{"id":472697,"date":"2022-05-10T07:05:55","date_gmt":"2022-05-10T04:05:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=472697"},"modified":"2022-05-10T07:05:55","modified_gmt":"2022-05-10T04:05:55","slug":"%c9%99b%c9%99diyasar-irs","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=472697","title":{"rendered":"\u018fb\u0259diya\u015far irs"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p><em><strong>Ulu \u00f6nd\u0259rin 99 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n son ill\u0259rd\u0259ki, daha do\u011frusu, \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011fu zamandan \u00fcz\u00fc b\u0259ri m\u00fcasir milli inki\u015faf siyas\u0259ti v\u0259 onun \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri, t\u0259l\u0259bl\u0259ri, xarakteristikas\u0131 m\u0259hz siyasi inki\u015faf\u0131n t\u0259r\u0259qqi reysl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259kd\u0259dir. Milli inki\u015faf strategiyas\u0131 c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259si kimi xarakteriz\u0259 olunur. \u018fsas\u0259n 1993-c\u00fc v\u0259 2003-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vr milli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259sdiq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131ilm\u0131\u015f milli ideya, y\u0259ni milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sisteminin inki\u015faf etm\u0259si d\u00f6vr\u00fc adland\u0131rmaq olar. \u00a0X\u00fcsusil\u0259 bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin 99-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 onun yaratd\u0131\u011f\u0131 milli inki\u015faf\u0131n v\u0259 ba\u015fqa strateji v\u0259zif\u0259l\u0259rin b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r boyunca elmi t\u0259dqiqi v\u0259 onlar\u0131n \u0259sasland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00f6lk\u0259nin milli, elmi, siyasi inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Son d\u00f6vrl\u0259r \u0259ld\u0259 etdiyimiz b\u00f6y\u00fck u\u011furlar, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 44 g\u00fcnl\u00fck Z\u0259f\u0259r v\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259 tarixini qeyd etdiyimiz zamanda Ulu \u00d6nd\u0259rin o d\u00f6vrd\u0259 i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik konsepsiyas\u0131n\u0131n rolunu da \u0259lav\u0259 ets\u0259k, yan\u0131lmar\u0131q. Siyasi inki\u015faf\u0131n ba\u015fl\u0131ca amill\u0259rind\u0259n olan milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sistemin\u0259 siyasi, iqtisadi, sosial, h\u0259rbi, m\u0259d\u0259ni, bilgi, ekoloji v\u0259 s. daxil edilm\u0259kl\u0259 milli inki\u015faf v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin, \u0259sas\u0259n d\u0259 siyasi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik iqliminin \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri- m\u00fcst\u0259qillik, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, suveren idar\u0259\u00e7ilik, h\u0259m d\u0259 h\u0259rbi-strateji s\u0259rh\u0259d t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin, habel\u0259 siyasi informasiya, inki\u015faf\u0131n \u0259sas t\u0259l\u0259bl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 h\u0259yatda taktikas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 hesablanmal\u0131d\u0131r. \u018fslind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n siyasi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin yaranmas\u0131 v\u0259 formala\u015fmas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi, dol\u011fun \u00e7oxistiqam\u0259tli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015far irsin\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni-tarixi irsinin, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rinin qorunmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 inteqrasiya etm\u0259si, do\u011fma dilin, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkin, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rliyin, milli q\u00fcrur hissinin, b\u00fct\u00fcn bunlarla b\u0259rab\u0259r intellektual potensial\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si, inki\u015faf etm\u0259si daxildir. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259qillik tariximizin yarad\u0131lmas\u0131nda, siyasi inki\u015faf\u0131nda v\u0259 inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n siyas\u0259tind\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m rolu dan\u0131lmazd\u0131r. Siyasi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n fikrinc\u0259, siyasi inki\u015fafa nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi h\u0259r\u0259katlar\u0131n s\u00fcr\u0259ti, t\u0259l\u0259bat v\u0259 maraqlar\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Siyasi subyektl\u0259r siyasi inki\u015faf zaman\u0131 bir-birinin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259, v\u0259zif\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 t\u0259nziml\u0259nir v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259si, t\u0259rzi-h\u0259qqi bu \u00f6hd\u0259likl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131 il\u0259 inki\u015faf edir v\u0259 siyasi subyektl\u0259rd\u0259n t\u0259l\u0259b olunur ki, \u00f6z v\u0259zif\u0259 v\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 operativ \u015f\u0259kild\u0259 icra etsinl\u0259r v\u0259 q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 \u00e7oxlu sayda siyasi gedi\u015fl\u0259rl\u0259 siyasi inki\u015fafa nail olsunlar. Yeni-yeni f\u0259aliyy\u0259t v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rinin d\u00f6vr\u0259, m\u00fcasir zamana v\u0259 h\u0259m d\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 yaranm\u0131\u015f v\u0259 m\u00f6vcud \u015f\u0259rait\u0259 uy\u011fun olaraq d\u00f6vr etm\u0259sini \u00f6z\u00fcnd\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdir\u0259n prosessual bir v\u0259ziyy\u0259t siyasi inki\u015faf\u0131n ana x\u0259tti kimi q\u0259bul edilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, siyasi inki\u015faf prosesl\u0259ri \u0259sas\u0259n f\u0259aliyy\u0259t, f\u0259all\u0131q v\u0259 bir d\u0259 m\u0259kan, zaman \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 bir n\u00f6v b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fir, struktur mahiyy\u0259ti il\u0259 yeni m\u0259zmun v\u0259 forma yarad\u0131r v\u0259 bundan da s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edilir. M\u00fcasir, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi ilk nailiyy\u0259tl\u0259r m\u0259hz \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qazan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn mill\u0259tin vahid milli ideologiyas\u0131n\u0131ns\u0131n\u0131n v\u0259 m\u00f6hk\u0259m irad\u0259sinin f\u0259al da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 rolunu \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n insanlar\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259r\u0259k bir m\u0259qs\u0259d, bir amal u\u011frunda birl\u0259\u015fdirm\u0259k qabiliyy\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n \u00dcmummilli Liderimizin h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015far q\u0259l\u0259b\u0259si idi. \u00a0Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli inki\u015faf siyas\u0259tinin v\u0259 siyasi inki\u015fafa s\u00f6yk\u0259n\u0259n sinergetik konsepsiyas\u0131n\u0131n xarakterik \u0259lam\u0259tl\u0259rind\u0259n \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 onun milli resurslara, maddi v\u0259 m\u0259d\u0259ni s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u00fcmumi iqtisadi inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ltm\u0259k praktikas\u0131 idi. Bir fakt olaraq g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar ki, 1994-c\u00fc ild\u0259 d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 v\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rini t\u0259msil ed\u0259n transmilli neft \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorundak\u0131 neft v\u0259 qaz resurslar\u0131n\u0131n birg\u0259 v\u0259 \u015f\u0259rikli i\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz, s\u0259rb\u0259st yollarla d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini r\u0259smil\u0259\u015fdir\u0259n \u0259srin m\u00fcqavil\u0259si tarixi reall\u0131\u011fa \u00e7evrildi. Bu milli inki\u015faf siyas\u0259tinin \u0259sas\u0131nda siyasi inki\u015faf prosesl\u0259rin\u0259 qol-qanad ver\u0259n f\u0259aliyy\u0259t proqram\u0131, habel\u0259, m\u0259kan v\u0259 zaman, struktur, mahiyy\u0259t v\u0259 t\u0259zah\u00fcr, m\u0259zmun, forma, n\u0259hay\u0259t, s\u0259b\u0259b v\u0259 n\u0259tic\u0259 idi. Siyasi inki\u015faf ba\u015fqa sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 inki\u015faf v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n meydana g\u0259l\u0259n, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259sir\u0259 malikdir. Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 (YAP) \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 bir siyasi h\u0259r\u0259kat kimi o ill\u0259rd\u0259 daha da g\u00fccl\u0259n\u0259r\u0259k m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu kimi Ulu \u00d6nd\u0259rin n\u0259z\u0259ri-siyasi irsi m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin \u0259saslar\u0131 v\u0259 milli inki\u015faf haqq\u0131nda z\u0259ngin m\u0259nb\u0259\u015f\u00fcnasl\u0131q bazas\u0131 kimi bitkin m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil siyasi qurum olaraq c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u00f6hk\u0259m yer tutdu. Bu t\u0259limin \u0259sas v\u0259 uzaqg\u00f6r\u0259n tezisl\u0259ri h\u0259l\u0259 1992-ci ild\u0259 Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259\u015fhur \u201c91-l\u0259r\u201din \u00fcnvan\u0131na g\u00f6nd\u0259rilmi\u015f m\u00fcraci\u0259td\u0259 deyilirdi: \u201cAz\u0259rbaycan art\u0131q be\u015f ildir ki, Erm\u0259nistanla m\u00fcharib\u0259 edir, \u0259razimizin bir hiss\u0259sini itirmi\u015fik, Erm\u0259nistanla h\u0259ms\u0259rh\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rin bir \u00e7ox ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, minl\u0259rl\u0259 insan h\u0259lak olmu\u015f, yaralanm\u0131\u015f, \u015fik\u0259st v\u0259 \u0259lil olmu\u015flar. Respublikada y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fayan qa\u00e7q\u0131nlar var. Az\u0259rbaycana misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f, h\u0259dsiz maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi ziyan d\u0259yib. \u018fn d\u0259h\u015f\u0259tlisi budur ki, b\u00fct\u00fcn bu faci\u0259l\u0259rin sonu h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Bir il bundan \u0259vv\u0259l oldu\u011fu kimi, bu g\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259hb\u0259r d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n Qaraba\u011f problemi haqq\u0131nda d\u0259qiq, ayd\u0131n konsepsiyas\u0131 v\u0259 laz\u0131mi h\u0259rbi strategiyas\u0131 yoxdur\u201d. H\u0259l\u0259 o zaman uzaqg\u00f6r\u0259n siyasi xadim Qaraba\u011f probleminin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn o vaxtk\u0131 respublika r\u0259hb\u0259rini s\u0259f\u0259rb\u0259r olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7al\u0131rd\u0131. Sonra is\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Rusiya Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 (3 iyul 1997-ci ild\u0259) demi\u015fdir: \u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, erm\u0259ni t\u0259r\u0259fi Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fa g\u00f6z dikib v\u0259 ona m\u00fcst\u0259qillik statusu verilm\u0259sini t\u0259klif edir. Bu, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcmk\u00fcn deyildir. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bu, Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259, d\u00fcnya birliyi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn deyildir. D\u00fcnyada bel\u0259 probleml\u0259r \u00e7oxdur. Bu, 1975-ci il Helsinki Yekun akt\u0131na ziddir. Bu, BMT Nizamnam\u0259sinin prinsipl\u0259rin\u0259 ziddir\u201d.<\/p>\n<p>\u00dcmumilli Liderin \u00e7oxmill\u0259tli d\u00f6vl\u0259timizd\u0259 v\u0259 onun \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan mill\u0259tl\u0259r\u0259, xalqlara, tayfalara m\u00fcnasib\u0259tini t\u0259nziml\u0259y\u0259n milli siyas\u0259tind\u0259 torpa\u011f\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 \u0259razimizin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, toxunulmazl\u0131\u011f\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 birinci yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu. M\u0259lumdur ki, Heyd\u0259r \u018fliyevin bu siyas\u0259ti b\u00fct\u00fcn insan birlikl\u0259rinin h\u0259yat\u0131n\u0131n t\u0259kam\u00fcl yolu il\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131, onlara b\u0259rab\u0259r \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 da mill\u0259tl\u0259raras\u0131 probleml\u0259rin demokratik s\u00fclh yolu il\u0259 h\u0259lli mexanizml\u0259rinin formala\u015fmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lirdi.\u00a0 H\u0259m d\u0259 bu milli siyas\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin, suverenliyinin, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn, konstitusiya qurulu\u015funun, xalq\u0131n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin milli maraqlar\u0131n\u0131n, \u0259sas\u0259n d\u0259, insan\u0131n, c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 m\u0259nafel\u0259rin daxili v\u0259 xarici t\u0259hdidl\u0259rind\u0259n qorunmas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik prinsipl\u0259ri ir\u0259li \u00e7\u0259kilirdi. Siyasi inki\u015faf prosesl\u0259rind\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin obyektl\u0259ri \u0259sas\u0259n insan, V\u0259t\u0259n v\u0259 onlar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131 demokratik c\u0259miyy\u0259tin is\u0259 maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri, d\u00f6vl\u0259tin is\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi, suverenliyi, konstitusiya qurulu\u015fu v\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259al g\u00fcnd\u0259md\u0259 idi. Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259hz bu sah\u0259d\u0259 v\u0259 o zamank\u0131 m\u00f6vcud \u015f\u0259raitd\u0259 etnik m\u0259nsubiyy\u0259ti x\u00fcsusi qabartmaqdan birl\u0259\u015fdirici az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideyas\u0131n\u0131n &#8211; \u00fcmumv\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q, Az\u0259rbaycana m\u0259nsubluq, ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q, do\u011fma dil\u0259 v\u0259 do\u011fma m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tin d\u00f6vl\u0259tin sevinci v\u0259 k\u0259d\u0259ri, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri il\u0259 ya\u015famaq konsepsiyas\u0131nda milli inki\u015faf siyas\u0259timizin yenilm\u0259z ideoloji dayaqlar\u0131n\u0131 ortaya qoydu. Bu m\u0259nada beyn\u0259lxaq d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r m\u00fcasir al\u0259min h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olan siyas\u0259ti qloballa\u015fan transmillil\u0259\u015f\u0259n d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf v\u0259 t\u0259r\u0259qqi meyll\u0259rini \u0259sas tutulurdu. Heyd\u0259r \u018fliyev \u0259sas\u0259n bu muasir, h\u0259m d\u0259 tarixi reall\u0131qlar\u0131 ara\u015fd\u0131raraq h\u0259m az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259r s\u0259viyy\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirir, h\u0259m d\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu sah\u0259sind\u0259 xarici t\u0259sirl\u0259ri d\u0259 milli ideologiya filtirind\u0259n kecirm\u0259kl\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirirdi.<\/p>\n<p>Milli, siyasi inki\u015faf v\u0259 milli siyas\u0259tin inki\u015faf\u0131 fonunda d\u00f6vl\u0259tin milli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2013 dilini, tarixini, \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131, folklorunu, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, \u0259n \u0259sas\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsuslu\u011funu ya\u015fadan, elmi s\u0259viyy\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131ran, t\u0259dqiqat v\u0259 t\u0259hlil obyektin\u0259 \u00e7evir\u0259n d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 inki\u015faf\u0131na t\u0259kam\u00fcl ver\u0259n Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideologiyas\u0131 \u00f6z obyektiv v\u0259 d\u00fczg\u00fcn m\u0259cras\u0131nda inki\u015faf etm\u0259kd\u0259dir. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Konstitusiya baza h\u00fcquq normas\u0131 olaraq \u0259sas\u0259n bu sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 qanunvericilik normalar\u0131n\u0131n daimi f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 bir n\u00f6v t\u0259kanvericilik funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir v\u0259 \u0259sas\u0259n siyasi inki\u015faf zaman\u0131 bir-birini \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259n, bir-birinin ard\u0131nca h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u015f\u0259raitl\u0259ri t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min normalar\u0131n i\u015fl\u0259nm\u0259si, z\u0259ruri \u0259sas amil kimi siyasi inki\u015faf platformas\u0131nda g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 f\u0259alla\u015fmas\u0131 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bi kimi meydana \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 siyasi yenilikl\u0259r meydan\u0131na do\u011fru ir\u0259lil\u0259yir. M\u00fcsb\u0259t siyasi yenilikl\u0259r siyasi inki\u015fafin \u0259sasi kimi konkret olaraq qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 siyasi munasib\u0259tl\u0259ri yoluna qoyur, hadis\u0259l\u0259rin forma v\u0259 m\u0259zmununu f\u0259aliyy\u0259tini yekun n\u0259tic\u0259sini a\u00e7\u0131qlay\u0131r. Bu bax\u0131mdan Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi irsini t\u0259dqiq ed\u0259rk\u0259n z\u0259ngin daxili siyas\u0259tinin u\u011furlu davam\u0131 olaraq onun xarici siyas\u0259ti d\u0259 \u00f6n\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu.<\/p>\n<p>M\u00f6vzumuzun s\u0259rl\u00f6vh\u0259sin\u0259 v\u0259 yar\u0131mba\u015fl\u0131\u011f\u0131na sadiq qalaraq Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda siyasi inki\u015faf\u0131n v\u0259 inki\u015faf\u0131n siyas\u0259tin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n balansl\u0131 xarici siyas\u0259t v\u0259 tarazl\u0131 daxili inki\u015faf siyas\u0259tind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan xarici siyas\u0259tin inki\u015faf\u0131 haqq\u0131nda yaz\u0131m\u0131z\u0131 davam etdiririk. Z\u0259man\u0259mizin g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi, diplomatiya sah\u0259sind\u0259 z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini h\u0259r hans\u0131 bir xarici t\u0259cav\u00fczd\u0259n v\u0259 daxili kataklizml\u0259rd\u0259n qorumaq, erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 son qoymaqla \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u0259razisi \u00fcz\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n yurisdikyas\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydalanma prinsipl\u0259ri yolunda beyn\u0259lxalq ictimai-siyasi, iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sistemin\u0259 b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlu bir \u00fczv qismind\u0259 qo\u015fulmaq v\u0259zif\u0259l\u0259rini qar\u015f\u0131ya qoymu\u015fdur. Art\u0131q tarxin arxivin\u0259 g\u00f6nd\u0259rtilmi\u015f Erm\u0259nistan \u2013 Az\u0259rbaycan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik problemi kimi beyn\u0259lxalq, regional, yerli maraqlar v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259si \u00dcmummilli liderin xarici siyas\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri idi. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n fonunda siyasi inki\u015faf zaman\u0131 siyasi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n v\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n \u0259sas amill\u0259rin bazas\u0131nda ilkin olaraq t\u0259l\u0259bat v\u0259 maraq \u00fcns\u00fcrl\u0259rini qeyd etm\u0259liyik. Yeni siyasi vasit\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 v\u0259 yaxud da m\u00f6vcud s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 z\u0259ruri d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r meydana g\u0259lm\u0259si inki\u015faf\u0131n siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi xarakteriz\u0259 edilir. Bu m\u0259nada siyasi inki\u015faf zaman\u0131 subyektl\u0259r d\u0259 \u00f6z rolunu oynay\u0131r. H\u0259r bir siyasi \u015f\u0259rait siyasi subyektl\u0259rd\u0259 geni\u015f v\u0259 u\u011furlu maraq do\u011furarsa, siyasi subyektl\u0259rd\u0259 yaranm\u0131\u015f m\u00fcnbit \u015f\u0259raitl\u0259 siyasi \u0259ks-s\u0259da do\u011furur. Bu bax\u0131mdan siyasi inki\u015faf\u0131n v\u0259 inki\u015faf\u0131n siyas\u0259tinin m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi arenas\u0131nda demokratik x\u0259tl\u0259r boyunca daxili v\u0259 xarici siyas\u0259tind\u0259 toxundu\u011fumuz b\u0259zi amill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi \u015f\u0259rhimizi \u0259lam\u0259tdar tarix- Ulu \u00d6nd\u0259rin do\u011fum g\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 bir daha xat\u0131rlatma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcm\u0259 borc bildim.<\/p>\n<p><strong>Tahir M\u0259mm\u0259dov,<\/strong><br \/>\n<u>Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131 Veteranlar \u015furas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc,<br \/>\nsiyasi elml\u0259r \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru<\/u><\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama--hidden\"><\/div>\n<div id=\"galleryList\" class=\"fotorama fotorama1652155482876\" data-nav=\"thumbs\" data-width=\"100%\" data-thumbwidth=\"90\" data-thumbheight=\"60\" data-allowfullscreen=\"true\" data-autoplay=\"3000\" data-ratio=\"1.5\" data-keyboard=\"true\" data-fit=\"contain\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__stage\">\n<div class=\"fotorama__fullscreen-icon\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img fotorama__active\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2022\/05\/09\/-68a15b52165211696284225464611102341.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__video-close\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\">\n<div class=\"col-md-3\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin 99 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n son ill\u0259rd\u0259ki, daha do\u011frusu, \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011fu zamandan \u00fcz\u00fc b\u0259ri m\u00fcasir milli inki\u015faf siyas\u0259ti v\u0259 onun \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri, t\u0259l\u0259bl\u0259ri, xarakteristikas\u0131 m\u0259hz siyasi inki\u015faf\u0131n t\u0259r\u0259qqi reysl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259kd\u0259dir. Milli inki\u015faf strategiyas\u0131 c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259si kimi xarakteriz\u0259 olunur. \u018fsas\u0259n 1993-c\u00fc v\u0259 2003-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vr milli inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n yaranmas\u0131 v\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259sdiq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131ilm\u0131\u015f milli ideya, y\u0259ni milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r sisteminin inki\u015faf etm\u0259si d\u00f6vr\u00fc adland\u0131rmaq olar. \u00a0X\u00fcsusil\u0259 bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":472698,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b8af7d0f159211842652545923811035784-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ulu \u00f6nd\u0259rin 99 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n son ill\u0259rd\u0259ki, daha do\u011frusu, \u00f6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011fu zamandan \u00fcz\u00fc b\u0259ri m\u00fcasir milli inki\u015faf siyas\u0259ti v\u0259 onun \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri, t\u0259l\u0259bl\u0259ri, xarakteristikas\u0131 m\u0259hz siyasi inki\u015faf\u0131n t\u0259r\u0259qqi reysl\u0259ri \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015f v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259kd\u0259dir. Milli inki\u015faf strategiyas\u0131 c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin xarici siyas\u0259tinin \u0259sas t\u0259rkib hiss\u0259si kimi xarakteriz\u0259 olunur.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472697"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472697\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/472698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}