{"id":477006,"date":"2022-05-21T08:03:51","date_gmt":"2022-05-21T05:03:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=477006"},"modified":"2022-05-21T08:03:51","modified_gmt":"2022-05-21T05:03:51","slug":"%c9%99rzaq-bohrani-dunyani-sarsidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=477006","title":{"rendered":"\u018frzaq b\u00f6hran\u0131 d\u00fcnyan\u0131 sars\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Az\u0259rbaycan is\u0259 bu imtahandan u\u011furla \u00e7\u0131xmaqdad\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259rzaq v\u0259 enerji qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki art\u0131mlar 2024-c\u00fc ilin sonuna q\u0259d\u0259r davam ed\u0259 bil\u0259r. Bu haqda D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n son ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda qeyd edilib. Bel\u0259 halda d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda daha ciddi probleml\u0259rin ya\u015fanmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz hesab olunur. Enerji resurslar\u0131nda qiym\u0259t art\u0131m\u0131 da v\u0259ziyy\u0259t\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirini davam etdir\u0259c\u0259k: \u201cBu il m\u00fcharib\u0259 fonunda enerji qiym\u0259tl\u0259ri 50 faiz artacaq, 2023-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 is\u0259 art\u0131m z\u0259ifl\u0259y\u0259c\u0259k. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 metallar\u0131n qiym\u0259ti bu il, dem\u0259k olar ki, 20 faiz artacaq. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 bu art\u0131m y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tt \u00fczr\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu, 1970-ci ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri ya\u015fan\u0131lan \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259mt\u0259\u0259 \u015fokudur. M\u00fcharib\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli inflyasiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u00d6lk\u0259l\u0259r alternativ ticar\u0259t yollar\u0131 axtarark\u0259n, mallar\u0131n istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rark\u0259n t\u0259miz enerjiy\u0259 ke\u00e7id l\u0259ngiy\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun (BVF) da yenil\u0259nmi\u015f &#8220;World Economic Outlook&#8221; hesabat\u0131nda b\u0259dbin proqnozlar verilir. BVF qeyd edir ki, Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 humanitar b\u00f6hrana s\u0259b\u0259b olub. Eyni zamanda, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin iqtisadi ziyan\u0131 2022-ci ild\u0259 qlobal art\u0131m\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yava\u015flamas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq v\u0259 inflyasiyan\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Bundan \u0259lav\u0259, yanacaq v\u0259 \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 bahala\u015faraq a\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lirli \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki h\u0259ssas \u0259haliy\u0259 daha \u00e7ox z\u0259rb\u0259 vuracaq. Yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259\u00a0 BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 (FAO) Ukraynada m\u00fcharib\u0259nin davam etdiyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rinin artmas\u0131na qlobal reaksiya verm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. FAO yoxsul \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00fcnyada \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki art\u0131ma x\u00fcsusil\u0259 h\u0259ssas oldu\u011funu bildirib v\u0259 davaml\u0131, qlobal k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Qlobal \u018frzaq \u0130dxal\u0131n\u0131n Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si Mexanizmi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. FAO-nun ba\u015f direktoru Qu Donqyu qeyd edib ki, Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259sinin qlobal bazarlara v\u0259 \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 \u00e7oxlu t\u0259siri ola bil\u0259r: \u201cQlobal \u018frzaq \u0130dxal\u0131n\u0131n Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si Mexanizmi BMT sistemind\u0259ki m\u00f6vcud mexanizml\u0259ri d\u0259 tamamlayacaq v\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259cili ehtiyaclara \u0259saslanacaq. \u00d6yr\u0259nil\u0259n d\u0259rs ondan ibar\u0259tdir ki, biz davaml\u0131 olaraq d\u00fcnyada k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmal\u0131y\u0131q. D\u00fcnyada acl\u0131\u011fa v\u0259 qida \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na son qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn birlikd\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yin vaxt\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>O bildirib ki, \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259ri art\u0131q t\u0259xmin\u0259n iki il \u0259vv\u0259ll\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 k\u0259skin artma\u011fa ba\u015flay\u0131b: \u201cFAO-nun \u018frzaq Qiym\u0259tl\u0259ri \u0130ndeksi 2022-ci ilin mart\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b. Bundan \u0259lav\u0259, g\u00fcbr\u0259 v\u0259 yanaca\u011f\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u0259rzaq istehsal\u0131n\u0131n maya d\u0259y\u0259rin\u0259 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 d\u00fcnyada qiym\u0259tl\u0259rin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Bu, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 logistik mane\u0259l\u0259r, y\u00fcks\u0259k n\u0259qliyyat x\u0259rcl\u0259ri v\u0259 qlobal t\u0259chizat z\u0259ncirinin pozulmas\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rib\u201d. Qeyd edilir ki, g\u0259l\u0259c\u0259k dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f Qlobal \u018frzaq \u0130dxal\u0131n\u0131n Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si Mexanizmi uy\u011fun \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n davaml\u0131 aqrar sah\u0259y\u0259-\u0259rzaq sisteml\u0259rin\u0259 daha \u00e7ox s\u0259rmay\u0259 qoyma\u011f\u0131 t\u0259klif edir. \u0130ndiki halda is\u0259 h\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin \u0259rzaq t\u0259minat s\u0259viyy\u0259si onun qlobal miqyasda ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r\u0259 m\u00fcqavim\u0259t d\u0259r\u0259c\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k.\u201d<\/p>\n<p>Bu fonda Az\u0259rbaycan\u0131n bitki\u00e7ilik, heyvandarl\u0131q v\u0259 s\u0259naye emal\u0131ndan ke\u00e7mi\u015f \u0259sas n\u00f6v \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si m\u0259lum olub. \u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin ara\u015fd\u0131rmas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, bitki m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 qoz-f\u0131nd\u0131q (138 faiz), pomidor (131 faiz), meyv\u0259 v\u0259 gil\u0259meyv\u0259 (116,3 faiz), nar (112 faiz) \u00fczr\u0259 olub. \u018fn a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rici is\u0259 bu\u011fda (57 faiz) v\u0259 paxlal\u0131 bitkil\u0259r (60,3 faiz) \u00fczr\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Heyvandarl\u0131q m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259rici yumurta (100 faiz), qoyun v\u0259 ke\u00e7i \u0259ti m\u0259hsullar\u0131 (97,3 faiz), \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rici is\u0259 donuz \u0259ti v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131ndad\u0131r (4,7 faiz). \u018fsas n\u00f6v \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si \u0259n y\u00fcks\u0259k meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z \u015fir\u0259l\u0259ri (1303,5 faiz), duz (111,3 faiz), marqarin(98 faiz), mineral v\u0259 qazl\u0131 sular (95,9 faiz), unda (95,4 faiz) qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 \u0259n az t\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si yarmalar (34,4 faiz) v\u0259 t\u0259mizl\u0259nmi\u015f d\u00fcy\u00fc (14,2 faiz) il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Lakin Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas prioritet \u0259rzaqla \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259sini daha da y\u00fcks\u0259ltm\u0259kdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 nazirinin m\u00fcavini \u0130lham\u0259 Q\u0259dimova Rusiya v\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n bu\u011fda ixrac\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana t\u0259sirini \u015f\u0259rh ed\u0259rk\u0259n bildirib ki, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131n istehsal\u0131n\u0131n art\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fczakir\u0259l\u0259r gedir, t\u0259klifl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259nilir. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc tax\u0131lla t\u0259min etm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u0259sas prioritetl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc bu\u011fda il\u0259 t\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si t\u0259qrib\u0259n 60 faiz, \u0259t v\u0259 s\u00fcdl\u0259 t\u0259min etm\u0259 s\u0259viyy\u0259si is\u0259 orta hesabla 90 faizdir. Apar\u0131lan qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 heyvandarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si il\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r artacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan is\u0259 bu imtahandan u\u011furla \u00e7\u0131xmaqdad\u0131r Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259rzaq v\u0259 enerji qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki art\u0131mlar 2024-c\u00fc ilin sonuna q\u0259d\u0259r davam ed\u0259 bil\u0259r. Bu haqda D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n son ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda qeyd edilib. Bel\u0259 halda d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda daha ciddi probleml\u0259rin ya\u015fanmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz hesab olunur. Enerji resurslar\u0131nda qiym\u0259t art\u0131m\u0131 da v\u0259ziyy\u0259t\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirini davam etdir\u0259c\u0259k: \u201cBu il m\u00fcharib\u0259 fonunda enerji qiym\u0259tl\u0259ri 50 faiz artacaq, 2023-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 is\u0259 art\u0131m z\u0259ifl\u0259y\u0259c\u0259k. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 metallar\u0131n qiym\u0259ti bu il, dem\u0259k olar ki, 20 faiz artacaq. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 bu art\u0131m y\u00fcks\u0259l\u0259n x\u0259tt \u00fczr\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu, 1970-ci ill\u0259rd\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":477007,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1549609234_8585783.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan is\u0259 bu imtahandan u\u011furla \u00e7\u0131xmaqdad\u0131r Ukraynadak\u0131 m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259rzaq v\u0259 enerji qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki art\u0131mlar 2024-c\u00fc ilin sonuna q\u0259d\u0259r davam ed\u0259 bil\u0259r. Bu haqda D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n son ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda qeyd edilib. Bel\u0259 halda d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda daha ciddi probleml\u0259rin ya\u015fanmas\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz hesab olunur. Enerji resurslar\u0131nda qiym\u0259t art\u0131m\u0131 da v\u0259ziyy\u0259t\u0259 m\u0259nfi t\u0259sirini davam etdir\u0259c\u0259k: \u201cBu il m\u00fcharib\u0259 fonunda enerji&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/477006"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=477006"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/477006\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/477007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=477006"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=477006"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=477006"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}