{"id":472735,"date":"2022-05-10T07:28:58","date_gmt":"2022-05-10T04:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=472735"},"modified":"2022-05-10T07:28:58","modified_gmt":"2022-05-10T04:28:58","slug":"heyd%c9%99r-%c9%99liyev-az%c9%99rbaycanin-firavan-g%c9%99l%c9%99c%c9%99yini-nec%c9%99-t%c9%99min-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=472735","title":{"rendered":"Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n firavan g\u0259l\u0259c\u0259yini nec\u0259 t\u0259min etdi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d: Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lan v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u0259yi\u015fdir\u0259n strategiyalar\u0131ndan biri d\u0259 bu idi.<\/strong><\/p>\n<p>1994-c\u00fc ilin 20 sentyabr tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyinin qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, daha sonra siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racaq m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131 v\u0259 bu, milli neft strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 idi.<\/p>\n<p>90-c\u0131 ill\u0259rin a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259ri, \u0259razil\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131, \u00f6lk\u0259nin varl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud iqtidar\u0131n daxilind\u0259 ba\u015f ver\u0259n intriqalardan do\u011fan t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r m\u00fcst\u0259qilliyin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 yenic\u0259 c\u00fcc\u0259r\u0259n \u00fcmidl\u0259ri pu\u00e7a \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. Xalq\u0131n irad\u0259si, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131nda taley\u00fckl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. Az\u0259rbaycan\u0131 lab\u00fcd f\u0259lak\u0259td\u0259n xilas ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6lk\u0259nin iqtisadi y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>\u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n 1994-c\u00fc ilin yaz\u0131nda v\u0259 yay\u0131ndak\u0131 \u0130stanbul v\u0259 Hyustondak\u0131 son m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 a\u011f\u0131r ke\u00e7di. B\u0259z\u0259n b\u00f6hran anlar\u0131 da olur, m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rin q\u0259buledilm\u0259zliyi ucbat\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131qlar dayand\u0131r\u0131lma m\u0259qam\u0131na \u00e7at\u0131rd\u0131. H\u0259min an\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev bel\u0259 xat\u0131rlay\u0131r: \u201cBiz xarici \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 deyirdik: siz ayr\u0131-ayr\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edirsiniz. Biz is\u0259 \u00f6lk\u0259nin v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edirik. \u018fg\u0259r siz s\u0259hv\u0259 yol vers\u0259niz, bu, sizin \u015firk\u0259tin yaln\u0131z bir layih\u0259sind\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapacaq, \u0259g\u0259r biz s\u0259hv ets\u0259k, bu s\u0259hv b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259c\u0259kdir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, biz he\u00e7 c\u00fcr he\u00e7 bir s\u0259hv\u0259 yol ver\u0259 bilm\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, m\u00fcqavil\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259nafeyin\u0259 uy\u011fun haz\u0131rland\u0131. D\u0259y\u0259ri 7,4 milyard dollar olan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi m\u0259nz\u0259r\u0259d\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rini inki\u015fafla \u0259v\u0259z etdi. Bu m\u0259nz\u0259r\u0259nin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc d\u0259yi\u015f\u0259ns\u0259 \u00dcmumilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev oldu. M\u00fcharib\u0259d\u0259n yenic\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi, iqtisadi v\u0259 informasiya blokadas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 oldu\u011fu bir vaxtda imzalanan bu s\u0259n\u0259d h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizi d\u00fcnyaya tan\u0131dan ilk add\u0131m idi. Bel\u0259likl\u0259, h\u0259r bir d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan milli iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas\u0131 Az\u0259rbaycanda da qoyuldu.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u0130qtisadi n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, milli iqtisadiyyat v\u0259 milli bazar m\u00fc\u0259yy\u0259n bir xalqa, mill\u0259t\u0259 m\u0259xsus olub onun m\u0259nafel\u0259rini ifad\u0259 ed\u0259n, h\u00fcdudlar\u0131 d\u00f6vl\u0259t s\u0259rh\u0259dl\u0259ri il\u0259 m\u0259hdudla\u015fan, \u00f6z\u00fcn\u00fcn maddi-texniki \u0259sas\u0131 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemidir. T\u0259s\u0259rr\u00fcfat mexanizmi v\u0259 idar\u0259etm\u0259 strukturlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sosial-iqtisadi orqanizm olan d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcns\u0259 milli iqtisadiyyat\u0131n yaranmas\u0131 \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 tan\u0131nmas\u0131 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin milli iqtisadiyyat\u0131 \u00fcmumd\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn bununla da Az\u0259rbaycan bir m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi, d\u00fcnyada tan\u0131naraq, onun ayr\u0131lmaz bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrildi. Buna da m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 nail olundu.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259n sonra yeni da\u015f\u0131nma k\u0259m\u0259rl\u0259rinin \u00e7\u0259kilm\u0259sil\u0259 bu prosesi davam etdirm\u0259k vacib idi. \u00c7\u00fcnki ilkin hesablamalara g\u00f6r\u0259, \u201cAz\u0259ri\u201d, \u201c\u00c7\u0131raq\u201d yataqlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u201cG\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yata\u011f\u0131n\u0131n d\u0259rinlikd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hiss\u0259sind\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131la bil\u0259n neft ehtiyat\u0131 511 milyon ton olsa da, sonralar yeni qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n neft ehtiyat\u0131 1.072 milyard ton h\u0259cmind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bel\u0259likl\u0259, \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259n sonra 19 \u00f6lk\u0259ni t\u0259msil ed\u0259n 41 neft \u015firk\u0259ti il\u0259 daha 26 sazi\u015f imzaland\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcqavil\u0259nin m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u00fcdd\u0259td\u0259 icra etm\u0259k v\u0259 artan neft hasilat\u0131n\u0131 beyn\u0259lxalq bazarlara da\u015f\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn yeni neft k\u0259m\u0259rl\u0259ri tikilib istifad\u0259y\u0259 verildi: 1997-ci ilin sonlar\u0131nda neft Bak\u0131-Novorossiysk k\u0259m\u0259ri il\u0259 Qara d\u0259niz\u0259 ixrac edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131; 1999-cu ild\u0259 Qara d\u0259nizin dig\u0259r liman\u0131na \u2013 Supsaya Bak\u0131dan neft k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kilib istifad\u0259y\u0259 verildi. 1999-cu ilin dekabr\u0131nda Az\u0259rbaycan nefti il\u0259 doldurulmu\u015f ilk tanker d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131;<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>2002-ci ild\u0259 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin davaml\u0131 s\u0259yl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan, lakin \u00e7oxlar\u0131n\u0131n \u0259fsan\u0259 v\u0259 ya ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 k\u0259m\u0259r hesab etdiyi \u0259sas neft k\u0259m\u0259ri Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan\u0131n t\u0259m\u0259li qoyuldu;<\/p>\n<p>\u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d h\u0259m d\u0259 yeni transmilli enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rola malikdir. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin neft strategiyas\u0131n\u0131 u\u011furla davam etdir\u0259n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin siyasi irad\u0259si v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti say\u0259sind\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n liderliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n yeni layih\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi q\u00fcdr\u0259tinin v\u0259 d\u00fcnya arenas\u0131nda siyasi \u00e7\u0259kisinin b\u00f6y\u00fcm\u0259sini t\u0259min etdi.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 30 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n, sosial rifah\u0131n\u0131n, eyni zamanda siyasi m\u00fcst\u0259qilliyinin t\u0259m\u0259lini atd\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d: Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lan v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u0259yi\u015fdir\u0259n strategiyalar\u0131ndan biri d\u0259 bu idi. 1994-c\u00fc ilin 20 sentyabr tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyinin qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, daha sonra siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racaq m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131 v\u0259 bu, milli neft strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 idi. 90-c\u0131 ill\u0259rin a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259ri, \u0259razil\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131, \u00f6lk\u0259nin varl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud iqtidar\u0131n daxilind\u0259 ba\u015f ver\u0259n intriqalardan do\u011fan t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r m\u00fcst\u0259qilliyin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 yenic\u0259 c\u00fcc\u0259r\u0259n \u00fcmidl\u0259ri pu\u00e7a \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. Xalq\u0131n irad\u0259si, \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 v\u0259 t\u0259kidi il\u0259 1993-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi v\u0259 iqtisadi h\u0259yat\u0131nda taley\u00fckl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. Az\u0259rbaycan\u0131 lab\u00fcd f\u0259lak\u0259td\u0259n xilas&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":472736,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e.jpg",900,600,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e.jpg",900,600,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e.jpg",900,600,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e-840x560.jpg",640,427,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e.jpg",900,600,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e.jpg",900,600,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/aea1ec2c500cafdcca5ff4d9cd9ef24e.jpg",900,600,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d: Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n tarixin\u0259 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yaz\u0131lan v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yini d\u0259yi\u015fdir\u0259n strategiyalar\u0131ndan biri d\u0259 bu idi. 1994-c\u00fc ilin 20 sentyabr tarixind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliyinin qazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, daha sonra siyasi g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racaq m\u00fcqavil\u0259 imzaland\u0131 v\u0259 bu, milli neft strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 idi. 90-c\u0131 ill\u0259rin a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259ri, \u0259razil\u0259rin i\u015f\u011fal\u0131, \u00f6lk\u0259nin varl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud iqtidar\u0131n daxilind\u0259 ba\u015f ver\u0259n intriqalardan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472735"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=472735"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/472735\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/472736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=472735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=472735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=472735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}