{"id":478745,"date":"2022-05-25T15:51:41","date_gmt":"2022-05-25T12:51:41","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=478745"},"modified":"2022-05-25T15:51:41","modified_gmt":"2022-05-25T12:51:41","slug":"gmo-iddiasi-bostancilar-%c9%99kdikl%c9%99ri-m%c9%99hsuldan-toxum-gotur%c9%99-bilmirl%c9%99r-arasdirma-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=478745","title":{"rendered":"GMO iddias\u0131: Bostan\u00e7\u0131lar \u0259kdikl\u0259ri m\u0259hsuldan toxum g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmirl\u0259r &#8211; ARA\u015eDIRMA + FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Bostan\u00e7\u0131lar Az\u0259rbaycanda \u0259kil\u0259n m\u0259hsullara\u00a0insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rli d\u0259rmanlar\u0131n vuruldu\u011funu iddia edirl\u0259r.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nda\u015f bildirib ki, bostan\u0131nda \u0259kdiyi toxumun geni\u00a0d\u0259yi\u015fdirilib, c\u00fcrb\u0259c\u00fcr kimy\u0259vi d\u0259rmanlar vurulur\u00a0ki, m\u0259hsuldarl\u0131q arts\u0131n:<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>\u201cFikirl\u0259\u015f\u0259n yoxdur ki, b\u0259s bu z\u0259r\u0259rli qidan\u0131 kim yey\u0259c\u0259k? Pul \u00fc\u00e7\u00fcn qidaya insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rli olan d\u0259rmanlar vurmaq olmaz. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n toxumlara qada\u011fa qoyub, yerli toxumlar\u0131n istehsal\u0131na ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMjUvMTMvMDkvMzEvZDA3Zjk3M2QtNjAwMC00YjY0LTgwMTgtYjAyMjkzYjdhZDExLzI4MDk0NTgwNV8xNTk4NDc0MDgzODYxMjg1Xzg4ODIyMzM5OTA3ODIxMTM2MDBfbi5qcGciXSxbInAiLCJlbmNvZGUiLCJqcGciLCItcXVhbGl0eSA4MCJdLFsicCIsInRodW1iIiwiNTkweDU5MFx1MDAzZSJdXQ?sha=f2c162a67d21bd52\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Oxucular\u0131m\u0131zdan biri is\u0259 redaksiyam\u0131za \u015f\u0259kil g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 bazarlar\u0131n\u0131n birind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 gilas\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259rib\u0259 formada oldu\u011funu qeyd edib. \u015e\u0259kill\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, bir saplaqda bit\u0259n iki gilasdan biri inki\u015fafdan qal\u0131b.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMjUvMTQvMjgvMTQvNzYzODMwOTEtNzYwMS00ZjA0LTllMzktYzM0YTkwNjc0N2NhL1VudGl0bGVkLTEuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=110d3f455c0001a1\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycana genetik modifikasiya olunmu\u015f (GMO) m\u0259hsullar\u0131n idxal\u0131 qada\u011fan edilib.<\/p>\n<p>\u201cQida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sind\u0259 GMO il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259r d\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b.<br \/>\nAz\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 siyah\u0131s\u0131 m\u00fcvafiq icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi orqan (qurum) t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259n genetik modifikasiya olunmu\u015f yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, t\u0259rkibind\u0259 genetik modifikasiya olunmu\u015f orqanizml\u0259r olan yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259rkibind\u0259 genetik modifikasiya olunmu\u015f orqanizml\u0259rd\u0259n istehsal edil\u0259n inqrediyentl\u0259r olan yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n emal\u0131na, d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 v\u0259 onlardan istifad\u0259 olunmas\u0131na h\u0259min m\u0259hsullar m\u00fcvafiq icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi orqan (qurum) t\u0259r\u0259find\u0259n qeydiyyatda al\u0131nd\u0131qdan sonra icaz\u0259 veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Qanunvericilikd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan qaydada qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259y\u0259n genetik modifikasiya olunan yem m\u0259hsullar\u0131, t\u0259rkibind\u0259 genetik modifikasiya olunmu\u015f orqanizml\u0259r olan yem m\u0259hsullar\u0131 v\u0259 t\u0259rkibind\u0259 genetik modifikasiya olunmu\u015f orqanizml\u0259rd\u0259n istehsal edil\u0259n inqrediyentl\u0259r olan yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n emal\u0131 v\u0259 d\u00f6vriyy\u0259si qada\u011fand\u0131r.<\/p>\n<p>Genetik modifikasiya olunan yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qeydiyyata al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min m\u0259hsullar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verm\u0259lidir:<\/p>\n<p><strong>&#8211; insan h\u0259yat\u0131na v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na, heyvan v\u0259 bitki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir\u00a0etm\u0259m\u0259li;<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; istifad\u0259\u00e7ini \u00e7a\u015fd\u0131rmamal\u0131;<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; heyvanlar\u0131n normal qidalanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259z etdiyi m\u0259hsullardak\u0131 z\u0259ruri inqrediyentl\u0259r\u0259 malik olmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 genetik modifikasiya olunmu\u015f yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, t\u0259rkibind\u0259 genetik modifikasiya olunmu\u015f orqanizml\u0259r olan yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259rkibind\u0259 genetik modifikasiya olunmu\u015f orqanizml\u0259rd\u0259n istehsal edil\u0259n inqrediyentl\u0259r olan yem m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qanunsuz ilkin istehsal\u0131, emal\u0131 v\u0259 d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t m\u00fcvafiq icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi orqan (qurum) t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri\u00a0<strong>Eyyub H\u00fcseynov <\/strong>Oxu.Az-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 GMO varsa, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bostan\u00e7\u0131 \u0259kdiyi bitkinin toxumunu\u00a0n\u00f6vb\u0259ti il\u00a0g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmir:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7\u00fcnki h\u0259min toxumlar c\u00fcc\u0259rmir. B\u00fct\u00fcn bitkil\u0259r torpa\u011fa toxum salmal\u0131d\u0131r v\u0259 ondan dig\u0259r il \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. \u0130ndi is\u0259 el\u0259 deyil. Haz\u0131rda qarp\u0131z\u0131n toxumunun bir kiloqram\u0131 \u00fc\u00e7 min manatd\u0131r. Onu al\u0131b, \u0259k\u0259n adam m\u0259hsuldan n\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn toxum g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilmir\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert qeyd edib ki, \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259y\u0259 GMO-nun g\u0259lm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259yl\u0259r olsa da, saxta s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 soya \u0259kilir:<\/p>\n<p>\u201cBununla ba\u011fl\u0131 ciddi ara\u015fd\u0131rma apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu i\u015f\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131, eyni zamanda, GMO-nu t\u0259dqiq ed\u0259n laboratoriyalar susurlar. Laboratoriyalar\u0131n i\u015fl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>E.H\u00fcseynov \u0259lav\u0259 edib ki, haz\u0131rda GMO qidalar\u0131n istehsal\u0131 v\u0259 ixracat\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u0259n m\u0259\u015fhur qurum AB\u015e-\u0131n \u201cMonsanta\u201d \u015firk\u0259tidir:<\/p>\n<p>\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf\u00a0ki, o \u015firk\u0259tin r\u0259smil\u0259ri h\u0259r k\u0259si inand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ki, GMO qidalar he\u00e7 bir bax\u0131mdan insan b\u0259d\u0259ni \u00fc\u00e7\u00fcn ziyanl\u0131 deyil. Bu c\u00fcr n\u00fcfuzlu \u015firk\u0259tin ekspertl\u0259rinin bel\u0259 m\u00f6vqeyi insanda bir s\u0131ra \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r do\u011furur\u201d.<\/p>\n<p>Deputat\u00a0<strong>Tahir Rzayev<\/strong>\u00a0sayt\u0131m\u0131za a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, GMO m\u0259hsullar\u0131 insan h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir:<\/p>\n<p>\u201cB\u0259zi m\u0259hsullar\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rkibl\u0259rin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n qaydada GMO \u0259lav\u0259l\u0259r olunub. Bu o dem\u0259k deyil ki, bu, insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn ziyanl\u0131d\u0131r. \u018fvv\u0259ll\u0259r istixanalarda yeti\u015f\u0259n meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zi yemirdik. \u0130ndi is\u0259 q\u0131\u015f aylar\u0131nda biz onu al\u0131b, yeyirik.<\/p>\n<p>B\u0259zil\u0259ri deyirl\u0259r ki, bunlar insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. M\u0259lumdur ki, t\u0259bii \u015f\u0259raitd\u0259 yeti\u015fdiril\u0259n m\u0259hsullar daha keyfiyy\u0259tli, dadl\u0131d\u0131r, amma insanlar bu g\u00fcn istixanalarda yeti\u015f\u0259ni al\u0131b yeyirl\u0259r. Onlara he\u00e7 bir qada\u011fa qoyula bilm\u0259z.<\/p>\n<p>\u201cQida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda\u201d qanun layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si zaman\u0131 ciddi t\u0259sirl\u0259r oldu ki, qanun q\u0259bul olunmas\u0131n. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r izah etdil\u0259r ki, el\u0259 m\u0259hsullar, toxumlar var ki, bizim \u015f\u0259raitd\u0259 yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n qulluq laz\u0131md\u0131r. \u018fg\u0259r onun yeti\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn o qulluq edil\u0259 bilmirs\u0259, deyirl\u0259r, GMO-dur v\u0259 yarars\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Art\u0131q d\u00fcnyada toxum idxal\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri var v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259d\u0259n toxumlar g\u0259tirilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, biz xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n bu\u011fda toxumu g\u0259tiririk, amma o toxumu torpaqlarda \u0259k\u0259n zaman ciddi fikir verilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, Az\u0259rbaycana genetik modifikasiya olunmu\u015f (GMO) m\u0259hsullar\u0131n idxal\u0131 qada\u011fan edilib:<\/p>\n<p>\u201cH\u0259min qanun layih\u0259si m\u00fczakir\u0259 olunan zaman ciddi-c\u0259hdl\u0259 s\u00fcbut etdil\u0259r ki, \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259tiril\u0259n yeml\u0259rin b\u0259zil\u0259rinin t\u0259rkibin\u0259 \u0259lav\u0259l\u0259r edilib. \u0130nsan v\u0259 heyvan h\u0259yat\u0131na ziyan ver\u0259n he\u00e7 bir qida v\u0259 yem m\u0259hsulu Az\u0259rbaycana idxal olunmamal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 hal olarsa, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259r c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>\u201cZiyanl\u0131 m\u0259hsullara g\u00f6r\u0259\u00a0k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n 40 faiz\u0259 q\u0259d\u0259ri m\u0259hv olur. Bu g\u00fcn\u00a0bu, d\u00fcnyada bir problemdir. Aliml\u0259r bu problemin \u00fcz\u0259rind\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259yirl\u0259r\u201d, &#8211; dey\u0259 Tahir Rzayev \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bostan\u00e7\u0131lar Az\u0259rbaycanda \u0259kil\u0259n m\u0259hsullara\u00a0insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rli d\u0259rmanlar\u0131n vuruldu\u011funu iddia edirl\u0259r. V\u0259t\u0259nda\u015f bildirib ki, bostan\u0131nda \u0259kdiyi toxumun geni\u00a0d\u0259yi\u015fdirilib, c\u00fcrb\u0259c\u00fcr kimy\u0259vi d\u0259rmanlar vurulur\u00a0ki, m\u0259hsuldarl\u0131q arts\u0131n: \u201cFikirl\u0259\u015f\u0259n yoxdur ki, b\u0259s bu z\u0259r\u0259rli qidan\u0131 kim yey\u0259c\u0259k? Pul \u00fc\u00e7\u00fcn qidaya insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rli olan d\u0259rmanlar vurmaq olmaz. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n toxumlara qada\u011fa qoyub, yerli toxumlar\u0131n istehsal\u0131na ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r\u201d. Oxucular\u0131m\u0131zdan biri is\u0259 redaksiyam\u0131za \u015f\u0259kil g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 bazarlar\u0131n\u0131n birind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131 gilas\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n q\u0259rib\u0259 formada oldu\u011funu qeyd edib. \u015e\u0259kill\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, bir saplaqda bit\u0259n iki gilasdan biri inki\u015fafdan qal\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycana&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":351905,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1.jpg",640,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1.jpg",640,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1.jpg",640,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1.jpg",640,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1.jpg",640,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/gilas_00981-1.jpg",640,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bostan\u00e7\u0131lar Az\u0259rbaycanda \u0259kil\u0259n m\u0259hsullara\u00a0insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rli d\u0259rmanlar\u0131n vuruldu\u011funu iddia edirl\u0259r. V\u0259t\u0259nda\u015f bildirib ki, bostan\u0131nda \u0259kdiyi toxumun geni\u00a0d\u0259yi\u015fdirilib, c\u00fcrb\u0259c\u00fcr kimy\u0259vi d\u0259rmanlar vurulur\u00a0ki, m\u0259hsuldarl\u0131q arts\u0131n: \u201cFikirl\u0259\u015f\u0259n yoxdur ki, b\u0259s bu z\u0259r\u0259rli qidan\u0131 kim yey\u0259c\u0259k? Pul \u00fc\u00e7\u00fcn qidaya insan orqanizmin\u0259 z\u0259r\u0259rli olan d\u0259rmanlar vurmaq olmaz. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n toxumlara qada\u011fa qoyub, yerli toxumlar\u0131n istehsal\u0131na ba\u015flamaq laz\u0131md\u0131r\u201d.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/478745"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=478745"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/478745\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/351905"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=478745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=478745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=478745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}