{"id":475491,"date":"2022-05-16T19:18:18","date_gmt":"2022-05-16T16:18:18","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=475491"},"modified":"2022-05-16T19:18:18","modified_gmt":"2022-05-16T16:18:18","slug":"s%c9%99k%c9%99rin-yeni-t%c9%99hluk%c9%99si-askarlanib-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=475491","title":{"rendered":"\u015e\u0259k\u0259rin yeni t\u0259hl\u00fck\u0259si a\u015fkarlan\u0131b"},"content":{"rendered":"<p>Londonun \u0130mperial kollecinin aliml\u0259ri qanda y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131n\u0131n ikinci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabetd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n insanlarda bel\u0259 demensiya (a\u011fl\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si) riski yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, elmi i\u015fin n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cScience Alert\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>Elmi i\u015f 2002-ci ild\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f uzunm\u00fcdd\u0259tli \u201cEnglish Longitudinal Study of Ageing\u201d t\u0259dqiqat\u0131 \u0259sas\u0131nda apar\u0131l\u0131b. Aliml\u0259r t\u0259xmin\u0259n 10 il \u0259rzind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ya\u015f\u0131 olan 5189 n\u0259f\u0259rin s\u0259hh\u0259tinin monitorinqini apar\u0131b. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n yar\u0131s\u0131 ki\u015fi, yar\u0131s\u0131 qad\u0131n olub. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n koqnitiv (zehni) bacar\u0131q s\u0259viyy\u0259si, qan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan HbA1c &#8211; qlikat hemoqlobin (onun \u0259sas\u0131nda \u015f\u0259k\u0259rin qandak\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tli konsentrasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olur) miqdar\u0131 qiym\u0259tl\u0259ndirilib.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>B\u00fct\u00fcn i\u015ftirak\u00e7\u0131larda qocalma il\u0259 \u0259laq\u0259dar koqnitiv bacar\u0131qlar\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunsa da,\u00a0 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar y\u00fcks\u0259k HbA1 miqdar\u0131n\u0131n zehni inki\u015faf s\u0259viyy\u0259sinin k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011funu m\u00fc\u0259yy\u0259n edib. Bu, \u00f6z\u00fcn\u00fc yadda\u015f\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri planla\u015fd\u0131rma\u011fa v\u0259 se\u00e7m\u0259y\u0259\u00a0 imkan ver\u0259n, insan\u0131n hans\u0131 stimullara reaksiya g\u00f6st\u0259rm\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n icra funksiyalar\u0131n\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 b\u00fcruz\u0259 verib.<\/p>\n<p>\u0130kinci tip diabet (insulind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan) Alzheymer x\u0259st\u0259liyi riski yaratd\u0131\u011f\u0131 art\u0131q t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara m\u0259lum olsa da, neyrodegenerativ x\u0259st\u0259likl\u0259rin birba\u015fa olaraq qandak\u0131 \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259li oldu\u011fu ilk d\u0259f\u0259 olaraq elmi c\u0259h\u0259td\u0259n isbat\u0131n\u0131 tap\u0131b. Koqnitiv bacar\u0131qlar\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259si diabetd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n, ancaq qan\u0131nda y\u00fcks\u0259k HbA1c miqdar\u0131 olan i\u015ftirak\u00e7\u0131larda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub (42-47 millimmol mol). Bu, diabet \u00f6nc\u0259si v\u0259ziyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterikdir.<\/p>\n<p>\u0130kinci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabet metabolik x\u0259st\u0259lik say\u0131l\u0131r. Daha \u00e7ox art\u0131q \u00e7\u0259kid\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n insanlarda formala\u015f\u0131r, h\u0259m\u00e7inin insanlarda diabet\u0259 genetik t\u0259may\u00fcl\u00fcn oldu\u011funa dair elmi s\u00fcbutlar var. \u018fn geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcalic\u0259 metodlar\u0131ndan biri a\u015fa\u011f\u0131 \u015f\u0259k\u0259r miqdarl\u0131 dietad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Londonun \u0130mperial kollecinin aliml\u0259ri qanda y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131n\u0131n ikinci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabetd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n insanlarda bel\u0259 demensiya (a\u011fl\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si) riski yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131b. ARANTV.AZ \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, elmi i\u015fin n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cScience Alert\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Elmi i\u015f 2002-ci ild\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f uzunm\u00fcdd\u0259tli \u201cEnglish Longitudinal Study of Ageing\u201d t\u0259dqiqat\u0131 \u0259sas\u0131nda apar\u0131l\u0131b. Aliml\u0259r t\u0259xmin\u0259n 10 il \u0259rzind\u0259 50-d\u0259n \u00e7ox ya\u015f\u0131 olan 5189 n\u0259f\u0259rin s\u0259hh\u0259tinin monitorinqini apar\u0131b. \u0130\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n yar\u0131s\u0131 ki\u015fi, yar\u0131s\u0131 qad\u0131n olub. M\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n koqnitiv (zehni) bacar\u0131q s\u0259viyy\u0259si, qan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan HbA1c &#8211; qlikat hemoqlobin (onun \u0259sas\u0131nda \u015f\u0259k\u0259rin qandak\u0131 uzunm\u00fcdd\u0259tli konsentrasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":475492,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker.jpg",700,450,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker.jpg",700,450,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker.jpg",700,450,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker-568x365.jpg",568,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker.jpg",640,411,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker.jpg",700,450,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker.jpg",700,450,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/seker.jpg",700,450,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Londonun \u0130mperial kollecinin aliml\u0259ri qanda y\u00fcks\u0259k \u015f\u0259k\u0259r miqdar\u0131n\u0131n ikinci tip \u015f\u0259k\u0259rli diabetd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n insanlarda bel\u0259 demensiya (a\u011fl\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si) riski yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131xar\u0131b. ARANTV.AZ \u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, elmi i\u015fin n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cScience Alert\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. Elmi i\u015f 2002-ci ild\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f uzunm\u00fcdd\u0259tli \u201cEnglish Longitudinal Study of Ageing\u201d t\u0259dqiqat\u0131 \u0259sas\u0131nda apar\u0131l\u0131b. Aliml\u0259r t\u0259xmin\u0259n 10 il \u0259rzind\u0259 50-d\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/475491"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=475491"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/475491\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/475492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=475491"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=475491"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=475491"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}