{"id":476785,"date":"2022-05-20T07:10:11","date_gmt":"2022-05-20T04:10:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=476785"},"modified":"2022-05-20T07:10:11","modified_gmt":"2022-05-20T04:10:11","slug":"ah-qidalar-qidalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=476785","title":{"rendered":"Ah qidalar, qidalar!.."},"content":{"rendered":"<p>Dondurman\u0131n ilk d\u0259f\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 ehtimal olunur.\u00a0Bel\u0259 ki,\u00a0 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259yah\u0259t\u00e7i\u00a0Marko Polonun dondurmadan o q\u0259d\u0259r xo\u015fu g\u0259lir ki, o, dondurman\u0131n reseptini \u00f6z\u00fc il\u0259 \u0130taliyaya apar\u0131r. Oradan da dondurma Fransaya ayaq a\u00e7\u0131r v\u0259 k\u00fcbar adamlar\u0131n yem\u0259k rasionunda \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tutur. Onlar dondurman\u0131n reseptini sad\u0259 insanlardan gizl\u0259yir, geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ist\u0259mirdil\u0259r. Amma bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra sirl\u0259r a\u00e7\u0131l\u0131r. Dondurman\u0131n resepti Amerikaya q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Muskat qozu\u00a0S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda qada\u011fan olunmu\u015f bir qidad\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u00e7ox miqdarda yeyil\u0259rs\u0259, qarabasmalara yol a\u00e7a bil\u0259r.<\/p>\n<p>Sar\u0131msaq qoxusu\u00a0a\u011fcaqanadlar\u0131 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r. Banan qoxusu is\u0259 c\u0259lb edir.<\/p>\n<p>\u0130slandiyada \u00f6l\u00fc balinalardan\u00a0piv\u0259\u00a0haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>Ke\u00e7mi\u015fd\u0259\u00a0pomidor\u00a0v\u0259\u00a0kartof\u00a0z\u0259h\u0259rli qida say\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>So\u011fan,\u00a0alma\u00a0v\u0259\u00a0kartofu burnunuzu tutaraq yes\u0259niz dad f\u0259rqi hiss etm\u0259y\u0259c\u0259ksiniz.<\/p>\n<p>S\u0259n dem\u0259, bir \u00e7ox\u00a0dodaq boyalar\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 bal\u0131q pullar\u0131 var.<\/p>\n<p>Qlobal istil\u0259\u015fm\u0259 s\u0259b\u0259bi il\u0259 b\u0259zi qidalar\u0131n yox olmaq ehtimal\u0131 var.\u00a0Alma, avokado, bal, \u015fokolad v\u0259 banan\u0131 doya doya yeyin!<\/p>\n<p>Fri kartofunun \u0259fsan\u0259vi dad\u0131 t\u0259xmin\u0259n 20 inqredientin qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunur. Onlardan \u0259n \u0259sas\u0131, t\u0259bii ki, kartofdur, lakin ya\u011f, m\u00fcxt\u0259lif \u0259lav\u0259l\u0259r, dad v\u0259 qoxu g\u00fccl\u0259ndiricil\u0259ri d\u0259 var. \u018fslind\u0259 kartof frinin maraql\u0131 yaranma tarix\u00e7\u0259si var. \u00a01680-ci ild\u0259 Bel\u00e7ikada Meuse \u00e7ay\u0131n\u0131n dondu\u011fu zaman ba\u015f verib. O, zaman bal\u0131qlar\u0131 tuta bilm\u0259y\u0259n yerli \u0259hali,acl\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri zaman maraql\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tap\u0131rlar. Onlar kartofu x\u0131rda bal\u0131qlar\u0131n formas\u0131nda, y\u0259ni zolaq-zolaq do\u011frayaraq q\u0131zartma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. H\u0259l\u0259 o zamanlardan b\u0259ri bu yem\u0259k Bel\u00e7ikada \u0259n sevimli yem\u0259kl\u0259rd\u0259n biri kimi tan\u0131nmaqdad\u0131r. Hal-haz\u0131rda b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131nan kartof fri \u00a0ket\u00e7up v\u0259 yaxud mayonezl\u0259 yeyilir.<\/p>\n<p>P\u00fcst\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 da\u015f\u0131nark\u0259n al\u0131\u015fa bil\u0259r. T\u0259rkibind\u0259 \u00e7ox miqdarda ya\u011f v\u0259 az miqdarda su olmas\u0131 v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 oksigen udub,\u00a0karbondioksit buraxmas\u0131 buna ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bdir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 p\u00fcst\u0259 g\u0259mil\u0259rd\u0259 da\u015f\u0131nark\u0259n, x\u00fcsusi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131na riay\u0259t olunur.<\/p>\n<p>Ad\u0259t\u0259n h\u0259r k\u0259sin sevdiyi \u00e7iy\u0259l\u0259yi, \u0259ks\u0259r insan sapla\u011f\u0131n\u0131 ataraq yeyir.T\u00fcrkiy\u0259li m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin ara\u015fd\u0131rmalar\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00e7iy\u0259l\u0259yin \u00f6z\u00fc kimi saplaqlar\u0131 da insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 imi\u015f.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, saplaqlar\u0131n\u0131 d\u0259ml\u0259yib suyunu i\u00e7m\u0259k oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rman \u0259v\u0259zidir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ayaq, dizl\u0259r, qollar\u0131nda a\u011fr\u0131lar\u0131 olanlar saplaqlar\u0131 d\u0259ml\u0259y\u0259r\u0259k g\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 1 st\u0259kan olaraq i\u00e7\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Pizza s\u00f6z\u00fc\u00a0lat\u0131n s\u00f6z\u00fc olan \u201cpinsere\u201dd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb, m\u0259nas\u0131 is\u0259 \u201c\u0259zm\u0259k\u201d v\u0259 \u201c\u00fcy\u00fctm\u0259k\u201d dem\u0259kdir. Q\u0259dim zamanlarda pizza sad\u0259c\u0259 Mozarella pendiri v\u0259 pomidordan ibar\u0259t olmu\u015f, \u0130taliyada \u00a0kas\u0131b \u0259halinin sevimli yem\u0259yi kimi tan\u0131n\u0131r. Arpa v\u0259 arpa suyu il\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri x\u0259miri bu 2 m\u0259hsul il\u0259 dadland\u0131ran kas\u0131b \u0130taliya \u0259halisinin s\u00fcfr\u0259sind\u0259 dem\u0259k olar ki, h\u0259r g\u00fcn rastla\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc\u015f.\u00a0Pizzan\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmas\u0131 is\u0259 1889-cu ild\u0259 Krali\u00e7a Marqaritan\u0131n Mozarella pendiri, pomidor v\u0259 reyhan il\u0259 b\u0259z\u0259dil\u0259r\u0259k haz\u0131rlanm\u0131\u015f pizzan\u0131n dad\u0131na baxmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u00a0Bu tarixd\u0259n sonra pizza yoxsul insanlar\u0131n s\u00fcfr\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xaraq saray m\u0259tb\u0259xin\u0259 daxil olmu\u015f, z\u0259nginl\u0259r\u00a0 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 sevil\u0259r\u0259k yeyilm\u0259y\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r. Pizzan\u0131 \u00e7ox b\u0259y\u0259n\u0259n Krali\u00e7a Marqarita h\u0259tta onu haz\u0131rlayan a\u015fpaza x\u00fcsusi t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr m\u0259ktubu da yazm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Hal-haz\u0131rda\u00a0 s\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259ktub \u201cPizzeria Brandi\u201d ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nan m\u0259\u015fhur restoran\u0131n \u015f\u00fc\u015f\u0259sin\u0259 vurularaq s\u0259rgil\u0259nm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Yumurta, x\u00fcsus\u0259n sar\u0131s\u0131 qanda xolesterini y\u00fcks\u0259ldir, lipid balans\u0131n\u0131 pozur.Rusiyal\u0131 endokrinoloq Yelena Ostrovskaya \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri il\u0259 g\u00fcnd\u0259lik yumurta q\u0259bulunun \u0259laq\u0259si oldu\u011funu bildirib.<\/p>\n<p>Sa\u011flam \u00fcr\u0259k-damar sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn qanda xolesterinin miqdar\u0131 5,2 mmol olmal\u0131d\u0131r. Ondan y\u00fcks\u0259k riskdir. \u0130dealda lipid profili (qan z\u0259rdab\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif ya\u011f fraksiyalar\u0131n\u0131n balans\u0131) yoxlamal\u0131, n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlay\u0131b ona g\u00f6r\u0259 qidalanman\u0131 se\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, xolesterini v\u0259 qanda ya\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ox olan insanlar s\u0259h\u0259rl\u0259r yumurta, qay\u011fanaq yem\u0259s\u0259l\u0259r yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar yumurtan\u0131 m\u00fcxt\u0259lif salatlarda h\u0259ft\u0259d\u0259 1-2 d\u0259f\u0259 yey\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00c7izkeyk (cheesecake) ingilis dilind\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259d\u0259 \u201cpendir tortu\u201d dem\u0259kdir. Harada v\u0259 nec\u0259 yaranmas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fclahiz\u0259l\u0259r m\u00fcxt\u0259lifdir. \u00c7izkeyk\u0259 \u0259n q\u0259dim istinad Q\u0259dim Yunan v\u0259 Roma m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. \u00a0Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Olimpiya oyunlar\u0131nda qalib g\u0259l\u0259n idman\u00e7\u0131lara\u00a0 h\u0259diyy\u0259 olaraq m\u0259hz \u00e7izkeyk verilirdi.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox \u00a0mill\u0259tl\u0259r Q\u0259dim Roma reseptini t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k, onun reseptin\u0259 yeni \u00a0inqrediyentl\u0259r \u0259lav\u0259 edibl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, italyanlar \u00e7izkeyk haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn rikotta pendirind\u0259n, almanlar v\u0259 polyaklar is\u0259 k\u0259smikd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Tuna bal\u0131\u011f\u0131n\u0131n konservas\u0131nda yuxar\u0131 miqdarda civ\u0259 var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dondurman\u0131n ilk d\u0259f\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 ehtimal olunur.\u00a0Bel\u0259 ki,\u00a0 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259yah\u0259t\u00e7i\u00a0Marko Polonun dondurmadan o q\u0259d\u0259r xo\u015fu g\u0259lir ki, o, dondurman\u0131n reseptini \u00f6z\u00fc il\u0259 \u0130taliyaya apar\u0131r. Oradan da dondurma Fransaya ayaq a\u00e7\u0131r v\u0259 k\u00fcbar adamlar\u0131n yem\u0259k rasionunda \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tutur. Onlar dondurman\u0131n reseptini sad\u0259 insanlardan gizl\u0259yir, geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ist\u0259mirdil\u0259r. Amma bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra sirl\u0259r a\u00e7\u0131l\u0131r. Dondurman\u0131n resepti Amerikaya q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Muskat qozu\u00a0S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131nda qada\u011fan olunmu\u015f bir qidad\u0131r, \u00e7\u00fcnki \u00e7ox miqdarda yeyil\u0259rs\u0259, qarabasmalara yol a\u00e7a bil\u0259r. Sar\u0131msaq qoxusu\u00a0a\u011fcaqanadlar\u0131 uzaqla\u015fd\u0131r\u0131r. Banan qoxusu is\u0259 c\u0259lb edir. \u0130slandiyada \u00f6l\u00fc balinalardan\u00a0piv\u0259\u00a0haz\u0131rlan\u0131r. Ke\u00e7mi\u015fd\u0259\u00a0pomidor\u00a0v\u0259\u00a0kartof\u00a0z\u0259h\u0259rli qida say\u0131l\u0131rd\u0131. So\u011fan,\u00a0alma\u00a0v\u0259\u00a0kartofu burnunuzu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":476786,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1546602652_8572812.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"Dondurman\u0131n ilk d\u0259f\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 yarand\u0131\u011f\u0131 ehtimal olunur.\u00a0Bel\u0259 ki,\u00a0 tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259yah\u0259t\u00e7i\u00a0Marko Polonun dondurmadan o q\u0259d\u0259r xo\u015fu g\u0259lir ki, o, dondurman\u0131n reseptini \u00f6z\u00fc il\u0259 \u0130taliyaya apar\u0131r. Oradan da dondurma Fransaya ayaq a\u00e7\u0131r v\u0259 k\u00fcbar adamlar\u0131n yem\u0259k rasionunda \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tutur. Onlar dondurman\u0131n reseptini sad\u0259 insanlardan gizl\u0259yir, geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131 ist\u0259mirdil\u0259r. Amma bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra sirl\u0259r a\u00e7\u0131l\u0131r. Dondurman\u0131n resepti&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/476785"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=476785"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/476785\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/476786"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=476785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=476785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=476785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}