{"id":479460,"date":"2022-05-27T08:38:08","date_gmt":"2022-05-27T05:38:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=479460"},"modified":"2022-05-27T08:38:08","modified_gmt":"2022-05-27T05:38:08","slug":"usagin-n%c9%99-dilin%c9%99-yatir-n%c9%99-d%c9%99-yadinda-qalir-d%c9%99rslik-d%c9%99rdi-ya-s%c9%99xsi-intriqa-foto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=479460","title":{"rendered":"\u201cU\u015fa\u011f\u0131n n\u0259 dilin\u0259 yat\u0131r, n\u0259 d\u0259 yad\u0131nda qal\u0131r\u201d: D\u0259rslik D\u018fRD\u0130, ya \u015f\u0259xsi \u0130NTR\u0130QA? &#8211; FOTO"},"content":{"rendered":"<p>Bu aralar \u015fair, Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, \u0259m\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259nin Az\u0259rbaycanda d\u0259rslikl\u0259rin b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, m\u0259kt\u0259blil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslikl\u0259ri n\u0259\u015fr ed\u0259n \u201cAltun\u201d\u00a0n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n direktoru, Rafiq \u0130smay\u0131lovu t\u0259nqid etm\u0259si c\u0259miyy\u0259td\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259 d\u0259rslikl\u0259r\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 he\u00e7 kimin tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259llifl\u0259rin adlar\u0131n\u0131n daxil edilm\u0259sini s\u0259rt t\u0259nqid edib v\u0259 fikirl\u0259rin\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k al\u0131b.<\/p>\n<div class=\"AdviadNativeVideo\"><\/div>\n<p>Lent.az m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201cD\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u015feirl\u0259ri, m\u0259tnl\u0259ri \u00e7ap olunan imzalar\u0131n ham\u0131s\u0131 saxtad\u0131r! B\u00fct\u00fcn bu d\u0259rslikl\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259ri v\u0259 t\u0259rtib\u00e7il\u0259ri Rafiq \u018fl\u0259kb\u0259r o\u011flu \u0130smay\u0131lov, G\u00fcl\u015f\u0259n Yasin q\u0131z\u0131 Orucova, \u00dclk\u0259r Nuraliyeva, Aynur Xanlarq\u0131z\u0131, Dilr\u00fcba Nur\u0259ddin q\u0131z\u0131, \u0130rad\u0259 Bayramova v\u0259 r\u0259y\u00e7i Az\u0259rbaycan T\u0259hsil Nazirliyidir &#8211;\u00a0(2018).<\/p>\n<p>G\u00f6r\u0259s\u0259n, T\u0259hsil Nazirliyind\u0259 bu kitab\u0131 kiml\u0259r oxuyub v\u0259 \u00e7ap\u0131na raz\u0131l\u0131q verib? Bilmir\u0259m h\u0259l\u0259. Amma onlara dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, balaca fidanlar\u0131n g\u00fcnah\u0131 n\u0259dir ki, he\u00e7 bir \u0259d\u0259bi-b\u0259dii keyfiyy\u0259ti olmayan \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d kitab\u0131n\u0131 y\u00fck el\u0259diniz onlar\u0131n z\u0259if \u00e7iyinl\u0259rin\u0259\u201d.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri T\u0259hsil Nazirliyin\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131q m\u0259ktubda Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259 s\u0259sl\u0259ndirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>Rafiq \u0130smay\u0131lov Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259nin s\u0259rt t\u0259nqidl\u0259rin\u0259 cavab olaraq adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n\u00a0m\u00fc\u0259llifl\u0259rd\u0259n Dilruba\u00a0Rzayevan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ziyal\u0131 Nur\u0259ddin Rzayevin q\u0131z\u0131 oldu\u011funu dil\u0259 g\u0259tirib:<\/p>\n<p>\u201cDilruba xan\u0131m Nur\u0259ddin Rzayevin q\u0131z\u0131d\u0131r, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktorudur, \u00dclk\u0259r Nurullayeva Oksford m\u0259kt\u0259binin m\u00fc\u0259llimidir. V\u0259 dig\u0259r m\u00fc\u0259llifl\u0259r d\u0259 m\u00fc\u0259llimdir. Q\u0259\u015f\u0259m m\u00fc\u0259llimin kitablar\u0131ndan is\u0259 m\u0259n d\u0259rsliy\u0259 sal\u0131nacaq \u015feir tapmad\u0131m. Bizi m\u00fc\u0259llif yox, m\u0259tn maraqland\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259hsil el\u0259 bir sah\u0259dir ki, o h\u0259r birimiz\u0259 toxunur. H\u0259r evd\u0259n m\u00fctl\u0259q \u0259n az\u00a0bir m\u0259kt\u0259bli \u00e7\u0131x\u0131r. Atas\u0131na g\u00f6r\u0259,\u00a0\u00fcz\u00fcn\u0259 qap\u0131 a\u00e7\u0131lan filank\u0259sl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 biz b\u00fct\u00f6v n\u0259sill\u0259ri s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda kor b\u00f6y\u00fcd\u0259 bilm\u0259rik. Filank\u0259sl\u0259rin balalar\u0131 \u00f6z adlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si namin\u0259 bu boyda xalq\u0131n balalar\u0131n\u0131n kor-koran\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259sinin s\u0259b\u0259bkarlar\u0131na \u00e7evrilirl\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMjcvMDkvMDYvMDUvMjA5MDIwZjItNWY1OC00ZmExLWJiYjYtZGVjMDFjYjI5MzM4L2xpazkuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=375a44df36067e9a\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dili d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 n\u00fcmun\u0259 kimi \u00e7ap olunan n\u0259zm v\u0259 n\u0259sr n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 v\u0259 oxucular aras\u0131nda t\u0259sdiq olunmu\u015f, \u0259d\u0259bi \u0259l\u0259kd\u0259n ke\u00e7mi\u015f m\u00fc\u0259llifl\u0259rin imzas\u0131ndan \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131r. Amma bu g\u00fcn d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 adlar\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n \u201c\u015fair\u201d v\u0259 \u201cyaz\u0131\u00e7\u0131lar\u201d\u0131 \u00f6zl\u0259rind\u0259n ba\u015fqa kims\u0259 tan\u0131m\u0131r. Ya da tan\u0131nsalar da, hans\u0131sa ba\u015fqa sah\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259zif\u0259 v\u0259 ya n\u00fcfuz sahibidirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, H\u00fcseynbala Mir\u0259l\u0259movu biz \u015fair kimi yox, siyas\u0259t\u00e7i kimi tan\u0131d\u0131q, \u0259n \u00e7ox da sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131lan qalmaqall\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rl\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 populyarla\u015fd\u0131. Onun yerin\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fc u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131na h\u0259sr etmi\u015f b\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131m\u0131z Zahid X\u0259lilin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259r daxil etm\u0259k olmazd\u0131m\u0131? U\u015faq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 olmaq d\u00fcnyan\u0131n \u0259n \u00e7\u0259tin pe\u015f\u0259sidir. \u00c7\u00fcnki u\u015faq d\u00fcnyas\u0131n\u0131 anlamaq, onlar\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259k, t\u0259min etm\u0259k g\u0259r\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 yazma\u011fa h\u0259v\u0259si olanlar\u0131n say\u0131 oxumaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin say\u0131ndan \u00e7oxdur. Ham\u0131s\u0131 da ad\u0131n\u0131 tarix\u0259 sald\u0131rma\u011f\u0131n yolunu\u00a0d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 imzas\u0131n\u0131n\u00a0g\u00f6r\u00fcnm\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n<p>Musa Yaqubun, Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259nin, Vaqif Bayatl\u0131n\u0131n 10 v\u0259 11-ci sinif d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 ayr\u0131ca t\u0259dris olunmad\u0131\u011f\u0131 sistemin daha a\u015fa\u011f\u0131 pill\u0259l\u0259rd\u0259 hans\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 oldu\u011funu t\u0259xmin etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilinin z\u0259nginliyini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirm\u0259y\u0259n, m\u0259zmunsuz, h\u0259ddind\u0259n art\u0131q\u00a0primitiv n\u00fcmun\u0259l\u0259rin t\u0259qdim olundu\u011fu bir \u0259d\u0259biyyat\u0131 hans\u0131 \u015fagird sev\u0259r?<\/p>\n<p>D\u00fcnya u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 klassikl\u0259ri qal\u0131b q\u0131raqda, pul verib ona-buna \u201c\u0259s\u0259r\u201d yazd\u0131ranlar\u0131n saxta pafosu v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik duy\u011fular\u0131m\u0131 yarad\u0131r? Yox. Bu primitivlik sual\u0131\u00a0bomba kimidir, n\u0259 zamansa partlay\u0131b,\u00a0hans\u0131sa b\u00fcn\u00f6vr\u0259l\u0259ri u\u00e7urdacaq.<\/p>\n<p>Dilin formala\u015fmas\u0131, sabitl\u0259\u015fm\u0259si, z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si, qorunmas\u0131 i\u015find\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcr. Yaz\u0131\u00e7\u0131 milli dilin ke\u015fik\u00e7isidir. Dil bilgisi h\u0259l\u0259 ibtidai sinifl\u0259rd\u0259n ba\u015flay\u0131rsa, xalq\u0131n \u015fairl\u0259rinin ad\u0131 \u015fagird\u0259 tan\u0131d\u0131lmay\u0131b, filank\u0259sl\u0259rin adamlar\u0131n\u0131n b\u0259sit\u00a0t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc u\u015faqlara s\u0131r\u0131n\u0131rsa, biz b\u00fcn\u00f6vr\u0259y\u0259 da\u015f yox, qum d\u00fcz\u00fcr\u00fck dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>D\u0259rslikl\u0259rd\u0259 dilimizin tez qavran\u0131lan v\u0259 deyim t\u0259rzi yadda\u015flarda tez qalan m\u0259nal\u0131 v\u0259 z\u0259ngin s\u00f6zl\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir. Bu g\u00fcn kimin imkan\u0131 var, kitab d\u0259rc etdirir. Amma bu h\u0259l\u0259 keyfiyy\u0259t dem\u0259k deyil. Bu kimi neqativ hallar g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259slin m\u0259n\u0259vi m\u0259hvi dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.oxu.az\/uploads\/W1siZiIsIjIwMjIvMDUvMjcvMDkvMDYvMDUvNWUyYjBiNjItNjZiOS00YmRjLTkzN2YtYjg2NTljNzVmOWVkL2ltZzE0OTM1NTIuanBnIl0sWyJwIiwiZW5jb2RlIiwianBnIiwiLXF1YWxpdHkgODAiXSxbInAiLCJ0aHVtYiIsIjU5MHg1OTBcdTAwM2UiXV0?sha=3914fb0fa55591c6\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri, Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Anar da bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 fikir bildirm\u0259li v\u0259 \u0259d\u0259bi simalar i\u00e7ind\u0259 say\u0131lan, \u015feirl\u0259ri il\u0259 \u00f6nd\u0259 olan ziyal\u0131lar\u0131n haqq\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>D\u0259rslik kimi vacib bir oxu vasit\u0259sini \u015f\u0259xsi maraqlar \u0259sas\u0131nda qurmaq\u00a0b\u00fct\u00f6v bir n\u0259sl\u0259 z\u0259rb\u0259 vurmaq, x\u0259yan\u0259t etm\u0259k dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bu c\u00fcr m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 bir-iki\u00a0n\u0259f\u0259rin dikt\u0259si \u0259sas tutulmamal\u0131d\u0131r, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qrupu i\u015fl\u0259m\u0259lidir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u0259n t\u0259hsil eksperti Nadir \u0130srafil\u00adov deyir ki, u\u015faqlar\u0131n d\u0259rs y\u00fck\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131r olmas\u0131, proqramlar\u0131n y\u00fckl\u00fcl\u00fcy\u00fc, ev\u0259 veril\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n \u00e7oxlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259r, naraz\u0131l\u0131qlar v\u0259 narahatl\u0131qlar n\u0259 d\u00fcn\u0259nin, n\u0259 d\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259si olmay\u0131b, uzun ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri m\u00fczakir\u0259 obyektin\u0259 \u00e7evrils\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259 ki, ortaq m\u0259xr\u0259ci tap\u0131lmayan bir problem olaraq qalmaqdad\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris proqram\u0131n\u0131n v\u0259 d\u0259rslikl\u0259rin y\u00fckl\u00fc olmas\u0131n\u0131 t\u0259kc\u0259 valideynl\u0259r deyil, psixoloqlar v\u0259 t\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 dil\u0259 g\u0259tiribl\u0259r. H\u0259tta nazirlik r\u0259smil\u0259ri d\u0259 zaman-zaman bunu etiraf etm\u0259k z\u0259rur\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda qal\u0131blar. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlara da yol verilm\u0259mi\u015f deyil. \u018fslind\u0259, orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris proqram\u0131 a\u011f\u0131r deyil, sad\u0259c\u0259, bir qrup m\u00fc\u0259llim u\u015faqlar\u0131n akademik y\u00fckl\u0259nm\u0259sini onlar\u0131n daha yax\u015f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259l\u0259rin\u0259 vasit\u0259 kimi bax\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 u\u015faqlara h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ev tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 y\u00fckl\u0259yirl\u0259r. M\u00f6vcud kurikulumun ba\u015fl\u0131ca t\u0259l\u0259bi d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, \u015fagirdd\u0259 nitq m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, dan\u0131\u015f\u0131q qabiliyy\u0259ti laz\u0131mi\u00a0s\u0259viyy\u0259d\u0259 olsun. \u018flav\u0259 y\u00fckl\u0259m\u0259l\u0259r is\u0259\u00a0\u0259ksin\u0259, u\u015faqlar\u0131 bu bacar\u0131qlardan m\u0259hrum edir\u201d<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim\u00a0S\u0259bin\u0259 \u0130manovan\u0131n fikrinc\u0259, d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck q\u00fcsur t\u0259kc\u0259\u00a0hans\u0131sa m\u0259qam\u0131n s\u0259hv yaz\u0131lmas\u0131 yox, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259\u00a0d\u0259rslikl\u0259rin u\u015faqlar\u0131n ya\u015f\u0131na v\u0259 qavrama qabiliyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun yaz\u0131lmamas\u0131d\u0131r:\u00a0\u201cSanki d\u0259rslikl\u0259rimiz D\u0259rslik \u015euras\u0131nda yoxlan\u0131landa oradak\u0131 materiallara pedaqoq, psixoloq r\u0259yi verilm\u0259yib.\u00a0Yaxud da verils\u0259 d\u0259, onlar\u0131n r\u0259yi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmay\u0131b\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim Sadiq S\u0259fiyev bildirib ki, d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 x\u00fcsusil\u0259, ibtidai sinif \u015fagirdl\u0259rinin \u201cAna dili\u201d d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 s\u00f6z\u00fcn yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 il\u0259 deyili\u015fi aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq\u0259 \u0259m\u0259l olunmur.\u00a0\u201cU\u015fa\u011fa dey\u0259nd\u0259\u00a0cavab verir ki, kitabda bel\u0259 yaz\u0131l\u0131b. D\u0259rslikl\u0259rd\u0259 el\u0259 s\u00f6zl\u0259r var ki, sanki m\u00fc\u0259llif o s\u00f6zl\u0259ri hans\u0131sa texniki \u0259d\u0259biyyatdan g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r. U\u015fa\u011f\u0131n n\u0259 dilin\u0259 yat\u0131r, n\u0259 d\u0259 yad\u0131nda qal\u0131r. D\u0259rslikl\u0259rd\u0259 uzun v\u0259 \u00e7\u0259tin yadda qalan m\u0259tnl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Birinci sinfin d\u0259rsliyin\u0259 xarici \u0259d\u0259biyyatdan m\u0259tnl\u0259r sal\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, d\u0259rslikl\u0259r yaz\u0131lark\u0259n u\u015faqlar\u0131n\u00a0n\u0259\u00a0fiziki, n\u0259\u00a0d\u0259\u00a0zehni inki\u015faf\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. D\u0259rslikl\u0259rd\u0259 hans\u0131sa m\u0259kan\u0131n s\u0259hv g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, \u201cMusiqi\u201d d\u0259rsliyind\u0259 ba\u015fqa b\u0259st\u0259kar\u0131n b\u0259st\u0259sini aidiyy\u0259ti olmayan b\u0259st\u0259karla ba\u011fl\u0131 m\u0259tn\u0259 salmaq, \u201cTexnologiya\u201d d\u0259rsliyind\u0259 al\u0259tl\u0259rin ad\u0131n\u0131n s\u0259hv yaz\u0131lmas\u0131,\u00a0\u201cH\u0259yat bilgisi\u201dnd\u0259 g\u00f6ll\u0259rin ad\u0131n\u0131n s\u0259hv verilm\u0259si v\u0259 sair kimi s\u0259hvl\u0259rl\u0259 d\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, bir n\u00fcmun\u0259 g\u00f6st\u0259rim. 2-ci sinif \u201cRiyaziyyatdan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u201d adl\u0131 bu kitabda\u00a0bel\u0259 bir m\u0259s\u0259l\u0259 verilib. 1 kq ya\u011f\u0131n qiym\u0259ti 17 manat, 1 kq konfetin qiym\u0259ti is\u0259 bundan 9 manat ucuzdur. 1 kq konfet v\u0259 yar\u0131m kiloqram pendir alan al\u0131c\u0131 nec\u0259 manat \u00f6d\u0259m\u0259lidir? Bu m\u0259s\u0259l\u0259ni oxuyan u\u015faq riyaziyyatdan \u00fcrkm\u0259sin, n\u0259 el\u0259sin?\u201d<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim\u00a0N\u0259rmin\u0259 M\u0259mm\u0259dova: \u201cYeni d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 olan m\u0259s\u0259l\u0259 v\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 g\u0259l\u0259n \u015fagird yoxdur. U\u015faqlar\u0131n d\u0259rs\u0259 haz\u0131rla\u015fmas\u0131na m\u00fctl\u0259q valideynl\u0259ri k\u00f6m\u0259k edirl\u0259r. Amma b\u0259z\u0259n d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rind\u0259 olan tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n v\u0259 m\u00f6vzular\u0131n \u00e7\u0259tinliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda valideynl\u0259r bel\u0259 aciz qal\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llim \u0130lham\u0259 N\u0259c\u0259fli: \u201c\u0130st\u0259r ibtidai sinifl\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 V-XI sinifl\u0259rin d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 elmi v\u0259 texniki s\u0259hvl\u0259r bitib-t\u00fck\u0259nmir. D\u0259rslikl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131na iki ay vaxt verilm\u0259si \u00e7ox az m\u00fcdd\u0259tdir (D\u0259rsliy\u0259 qrif verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t\u0259 iki\u00a0ay \u0259rzind\u0259 bax\u0131l\u0131r.) D\u0259rslikl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssis q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 var.<\/p>\n<p>Ekspert Kamran \u018fs\u0259dov qeyd edir ki,\u00a0d\u0259rslikl\u0259ri haz\u0131rlayan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin olmamas\u0131 v\u0259 ya az olmas\u0131na diqq\u0259t edilm\u0259lidir. Bu sah\u0259d\u0259 sistemsizliyin m\u00f6vc\u00fcd olmas\u0131\u00a0\u0259sas probleml\u0259rd\u0259n biridir. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin elmi-pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmamas\u0131 bu sah\u0259y\u0259 mara\u011f\u0131 azald\u0131r. Bizd\u0259 d\u0259rslik yaza bil\u0259c\u0259k kadrlar\u0131n yeti\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi m\u00fchit yoxdur. Eyni f\u0259nn \u00fczr\u0259 d\u0259rslikl\u0259rin ayr\u0131-ayr\u0131 sinifl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00fc\u0259lliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanmas\u0131, d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 verilmi\u015f materiallar\u0131n \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259si\u00a0varislik prinsipinin pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259r Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259ri \u00fczr\u0259 T\u0259hsil \u0130dar\u0259sinin, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 yeni yarad\u0131lan Regional T\u0259hsil \u0130dar\u0259l\u0259rinin n\u0259zdind\u0259 T\u0259lim\u0259 D\u0259st\u0259k M\u0259rk\u0259zinin metodistl\u0259ri, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n f\u0259nn metodbirl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri il\u0259 birg\u0259 d\u0259rslikl\u0259rin m\u00fct\u0259madi m\u00fczakir\u0259sini v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sini h\u0259yata ke\u00e7irtm\u0259k, toplanm\u0131\u015f fikir v\u0259 t\u0259klifl\u0259ri T\u0259hsilin \u0130nki\u015faf\u0131 \u0130nstitutunun v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin m\u00fcvafiq struktur b\u00f6lm\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k olar\u201d, &#8211; dey\u0259 o qeyd edib.<\/p>\n<p>Apar\u0131lan sor\u011fulara g\u00f6r\u0259, \u0259n \u00e7ox fizika, Az\u0259rbaycan dili, \u0259d\u0259biyyat, tarix, kimya, biologiya, h\u0259yat bilgisi, informatika v\u0259 s. d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunan dil v\u0259 yaz\u0131 \u00fcslubu haqq\u0131nda naraz\u0131l\u0131q bildirilir. H\u0259m\u00e7inin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r v\u0259 valideynl\u0259r d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rinin m\u0259zmununun \u015fagirdl\u0259ri \u0259m\u0259k bazar\u0131na haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Valideynl\u0259rin 50,5%-i d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 olan materiallar\u0131n v\u0259 \u015fagirdl\u0259rin ald\u0131\u011f\u0131 biliyin onlar\u0131 tam formada ali m\u0259kt\u0259b\u0259 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn yet\u0259rli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u015fagird v\u0259 abituriyentl\u0259rin repetitora m\u00fcraci\u0259t etdikl\u0259rini qeyd edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Ke\u00e7iril\u0259n sor\u011fularda kurikulumlar\u0131n mahiyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun haz\u0131rlanm\u0131\u015f orta m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259rinin keyfiyy\u0259ti (m\u00f6vzu v\u0259 m\u0259zmun bax\u0131m\u0131ndan) respondentl\u0259rin \u00fcmumilikd\u0259 63,1%-ni qane ets\u0259 d\u0259, 36,9% respondent d\u0259rslikl\u0259rin keyfiyy\u0259tinin a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Respondentl\u0259r \u0259n \u00e7ox \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d (27,6%), \u201cRiyaziyyat\u201d (24,6%), \u201cTarix\u201d (19,2%) v\u0259 \u201c\u018fd\u0259biyyat\u201d (16,3%) d\u0259rslikl\u0259rind\u0259n \u015fikay\u0259t\u00e7idirl\u0259r.<\/p>\n<p>Orta m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259rinin \u00e7ap olunmas\u0131 v\u0259 tenderl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si T\u0259hsil Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilir. T\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 strategiyada da g\u00f6st\u0259rilir ki, d\u0259rslikl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 variantda haz\u0131rlanmal\u0131, \u0259n az\u0131 bir il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259nin ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 qabaqc\u0131l m\u00fc\u0259lliml\u0259r aras\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunduqdan, \u0259lav\u0259 v\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nd\u0131qdan sonra \u00e7ap olunmal\u0131d\u0131r. Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, \u00e7ox zaman bu proses qeyd olundu\u011fu kimi apar\u0131lm\u0131r. Orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri bu prosesd\u0259n k\u0259narda qal\u0131r, d\u0259rslikl\u0259rin yaz\u0131lmas\u0131na ali m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri, h\u0259tta repetitorlar c\u0259lb olunurlar. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259rslikl\u0259r ali m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 onlar\u0131n dili v\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n m\u0259zmunu \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b olur.<\/p>\n<p>M\u0259kt\u0259b direktoru Leyla Axundzad\u0259 is\u0259 f\u0259rqli fikir y\u00fcr\u00fcd\u00fcr:<\/p>\n<p>\u201c\u018fslind\u0259 \u0259n m\u00fck\u0259mm\u0259l i\u015fd\u0259 bel\u0259 n\u00f6qsanlar olur. \u018fg\u0259r deyil\u0259n fikirl\u0259rd\u0259 q\u0259r\u0259z yoxdursa, ondan n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq laz\u0131md\u0131r. D\u0259rslikl\u0259rd\u0259 olan n\u00f6qsanlar\u0131 biz m\u00fc\u0259lliml\u0259r d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015fik. M\u00fc\u0259llifl\u0259rin \u00f6zl\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparm\u0131\u015f\u0131q. H\u0259tta Rafiq m\u00fc\u0259llim d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib ki, kimin hans\u0131sa t\u0259klifi, fikri varsa, desin, biz d\u0259 yararlanaq. \u0130ndi maraql\u0131d\u0131r, d\u0259rslikl\u0259r yaz\u0131lmam\u0131\u015f hans\u0131 t\u0259klifl\u0259r verilib? 20 ildir, m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259yir\u0259m, el\u0259 bir d\u0259rslik g\u00f6rm\u0259dim ki, t\u0259nqid olunmas\u0131n. T\u0259nqid h\u0259r zaman olub, olacaq, t\u0259qdir \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. Birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. D\u0259rslikl\u0259r b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t hesab\u0131na ba\u015fa g\u0259lir. Bu i\u015fin y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r bilirl\u0259r. Onlara d\u0259st\u0259k laz\u0131md\u0131r. D\u0259rslikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t olunub\u201d.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259\u00a0kiml\u0259rins\u0259 x\u0259trin\u0259 kiml\u0259r\u0259s\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft edilm\u0259si\u00a0sabah\u0131m\u0131z\u00a0\u00fc\u00e7\u00fcn dili lal, vizionu q\u0131t n\u0259sil dem\u0259kdir. Onlara is\u0259 h\u0259yat g\u00fcz\u0259\u015ft etm\u0259y\u0259c\u0259k. Se\u00e7im yen\u0259 biz\u0259 qalm\u0131\u015f. Yanaq, yoxsa yanmayaq?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu aralar \u015fair, Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, \u0259m\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259nin Az\u0259rbaycanda d\u0259rslikl\u0259rin b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, m\u0259kt\u0259blil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslikl\u0259ri n\u0259\u015fr ed\u0259n \u201cAltun\u201d\u00a0n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n direktoru, Rafiq \u0130smay\u0131lovu t\u0259nqid etm\u0259si c\u0259miyy\u0259td\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunur. Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259 d\u0259rslikl\u0259r\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 he\u00e7 kimin tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259llifl\u0259rin adlar\u0131n\u0131n daxil edilm\u0259sini s\u0259rt t\u0259nqid edib v\u0259 fikirl\u0259rin\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k al\u0131b. Lent.az m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlay\u0131b. \u201cD\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u015feirl\u0259ri, m\u0259tnl\u0259ri \u00e7ap olunan imzalar\u0131n ham\u0131s\u0131 saxtad\u0131r! B\u00fct\u00fcn bu d\u0259rslikl\u0259rin m\u00fc\u0259llifl\u0259ri v\u0259 t\u0259rtib\u00e7il\u0259ri Rafiq \u018fl\u0259kb\u0259r o\u011flu \u0130smay\u0131lov, G\u00fcl\u015f\u0259n Yasin q\u0131z\u0131 Orucova, \u00dclk\u0259r Nuraliyeva,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":479461,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/FotoJet-2022-05-27T090545.946.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu aralar \u015fair, Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin u\u015faq \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri, \u0259m\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259nin Az\u0259rbaycanda d\u0259rslikl\u0259rin b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, m\u0259kt\u0259blil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rslikl\u0259ri n\u0259\u015fr ed\u0259n \u201cAltun\u201d\u00a0n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n direktoru, Rafiq \u0130smay\u0131lovu t\u0259nqid etm\u0259si c\u0259miyy\u0259td\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunur. Q\u0259\u015f\u0259m N\u0259c\u0259fzad\u0259 d\u0259rslikl\u0259r\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259v\u0259zin\u0259 he\u00e7 kimin tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259llifl\u0259rin adlar\u0131n\u0131n daxil edilm\u0259sini s\u0259rt t\u0259nqid edib v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/479460"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=479460"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/479460\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/479461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=479460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=479460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=479460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}