{"id":479817,"date":"2022-05-27T19:21:02","date_gmt":"2022-05-27T16:21:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=479817"},"modified":"2022-05-27T19:21:02","modified_gmt":"2022-05-27T16:21:02","slug":"sos-usaqlara-enerji-ickil%c9%99ri-verm%c9%99yin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=479817","title":{"rendered":"SOS: U\u015faqlara enerji i\u00e7kil\u0259ri verm\u0259yin!"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada u\u015faqlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 \u0259n az\u0131 h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 enerji i\u00e7kil\u0259ri i\u00e7ir.<\/p>\n<p>Bu, Britaniyada apar\u0131lm\u0131\u015f yeni ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259lli olub.<\/p>\n<p>Avropada enerji i\u00e7kil\u0259ri h\u0259l\u0259 XII \u0259srd\u0259 m\u0259\u015fhurluq qazanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r \u015fey Almaniyada, rahib\u0259 Hildeqarda fon Bingen m\u00fcxt\u0259lif yarpaq, bitki v\u0259 k\u00f6kl\u0259r \u0259sas\u0131nda ot araqlar\u0131 adlanan m\u00fcalic\u0259vi \u00e7aylar haz\u0131rlama\u011fa ba\u015flamas\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdir. \u018flb\u0259tt\u0259, dad v\u0259 canland\u0131r\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu \u00e7aylar\u0131 m\u00fcasir enerji i\u00e7kil\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olmaz, lakin Hildeqarda b\u00fct\u00fcn otlar\u0131 el\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131b ki, onlar insan\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc &#8220;g\u00fcmrah&#8221; hiss etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edib.<\/p>\n<p>Klassik anlamda ilk r\u0259smi enerji i\u00e7kisi Lucozade i\u00e7kisi hesab edilir. Enerji i\u00e7kisi Nyukaslda (\u0130ngilt\u0259r\u0259) 1927-ci ild\u0259 icad edilmi\u015fdir v\u0259 o zaman o, Glucozade adlan\u0131rd\u0131, \u00e7\u00fcnki onu ql\u00fckoza siropunun \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlay\u0131rd\u0131lar. H\u0259tta o zamanlarda bu i\u00e7kini r\u0259smi olaraq h\u0259kiml\u0259r t\u00f6vsiy\u0259 edibl\u0259r. Onlar x\u0259st\u0259likd\u0259n sonra b\u0259rpa d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 olan h\u0259r k\u0259si &#8220;ql\u00fckozad&#8221;\u0131 i\u00e7m\u0259kl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dil\u0259 tutublar. Bel\u0259 ki, 1929-cu ild\u0259 onun ad\u0131nda olan ilk h\u0259rf silin\u0259r\u0259k bu i\u00e7ki yeni adla 1985-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r u\u011furla sat\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r, insanlar aras\u0131nda h\u0259min vaxtlarda enerji i\u00e7kisinin yaln\u0131z x\u0259st\u0259likd\u0259n sonra \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 prinsipc\u0259 g\u00fcmrahl\u0131\u011fa ehtiyac\u0131 olan h\u0259r k\u0259s \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 ola bil\u0259r kimi istifad\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 salsaq, bel\u0259 q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259linir ki, ki\u00e7ik miqdarda enerji i\u00e7kil\u0259ri sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259r vurmayaraq, h\u0259tta \u0259ksin\u0259 &#8211; orqanizmi faydal\u0131 madd\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>Bu yax\u0131nlarda \u201cBritish Medical Journal\u201d\u00a0 \u201cOpen\u201d n\u0259\u015frinin\u00a0yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131\u00a0ara\u015fd\u0131rmada m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r enerji i\u00e7kisini daha \u00e7ox q\u0259bul ed\u0259n u\u015faqlarda ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 yuxu probleml\u0259rinin olaca\u011f\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, y\u00fcks\u0259k enerjili mayel\u0259rin q\u0259bulu u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsild\u0259 u\u011fursuz olmalar\u0131na da yol a\u00e7a bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n olub ki,\u00a0 B\u00f6y\u00fck Britaniyada \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yeniyetm\u0259l\u0259r olmaqla u\u015faqlar\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259 biri h\u0259ft\u0259d\u0259 \u0259n az\u0131 bir d\u0259f\u0259 enerji i\u00e7kisi i\u00e7ir.<\/p>\n<p>B\u0259zi u\u015faqlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259si is\u0259 dem\u0259k olar ki, h\u0259r g\u00fcn enerji i\u00e7kisi q\u0259bul edir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, B\u00f6y\u00fck Britaniyada y\u00fcks\u0259k h\u0259cmd\u0259 kofein, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ya\u015f qruplar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli hesab edil\u0259n dig\u0259r madd\u0259l\u0259rin d\u0259 oldu\u011fu enerji i\u00e7kil\u0259rinin ya\u015f\u0131 16-dan az olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 qada\u011fand\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki 250 qraml\u0131q enerji i\u00e7kisinin t\u0259rkibind\u0259 t\u0259xmin\u0259n ikiqat espresso q\u0259hv\u0259si q\u0259d\u0259r kofein m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Krall\u0131q h\u00f6kum\u0259ti bildirib ki, m\u0259hsullar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 olan x\u0259b\u0259rdaredici etiketl\u0259rin fayda vermir, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 yax\u0131n zamanlarda\u00a0 u\u015faqlara enerji i\u00e7kil\u0259rinin sat\u0131\u015f\u0131 qada\u011fan edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin S\u0259hiyy\u0259 v\u0259 Sosial Xidm\u0259t Nazirliyi apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmada, t\u0259kc\u0259 Britaniyada deyil, AB\u015e v\u0259 Kanada da daxil olmaqla, d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif regionlar\u0131nda g\u0259ncl\u0259rin enerji i\u00e7kisi t\u0259dar\u00fck\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rinin analizini apar\u0131b.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma zaman\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r daha \u00e7ox diqq\u0259t \u00e7\u0259kib:<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131 aparan York Universitetinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Klair Khouja bildirib ki, ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 enerji i\u00e7kil\u0259rinin davaml\u0131 istifad\u0259sinin u\u015faqlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na ciddi z\u0259r\u0259r vurmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259sasl\u0131 s\u00fcbutlarla\u00a0 a\u015fkar edilib.<\/p>\n<p>\u201cBritish Medical Journal\u201d n\u0259\u015frinin \u00f6t\u0259n il yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir m\u0259qal\u0259d\u0259 yaz\u0131l\u0131r ki, daha \u00e7ox enerji i\u00e7kisi q\u0259bul ed\u0259n bir g\u0259ncd\u0259 \u00fcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 problemi ortaya \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n<p>21 ya\u015f\u0131nda bir universitet t\u0259l\u0259b\u0259si iki il davaml\u0131 olaraq, h\u0259r g\u00fcn 500 ml enerji i\u00e7kisi q\u0259bul edib, n\u0259tic\u0259d\u0259 58 g\u00fcn x\u0259st\u0259xanada m\u00fcalic\u0259 olunub.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyada u\u015faqlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 \u0259n az\u0131 h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 enerji i\u00e7kil\u0259ri i\u00e7ir. Bu, Britaniyada apar\u0131lm\u0131\u015f yeni ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259lli olub. Avropada enerji i\u00e7kil\u0259ri h\u0259l\u0259 XII \u0259srd\u0259 m\u0259\u015fhurluq qazanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r \u015fey Almaniyada, rahib\u0259 Hildeqarda fon Bingen m\u00fcxt\u0259lif yarpaq, bitki v\u0259 k\u00f6kl\u0259r \u0259sas\u0131nda ot araqlar\u0131 adlanan m\u00fcalic\u0259vi \u00e7aylar haz\u0131rlama\u011fa ba\u015flamas\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdir. \u018flb\u0259tt\u0259, dad v\u0259 canland\u0131r\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu \u00e7aylar\u0131 m\u00fcasir enerji i\u00e7kil\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olmaz, lakin Hildeqarda b\u00fct\u00fcn otlar\u0131 el\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131b ki, onlar insan\u0131 h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc &#8220;g\u00fcmrah&#8221; hiss etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edib. Klassik anlamda ilk r\u0259smi enerji i\u00e7kisi Lucozade i\u00e7kisi hesab&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":479819,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[24],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/b0169350165365631579839652710203150-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=24\" rel=\"category\">Maraql\u0131<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnyada u\u015faqlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 \u0259n az\u0131 h\u0259ft\u0259d\u0259 bir d\u0259f\u0259 enerji i\u00e7kil\u0259ri i\u00e7ir. Bu, Britaniyada apar\u0131lm\u0131\u015f yeni ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259lli olub. Avropada enerji i\u00e7kil\u0259ri h\u0259l\u0259 XII \u0259srd\u0259 m\u0259\u015fhurluq qazanm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r \u015fey Almaniyada, rahib\u0259 Hildeqarda fon Bingen m\u00fcxt\u0259lif yarpaq, bitki v\u0259 k\u00f6kl\u0259r \u0259sas\u0131nda ot araqlar\u0131 adlanan m\u00fcalic\u0259vi \u00e7aylar haz\u0131rlama\u011fa ba\u015flamas\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdir. \u018flb\u0259tt\u0259, dad v\u0259 canland\u0131r\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/479817"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=479817"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/479817\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/479819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=479817"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=479817"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=479817"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}