{"id":477798,"date":"2022-05-23T13:10:32","date_gmt":"2022-05-23T10:10:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=477798"},"modified":"2022-05-23T13:10:32","modified_gmt":"2022-05-23T10:10:32","slug":"az%c9%99rbaycanda-meymun-cic%c9%99yi-il%c9%99-bagli-epidemioloji-v%c9%99ziyy%c9%99t-yaranacaq-professordan-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=477798","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda \u201cmeymun \u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t yaranacaq? -Professordan A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>Koronavirus epidemiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 davam ed\u0259rk\u0259n, son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 daha bir potensial t\u0259hl\u00fck\u0259li virus \u2013 &#8220;meymun \u00e7i\u00e7\u0259yi&#8221; ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Art\u0131q Bel\u00e7ikada virusula ba\u011fl\u0131 kritik q\u0259rar q\u0259bul edilib. Q\u0259rara \u0259sas\u0259n, x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxanlar 21 g\u00fcn m\u0259cburi karantind\u0259 qalacaqlar.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, \u201cmeymun \u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d n\u00f6vb\u0259ti pandemiya ola bil\u0259rmi?<\/p>\n<p>Bununla ba\u011fl\u0131 Sfera.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n tibb elml\u0259ri doktoru, professor Musa Q\u0259niyev deyib ki, bu virus \u201corthopoxvirus\u201dlar ail\u0259sinin insanlara yoluxa bil\u0259n d\u00f6rd n\u00f6v\u00fcnd\u0259n biridir v\u0259 onun insanlarda ilk d\u0259f\u0259 tap\u0131lmas\u0131ndan d\u00fcz 50 il ke\u00e7ir:<\/p>\n<p>\u201cY\u0259ni bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 o, insanlar aras\u0131nda epidemik yay\u0131lmaya s\u0259b\u0259b olmay\u0131bsa, haz\u0131rda bu hal\u0131n ba\u015fverm\u0259 ehtimal\u0131 yoxdur. Bunu, h\u0259tta virusun 220 nuklein \u0259sasl\u0131 c\u00fct z\u0259ncirli DNT kodunun genom strukturunun s\u0131ralanma ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilkin t\u0259hlili bel\u0259, s\u00f6yl\u0259m\u0259y\u0259 \u0259sas verir. \u00c7\u00fcnki, virusun genom qurulu\u015funun s\u0131ralanma ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131nda, aqressiv mutatik f\u0259all\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n substruktur d\u0259yi\u015fiklik v\u0259 ya k\u0259miyy\u0259t, keyfiyy\u0259t f\u0259rqliliyi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmur. \u201cMeymun \u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d virusunun indiy\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f yay\u0131lmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bini, ola bil\u0259r ki, insanlar\u0131n \u201ct\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259k\u201d virusuna qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd almalar\u0131 il\u0259 \u0259sasland\u0131rs\u0131nlar. \u201cT\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259y\u0259\u201d qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd, h\u0259m d\u0259 \u201cmeymun \u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259\u201d qar\u015f\u0131 baryerdir\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis bildirib ki, 1980-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flayaraq g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 q\u0259d\u0259r, h\u0259r 2-4 ild\u0259n bir sporadik olsa bel\u0259, \u201cmeymun \u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d virusuna, d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yoluxma hal\u0131 olur:<\/p>\n<p>\u201cBunlardan yoluxma say\u0131na g\u00f6r\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc, 2003-c\u00fc ild\u0259 AB\u015e-da (81 n\u0259f\u0259r) v\u0259 2017-ci ild\u0259 Nigeriyada (172 n\u0259f\u0259r) olub, lakin \u00f6l\u00fcm fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. Haz\u0131rda is\u0259 \u201cmeymun \u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d virusu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 narahatl\u0131q do\u011fura bil\u0259c\u0259k qorxulu epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t yoxdur v\u0259 he\u00e7 vaxt da olmayacaq\u201d.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, bu virus ilk d\u0259f\u0259 meymunda a\u015fkar edilib v\u0259 1970-ci ild\u0259n b\u0259ri 10 Afrika \u00f6lk\u0259sind\u0259 sporadik epidemiyalar qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronavirus epidemiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 davam ed\u0259rk\u0259n, son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 daha bir potensial t\u0259hl\u00fck\u0259li virus \u2013 &#8220;meymun \u00e7i\u00e7\u0259yi&#8221; ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Art\u0131q Bel\u00e7ikada virusula ba\u011fl\u0131 kritik q\u0259rar q\u0259bul edilib. Q\u0259rara \u0259sas\u0259n, x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxanlar 21 g\u00fcn m\u0259cburi karantind\u0259 qalacaqlar. Maraql\u0131d\u0131r, \u201cmeymun \u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d n\u00f6vb\u0259ti pandemiya ola bil\u0259rmi? Bununla ba\u011fl\u0131 Sfera.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n tibb elml\u0259ri doktoru, professor Musa Q\u0259niyev deyib ki, bu virus \u201corthopoxvirus\u201dlar ail\u0259sinin insanlara yoluxa bil\u0259n d\u00f6rd n\u00f6v\u00fcnd\u0259n biridir v\u0259 onun insanlarda ilk d\u0259f\u0259 tap\u0131lmas\u0131ndan d\u00fcz 50 il ke\u00e7ir: \u201cY\u0259ni bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 o, insanlar aras\u0131nda epidemik yay\u0131lmaya s\u0259b\u0259b olmay\u0131bsa, haz\u0131rda bu hal\u0131n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":477799,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce-450x280.jpg",450,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1b2acf5533b0d90ca4a9637e895c33ce.jpg",450,300,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Koronavirus epidemiyas\u0131 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 davam ed\u0259rk\u0259n, son h\u0259ft\u0259l\u0259rd\u0259 daha bir potensial t\u0259hl\u00fck\u0259li virus \u2013 &#8220;meymun \u00e7i\u00e7\u0259yi&#8221; ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Art\u0131q Bel\u00e7ikada virusula ba\u011fl\u0131 kritik q\u0259rar q\u0259bul edilib. Q\u0259rara \u0259sas\u0259n, x\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxanlar 21 g\u00fcn m\u0259cburi karantind\u0259 qalacaqlar. Maraql\u0131d\u0131r, \u201cmeymun \u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d n\u00f6vb\u0259ti pandemiya ola bil\u0259rmi? Bununla ba\u011fl\u0131 Sfera.az-a a\u00e7\u0131qlama ver\u0259n tibb elml\u0259ri doktoru, professor Musa Q\u0259niyev&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/477798"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=477798"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/477798\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/477799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=477798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=477798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=477798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}