0259ld\u0259 edildi. 2001-ci il noyabr\u0131n 9-da D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n l Qurultay\u0131nda m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizin ke\u00e7diyi onillik inki\u015faf yolu haqq\u0131nda dan\u0131\u015fan Ulu \u00d6nd\u0259r deyirdi: \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n biz bir \u00e7ox a\u011f\u0131r v\u0259 \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini h\u0259ll etdik v\u0259 qar\u015f\u0131da duran \u00fcf\u00fcql\u0259ri d\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, \u0259lveri\u015fli co\u011frafi-strateji m\u00f6vqeyi, g\u00fccl\u00fc iqtisadi, intellektual potensial\u0131 v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259si m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259yinin \u00e7ox xo\u015fb\u0259xt v\u0259 firavan olmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259kdir. \u018fmin ola bil\u0259rsiniz ki, bu yol, qar\u015f\u0131da duran \u00fcf\u00fcql\u0259r, perspektiv tam reald\u0131r. Apard\u0131\u011f\u0131 iqtisadi siyas\u0259t say\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra Az\u0259rbaycan z\u0259ngin \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri olacaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin tariximizd\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r k\u0259sb ed\u0259n xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 onun yaln\u0131z milli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259si idi. \u00c7\u00fcnki qar\u015f\u0131ya qoyulmu\u015f m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud siyasi kurs davam etdirilm\u0259li v\u0259 bu m\u0259nada siyasi-ideoloji varislik qorunub saxlan\u0131lmal\u0131yd\u0131. D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, bir \u00e7ox hallarda u\u011furla inki\u015faf ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r m\u0259hz m\u00f6vcud siyasi kursun d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 tarixi nailiyy\u0259tl\u0259ri \u0259ld\u0259n vermi\u015fdil\u0259r. Milli inki\u015faf x\u0259tti il\u0259 ard\u0131c\u0131l v\u0259 dinamik sur\u0259td\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda is\u0259 g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun tamamlanmas\u0131 v\u0259 ke\u00e7mi\u015f Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli, \u00f6lk\u0259nin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpa olunmas\u0131 kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r dayan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin xalq\u0131n b\u00f6y\u00fck etimad\u0131n\u0131 v\u0259 d\u0259st\u0259yini qazanaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ilm\u0259si 2003-c\u00fc ild\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z m\u0259nafel\u0259rin\u0259 uy\u011fun planlar quran b\u0259zi daxili v\u0259 xarici q\u00fcvv\u0259l\u0259rin ssenaril\u0259rinin \u00fcst\u00fcnd\u0259n x\u0259tt \u00e7\u0259kdi. M\u0259hz siyasi-ideoloji varislik Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu strategiyas\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f d\u00f6vr\u00fcn yeni reall\u0131qlar\u0131ndan qaynaqlanan, qloballa\u015fan d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259b iqtisadi v\u0259 siyasi \u015f\u0259rtl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 alan, \u00e7oxq\u00fctbl\u00fc nizama ke\u00e7idin \u00f6z\u00fc il\u0259 g\u0259tirdiyi m\u0259nfi t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri neytralla\u015fd\u0131rma\u011fa \u0259sas ver\u0259n ideyalarla z\u0259nginl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259, m\u00fcst\u0259qil, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 prinsipial siyas\u0259t y\u00fcr\u00fctm\u0259y\u0259 imkan yaratd\u0131.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMDkvMTEvMjQvMTkvZTQwNDg3NzgtNThmYy00NjEzLTg0NWYtMWUwNGQ0ODc4NmU3LzE2NTIwNzk4NTM3ODQxMzA3NzZfMTAwMHg2NjkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=24383506609b3b6c\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi u\u011furlu iqtisadi strategiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 y\u00fcks\u0259k nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza atd\u0131. Konkret proqramlar \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f geni\u015fmiqyasl\u0131 quruculuq i\u015fl\u0259ri paytaxt Bak\u0131n\u0131n v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin simas\u0131n\u0131 tamamil\u0259 yenil\u0259\u015fdirdi, regionlarla m\u0259rk\u0259z aras\u0131nda f\u0259rq k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 azald\u0131, \u00f6lk\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n n\u0259h\u0259ng infrastruktur layih\u0259l\u0259ri realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min edildi, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259lli prioritet v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildi, bu istiqam\u0259td\u0259 ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259dbirl\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>2013-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n \u00f6z s\u00fcni peykl\u0259rini orbit\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011fa ba\u015flayan Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n kosmik klubunun azsayl\u0131 \u00fczvl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrildi. 2017-ci il sentyabr\u0131n 14-d\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d yataqlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rinlikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sinin birg\u0259 i\u015fl\u0259nilm\u0259si, neft hasilat\u0131n\u0131n pay b\u00f6lg\u00fcs\u00fc haqq\u0131nda d\u00fcz\u0259li\u015f edilmi\u015f v\u0259 yenid\u0259n t\u0259rtib olunmu\u015f Sazi\u015fin imzalanmas\u0131, bu neft yataqlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259nilm\u0259sinin 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r uzad\u0131lmas\u0131, \u201cC\u0259nub Qaz D\u0259hlizi\u201d layih\u0259sinin v\u0259 onun TANAP, TAP kimi seqmentl\u0259rinin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan\u0131n neft strategiyas\u0131n\u0131n yeni u\u011furlar\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin d\u00fcnya enerji bazar\u0131nda rolunu xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131rd\u0131 v\u0259 Avrasiyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fdirdi.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn C\u0259nubi Qafqaz regionunun iqtisadi potensial\u0131n\u0131n 65 faizd\u0259n \u00e7oxu m\u0259hz Az\u0259rbaycan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. 2003-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda 3 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. 2003-2021-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda s\u0259naye istehsal\u0131 2,7 d\u0259f\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 2 d\u0259f\u0259, xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 6,4 d\u0259f\u0259, ixrac 7,6 d\u0259f\u0259, qeyri-neft ixrac\u0131 5,2 d\u0259f\u0259, valyuta ehtiyatlar\u0131 27 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131b. 2003-c\u00fc ild\u0259 1,8 milyard dollar valyuta ehtiyatlar\u0131na malik olan Az\u0259rbaycan haz\u0131rda bu g\u00f6st\u0259ricini 53 milyard dollara \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, bu da birba\u015fa xarici d\u00f6vl\u0259t borcunu 7,4 d\u0259f\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259yir. Yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si 49 faizd\u0259n 6 faiz\u0259 enib. Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 280 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131b ki, bunun da yar\u0131s\u0131 xarici s\u0259rmay\u0259dir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fch\u00fcm co\u011frafi m\u00f6vqeyi, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n n\u0259qliyyat infrastrukturunun d\u00fcnya standartlar\u0131na uy\u011fun inki\u015faf etdirilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolunun, yeni Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131n\u0131n, m\u00fcasir hava limanlar\u0131n\u0131n tikilib istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si, \u00f6lk\u0259 v\u0259 yerli \u0259h\u0259miyy\u0259tli avtomobil yollar\u0131n\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015eimal-C\u0259nub v\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131na v\u0259 regionun n\u0259qliyyat-kommunikasiya hab\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yaratd\u0131. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu g\u00fcn Avropa \u0130ttifaq\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259qliyyat infrastrukturuna b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 v\u0259 dinamik inki\u015faf ed\u0259n Az\u0259rbaycan milli maraqlara \u0259saslanan m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259r\u0259k beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 m\u00f6vqel\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 nail olub. \u00d6lk\u0259miz \u00e7oxsayl\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259r\u0259 ev sahibliyi etm\u0259kl\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoqa, qlobal siyasi, iqtisadi, humanitar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 \u00f6z layiqli t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verir. 2012-ci ild\u0259 155 \u00f6lk\u0259nin d\u0259st\u0259yi il\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131na \u00fczv se\u00e7il\u0259n, bu g\u00fcn Qo\u015fulmama H\u0259r\u0259kat\u0131 kimi b\u00f6y\u00fck t\u0259\u015fkilata s\u0259drlik ed\u0259n, Avropa \u0130ttifaq\u0131 il\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini inki\u015faf etdir\u0259n, bir \u00e7ox n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u0259laq\u0259l\u0259rin\u0259 malik, ikit\u0259r\u0259fli v\u0259 \u00e7oxt\u0259r\u0259fli t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q formatlar\u0131nda f\u0259all\u0131\u011f\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n, region \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 mehriban qon\u015fuluq, dostluq v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda \u0259laq\u0259l\u0259r qurmu\u015f Az\u0259rbaycan beyn\u0259lxalq arenada b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz sahibi, etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f, m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 \u00f6z prinsipial m\u00f6vqeyini ortaya qoyan v\u0259 s\u00f6z sahibi olan \u00f6lk\u0259 kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00f6vl\u0259t-v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni m\u0259zmunla z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 m\u00fcasir idar\u0259etm\u0259 mexanizml\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, milli h\u0259mr\u0259yliyin sosial v\u0259 ideoloji aspektl\u0259rin\u0259 praqmatik bax\u0131\u015f\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni milli birlik modeli v\u0259 n\u0259hay\u0259t \u00f6lk\u0259nin h\u0259rbi potensial\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f ard\u0131c\u0131l, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc t\u0259dbirl\u0259r bir h\u0259d\u0259f\u0259 &#8211; Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tin\u0259 son qoyulmas\u0131na v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpa edilm\u0259sin\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nmi\u015fdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin D\u00fcnya Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131n V Qurultay\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd etdiyi kimi, \u201cbizim b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rimizin, apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyas\u0259tin, atd\u0131\u011f\u0131m\u0131z add\u0131mlar\u0131n f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s g\u00fcn\u00fc yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 bu g\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u0259k amal\u0131 dururdu\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMDkvMTEvMjQvMTkvOTU3MmFmZGYtYjE0Zi00ZDA1LWJiYWYtZDFhZjAwYzVjNWZmLzE2NTIwNzk4NTM0NDkzMjc2MTJfMTAwMHg2NjkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=70284cf41f47715d\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 1999-cu ilin noyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi: \u201c1923-c\u00fc ild\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa muxtariyy\u0259t verilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n ba\u015f\u0131na bir b\u0259la olub. D\u00fczd\u00fcr, o vaxt\u0131 buran\u0131 Erm\u0259nistana verm\u0259k ist\u0259yibl\u0259r v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar v\u0259 nail olublar ki, qals\u0131n Az\u0259rbaycanda. Qalmal\u0131yd\u0131, amma muxtariyy\u0259t yox. 1923-c\u00fc ild\u0259 verilmi\u015f muxtariyy\u0259t Az\u0259rbaycan\u0131n i\u00e7in\u0259 qoyulmu\u015f bir bomba idi, n\u0259 vaxtsa partlamal\u0131yd\u0131\u201d. Faktlar ayd\u0131n g\u00f6st\u0259rir ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri tarixin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 iddialarla \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r v\u0259 son 200 ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razil\u0259ri hesab\u0131na \u00f6z d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini qurmaq, sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 is\u0259 onu daha da geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ard\u0131c\u0131l planlar h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 can at\u0131blar. Az\u0259rbaycan SSR-\u0259 14 illik r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u00fcfuzu v\u0259 siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nliyi bu m\u0259krli planlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na sip\u0259r \u00e7\u0259kirdi. \u00dcmummilli Lider deyirdi: \u201cM\u0259n Az\u0259rbaycandan ged\u0259nd\u0259n sonra, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 1988-ci ild\u0259 olan hadis\u0259l\u0259ri ba\u015flad\u0131lar. X\u0131rda-x\u0131rda Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa n\u0259zar\u0259ti azaltd\u0131lar, onlar da g\u0259ldi bunu el\u0259di\u201d. 1987-ci ild\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r SSR\u0130 r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n v\u0259zif\u0259sind\u0259n riyakarcas\u0131na uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra Erm\u0259nistan v\u0259 d\u00fcnya erm\u0259niliyi \u00f6z \u00e7irkin niyy\u0259tl\u0259rini realla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi f\u00fcrs\u0259t \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. \u00dcst\u0259lik, 1990-c\u0131 ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanda AXC-M\u00fcsavat hakimiyy\u0259tinin s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi, x\u0259yan\u0259ti, \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclik, \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q bu planlar\u0131n daha asanl\u0131qla h\u0259yata ke\u00e7m\u0259sin\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Lakin h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 bu plan\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri g\u00fcman etmirdil\u0259r ki, Heyd\u0259r \u018fliyev yenid\u0259n Az\u0259rbaycana qay\u0131dacaq, d\u00f6vl\u0259timizi v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131 m\u0259hv olmaqdan xilas ed\u0259c\u0259k, Erm\u0259nistana i\u015f\u011fal\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini r\u0259smil\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 imkan verilm\u0259y\u0259c\u0259k. C\u0259mi on il\u0259 Az\u0259rbaycan yenid\u0259n aya\u011fa qalxacaq, inki\u015faf ed\u0259c\u0259k v\u0259 sonda \u00f6z q\u0259ti s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259c\u0259k. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 2020-ci ilin 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015f tarixi Z\u0259f\u0259r mahiyy\u0259t etibaril\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k m\u00fcasirl\u0259\u015fdirdiyi milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik strategiyas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259nt\u0259n\u0259si oldu.<\/p>\n<p>\u201cSon 17 il \u0259rzind\u0259 m\u0259nim f\u0259aliyy\u0259timd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 m\u00f6vqel\u0259rimizin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259ki prosesl\u0259rin m\u00fcsb\u0259t m\u0259crada getm\u0259si \u0259sas v\u0259zif\u0259 idi. He\u00e7 bir t\u0259zyiq, he\u00e7 bir t\u0259hdid m\u0259ni bu yoldan d\u00f6nd\u0259r\u0259 bilm\u0259di. \u00c7\u00fcnki bir amal\u0131m var idi \u2013 g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan qurmaq, torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015f\u011faldan azad etm\u0259k!\u201d. Az\u0259rbaycan Prezidentinin 17 illik m\u00fcbariz\u0259sinin, \u0259zminin, siyasi irad\u0259 v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tinin b\u00fct\u00fcn f\u0259ls\u0259f\u0259si xalqa \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rd\u0259n birind\u0259 yer alm\u0131\u015f bu c\u00fcml\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p>Prezident, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 r\u0259\u015fad\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusunun V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m Z\u0259f\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck m\u0259n\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik, eyni zamanda, b\u00fct\u00fcn regionda yeni reall\u0131qlar yaradan m\u00fch\u00fcm tarixi hadis\u0259dir. Bu, xalq\u0131m\u0131z\u0131, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizi m\u0259hv olmaqdan xilas ed\u0259r\u0259k sabit inki\u015faf yoluna \u00e7\u0131xaran \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00fccl\u00fc, m\u00fcst\u0259qil, suveren Az\u0259rbaycan namin\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 milli inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n taley\u00fckl\u00fc, \u015fanl\u0131 bir m\u0259rh\u0259l\u0259sidir. 2020-ci il noyabr\u0131n 8-d\u0259 Qaraba\u011f\u0131n tac\u0131 olan \u015eu\u015fan\u0131n azad edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 xalqa m\u00fcjd\u0259sini \u00e7atd\u0131ran Prezident \u0130lham \u018fliyev fikirl\u0259rini bel\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi: \u201cM\u0259n bu g\u00fcn, eyni zamanda, ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etdim, onun ruhu qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259ydim. \u00dcr\u0259yimd\u0259 dedim, xo\u015fb\u0259xt adamam ki, ata v\u0259siyy\u0259tini yerin\u0259 yetirdim\u201d. Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu s\u00f6zl\u0259ri ata v\u0259siyy\u0259tinin yerin\u0259 yetirilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 davam etdiril\u0259n m\u00fcdrik siyas\u0259tin, milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259nt\u0259n\u0259si kimi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u015eu\u015fas\u0131z Qaraba\u011f, Qaraba\u011fs\u0131z, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan yoxdur\u201d dey\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin qurdu\u011fu m\u00fcasir milli d\u00f6vl\u0259timiz indi \u00f6z\u00fcn\u00fcn yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sini ya\u015fay\u0131r. M\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli geosiyasi prosesl\u0259rin s\u00fcr\u0259tl\u0259 c\u0259r\u0259yan etdiyi, qar\u015f\u0131durmalar\u0131n v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin k\u0259skinl\u0259\u015fdiyi d\u00fcnyada indi \u00f6lk\u0259miz \u00fcst\u00fcn m\u00f6vqey\u0259, qalib d\u00f6vl\u0259t n\u00fcfuzuna sahibdir. \u00d6z iqtisadi q\u00fcdr\u0259tin\u0259 arxalanan Az\u0259rbaycan i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rini u\u011furla davam etdirir. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 \u015eu\u015fa ba\u015fda olmaqla, b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rimiz m\u0259d\u0259ni-tarixi irsimiz qorunmaqla, m\u00fcasir infrastruktur yarad\u0131lmaqla tezlikl\u0259 regionumuz c\u0259nn\u0259t gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 m\u0259skunla\u015fma t\u0259min edil\u0259c\u0259k. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259r bu \u0259razil\u0259ri yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 s\u00fclh v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q b\u00f6lg\u0259si kimi d\u00fcnyaya tan\u0131td\u0131racaq.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMDkvMTEvMjQvMTkvYmRmZWU5ZTAtODMwOC00YzllLTk3NGItMzAzMDc2MTRjNmIzLzE2NTIwNzk4NTMyODUyNTY2MjlfMTAwMHg2NjkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=26bfb5f0ffb1a30a\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideyas\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 real m\u00fcst\u0259qillik, suverenlik, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf kimi vacib prinsipl\u0259ri \u00fczvi \u015f\u0259kild\u0259 birl\u0259\u015fdirdi. Ulu \u00d6nd\u0259rin qurdu\u011fu v\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131na \u0259saslanan milli d\u00f6vl\u0259timiz c\u0259miyy\u0259tin h\u0259r bir \u00fczv\u00fc, d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ideoloji b\u00fcn\u00f6vr\u0259, onlar\u0131 vahid ideya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259n, m\u0259nafel\u0259rini qoruyan, m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 \u00fcmumi m\u0259qs\u0259d u\u011frunda s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259n q\u00fcrur m\u0259nb\u0259yimizdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259minlikl\u0259 dem\u0259k olar ki, h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259tin q\u00fcdr\u0259ti onun iqtisadi potensial\u0131 v\u0259 h\u0259rbi g\u00fcc\u00fc il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131n birliyi, h\u0259mr\u0259yliyi il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 edilmi\u015f milli birliyimiz, m\u0259n\u0259vi-ideoloji v\u0259hd\u0259timiz bizim \u0259n qiym\u0259tli s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev demi\u015fdi: \u201cBiz bu \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259ri ke\u00e7ib ged\u0259c\u0259yik, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 d\u00fcnya birliyind\u0259 \u00f6z layiqli yerini tutacaq, h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn bu m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u0259nsub oldu\u011funu b\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi il\u0259 b\u0259yan ed\u0259c\u0259kdir\u201d. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, \u015eu\u015fada q\u00fcrurla dal\u011falanan milli bayra\u011f\u0131m\u0131z, milli d\u00f6vl\u0259timiz, m\u00fcst\u0259qilliyimiz, suverenliyimiz, d\u00fcnya xalqlar\u0131 aras\u0131nda \u00f6z layiqli yerimizi tutmaq namin\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z 30 illik m\u00fccadil\u0259nin q\u00fcrur do\u011furan b\u0259hr\u0259si v\u0259 m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizi qorumaq, ya\u015fatmaq v\u0259 daha da inki\u015faf etdirm\u0259k bizim \u0259n \u0259sas v\u0259zif\u0259mizdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Samir Nuriyev \u201cUlu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf strategiyas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b. AZ\u018fRTAC-da d\u0259rc olunan m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edirik: XX \u0259srin sonlar\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcquta u\u011framas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ninin formala\u015fma\u011fa, beyn\u0259lxalq arenada yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z tarixinin m\u00fch\u00fcm v\u0259 taley\u00fckl\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Ciddi t\u0259b\u0259dd\u00fclatlar v\u0259 t\u0259lat\u00fcml\u0259r burul\u011fan\u0131nda t\u0259kba\u015f\u0131na m\u00fcbariz\u0259 aparmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015f xalq\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r s\u0131naqlar\u0131 arxada qoyaraq ayd\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru inamla add\u0131mlama\u011f\u0131 bacard\u0131. Ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 30 il sonra yaranm\u0131\u015f reall\u0131qlar prizmas\u0131ndan n\u0259z\u0259r sald\u0131qda Az\u0259rbaycan\u0131 a\u011f\u0131r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":472472,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652079853238673774_1000x669.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Samir Nuriyev \u201cUlu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf strategiyas\u0131\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b. AZ\u018fRTAC-da d\u0259rc olunan m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edirik: XX \u0259srin sonlar\u0131nda Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u00fcquta u\u011framas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnya d\u00fcz\u0259ninin formala\u015fma\u011fa, beyn\u0259lxalq arenada yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z tarixinin m\u00fch\u00fcm v\u0259 taley\u00fckl\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472471"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472471\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/472472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}