{"id":474887,"date":"2022-05-15T13:08:57","date_gmt":"2022-05-15T10:08:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=474887"},"modified":"2022-05-15T13:08:57","modified_gmt":"2022-05-15T10:08:57","slug":"tikinti-m%c9%99hsullarini-nec%c9%99-ucuz-ala-bil%c9%99rik-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=474887","title":{"rendered":"Tikinti m\u0259hsullar\u0131n\u0131 nec\u0259 ucuz ala bil\u0259rik? &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p>Rusiyadan g\u0259tiril\u0259n tikinti materiallar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin artmas\u0131 bir qisim al\u0131c\u0131n\u0131 yerli m\u0259hsul alma\u011fa meyill\u0259ndirir. Ekspertl\u0259r deyirl\u0259r ki, in\u015faat m\u0259hsullar\u0131na qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u0259l\u0259b \u00e7ox olacaq. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yerli istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac var.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan tikinti m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bir qismini Rusiya v\u0259 Ukraynadan idxal edirdi. Haz\u0131rda bu iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Ukraynadan m\u0259hsul g\u0259lmir, Rusiyadan idxal edil\u0259n is\u0259 \u0259vv\u0259lkind\u0259n baha ba\u015fa g\u0259lir. Bu da ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131b ki, yerli istehsal olan b\u0259zi tikinti m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 Rusiyadan idxal edil\u0259n aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck qiym\u0259t f\u0259rqi yaran\u0131b.<\/p>\n<p>Tikinti materiallar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan N\u0259sr\u0259ddin deyir ki, bu f\u0259rq b\u0259zi al\u0131c\u0131lar\u0131n yerli m\u0259hsullara daha \u00e7ox meyil etm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b: &#8220;H\u0259r m\u0259hsulun \u00f6z al\u0131c\u0131s\u0131 var. Yerli m\u0259hsullar\u0131 da al\u0131rd\u0131lar, idxal olunanlar\u0131 da. Ancaq bir qisim al\u0131c\u0131 var idi ki, xarici istehsala \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdi. \u018fvv\u0259ll\u0259r Rusiyadan g\u0259tiril\u0259n m\u0259hsulla onun eynisi olan yerli istehsal aras\u0131nda f\u0259rq el\u0259 \u00e7ox deyildi. M\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r f\u0259rq olanda insanlar xarici istehsala \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdil\u0259r. Qiym\u0259t f\u0259rqi b\u00f6y\u00fck olanda x\u0259rcl\u0259ri xeyli artm\u0131\u015f olur. Ona g\u00f6r\u0259, yerli istehsalla maraqlanan, alanlar \u00e7oxal\u0131b&#8221;. Yaranm\u0131\u015f situasiya tikinti m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vcud istehsal\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sini stimulla\u015fd\u0131ra bil\u0259rmi?<\/p>\n<p>\u018fmlak eksperti Elnur F\u0259rz\u0259liyev deyir ki, bir \u00e7ox in\u015faat m\u0259hsullar\u0131n\u0131n \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehsal\u0131 var. H\u0259min istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal\u0131n h\u0259cminin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si vacibdir: &#8220;Az\u0259rbaycanda bir \u00e7ox tikinti materiallar\u0131 &#8211; sement, k\u0259rpic, mi\u015far da\u015f\u0131, elektrik naqill\u0259ri, p\u0259nc\u0259r\u0259 profill\u0259ri, boyalar v\u0259 s. istehsal olunur. B\u0259zil\u0259rind\u0259 xammal idxalla \u0259ld\u0259 edils\u0259 d\u0259, istehsal\u0131 apar\u0131l\u0131r. Biz Rusiya v\u0259 Ukraynadan daha \u00e7ox d\u0259mir m\u0259mulatlar\u0131 &#8211; armatur, d\u0259mir, metal konstruksiya, mismar v\u0259 s. idxal edirdik. Rusiyadan idxal etdiyimiz b\u0259zi m\u0259hsullarla ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehsal var. M\u0259s\u0259l\u0259n, armatur, sad\u0259c\u0259 t\u0259kan verib s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 sah\u0259l\u0259r \u00e7oxdur&#8221;.<\/p>\n<p>E.F\u0259rz\u0259liyevin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259zi sah\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259mizd\u0259 istehsal real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr: &#8220;Rusiya n\u0259inki Az\u0259rbaycana, xeyli \u00f6lk\u0259y\u0259 taxta ixrac edir. Bu g\u00fcn des\u0259k ki, taxta istehsal ed\u0259c\u0259yik, Rusiyadan g\u0259l\u0259ni \u0259v\u0259z ed\u0259c\u0259k, real g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ilk olaraq tikintiy\u0259 yararl\u0131 taxtalar\u0131n me\u015f\u0259sini salmal\u0131y\u0131q. \u0130ndi salmal\u0131y\u0131q ki, 15-20 il sonra o m\u0259hsullardan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;B\u0259zi m\u0259hsullar\u0131n yerli istehsal\u0131 yox, idxal\u0131 daha m\u00fcnasib qiym\u0259t\u0259 ba\u015fa g\u0259lir&#8221; &#8211; dey\u0259n E.F\u0259rz\u0259liyev bildirdi ki, bu halda da yerli istehsal\u0131 t\u0259\u015fkil etm\u0259k laz\u0131md\u0131r: &#8220;Pandemiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 g\u00f6rd\u00fck ki, s\u0259rh\u0259dl\u0259r ba\u011fland\u0131, bir \u00e7ox m\u0259hsullar\u0131n idxal\u0131nda probleml\u0259r ya\u015fand\u0131. As\u0131l\u0131l\u0131q var idi dey\u0259, o m\u0259hsullar bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmad\u0131. N\u0259 q\u0259d\u0259r baha olsa da, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bunlar\u0131 da qurmaq laz\u0131md\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>E.F\u0259rz\u0259liyev deyir ki, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 in\u015faat m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammal \u00e7oxdur: &#8220;Azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 140 adda s\u0259rv\u0259t var. M\u0259rm\u0259r, qranit, da\u015f, q\u0131z\u0131l v\u0259 s. yataqlar h\u0259ddind\u0259n art\u0131q \u00e7oxdur. Dig\u0259r \u0259razil\u0259rimizd\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox m\u0259d\u0259nl\u0259r var. Az\u0259rbaycan yerli m\u0259d\u0259nl\u0259ri hesab\u0131na tikinti m\u0259hsullar\u0131 istehsal ed\u0259rs\u0259, bir \u00e7ox tikinti materiallar\u0131n\u0131n idxal\u0131ndan imtina ed\u0259 bil\u0259rik&#8221;.<\/p>\n<p>E.F\u0259rz\u0259liyev bildirdi ki, in\u015faat m\u0259hsullar\u0131na qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u0259l\u0259b \u00e7ox olacaq. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yerli istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac var: &#8220;T\u0259kc\u0259 paytaxt Bak\u0131da minl\u0259rl\u0259 istismar m\u00fcdd\u0259ti bitmi\u015f \u00e7oxm\u0259nzilli ya\u015fay\u0131\u015f binalar\u0131 var. Onlar zamanla s\u00f6k\u00fcl\u00fcr, yeni binalarla \u0259v\u0259zl\u0259nir. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri h\u0259l\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t ged\u0259c\u0259k. Regionlarda da tikinti i\u015fl\u0259ri \u00e7ox olacaq. Bu bax\u0131mdan tikinti materiallar\u0131na da t\u0259l\u0259b \u00e7ox olacaq&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fmlak eksperti Elnur Azadov deyir ki, Rusiyadan g\u0259l\u0259n b\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck art\u0131m yoxdur: &#8220;Xammal\u0131 Rusiyan\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 olan in\u015faat m\u0259hsullar\u0131 var, bir d\u0259 \u00f6zl\u0259rind\u0259 olmayan. Xammal\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 olan m\u0259hsullar\u0131n Rusiyada qiym\u0259t art\u0131m\u0131 15-25 faiz olub. Lakin bizim bazarda Rusiya rublu ucuzla\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u00f6lk\u0259d\u0259n idxal olunan h\u0259min m\u0259hsullarda 5-10 faiz aras\u0131 qiym\u0259t art\u0131m\u0131 izl\u0259nilir. Xammal\u0131 qism\u0259n xaricd\u0259n idxal etdikl\u0259ri m\u0259hsullarda is\u0259 qiym\u0259t 15-30 faiz art\u0131b. B\u0259z\u0259n 40 faiz d\u0259 ola bilir. O mallar ki Rusiyada istehsal olunur, xammal\u0131 is\u0259 tamamil\u0259 xaricd\u0259n g\u0259tirilir, h\u0259min m\u0259hsullarda is\u0259 40-80 faiz qiym\u0259t art\u0131m\u0131 var&#8221;.<\/p>\n<p>E.Azadovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00fcmumilikd\u0259, Rusiya v\u0259 Ukraynan\u0131n hans\u0131 in\u015faat m\u0259hsullar\u0131na t\u0259l\u0259b var idis\u0259, indi istehlak\u00e7\u0131lar h\u0259min m\u0259hsullar\u0131n alternativ \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n idxal edil\u0259nin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259c\u0259kl\u0259r: &#8220;B\u0259zi m\u0259hsullarla ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yerli istehsal yox idi, daha \u00e7ox Rusiya v\u0259 Ukraynadan g\u0259tirirdik. H\u0259min m\u0259hsullar\u0131 indi T\u00fcrkiy\u0259, \u0130ran, \u00c7in bazarlar\u0131ndan daha m\u00fcnasib qiym\u0259t\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. B\u0259zi sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yerli istehsal var, amma al\u0131c\u0131lar yen\u0259 d\u0259 xarici m\u0259hsullar\u0131 al\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki keyfiyy\u0259t v\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fc\u0259 geri qal\u0131r\u0131q. M\u0259s\u0259l\u0259n, 8 il \u00f6nc\u0259 Az\u0259rbaycanda keramik m\u0259hsullar istehsal olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. C\u0259mi 2 istehsal\u00e7\u0131 var. Yerli istehsal oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6mr\u00fck v\u0259 da\u015f\u0131nma x\u0259rcl\u0259ri yoxdur. Lakin analoji mallar \u0130ran, \u00c7in, Hindistan, Rusiyada daha ucuz ba\u015fa g\u0259lir. \u00dcst\u0259lik keyfiyy\u0259tl\u0259ri d\u0259 y\u00fcks\u0259kdir. Bizim in\u015faat mallar\u0131m\u0131z d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xa bilmir. \u0130stehlak\u00e7\u0131 se\u00e7im qar\u015f\u0131s\u0131nda qal\u0131r v\u0259 bir manat baha al\u0131r, amma xaricd\u0259n g\u0259l\u0259ni se\u00e7ir. Bu, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck itki deyil&#8221;.<\/p>\n<p>E.Azadov qeyd etdi ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 istehsal olmayan in\u015faat m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131na investisiya yat\u0131rmaq risklidir: &#8220;Birincisi, xammal Az\u0259rbaycanda m\u0259hdud saydad\u0131r. \u0130kincisi, investisiyan\u0131n bu kimi sah\u0259l\u0259r\u0259 qoyulu\u015fu o q\u0259d\u0259r \u0259lveri\u015fli deyil. Az\u0259rbaycanda n\u0259 varsa, art\u0131q var. Dig\u0259rl\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck investisiya qoymaq, daxili bazar \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal etm\u0259k risklidir. \u00c7\u00fcnki istehlak\u00e7\u0131 5-10 faiz baha olsa da, xarici m\u0259hsulu alacaq&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiyadan g\u0259tiril\u0259n tikinti materiallar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin artmas\u0131 bir qisim al\u0131c\u0131n\u0131 yerli m\u0259hsul alma\u011fa meyill\u0259ndirir. Ekspertl\u0259r deyirl\u0259r ki, in\u015faat m\u0259hsullar\u0131na qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u0259l\u0259b \u00e7ox olacaq. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yerli istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac var. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik. Az\u0259rbaycan tikinti m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bir qismini Rusiya v\u0259 Ukraynadan idxal edirdi. Haz\u0131rda bu iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Ukraynadan m\u0259hsul g\u0259lmir, Rusiyadan idxal edil\u0259n is\u0259 \u0259vv\u0259lkind\u0259n baha ba\u015fa g\u0259lir. Bu da ona g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131b ki, yerli istehsal olan b\u0259zi tikinti m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 Rusiyadan idxal edil\u0259n aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck qiym\u0259t f\u0259rqi yaran\u0131b. Tikinti materiallar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":474888,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/SimrsV3h05VTsNyGmGtn8evT6ieAiXuBYjbsi2rh.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Rusiyadan g\u0259tiril\u0259n tikinti materiallar\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin artmas\u0131 bir qisim al\u0131c\u0131n\u0131 yerli m\u0259hsul alma\u011fa meyill\u0259ndirir. Ekspertl\u0259r deyirl\u0259r ki, in\u015faat m\u0259hsullar\u0131na qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 t\u0259l\u0259b \u00e7ox olacaq. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n yerli istehsal\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac var. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zetinin m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edirik. Az\u0259rbaycan tikinti m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bir qismini Rusiya v\u0259 Ukraynadan idxal edirdi. Haz\u0131rda bu iki \u00f6lk\u0259 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474887"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=474887"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/474887\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/474888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=474887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=474887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=474887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}