{"id":479940,"date":"2022-05-28T08:06:43","date_gmt":"2022-05-28T05:06:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=479940"},"modified":"2022-05-28T08:06:43","modified_gmt":"2022-05-28T05:06:43","slug":"must%c9%99qillik-arzusunun-gerc%c9%99kliy%c9%99-qovusdugu-sanli-tarix-28-may","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=479940","title":{"rendered":"M\u00fcst\u0259qillik arzusunun ger\u00e7\u0259kliy\u0259 qovu\u015fdu\u011fu \u015fanl\u0131 tarix &#8211; 28 May"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublikan\u0131n \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131nda\u00a0 104 il \u00f6t\u00fcr<\/strong><\/em><\/p>\n<p>1918-ci ilin bu g\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini \u00a0d\u00fcnyaya b\u0259yan ed\u0259n \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131. M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqinin ilk demokratik v\u0259 parlamentli respublikas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sinin qanunauy\u011fun n\u0259tic\u0259si, d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259ri olan milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik salnam\u0259mizin \u015f\u0259r\u0259fli tarixidir. C\u00fcmhuriyy\u0259t xalq\u0131n q\u0259lbind\u0259 azadl\u0131q v\u0259 istiqlal duy\u011fular\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 z\u0259min haz\u0131rlad\u0131, m\u00fcs\u0259lman xalqlar\u0131na m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilikd\u0259n xilas olma\u011f\u0131n yolunu g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p><em><strong>Q\u0131sa f\u0259aliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lan \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil, azad, demokratik respublika qurmaq m\u0259qs\u0259dini qar\u015f\u0131ya qoyan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259\u00a0 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00e7\u0259tin tarixi v\u0259zif\u0259ni imkanlar\u0131n\u0131n \u0259n son h\u0259ddind\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq \u015f\u0259r\u0259fl\u0259 yerin\u0259 yetirdi, xalq\u0131n milli m\u0259nlik \u015f\u00fcurunu \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytard\u0131, onun \u00f6z m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 t\u0259yin etm\u0259k q\u00fcdr\u0259tini d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rdi. \u00d6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t r\u0259mzl\u0259rinin t\u0259sis edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, Az\u0259rbaycan dilinin d\u00f6vl\u0259t dili elan olunmas\u0131, hakimiyy\u0259tin qanunverici, icraedici v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 hakimiyy\u0259tin\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259si prinsipi \u0259sas\u0131nda m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyinin \u0259sas\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131, milli valyutan\u0131n t\u0259dav\u00fcl\u0259 burax\u0131lmas\u0131, pe\u015f\u0259kar kadrlardan ibar\u0259t olan 40 min n\u0259f\u0259rlik milli ordunun yarad\u0131lmas\u0131 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r idi. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin Parlamenti yenic\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 qovu\u015fmu\u015f d\u00f6vl\u0259tin qanunvericilik \u0259saslar\u0131n\u0131 yaratmaq istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar ataraq milli parlamentarizmin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcn\u0259 yol a\u00e7d\u0131. T\u0259hsil millil\u0259\u015fdirildi, xalq\u0131n sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 m\u0259d\u0259ni y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min haz\u0131rlayan, ictimai fikir tarixi bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tli geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irildi. \u00a0M\u00f6vcudlu\u011funun ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n etibar\u0259n xalq hakimiyy\u0259ti v\u0259 insanlar\u0131n b\u0259rab\u0259rliyi prinsipl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan demokratik respublika b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131na eyni h\u00fcquqlar ver\u0259r\u0259k irqi, milli, dini, sinfi b\u0259rab\u0259rsizliyi aradan qald\u0131rd\u0131. 1920-ci ilin aprelind\u0259 23 ayl\u0131q f\u0259aliyy\u0259td\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259cav\u00fcz\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 tam m\u00fcv\u0259ff\u0259q ola bilm\u0259d\u0259n s\u00fcquta u\u011frad\u0131. Yaranan tarixi siyasi \u015f\u0259rait \u00fcz\u00fcnd\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n bu istiqlal m\u00fccadil\u0259si tamamlanmad\u0131, demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesi, iqtisadiyyat, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, h\u0259rbi quruculuq sah\u0259l\u0259rind\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan layih\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259siz qald\u0131. Amma buna baxmayaraq, C\u00fcmhuriyy\u0259tin istiqlal u\u011frunda atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar, ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyi t\u0259dbirl\u0259r Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r qoydu, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizin g\u0259l\u0259c\u0259k b\u0259rpas\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q, m\u00fcst\u0259qillik ideyalar\u0131n\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p><em><strong>Az\u0259rbaycan Demokratik Respublikas\u0131 s\u00fcquta u\u011frasa da \u0259kdiyi m\u00fcst\u0259qillik toxumu XX \u0259srin son on illiyind\u0259 yenid\u0259n c\u00fcc\u0259rib \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>C\u00fcmhuriyy\u0259tin istiqlal u\u011frunda atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar, ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyi t\u0259dbirl\u0259r Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r qoydu, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rimizin g\u0259l\u0259c\u0259k b\u0259rpas\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131q, m\u00fcst\u0259qillik ideyalar\u0131n\u0131 daha da g\u00fccl\u0259ndirdi. Bu yarad\u0131lan z\u0259min ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin sovet hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ill\u0259rd\u0259 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi f\u0259aliyy\u0259t xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli m\u0259nlik \u015f\u00fcurunun inki\u015faf\u0131n\u0131, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259si i\u015f\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcst\u0259qillik arzular\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259sini v\u0259 h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin irsinin qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi misilsiz xidm\u0259tl\u0259r say\u0259sind\u0259 \u00a0Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayraq 1918-ci ild\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bayraq 1920-ci ild\u0259 endirildi v\u0259 bir d\u0259 o tarixd\u0259n 70 il sonra \u2013 \u00adHeyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisinin sessiyas\u0131nda Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin bayra\u011f\u0131n\u0131n qald\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR-n\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi r\u0259smil\u0259\u015fdirm\u0259si, Az\u0259rbaycan SSR Ali Soveti qar\u015f\u0131s\u0131nda bu bayra\u011f\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t r\u0259mzi kimi tan\u0131nmas\u0131 haqq\u0131nda v\u0259sat\u0259t qald\u0131r\u0131lmas\u0131, o d\u00f6vrd\u0259ki Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyinin 1991-ci il fevral\u0131n 5-d\u0259 bel\u0259 bir q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmas\u0131, C\u00fcmhuriyy\u0259t irsinin r\u0259smil\u0259\u015fdirilm\u0259si idi.<\/p>\n<p>Sovet rejiminin basq\u0131lar\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n azadl\u0131q ideallar\u0131n\u0131 bo\u011fa bilm\u0259di. Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131 1991-ci il oktyabr ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 realla\u015fd\u0131raraq, C\u00fcmhuriyy\u0259t ideyalar\u0131na sadiqliyini b\u0259yan etdi, yar\u0131m\u00e7\u0131q qalan istiqlal m\u00fccadil\u0259sini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><em><strong>Tarixi qay\u0131d\u0131\u015fla m\u00fcst\u0259qilliyimizin \u00fcz\u0259rindn \u00e7\u0259kil\u0259n qara duman<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 olan q\u00fcvv\u0259l\u0259rin s\u0259bats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi \u00fcz\u00fcnd\u0259n xalq\u0131m\u0131z m\u00fcst\u0259qilliyin itirilm\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdi. M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclik v\u0259 hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131, h\u0259m\u00e7inin Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u00ad\u011fu prosesin\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 vurdu. S\u0259ri\u015ft\u0259siz v\u0259 x\u0259yan\u0259tkar AXC-M\u00fcsavat c\u00fctl\u00fcy\u00fcn\u00fcn antimilli m\u00f6vqeyinin n\u0259tic\u0259si olaraq Qaraba\u011f torpaqlar\u0131n\u0131n itirilm\u0259si, separatizm meyill\u0259ri, iqtisadi v\u0259 sosial t\u0259n\u0259zz\u00fcl, y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn v\u0259 qa\u00e7q\u0131n\u0131n h\u0259llini tapmayan a\u011f\u0131r probleml\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan prosesl\u0259r sonda v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015f xalq\u0131n hakimiyy\u0259t\u0259 inam\u0131n\u0131 tam sars\u0131td\u0131 v\u0259 o, nicat yolunu yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyevi hakimiyy\u0259t\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259kd\u0259 g\u00f6rd\u00fc. 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vl\u0259timizin v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin xilaskar\u0131 oldu. \u00a0Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcdrik siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimiz qorunub saxlan\u0131ld\u0131 v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi, az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q m\u0259fkur\u0259si i\u015f\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcst\u0259qillik arzular\u0131 ger\u00e7\u0259kliy\u0259 qovu\u015fdu. Zaman da g\u00f6st\u0259rdi ki, \u0259g\u0259r o zaman xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev amili olmasayd\u0131, Az\u0259rbaycan bir d\u00f6vl\u0259t olaraq, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fcnya x\u0259rit\u0259sind\u0259n silin\u0259 bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycana \u0259b\u0259di suverenlik qazand\u0131ran ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259ti, siyasi irad\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan demokratiya v\u0259 iqisadi inki\u015faf yolu il\u0259 d\u00fcnya birliyin\u0259 inteqrasiya etdi. Ulu \u00d6nd\u0259rin Az\u0259rbaycan\u0131n siyasi r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 yenid\u0259n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131, \u015e\u0259rql\u0259 Q\u0259rbi birl\u0259\u015fdir\u0259n q\u0259dim \u0130p\u0259k Yolunun b\u0259rpa edilm\u0259si kimi qlobal layih\u0259l\u0259r, yeni Konstitusiyan\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, habel\u0259 Erm\u0259nistan il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda at\u0259\u015fk\u0259sin elan olunmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259tli i\u015fl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si d\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynad\u0131, respublikam\u0131z\u0131n d\u00fcnya birliyind\u0259ki m\u00f6vqeyini, yerini m\u00f6hk\u0259ml\u0259tdi. \u00a0Dahi Liderin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n qlobal enerji v\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rinin realla\u015fmas\u0131 il\u0259 respublikam\u0131z d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fdi, n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrildi. M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 iqtisadiyyat\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn investisiyalara ehtiyac\u0131 olan respublikam\u0131z indi ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131ran d\u00f6vl\u0259tdir.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Liderin 1 fevral 2003-c\u00fc il tarixli \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 abid\u0259 ucald\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131, eyni zamanda, 2007-ci il 25 mayda \u0130stiqlal k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si abid\u0259sinin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131\u00a0 bir daha isbatlay\u0131r ki, Ulu \u00d6nd\u0259rin layiqli varisinin d\u0259 siyas\u0259tind\u0259 h\u0259r zaman Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 say\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Bel\u0259 ki, 28 May \u2013 M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc h\u0259r il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 x\u00fcsusi t\u0259mt\u0259raqla qeyd edilir, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti \u00f6z siyas\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin qurucular\u0131n\u0131n xatir\u0259sin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiramla yana\u015f\u0131r. Az\u0259rbaycan Prezidentinin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 abid\u0259 ucald\u0131lmas\u0131 bunun \u0259yani s\u00fcbutudur.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Prezident \u0130lham \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tin rolunu daim y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib, onun r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin xatir\u0259sini \u0259ziz tutaraq 2017-ci il may\u0131n 16-da \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illik yubileyi haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n\u00a02018-ci il yanvar\u0131n 10-da imzalad\u0131\u011f\u0131 S\u0259r\u0259ncamla 2018-ci il Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u0130li\u201d elan edilmi\u015fdir.\u00a0 2018-ci ilin \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti \u0130li\u201d elan edilm\u0259si il\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximiz\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirdi. C\u00fcmhuriyy\u0259tin qurucular\u0131na h\u0259r zaman y\u00fcks\u0259k ehtiram n\u00fcmun\u0259si g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixi ke\u00e7mi\u015finin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131r. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rinin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti Ensiklopediyas\u0131\u201d kitab\u0131 da y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunmaqla i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tariximizd\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si v\u0259 b\u0259rpas\u0131 kimi tarixi g\u00fcnl\u0259rin onlar\u0131n mahiyy\u0259ti v\u0259 m\u0259zmununa uy\u011fun daha d\u0259qiq ifad\u0259 olunmas\u0131 z\u0259rur\u0259ti meydana \u00e7\u0131x\u00adm\u0131\u015fd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Respubli\u00adkas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 15 oktyabr 2021-ci ild\u0259 \u201cM\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu\u201dnu imzalam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Konstitusiyas\u0131n\u0131n 94-c\u00fc madd\u0259sinin I hiss\u0259sinin 1-ci b\u0259ndin\u0259 \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli M\u0259clisi 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t M\u00fcst\u0259qilliyinin elan olundu\u011fu, 1991-ci il oktyabr\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Res\u00adpublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t M\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda\u201d Konstitusiya Akt\u0131 il\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpa olundu\u011fu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq may\u0131n 28-i M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc, oktyabr\u0131n 18-i is\u0259 M\u00fcst\u0259qilliyin B\u0259rpas\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 layiqli yer tutan Az\u0259rbaycan C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 \u0259saslanan m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259ti il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. M\u00fcst\u0259qil ya\u015famaq, \u00f6z taleyinin sahibi olmaq xalq\u0131m\u0131za b\u00f6y\u00fck u\u011furlar qazand\u0131r\u0131r.\u00a0 2003-c\u00fc ild\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259tinin u\u011furlar\u0131, tarixin \u0259n g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259si, \u00f6lk\u0259mizin regional lider statusu qazanmas\u0131 v\u0259 regional m\u00fcst\u0259vid\u0259n qlobal m\u00fcst\u0259viy\u0259 do\u011fru inamla ir\u0259lil\u0259m\u0259si, beyn\u0259lxalq miqyasda say\u0131lan, n\u00fcfuzli d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259si bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131qlar\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda demokratik, h\u00fcquqi, d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti quruculu\u011fu prosesi, siyasi, iqtisadi v\u0259 sosial islahatlar u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilir, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 d\u00f6nm\u0259d\u0259n inki\u015faf etdirilir, \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131n\u0131n 104 illiyinin qeyd edildiyi bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259\u2013 M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev\u0259 d\u00fcnya liderl\u0259rind\u0259n \u00a0t\u0259brik m\u0259ktublar\u0131nda da bu m\u00fch\u00fcm fikirl\u0259r \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. H\u0259min t\u0259brikl\u0259rd\u0259 qeyd olunur ki, \u00f6lk\u0259mizin iqtisadi inki\u015faf\u0131, d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259ri, etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi m\u00f6vqeyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259si t\u0259qdir olunur. Az\u0259rbaycan d\u00fcnya arenas\u0131nda haql\u0131 n\u00fcfuz qazan\u0131b, beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259liyin aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Bu, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 artan n\u00fcfuzunun bariz ifad\u0259sidir.<\/p>\n<p><em><strong>M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fcn\u00fc \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 fonunda qeyd etm\u0259yimiz q\u00fcrurvericidir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Qalib Lider, Ali Ba\u015f Komandan Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cD\u0259mir yumruq\u201d siyas\u0259ti il\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusu 30 illik torpaq h\u0259sr\u0259tin\u0259 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 son qoyaraq b\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259r tarixi yazd\u0131. Son 30 ild\u0259 ikinci ild\u0259 art\u0131q ikinci d\u0259f\u0259dir ki,\u00a0 Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpa olunmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 qeyd edirik. V\u0259 bu g\u00fcn Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yadigar\u0131 olan \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n Qaraba\u011fda q\u00fcrurla dal\u011falanmas\u0131 h\u0259m C\u00fcmhuriyy\u0259tin qurucular\u0131n\u0131n, m\u00fcasir \u00a0m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin banisi Ulu \u00d6nd\u0259rin v\u0259 torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7\u0259n \u015f\u0259hidl\u0259rimizin xatir\u0259sin\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259diyy\u0259dir! Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yadigar\u0131 kimi Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131n bu g\u00fcn \u015eu\u015fada dal\u011falanmas\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin q\u0259lbl\u0259ri f\u0259th ed\u0259n bu bayra\u011f\u0131 azad edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 q\u00fcrurla qald\u0131rmas\u0131n\u0131n, g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rimizin d\u00fcnyaya g\u0259ldiyi, f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t be\u015fiyi \u015eu\u015fan\u0131n bu g\u00fcn regionun siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin h\u0259r birimizd\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 sevinc, q\u00fcruru s\u00f6zl\u0259r\u0259, c\u00fcml\u0259l\u0259r\u0259 s\u0131\u011fd\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>Bu il, h\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fcn\u00fc qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 qeyd etm\u0259si, 2018-ci ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilm\u0259sinin 100 illiyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar ke\u00e7irilmi\u015f h\u0259rbi paradda, h\u0259m\u00e7inin 2020-ci ild\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f Z\u0259f\u0259r parad\u0131nda oldu\u011fu kimi, builki t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan\u0131n birg\u0259 i\u015ftirak\u0131 Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 dostlu\u011fu, qarda\u015fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fctt\u0259fiqliyinin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130kinci d\u0259f\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rolu olan \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin qoydu\u011fu yol bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir.\u00a0 Bu g\u00fcn azad Qaraba\u011fda d\u00fcnyan\u0131 heyr\u0259t\u0259 g\u0259tir\u0259n b\u00f6y\u00fck quruculuq v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r, \u00f6lk\u0259nin \u00f6z imkanlar\u0131 hesab\u0131na maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259ri, i\u015f adamlar\u0131 f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 bu proses\u0259 c\u0259lb olunur. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131m\u0131z s\u00f6yl\u0259diyi kimi, c\u00fcmhuriyy\u0259t qurucular\u0131 sa\u011f olsayd\u0131, bug\u00fcnk\u00fc Az\u0259rbaycanla f\u0259xr ed\u0259rdil\u0259r. Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimiz daha \u0259b\u0259di, daha d\u00f6nm\u0259z olacaq, bizi qar\u015f\u0131da yeni z\u0259f\u0259rl\u0259r v\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qillik G\u00fcn\u00fcn m\u00fcbar\u0259k, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublikan\u0131n \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131nda\u00a0 104 il \u00f6t\u00fcr 1918-ci ilin bu g\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini \u00a0d\u00fcnyaya b\u0259yan ed\u0259n \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131. M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqinin ilk demokratik v\u0259 parlamentli respublikas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sinin qanunauy\u011fun n\u0259tic\u0259si, d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259ri olan milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik salnam\u0259mizin \u015f\u0259r\u0259fli tarixidir. C\u00fcmhuriyy\u0259t xalq\u0131n q\u0259lbind\u0259 azadl\u0131q v\u0259 istiqlal duy\u011fular\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 \u00f6lk\u0259mizin g\u0259l\u0259c\u0259k m\u00fcst\u0259qilliyi \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 z\u0259min haz\u0131rlad\u0131, m\u00fcs\u0259lman xalqlar\u0131na m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilikd\u0259n xilas olma\u011f\u0131n yolunu g\u00f6st\u0259rdi. Q\u0131sa f\u0259aliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lan \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar M\u00fcst\u0259qil, azad, demokratik respublika qurmaq m\u0259qs\u0259dini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":479941,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/085f2c43-9089-4e37-8262-11a6bc3724ae.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 ilk parlamentli respublikan\u0131n \u2013 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yaranmas\u0131nda\u00a0 104 il \u00f6t\u00fcr 1918-ci ilin bu g\u00fcn\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyini \u00a0d\u00fcnyaya b\u0259yan ed\u0259n \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sinin imzalanmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarand\u0131. M\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqinin ilk demokratik v\u0259 parlamentli respublikas\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli azadl\u0131q m\u00fcbariz\u0259sinin qanunauy\u011fun n\u0259tic\u0259si, d\u0259rin tarixi k\u00f6kl\u0259ri olan milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik salnam\u0259mizin \u015f\u0259r\u0259fli tarixidir. C\u00fcmhuriyy\u0259t xalq\u0131n q\u0259lbind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/479940"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=479940"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/479940\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/479941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=479940"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=479940"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=479940"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}