{"id":472669,"date":"2022-05-09T20:03:14","date_gmt":"2022-05-09T17:03:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=472669"},"modified":"2022-05-09T20:03:14","modified_gmt":"2022-05-09T17:03:14","slug":"ac-qarina-sokolad-pecenye-meyv%c9%99-yem%c9%99k-insani-oldur%c9%99-bil%c9%99r-professor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=472669","title":{"rendered":"Ac qar\u0131na \u015fokolad, pe\u00e7enye, meyv\u0259 yem\u0259k insan\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u0259 bil\u0259r &#8211; Professor"},"content":{"rendered":"<p>\u201cBir d\u0259f\u0259 \u00e7oxdan 1-2 il \u0259rzind\u0259 m\u0259nd\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozulmalar\u0131 ba\u015f vermi\u015fdi. Uzun m\u00fcdd\u0259t m\u00fcalic\u0259vi p\u0259hriz saxlad\u0131m.<\/p>\n<p>H\u0259min vaxt fikir verdim ki, \u0259g\u0259r \u0259sas yem\u0259kl\u0259rin aras\u0131nda a\u011fz\u0131ma h\u0259tta adi bir konfet d\u0259 qoysam, n\u0259s\u0259 yes\u0259m, d\u0259rhal m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozulmas\u0131 k\u0259skinl\u0259\u015firdi. \u018fg\u0259r m\u0259n o konfeti v\u0259 ya dondurman\u0131 \u0259sas yem\u0259kd\u0259n d\u0259rhal sonra yes\u0259ydim, he\u00e7 bir a\u011f\u0131rla\u015fma, pozulma olmurdu. Bu m\u0259nim diqq\u0259timi \u00e7\u0259kdi v\u0259 ideya verdi\u201d.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0medicina.az-a istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycanda tan\u0131nm\u0131\u015f professor oftalmoloq, HAT medicina metodikas\u0131n\u0131n banisi Rasim Hac\u0131yev bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin s\u0259b\u0259bi v\u0259 ondan xilas yollar\u0131n\u0131 \u00f6z M\u00f6c\u00fcz\u0259 dietas\u0131nda a\u00e7\u0131qlay\u0131b.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Professorun ara\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131 t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p>\u201c\u018fslind\u0259, g\u0259nc vaxt\u0131 yem\u0259kl\u0259r aras\u0131nda \u00e7ay, konfet, \u015fokolad, meyv\u0259 v\u0259 s yem\u0259k orqanizm\u0259 he\u00e7 bir t\u0259sir etmir, amma ill\u0259r ke\u00e7ir v\u0259 bu v\u0259rdi\u015f y\u0131\u011f\u0131l\u0131b t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir. M\u00fc\u0259yy\u0259n ya\u015fda \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259liyi, diabet v\u0259 s. yarad\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r bir insan s\u0259h\u0259r yem\u0259yind\u0259n sonra g\u00fcnortaya yax\u0131n v\u0259 ya g\u00fcnortadan sonra acd\u0131-ac\u0131mad\u0131 n\u0259s\u0259 at\u0131\u015fd\u0131randa ondan sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc narahat hiss etdiyini g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. B\u0259zi adamlar\u0131n \u015firniyyat, meyv\u0259 v\u0259 \u015fokoladdan sonra ba\u015f\u0131 a\u011fr\u0131y\u0131r, sanki hals\u0131zla\u015f\u0131r, a\u011f\u0131rl\u0131q hiss edir.<\/p>\n<p>Buna diqq\u0259t yetirin. Daha sonra bu qidalar\u0131 \u0259sas yem\u0259kd\u0259n sonra yeyin. H\u0259min simptomlar\u0131 hiss etm\u0259y\u0259c\u0259ksiz.<\/p>\n<p>Bu t\u0259sirin s\u0259b\u0259bi, mexanizmi n\u0259dir?<\/p>\n<p>\u0130zah\u0131 sad\u0259dir.<\/p>\n<p>M\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131n selikli qi\u015fas\u0131n\u0131n h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri ayr\u0131l\u0131qda m\u00fcst\u0259qil orqanizmdir, \u00f6z\u00fcn\u00fcn qida, sensor sistemi var. H\u00fcceyr\u0259nin daxilind\u0259 \u00e7ox ki\u00e7ik mikrofibrill\u0259r var, onlar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 o bir yerd\u0259n dig\u0259r yer\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edir.<\/p>\n<p>\u0130nsan t\u0259kam\u00fcl\u00fcn\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda birtipli h\u00fcceyr\u0259l\u0259r \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar ki, xarici amill\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha d\u00f6z\u00fcml\u00fc olsunlar. Bunlar t\u0259bii ki, mikroblard\u0131r. Mikrob ad\u0131n\u0131 onlara elm verib.<\/p>\n<p>Bu sisteml\u0259 baxsaq, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131n selikli qi\u015fas\u0131nda da \u00e7ox sayda h\u00fcceyr\u0259l\u0259r var, el\u0259c\u0259 d\u0259 mikroblar.<\/p>\n<p>Mikroblar\u0131n say\u0131 daha \u00e7oxdur v\u0259 onlara da qida laz\u0131md\u0131r. Qida is\u0259 birdir, insan n\u0259 yeyirs\u0259, h\u0259m mikroblar, h\u0259m h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7atmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259s insan yem\u0259kl\u0259r aras\u0131nda ki\u00e7ik bir qida at\u0131\u015fd\u0131randa n\u0259 ba\u015f verir?<\/p>\n<p>\u0130nsan ac olanda onun m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131ndak\u0131 h\u00fcceyr\u0259l\u0259r, mikroblar da ac olur. \u018fg\u0259r bu mikrob v\u0259 h\u00fcceyr\u0259 ordusuna bir par\u00e7a \u0259t atsaz, onlar canavar v\u0259 itl\u0259r kimi bir-birini bu qida \u00fcst\u00fcnd\u0259 did\u0259c\u0259k. H\u0259r k\u0259s daha \u00e7ox pay alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015facaq.<\/p>\n<p>B\u0259s insan ac olanda bir q\u0131r\u0131q \u015fokolad, konfet, bir meyv\u0259 yey\u0259nd\u0259 n\u0259 olur? Qida b\u0259zi qrupa \u00e7at\u0131r, b\u0259zisin\u0259 yox. Ya h\u00fcceyr\u0259l\u0259r ac qal\u0131r, ya mikroblar. Bir q\u0131r\u0131q \u015fokolad \u00fcst\u00fcnd\u0259 konflikt yaran\u0131r.<\/p>\n<p>Bakteriyalar m\u0259d\u0259nin-ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n selikli qi\u015fas\u0131na h\u00fccum edib, onun strukturunu d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>D\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Cavanlarda ba\u015f a\u011fr\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fl\u0131larda m\u0259d\u0259alt\u0131 v\u0259z, \u00fcr\u0259k, beyin z\u0259d\u0259l\u0259nir. Bunlar d\u0259rhal ba\u015f vermir. Zamanla, damla-damla toplan\u0131r, ill\u0259r ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u00fc biruz\u0259 verir.<\/p>\n<p>Bu t\u0259kc\u0259 insan orqanizmind\u0259 yox, v\u0259h\u015fi t\u0259bi\u0259td\u0259 d\u0259 bel\u0259dir. Aslanlar ovdan sonra doyana kimi yeyir, sonra istirah\u0259t edirl\u0259r. Onlar\u0131n yan\u0131ndan ba\u015fqa heyvanlar ke\u00e7ir, onlar bilirl\u0259r ki, \u015firl\u0259r ovdan sonra tox oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onlara d\u0259ym\u0259y\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 rahat ke\u00e7ib gedirl\u0259r.<\/p>\n<p>Klinik t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 biz h\u0259mi\u015f\u0259 x\u0259st\u0259d\u0259n soru\u015furuq. N\u0259 yeyir, nec\u0259 qidalan\u0131r.<\/p>\n<p>N\u00fcmun\u0259l\u0259r:<\/p>\n<p>1. Bizd\u0259 diabetik retinopatiya g\u00f6z problemi olan diabet x\u0259st\u0259si qad\u0131n m\u00fcalic\u0259 olunurdu.<\/p>\n<p>Lazerl\u0259 m\u00fcalic\u0259d\u0259n sonra o \u015fikay\u0259tl\u0259nirdi ki, \u015f\u0259k\u0259ri d\u00fc\u015fm\u00fcr, d\u0259rman t\u0259sir etmir.<\/p>\n<p>Biz ona m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fck ki, yem\u0259kl\u0259r aras\u0131nda at\u0131\u015fd\u0131rman\u0131 y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rs\u0131n, duzlu v\u0259 mayonezi yem\u0259sin. 3 ay sonra qad\u0131n biz\u0259 bildirdi ki, bu m\u0259sl\u0259h\u0259t\u0259 \u0259m\u0259l edib v\u0259 qanda \u015f\u0259k\u0259ri normadad\u0131r. \u0130nsulin\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 ehtiyac qalmay\u0131b.<\/p>\n<p>Pasiyent 2. Klinikam\u0131zda g\u00f6rm\u0259 sinirinin atrofiyas\u0131ndan x\u0259st\u0259 m\u00fcalic\u0259 edilirdi. O yar\u0131m il \u0259vv\u0259l infarkt olmu\u015fdu, 5 ay sonra is\u0259 insult. N\u0259tic\u0259d\u0259 g\u00f6z\u00fc tutulurdu. Sor\u011fu apard\u0131qda m\u0259lum oldu ki, o 1 il \u0259vv\u0259l\u0259 kimi tam sa\u011flam insan idi. O siqareti t\u0259rgid\u0259rk\u0259n onun \u0259v\u0259zin\u0259 x\u00fcsusi sovurma konfetl\u0259r istifad\u0259 ed\u0259rdi. \u00dcr\u0259yi s\u0131qaret ist\u0259y\u0259nd\u0259, tez a\u011fz\u0131na konfet at\u0131rm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Fikrimc\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 onu infarkt v\u0259 insult ed\u0259n m\u0259hz bu s\u0259b\u0259b idi.<\/p>\n<p>Pasiyent 3. G\u0259nc q\u0131z\u0131n \u00e7oxdan idi daim ba\u015f\u0131 a\u011fr\u0131y\u0131rd\u0131. Nevroloq m\u00fcalic\u0259si al\u0131rd\u0131. Sor\u011fu etdikd\u0259 ayd\u0131n oldu ki, d\u0259rs v\u0259 rejimin\u0259 g\u00f6r\u0259 ayaq\u00fcst\u00fc y\u00fcng\u00fcl at\u0131\u015fd\u0131rmalar yeyir v\u0259 daimi qidalanm\u0131r. Daha \u00e7ox \u015firniyyat yeyirdi. M\u0259sl\u0259h\u0259t etdik ki, \u0259sas qidalar aras\u0131nda \u015firniyyat yem\u0259sin. Bir ne\u00e7\u0259 aya ba\u015fa\u011fr\u0131lar\u0131 itdi.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fcz eksperiment ke\u00e7irin:<\/p>\n<p>Bo\u015f m\u0259d\u0259y\u0259 bir az \u015fokolad yeyin. H\u0259min g\u00fcn v\u0259 ya sabah\u0131s\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131z a\u011fr\u0131yacaq. Ya\u015fl\u0131larda is\u0259 t\u0259zyiq qalxacaq.<\/p>\n<p>Orqanizminizi dinl\u0259yin.<\/p>\n<p>T\u00f6vsiy\u0259 dieta:<\/p>\n<p>At\u0131\u015fd\u0131rmal\u0131q n\u0259dir? Yem\u0259k zaman\u0131 yeyilm\u0259y\u0259n, \u00fcr\u0259yiniz ist\u0259y\u0259nd\u0259 a\u011fz\u0131n\u0131za atd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00e7ayla konfet, pe\u00e7enye, m\u00fcr\u0259bb\u0259, \u015fokolad, alma, \u015firniyyat.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015f\u0131n bunlar\u0131 g\u00fcn\u00fcn yaln\u0131z 3 vaxt\u0131nda yeyin. \u018fsas yem\u0259kl\u0259r zaman\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259n, g\u00fcnorta yem\u0259yind\u0259n yar\u0131m saat sonra \u00e7ayla \u015firniyyat v\u0259 ya meyv\u0259. S\u0259h\u0259r v\u0259 ya ax\u015fam yem\u0259yind\u0259n bir az sonra sevimli \u015fokolad\u0131n\u0131z\u0131 yey\u0259 bil\u0259rsiz.<\/p>\n<p>Qalan vaxtlarda bunlar\u0131 yan\u0131n\u0131zdan uzaq tutun. O zaman art\u0131q problem v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qorunmu\u015f olars\u0131z\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBir d\u0259f\u0259 \u00e7oxdan 1-2 il \u0259rzind\u0259 m\u0259nd\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozulmalar\u0131 ba\u015f vermi\u015fdi. Uzun m\u00fcdd\u0259t m\u00fcalic\u0259vi p\u0259hriz saxlad\u0131m. H\u0259min vaxt fikir verdim ki, \u0259g\u0259r \u0259sas yem\u0259kl\u0259rin aras\u0131nda a\u011fz\u0131ma h\u0259tta adi bir konfet d\u0259 qoysam, n\u0259s\u0259 yes\u0259m, d\u0259rhal m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozulmas\u0131 k\u0259skinl\u0259\u015firdi. \u018fg\u0259r m\u0259n o konfeti v\u0259 ya dondurman\u0131 \u0259sas yem\u0259kd\u0259n d\u0259rhal sonra yes\u0259ydim, he\u00e7 bir a\u011f\u0131rla\u015fma, pozulma olmurdu. Bu m\u0259nim diqq\u0259timi \u00e7\u0259kdi v\u0259 ideya verdi\u201d. ARANTV.AZ \u00a0medicina.az-a istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, Az\u0259rbaycanda tan\u0131nm\u0131\u015f professor oftalmoloq, HAT medicina metodikas\u0131n\u0131n banisi Rasim Hac\u0131yev bir \u00e7ox x\u0259st\u0259likl\u0259rin s\u0259b\u0259bi v\u0259 ondan xilas yollar\u0131n\u0131 \u00f6z M\u00f6c\u00fcz\u0259 dietas\u0131nda a\u00e7\u0131qlay\u0131b.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":472670,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994.jpg",640,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994.jpg",640,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994.jpg",640,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994.jpg",640,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994.jpg",640,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/sokolad_994.jpg",640,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cBir d\u0259f\u0259 \u00e7oxdan 1-2 il \u0259rzind\u0259 m\u0259nd\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozulmalar\u0131 ba\u015f vermi\u015fdi. Uzun m\u00fcdd\u0259t m\u00fcalic\u0259vi p\u0259hriz saxlad\u0131m. H\u0259min vaxt fikir verdim ki, \u0259g\u0259r \u0259sas yem\u0259kl\u0259rin aras\u0131nda a\u011fz\u0131ma h\u0259tta adi bir konfet d\u0259 qoysam, n\u0259s\u0259 yes\u0259m, d\u0259rhal m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozulmas\u0131 k\u0259skinl\u0259\u015firdi. \u018fg\u0259r m\u0259n o konfeti v\u0259 ya dondurman\u0131 \u0259sas yem\u0259kd\u0259n d\u0259rhal sonra yes\u0259ydim, he\u00e7 bir a\u011f\u0131rla\u015fma, pozulma olmurdu.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472669"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472669"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472669\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/472670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}